VII SA/Wa 1838/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-07-09
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ochrona przeciwpożarowastraż pożarnaoświetlenie ewakuacyjneurządzenia przeciwpożaroweprzegląd technicznykonserwacjaobowiązki zarządcy budynkukontrolaprzepisy prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję nakazującą wykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, uznając, że coroczne przeglądy instalacji oświetlenia ewakuacyjnego są wymagane przepisami prawa.

Spółka zaskarżyła decyzję nakazującą wykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w tym udokumentowany przegląd instalacji awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego. Spółka argumentowała, że pomiary natężenia oświetlenia wykonano zgodnie z normami i instrukcją producenta, a wymóg cyklicznych przeglądów co roku jest nieuzasadniony. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że przepisy prawa nakazują coroczne przeglądy urządzeń przeciwpożarowych, a instalacja oświetlenia ewakuacyjnego jest takim urządzeniem.

Spółka P Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Miejskiego nakazującą spółce wykonanie udokumentowanego przeglądu oraz czynności konserwacyjnych instalacji awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego. Spółka kwestionowała zasadność nakazu, twierdząc, że instalacja została zaprojektowana i wykonana zgodnie z normami, a pomiary natężenia oświetlenia wykonane w latach 2011, 2016 oraz przegląd techniczny z początku 2019 r. potwierdzają jej sprawność. Podnosiła, że wymóg corocznych przeglądów nie wynika z przepisów prawa ani zaleceń producenta, a normy przewidują przeglądy co 5 lat. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za prawidłowe. Sąd podkreślił, że instalacja oświetlenia ewakuacyjnego jest urządzeniem przeciwpożarowym, a przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nakazują poddawanie takich urządzeń przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym nie rzadziej niż raz w roku. Sąd wyjaśnił, że normy techniczne nie są przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a obowiązek zapewnienia ochrony przeciwpożarowej, w tym utrzymania urządzeń przeciwpożarowych w stanie pełnej sprawności, wynika z ustawy i rozporządzenia, niezależnie od zaleceń producenta czy norm. Sąd uznał, że organy prawidłowo zakwalifikowały oświetlenie awaryjne jako urządzenie przeciwpożarowe i prawidłowo zastosowały przepisy prawa, nakazując coroczne przeglądy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, instalacja oświetlenia awaryjnego ewakuacyjnego jest urządzeniem przeciwpożarowym.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na § 2 ust. 1 pkt. 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który definiuje urządzenie przeciwpożarowe, wskazując, że obejmuje ono m.in. instalacje oświetlenia ewakuacyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.o.p.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej

u.o.p.p. art. 4 § ust. 1 pkt. 3

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej

rozp. MSWiA art. 2 § ust. 1 pkt. 9

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Urządzenie przeciwpożarowe obejmuje m.in. instalacje oświetlenia ewakuacyjnego.

rozp. MSWiA art. 3 § ust. 2 i 3

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Urządzenia przeciwpożarowe powinny być poddawane przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym zgodnie z zasadami i w sposób określony w Polskich Normach, dokumentacji techniczno-ruchowej oraz instrukcjach obsługi, opracowanych przez producentów. Przeglądy powinny być przeprowadzane w okresach ustalonych przez producenta, nie rzadziej jednak niż raz w roku.

rozp. MSWiA art. 4 § ust. 2 pkt. 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów

Zarządca budynku utrzymuje urządzenia przeciwpożarowe, w tym instalacje oświetlenia ewakuacyjnego, w stanie pełnej sprawności technicznej i funkcjonalnej.

Pomocnicze

u.o.p.p. art. 13 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej

u.o.p.p. art. 1

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instalacja oświetlenia awaryjnego ewakuacyjnego jest urządzeniem przeciwpożarowym. Przepisy prawa nakazują coroczne przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne urządzeń przeciwpożarowych. Normy techniczne i zalecenia producenta nie mogą zastąpić wymogów prawnych dotyczących częstotliwości przeglądów.

Odrzucone argumenty

Pomiary natężenia oświetlenia wykonane zgodnie z normami i zaleceniami producenta są wystarczające i zwalniają z corocznych przeglądów. Wymóg corocznych przeglądów instalacji oświetlenia ewakuacyjnego nie wynika z przepisów prawa. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że protokoły z pomiarów natężenia oświetlenia z 2016 roku nie posiadają waloru aktualności.

Godne uwagi sformułowania

Urządzenie przeciwpożarowe obejmuje m.in. instalacje oświetlenia ewakuacyjnego. Przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne powinny być przeprowadzane w okresach ustalonych przez producenta, nie rzadziej jednak niż raz w roku. Kwalifikacje zawarte w Polskich Normach nie stanowią przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Taka okoliczność nie zwalnia Spółki z obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej.

Skład orzekający

Grzegorz Rudnicki

sprawozdawca

Mirosław Montowski

członek

Mirosława Kowalska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej, w szczególności częstotliwości przeglądów urządzeń przeciwpożarowych, takich jak instalacje oświetlenia ewakuacyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów rozporządzenia MSWiA i ustawy o ochronie przeciwpożarowej w kontekście oświetlenia ewakuacyjnego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów urządzeń przeciwpożarowych, choć zasada priorytetu prawa nad normami jest uniwersalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa przeciwpożarowego w budynkach, jakim jest prawidłowe funkcjonowanie oświetlenia ewakuacyjnego. Choć prawnie rutynowa, ma praktyczne znaczenie dla zarządców obiektów.

Czy coroczny przegląd oświetlenia ewakuacyjnego to obowiązek, czy zbędny koszt? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1838/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-07-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Rudnicki /sprawozdawca/
Mirosław Montowski
Mirosława Kowalska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Sygn. powiązane
II OSK 3054/20 - Wyrok NSA z 2023-09-12
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1204
art. 26 ust 1
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.
Dz.U. 2017 poz 736
art. 4 ust 1
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Mirosław Montowski, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lipca 2020 r. sprawy ze skargi P Sp. z o.o. w [...] na decyzję [...]Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr [...],[...]Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej (dalej: "[...]KWPSP") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o. o. w [...] (dalej: "Spółka") - utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] (dalej: "KMPSP") z [...]kwietnia 2019 r. znak [...] w sprawie poprawy warunków ochrony przeciwpożarowej w budynku [...] przy Al. [...].
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ omówił stan faktyczny sprawy wskazując, że przedstawiciel KMPSP przeprowadził w ww. obiekcie czynności kontrolno-rozpoznawcze między innymi w zakresie kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych, co opisano w protokole z [...] lutego 2019 r., który został podpisany bez zastrzeżeń przez stronę.
Pismem z 12 marca 2019 r. KMPSP zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz o możliwości wniesienia w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia pisemnych wyjaśnień, zastrzeżeń oraz wniosków dowodowych.
Pismem z 1 kwietnia 2019 r. Spółka odniosła się do zawiadomienia o wszczęciu postępowania podnosząc, że dokonuje stosownych "przeglądów technicznych i czynności konserwujących oświetlenia awaryjnego zgodnie z wymaganiami przepisów". Wskazała również, że w obowiązujących przepisach nie ma wymogu okresowego sprawdzania natężenia prawidłowo zaprojektowanego i wykonanego oświetlenia.
Decyzją z [...] kwietnia 2019 r. znak [...] KM PSP nakazał Spółce w terminie do 31 sierpnia 2019 r. dokonać m.in. udokumentowanego przeglądu oraz czynności konserwacyjnych instalacji awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego z uwzględnieniem wykonania pomiarów natężenia oświetlenia, potwierdzających jej pełną sprawność techniczną i funkcjonalną, w budynku [...] przy ul. [...].
Spółka odwołała się od tej decyzji i po rozpatrzeniu zawartych w odwołaniu zarzutów oraz analizie całej sprawy MKWPSP, jako organ odwoławczy, uznał, że postępowanie pierwszo instancyjne prowadzone było w sposób prawidłowy. Protokół z kontroli został sporządzony zgodnie z prawem. W postępowaniu przed organem I instancji umożliwiono czynny udział stronie, w szczególności w zakresie możliwości zapoznania się z zebranymi aktami sprawy, oraz możliwością składania pisemnych wyjaśnień, zastrzeżeń oraz wniosków dowodowych.
Wydając decyzję organ I instancji wziął pod uwagę wszystkie zgromadzone w aktach dowody. Jednocześnie wskazał fakty, które uznał za udowodnione, określił dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W ocenie organu odwoławczego KMPSP miał nie tylko podstawy, ale wręcz obowiązek wydania zaskarżonej decyzji. Wspomniany wyżej protokół został podpisany bez zastrzeżeń przez stronę i jednoznacznie wskazywał, że przeglądy techniczne w zakresie pomiarów natężenia awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego nie były prowadzone w czasookresach wynikających z § 3 ust. 2 i 3 oraz § 4 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, zwanym dalej "rozporządzeniem".
W przedmiotowym postępowaniu za nałożeniem obowiązków przemawia ważny interes publiczny, a takim interesem jest bez wątpienia ochrona życia i zdrowia ludzkiego oraz mienia przed niebezpieczeństwem pożaru. To na obecnie zarządzającym budynkiem - zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej - ciąży obowiązek realizacji wymogów ochrony przeciwpożarowej.
Za nieuzasadniony uznał organ odwoławczy zarzut Spółki naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., bowiem nakładając określone w zaskarżonej decyzji obowiązki organ I instancji jednoznacznie oparł się o ustalenia stanu faktycznego, dokonane w trakcie czynności kontrolno-rozpoznawczych. W wyniku stwierdzenia ww. nieprawidłowości organ jednoznacznie i precyzyjnie określił obowiązki, uzasadniając je w sposób pełny, podając aktualne podstawy faktyczne i prawne. Organ wyjaśnił również, że nie zgadza się z argumentacją strony zawartą w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania.
W odniesieniu do pozostałych zarzutów podniesionych przez stronę organ przyjął, że w sprawie zastosowanie mają reguły określone w:
- § 2 ust. 1 pkt. 9 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym poprzez urządzenie przeciwpożarowe należy rozumieć między innymi instalacje oświetlenia ewakuacyjnego;
- § 4 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym zarządca budynku utrzymuje urządzenia przeciwpożarowe, w tym instalacje oświetlenia ewakuacyjnego, w stanie pełnej sprawności technicznej i funkcjonalnej;
- § 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia, zgodnie z którym urządzenia przeciwpożarowe powinny być poddawane przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym, zgodnie z zasadami i w sposób określony w Polskich Normach dotyczących urządzeń przeciwpożarowych, w dokumentacji techniczno-ruchowej oraz w instrukcji obsługi, opracowanych przez ich producentów, a przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne powinny być przeprowadzane w okresach ustalonych przez producenta, nie rzadziej jednak nże raz w roku;
- § 4 ust. 2 pkt 1, tj. obowiązek władającego obiektem budowlanym z zakresu ochrony przeciwpożarowej, którym jest utrzymywanie urządzeń przeciwpożarowych, w tym awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego, w stanie pełnej sprawności technicznej i funkcjonalnej,
Dodatkowo, w sprawie należało uwzględnić zasady wynikające z obecnego stanu wiedzy i techniki, w tym wymagań wynikających z Polskich Norm, standardów technicznych, w oparciu o które urządzenie zostało zaprojektowane i wykonane, wytycznych wynikających z projektu przedmiotowego urządzenia.
Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy uznał, że zastosowane w przedmiotowym obiekcie awaryjne oświetlenie ewakuacyjne jest klasyfikowane jako urządzenie przeciwpożarowe. W przypadku oświetlenia ewakuacyjnego, jednym z podstawowych parametrów jego prawidłowego działania jest zapewnienie odpowiedniego natężenia oświetlenia na poziomie podłogi w określonych miejscach w obiekcie budowlanym, również w funkcji czasu.
Strona błędnie założyła, że wykonanie pomiarów natężenia awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego wiąże się jedynie z jednorazowym potwierdzeniem zaprojektowanego parametru poziomu natężenia oświetlenia, pomijając zupełnie uwzględnienie innych parametrów, które powinny być badane i odzwierciedlane w protokole z badania natężenia awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego, w tym np. parametr wytworzenia wymaganego natężenia oświetlenia w ciągu 5 sekund i w ciągu 60 sekund.
Uwzględniając powyższe uwarunkowania, parametr natężenia oświetlenia, jak i inne kluczowe parametry funkcjonalne rozpatrywanego urządzenia przeciwpożarowego, powinien być uwzględniany przy okresowych przeglądach technicznych takiego urządzenia w celu zbadania, czy nie uległ on pogorszeniu z biegiem czasu użytkowania obiektu.
Tożsame stanowisko w kontekście obowiązku badania natężenia oświetlenia awaryjnego ewakuacyjnego zajęła Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej (Wyjaśnienia w zakresie stosowania przepisów ochrony przeciwpożarowej - 2017 r ).
Organ I instancji wydając przedmiotową decyzję działał więc prawidłowo i na podstawie przepisów prawa, z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tą decyzję [...] [...] złożyła Spółka, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie w całości decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła:
"1) naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji pomimo, iż decyzja ta była obarczona błędami tj. naruszeniami opisanymi w zarzutach ujętych w pkt. 3) - 10) niniejszej skargi,
2) naruszenie art. 15 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest dokonanie wyłącznie kontroli decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...]kwietnia 2019 podczas, gdy zadaniem organu administracji wyższej instancji jest ponowne rozpoznanie sprawy w pełnym zakresie, na podstawie własnych ustaleń, zarówno co do stanu faktycznego jak i stanu prawnego sprawy, czego w niniejszej sprawie nie dokonano w zakresie dotyczącym awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania".
Ponadto, Spółka zarzuciła:
"3) naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 80 K.P.A., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez pominięcie protokołu badania wykonanego w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 10 lutego 2019 r. przy ustalaniu stanu faktycznego w zakresie potwierdzenia pełnej sprawności funkcjonalnej instalacji awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego,
4) naruszenie art. 107 § 3 K.P.A., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewskazanie faktów, które Organ I instancji, a następnie Organ II instancji uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
5) naruszenie art. 6 K.P.A., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie oparcia decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie na obowiązujących przepisach prawa i przyjętej wykładni tych przepisów,
6) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że brak jest potwierdzenia pełnej sprawności funkcjonalnej instalacji awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego, wobec braku przedłożenia przez Skarżącego aktualnego, wedle oceny Organów, protokołu z badania natężenia oświetlenia awaryjnego, podczas gdy prawidłowość funkcjonowania instalacji wynika wprost z protokołu przeglądu technicznego wykonanego w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 10 lutego 2019 r. oraz protokołu z pomiarów natężenia oświetlenia awaryjnego oraz podstawowego wykonanego w 2016 roku,
7) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że protokoły z pomiarów natężenia oświetlenia awaryjnego oraz podstawowego wykonanych w październiku 2016 roku nie posiadają waloru aktualności, podczas gdy pomiary takie wykonuje się co 5 lat, a termin kolejnego pomiaru wyznaczony został na październik 2021 roku,
8) naruszenie art. 4 ust. 1 pkt. 3 ustawy o ochronie przeciwpożarowej w związku z § 3 ust. 2 i 3 oraz § 4 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U nr 109, poz. 719) polegający na niezasadnym stwierdzeniu, że brak przedstawienia przez Skarżącego aktualnego - w ocenie Organów - protokołu z badania natężenia oświetlenia awaryjnego stanowi o uchybieniu z zakresu ochrony przeciwpożarowej,
9) naruszenie art. 4 ust. 1 pkt. 3 ustawy o ochronie przeciwpożarowej w związku z § 3 ust. 2 i 3 oraz § 4 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów polegający na błędnej wykładni przepisu i w konsekwencji nakazaniu Skarżącemu przeprowadzenia badania natężenia oświetlenia awaryjnego i przedłożenia protokołu z tego badania, w sytuacji gdy wymóg taki nie wynika z żadnych obowiązujących przepisów prawa".
W uzasadnieniu skargi Spółka stwierdziła, że system oświetlenia awaryjnego i ewakuacyjnego na [...] został zaprojektowany oraz wykonany zgodnie z normą PN-EN 1838. Potwierdzeniem zgodności projektu oraz prawidłowego wykonania systemu z wymaganiami normy, były pomiary natężenia oświetlenia zrealizowane po jego wykonaniu w roku 2011. Prawidłowo zaprojektowane i wykonane oświetlenie, które jest poddawane przeglądom i bieżącym naprawom nie zmienia swych właściwości co do natężenia oświetlenia w czasie eksploatacji. Sprawność systemu awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego zgodnie z normą PN- EN50i72:2005 potwierdza Raport z przeglądu oświetlenia awaryjnego oraz ewakuacyjnego wykonany w dniach 1.01.2019 r. do 10.02.2019 r. - (błędnie w tytule pisma wskazano rok 2018) na [...]. W ramach tej kontroli podjęto m. in. kontrolę wizualną stanu opraw (uszkodzeń, zabrudzeń, mocowania, korozji), kontrolę stanu modułów sterujących w konkretnych oprawach oraz kontrolę stanu źródeł światła i wymianę przepalonych bezpieczników i źródeł światła. W wyniku przeprowadzonych prac konserwacyjnych i weryfikacyjnych stwierdzono sprawność systemu oświetlenia ewakuacyjnego oraz awaryjnego.
Spółka - zgodnie z zaleceniami producenta oraz rzeczoznawców - przeprowadza niezbędne badania funkcjonowania wszystkich elementów instalacji przeciwpożarowej w zakresie koniecznym do zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników [...] . Zarząd Spółki nie dostrzega jednak zasadności obowiązku nałożonego na Spółkę przez organ I instancji, bo nie wynika on z przepisów prawa i wykracza poza ramy racjonalnego sprawowania ochrony przeciwpożarowej.
Zgodnie z normą PN-EN 1838, wymóg przeprowadzania pomiarów natężenia oświetlenia dotyczy jedynie nowych, bądź modernizowanych instalacji, które są oddawane do użytkowania. Pomimo braku formalnego obowiązku wykonywania cyklicznych pomiarów, w protokole z pomiarów natężenia oświetlenia z 2011 r. zawarto zalecenie, aby następne badanie wykonać za 5 lat, tj. w 2016 roku. Pomiary te zostały wykonane w październiku 2016 r. Zgodnie z treścią protokołu pomiaru wykonanego w 2016 roku "wyniki pomiarów oświetlenia awaryjnego/ewakuacyjnego spełniają wymogi normy PN-EN 1838". Spełnione jest także "warunek czasu podtrzymania akumulatorowego 1 h" wobec czego "instalacja nadaje się do eksploatacji".
Przeglądy oraz czynności konserwacyjne systemu oświetlenia awaryjnego i ewakuacyjnego na [...] wykonywane są zgodnie z normą PN-EN50i72:2005 - Systemy awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego oraz instrukcją obsługi producenta, przekazaną przez generalnego wykonawcę, która została sporządzona na podstawie obowiązujących norm i przepisów.
Ani instrukcja do instalacji awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego [...] ani Polskie Normy nie zawierają wytycznych w zakresie wykonywania kontroli poprzez dokonywanie cyklicznych pomiarów natężenia oświetlenia. Zalecenia takie znaleźć można jedynie w protokołach kontroli przeprowadzonych na zlecenie [...] w latach 2011 r. i 2016 r., jednak zgodnie z ich treścią częstotliwość przeprowadzania przedmiotowych pomiarów to 1 raz na pięć lat. Kolejny termin kontroli natężenia oświetlenia wyznaczony został na październik 2021 roku.
Protokoły z pomiarów natężenia oświetlenia awaryjnego oraz podstawowego zostały sporządzone przez [...] , który nie był wykonawcą instalacji ani autorem instrukcji do niej, a zatem nie mogą stanowić podstawy obowiązków Skarżącego w oparciu o treść § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, albowiem nie zostały zawarte we wskazanym tam zamkniętym katalogu dokumentów. Nie mogą zatem stanowić źródła obowiązków Spółki.
Niejasne dla skarżącej jest, na jakiej podstawie i w oparciu o jakie instrukcje czy wytyczne organy obu instancji uznały, że badania natężenia oświetlenia awaryjnego należy powtórzyć po upływie 3 lat, a nie 5. Żaden z organów w tym zakresie nie powołał się nie tylko na przepisy prawa, ale nawet na czynniki technologiczne mogące warunkować nałożenie obowiązku przeprowadzenia takich badań.
Spółka zwróciła też uwagę na to, że wykonanie obowiązków nakazanych przez organ powoduje konieczność wykonania badania sprawności instalacji oświetlenia awaryjnego, którego koszty dla skarżącego są ogromne - ok. 100.000 - 150.000 zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja (i decyzja organu I instancji) była prawidłowa, a skarga niezasadna.
Na wstępie należy podkreślić, że organ I instancji prawidłowo dokonał kwalifikacji instalacji oświetlenia awaryjnego, jako urządzenia przeciwpożarowego. W tym zakresie KMPSP poprawnie zinterpretował hipotezę § 2 ust. 1 pkt. 9 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków.
Zgodnie z ww. przepisem, urządzeniem przeciwpożarowym jest m. in. urządzenie (stałe lub półstałe, uruchamiane ręcznie lub samoczynnie) służące do ograniczania skutków pożaru, a w szczególności wchodzące w skład dźwiękowego systemu ostrzegawczego i systemu sygnalizacji pożarowej, w tym instalacje oświetlenia ewakuacyjnego.
Zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt. 2 z dnia 24 sierpnia 1991 r. ustawy o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 oraz z 2010 r. Nr 57, poz. 353) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji został zobowiązany do ustalenia w rozporządzeniu wykonawczym sposobu, w jaki właściciele, zarządcy lub użytkownicy obiektów budowlanych lub terenów powinni spełniać swoje obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
Minister ten, działając na podstawie delegacji ustawowej z ww. art. 13 ust. 1 i 2 ustawy, ustalił w sposób wiążący odstęp czasowy wykonywania kolejnych przeglądów technicznych i czynności konserwacyjnych takich urządzeń przeciwpożarowych. Ten sposób został określony przez Ministra w § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Zgodnie z tym przepisem, urządzenia przeciwpożarowe powinny być poddawane przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym, zgodnie z zasadami i w sposób określony w Polskich Normach dotyczących urządzeń przeciwpożarowych, w dokumentacji techniczno-ruchowej oraz w instrukcjach obsługi, opracowanych przez ich producentów. Tym niemniej, zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia, "przeglądy techniczne i czynności konserwacyjne powinny być przeprowadzane w okresach ustalonych przez producenta, nie rzadziej jednak niż raz w roku".
Dlatego też, nawet jeśli producent takich urządzeń lub wykonawca obiektu w sposób odmienny określiłby termin kolejnych przeglądów i czynności, to właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, mający obowiązek zapewnienia ochrony przeciwpożarowej, jest zobowiązany zapewnić przynajmniej raz w roku przegląd techniczny i ewentualną konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie (art. 4 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o ochronie przeciwpożarowej).
Słusznie więc zwrócił uwagę organ II instancji, że w takim stanie prawnym brak wymaganych corocznych przeglądów i konserwacji urządzeń przeciwpożarowych nie daje gwarancji prawidłowego ich funkcjonowania i może utrudnić podjęcie skutecznych działań ratowniczo - gaśniczych w przypadku powstania pożaru.
Z powyższych przyczyn, dla organu kontrolującego przestrzeganie przez stronę obowiązku zapewnienia należytej ochrony przeciwpożarowej poprzez utrzymanie w należytym stanie urządzeń przeciwpożarowych, nie były wiążące zalecenia z badania wykonanego w 2016 r. dokonania kolejnej kontroli w 2021 r., instrukcji obsługi i innych znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, ale obowiązujące w tym zakresie – a przywołane powyżej – przepisy prawa cogentis. Kwalifikacje zaś zawarte w Polskich Normach nie stanowią przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Stąd też zarzut z p. 3 skargi nie był zasadny.
Zarówno organ I, jak i II instancji, wskazały w uzasadnieniach swych decyzji na te okoliczności (faktyczne i prawne), które były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest obowiązkiem organu administracji publicznej wskazywanie w uzasadnieniu decyzji wszystkich faktów, jakie w sprawie były podnoszone przez stronę, ale – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. – powołanie takich faktów, które miały znaczenie prawne dla treści decyzji. Takie bowiem fakty są podstawą subsumpcji prawnej, czyli ustalenia w konkretnej sprawie obowiązującego prawa. Organ I instancji wskazał też w uzasadnieniu decyzji, na podstawie jakich dowodów ustalił stan faktyczny w sprawie. Odniósł się też do odmiennego stanowiska skarżącej, zawartego w jej piśmie procesowym z 1 kwietnia 2019 r., przedstawiając powody uznania tego stanowiska za nieprawidłowe (akapit 5 s. 2 decyzji KMPSP).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia ponadto, że jeżeli stan faktyczny niezbędny dla wydania oznaczonej decyzji został ustalony w drodze oględzin potwierdzonych protokółem do którego strona nie wniosła zastrzeżeń i analizy dokumentów w zakresie czasu dokonania przez stronę ostatniego przeglądu technicznego oświetlenia ewakuacyjnego, zaś powołany prawidłowo przez organ przepis prawny nakazuje zaliczenie instalacji oświetlenia ewakuacyjnego do urządzeń przeciwpożarowych, to prowadzenie dowodu na okoliczność, że terminy takich przeglądów są inne, niż w ww. rozporządzeniu o ochronie przeciwpożarowej (a więc co najmniej 1 raz w roku) jest nie tylko zbędne, ale wręcz niedopuszczalne prawnie. Dlatego też zarzut z p. 4 skargi również był niezasadny.
Co więcej, pomimo odmiennych twierdzeń skarżącej w tym zakresie, w znajdującej się w aktach sprawy "Instrukcji eksploatacji oświetlenia awaryjnego i ewakuacyjnego, baterii centralnej i systemu CEAG na obiekcie [...] " z [...] grudnia 2017 r. zawarte zostało jednoznaczne i poprawne stwierdzenie, że "oświetlenie ewakuacyjne należy do urządzeń przeciwpożarowych zgodnie z Rozporządzeniem (...). Ponieważ instalacja oświetlenia ewakuacyjnego jest częścią oświetlenia awaryjnego, wszystkie urządzenia przeciwpożarowe powinny być poddawane przeglądom, co najmniej raz w roku (...)" (s. 30 Instrukcji).
Organ I instancji, wydając decyzję działał więc na podstawie prawa i poprawnie wskazał przepisy, nakazujące mu wydanie konkretnego rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutowi z p. 5 skargi nie naruszył takim postępowaniem art. 6 k.p.a.
Wbrew twierdzeniom skarżącej (p. 6 skargi) organ I instancji wcale nie stwierdził, że "brak jest potwierdzenia pełnej sprawności funkcjonalnej instalacji awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego, wobec braku przedłożenia przez Skarżącego aktualnego, wedle oceny Organów, protokołu z badania natężenia oświetlenia awaryjnego, podczas gdy prawidłowość funkcjonowania instalacji wynika wprost z protokołu przeglądu technicznego wykonanego w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 10 lutego 2019 r. oraz protokołu z pomiarów natężenia oświetlenia awaryjnego oraz podstawowego wykonanego w 2016 roku". Stwierdził natomiast, że brak jest aktualnego protokołu z przeglądu i konserwacji instalacji oświetlenia awaryjnego uwzględniającego pomiar jego natężenia, co nie jest tożsame. Organ bowiem stwierdził, że nie jest wykonany wymagany prawem doroczny przegląd techniczny urządzenia przeciwpożarowego. Takie ustalenie właśnie stało się przyczyną nałożenia określonego obowiązku z decyzji KMPSP.
Niezasadny był również zarzut 7 skargi, "błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że protokoły z pomiarów natężenia oświetlenia awaryjnego oraz podstawowego wykonanych w październiku 2016 roku nie posiadają waloru aktualności, podczas gdy pomiary takie wykonuje się co 5 lat, a termin kolejnego pomiaru wyznaczony został na październik 2021 roku". Skarżąca mylnie utożsamia bowiem pomiar wyłącznie natężenia oświetlenia awaryjnego oraz podstawowego z przeglądem technicznym i czynnościami konserwacyjnymi urządzeń przeciwpożarowych, który należy przeprowadzać co roku.
Jak wyjaśnił to organ II instancji, "w przypadku oświetlenia ewakuacyjnego, jednym z podstawowych parametrów jego prawidłowego działania jest zapewnienie odpowiedniego natężenia oświetlenia na poziomie podłogi w określonych miejscach w obiekcie budowlanym, również w funkcji czasu. Zatem ocenia się, że Strona błędnie założyła, iż wykonanie pomiarów natężenia awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego wiąże się jedynie z jednorazowym potwierdzeniem zaprojektowanego parametru poziomu natężenia oświetlenia, pomijając zupełnie uwzględnienie innych parametrów, które powinny być badane i odzwierciedlane w protokole z badania natężenia awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego, w tym np.: parametr wytworzenia wymaganego natężenia oświetlenia w ciągu 5 sekund i w ciągu 60 sekund".
Organ I instancji nie naruszył art. 4 ust. 1 pkt. 3 ustawy o ochronie przeciwpożarowej w zw. z § 3 ust. 2 i 3 oraz f 4 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej, stwierdzając, że "brak przedstawienia przez Skarżącego aktualnego - w ocenie Organów - protokołu z badania natężenia oświetlenia awaryjnego stanowi o uchybieniu z zakresu ochrony przeciwpożarowej". Organ I, a za nim II instancji stwierdziły, że skarżąca nie dokonała obowiązkowego corocznego przeglądu technicznego oświetlenia ewakuacyjnego (urządzenia przeciwpożarowego). Natomiast jednym z dowodów na taką okoliczność (nota bene niekwestionowaną przez stronę) było to, ze przedstawiony przez skarżącą protokół badania natężenia oświetlenia wskazywał na 5-cio letni – a nie doroczny - cykl takich badań.
Niesłuszny był też zarzut 8 skargi. Organ I instancji prawidłowo zastosował art. 4 ust. 1 pkt. 3 ustawy o ochronie przeciwpożarowej w związku z § 3 ust. 2 i 3 oraz § 4 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej. Wbrew bowiem zarzutowi, organ nie nakazał w swej decyzji "przeprowadzenia badania natężenia oświetlenia awaryjnego i przedłożenia protokołu z tego badania", ale udokumentowanego przeglądu oraz czynności konserwacyjnych instalacji awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego z uwzględnieniem wykonania pomiarów natężenia oświetlenia, potwierdzających jej pełną sprawność techniczną i funkcjonalną. Pomiar natężenia oświetlenia był więc tylko jedną z czynności, nakazanych przez organ I instancji, jako jeden z elementów sprawdzenia sprawności technicznej i funkcjonalnej oświetlenia ewakuacyjnego. Wymóg zaś dorocznego przeglądu technicznego i ew. czynności konserwacyjnych wprost wynika z przywołanych powyżej przepisów prawa cogentis.
W kontekście powyższej oceny prawnej tut. Sądu, niezasadne okazały się również zarzuty nr 1 i 2 skargi. Skoro decyzja KMPSP była prawidłowa i zgodna ze wskazanymi w niej podstawami prawnymi, to organ II instancji zobowiązany był utrzymać ją w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a.
Organ ten nie naruszył też art. 15 k.p.a. Jeżeli bowiem organ I instancji dokonuje ustalenia stanu faktycznego poprawnie (a strona nie zgłasza uwag do protokołu z dokonanej kontroli), to organ odwoławczy nie ma już obowiązku (i potrzeby) prowadzenia własnych czynności kontrolnych w takim zakresie.
W niniejszej sprawie istotnym było natomiast, czy organ I instancji prawidłowo zakwalifikował oświetlenie awaryjne, jako urządzenie przeciwpożarowe i – w związku z tym – jak często musi być ono poddawane przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym. MKWPSP kontrolował więc to, czy organ I instancji prawidłowo uznał, że oświetlenie awaryjne w budynku [...] przy Al. [...]powinno być poddawane corocznym przeglądom i konserwacji. Aby dokonać takiej kontroli organ odwoławczy dla ponownego rozpoznanie sprawy w pełnym zakresie nie musiał przeprowadzać dodatkowych czynności, a jedynie dokonać własnej subsumpcji prawnej. I takiej właśnie subsumpcji organ II instancji dokonał, co wynika z zaskarżonej decyzji i jej uzasadnienia. Trudno jednak wymagać, aby poprawna subsumcja organu odwoławczego różniła się od równie poprawnej subsumpcji organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie kwestionuje stanowiska skarżącej, że decyzja organu I instancji powoduje powstanie po jej stronie wysokich kosztów. Tym niemniej, taka okoliczność nie zwalnia Spółki z obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Przypomnieć bowiem należy, że ma ona na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem (art. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej), zaś właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu ponosi przecież odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych, w trybie i na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Ochrona przeciwpożarowa dotyczy więc dóbr nieprzeliczalnych na pieniądze i posiadających tak dużą wagę, że słusznie brał to pod rozwagę organ I instancji, wskazując w uzasadnieniu decyzji na ważny interes społeczny i interes samej strony.
W takim stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI