VII SA/Wa 1835/23

VII SA/Wa 1835/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Michał Podsiadło /sprawozdawca/
Mirosław Montowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), Protokolant ref. staż. Oliwia Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 maja 2023 r. nr 641/23 w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. R. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną decyzją z 29 maja 2023 r. nr 641/23, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z 30 marca 2023 r. nr IVOT/62/2023
w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych.
2. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie rzeczy.
2.1. W toku postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W., postanowieniem z 23 marca 2015 r., wydanym w oparciu o art. 56 ust. 1 i 2 oraz art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.; dalej: d.p.b.), nałożony został na właścicielkę nieruchomości S. R-Z. (dalej: skarżącą) obowiązek dostarczenia określonych dokumentów. Analiza dokumentów dostarczonych przez inwestora przy piśmie z 20 sierpnia 2015 r. wykazała braki, uniemożliwiające legalizację przedmiotowego budynku. W związku z tym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy (dalej: PINB, organ I instancji) postanowieniem z 27 sierpnia 2015 r. wezwał skarżącą do usunięcia braków i nieprawidłowości w złożonych dokumentach. W dniu 22 października 2015 r. skarżąca przedłożyła organowi I instancji 3 egz. "Inwentaryzacji budynku mieszkalnego" z oceną techniczną sporządzoną przez mgr inż. arch. A. L. wraz z pozytywną opinią rzeczoznawcy d.s. przeciwpożarowych inż. E. D.
2.2. Decyzją nr IVOT/579/2015 z 25 listopada 2015 r. PINB nałożył na skarżącą obowiązek wykonania robót budowlanych wskazanych w ww. opracowaniu, mających na celu doprowadzenie samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem, polegających na wykonaniu: zamknięcia zbiornika szczelną pokrywą i wykonaniu odpowietrzenia wyprowadzonego co najmniej 0,5 m ponad poziom terenu oraz odprowadzenia wód opadowych z dachu budynku na teren własnej działki.
2.2.1. Organ I instancji podniósł, że z przedłożonych dokumentów wynikało, że przedmiotowy budynek to obiekt murowany, parterowy wolnostojący, częściowo podpiwniczony. Pierwotnie stanowił jeden z dwóch budynków w zabudowie bliźniaczej (budynek znajdujący się na działce sąsiedniej został rozebrany). Obecnie jest budynkiem wolnostojącym zlokalizowanym w tzw. "ostrej" granicy. Od strony działki nr [...] budynek został ocieplony oraz wykończony tynkiem systemowym, a ogniomur ściany szczytowej zabezpieczono obróbkami blacharskimi. Dach drewniany jednospadowy o różnych kątach nachylenia połaci dachowej, pokryty papą oraz blachą. Rynny i obróbki blacharskie z blachy stalowej. Budynek wyposażony jest w instalacje wewnętrzne: wodną, elektryczną, gazową, wentylacji grawitacyjnej. Ogrzewanie stanowi instalacja c.o. zasilana kotłownią gazowa z piecem. Posiada kanalizację ze szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe. Budynek znajduje się w dobrym stanie technicznym. PINB wskazał, że zgodnie z dokumentacją oraz oświadczeniem właścicielki, działka od strony której znajdują się dwa okna, była we władaniu inwestora, stąd określona przepisami odległość ściany z oknami w granicy działki sąsiedniej nie musiała być zachowana. Obecnie przedmiotowe okna stanowią jedyne źródło światła dziennego użytkowanych pomieszczeń mieszkalnych przeznaczonych na pobyt ludzi.
2.2.2. W ocenie organu I instancji, aby doprowadzić budynek do zgodności z obowiązującymi przepisami, należy zamknąć zbiornik szczelną pokrywą oraz wykonać kanał wentylacyjny z usytuowaniem wylotu tej wentylacji w odległości 5 m od okiem pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, min. 2 m od granicy działki nr [...] , w odległości min. 2 m od drogi (ulicy), wywiewkę kanału należy wyprowadzić min. 0,5 m ponad teren. Ponadto należy wykonać odcinek rynny z połączeniem jej z istniejącą rynną, zlokalizowana na granicy z działką nr [...]. Rynnę wyprowadzić poza narożnik budynku na teren własnej działki i zakończyć rurą spustową, w ten sposób wody opadowe z dachu budynku zostaną zagospodarowane na terenie własnej działki. Dopiero po wykonaniu nakazanych decyzją robót budowlanych, samowolnie wybudowany budynek spełniać będzie wymogi obowiązujących wówczas przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
2.2.3. Ponadto, według informacji przekazanej przez Archiwum Państwowe w Warszawie i uwierzytelnionych kopii fragmentów planu Warszawa 1965, 1400 000 mieszkańców zatwierdzonego uchwałą Prezydium Rządu PRL z dnia 2 lipca 1956r., działka położona przy ul. [...] w W., znajdowała się w obszarze zabudowy rozproszonej. Organ I instancji powołał się na art. 40 oraz art. 42 ust. 1 d.p.b.
2.3. Na skutek odwołania wniesionego przez M. J. i A. J., Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy), decyzją z 21 stycznia 2016 r. nr 120/16 uchylił ww. decyzję PINB w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
2.3.1. W ocenie WINB, rozstrzygnięcie organu I instancji należało uchylić ze względu na naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy podkreślił, że budynek mieszkalny znajdujący się na terenie działki przy ul. [...] w W. został zrealizowany samowolnie. Z uwagi na czas realizacji inwestycji, zastosowanie miała ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Wskazał, że zgodnie z planem Warszawa 1965, 1400 000 mieszkańców, zatwierdzonym uchwałą Prezydium Rządu PRL z 2 lipca 1956 r., działka przy ul. [...] w W. znajdowała się w obszarze zabudowy rozproszonej, dlatego samowolnie wybudowany na tym terenie budynek mieszkalny nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 d.p.b.
2.3.2. Po dokonaniu analizy dokumentów przedstawionych przez skarżącą, WINB uznał, że organ I instancji miał prawo do nałożenia obowiązków na podstawie art. 40 d.p.b. jednak zakres tych obowiązków nie został ustalony wyczerpująco. Wskazał na § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690; dalej: r.w.t.) i podniósł, że żaden z przepisów techniczno-budowlanych zarówno obecnie obowiązującego rozporządzenia, jak i rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki z dnia 3 lipca 1980 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 62) nie przewiduje możliwości istnienia okien w ścianie obiektu usytuowanej w granicy nieruchomości.
2.3.3. WINB przyjął, że brak było podstaw do stwierdzenia, że działka nr [...], w stronę której skierowane są sporne otwory okienne była we władaniu skarżącej i dlatego określona przepisami odległość ściany z oknami w granicy działki sąsiedniej nie musiała być zachowana. Wskazał, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] z [...] czerwca 1987 r. sygn. akt [...], oddalono wniosek skarżącej o zasiedzenie działki nr ew. [...] (obecnie nr ew. [...]), albowiem była ona jednie posiadaczem zależnym tej nieruchomości i użytkowała ją za zgodą E. T. WINB uznał za konieczne doprowadzenie przedmiotowej ściany z otworami okiennymi, znajdującej się w granicy działki do stanu zgodnego z prawem.
2.3.4. Wątpliwości WINB wzbudziło również twierdzenie PINB, że przedmiotowe okna powinny pozostać gdyż stanowią jedyne źródło światła dziennego użytkowanych pomieszczeń mieszkalnych przeznaczonych na pobyt ludzi. Wprawdzie stwierdzenie powyższe wynikało z inwentaryzacji budynku mieszkalnego sporządzonej przez mgr inż. arch. A. L., to jednak z uwagi, iż dokument ten nie zawierał żadnych dodatkowych informacji na ten temat, organ winien był albo wezwać inwestora do uzupełnienia inwentaryzacji w tym zakresie, albo w ramach posiadanych kompetencji sam zweryfikować to twierdzenie. Wobec faktu, że budynek mieszkalny przy ul. [...] w W. został wybudowany samowolnie, to legalizacja takiej zabudowy musi uwzględniać uzasadniony interes stron, przede wszystkim warunek takiego usytuowania, aby nie uniemożliwiały one prawidłowej i optymalnej zabudowy nieruchomości sąsiedniej – także w bliżej nie określonej perspektywie. Ponadto interes społeczny i słuszny interes strony wymagał, aby realizacja samowoli budowlanej nie stawiała inwestora samowoli w sytuacji lepszej, niż inwestora działającego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Skoro przedmiotowy obiekt został wykonany w warunkach samowoli budowlanej, to należy wykonać w nim takie roboty, które doprowadzą go do stanu zgodnego z prawem. Pomimo oceny specjalisty ds. przeciwpożarowych, że przedmiotowy budynek (w tym ściana z otworami okiennymi w granicy działki) spełniają wymogi bezpieczeństwa, bezspornym jest, że otwory okienne w granicy działki nie tylko pogarszają warunki użytkowa działki sąsiedniej, ale mogą sprzyjać rozprzestrzenianiu się ognia. Z opisu technicznego dokumentacji nie wynika jakiej klasy odporności ogniowej są sporne okna. W związku z tym organ stwierdził, że zamurowanie okna w łazience nie naruszy przepisów budowlanych. Natomiast jeśli w pomieszczeniu sypialni nie będzie można zapewnić dostępu światła w inny sposób niż obecnie, tj. poprzez okno w granicy działki, to zdaniem WINB należy przeprojektować dokumentację w taki sposób, aby obecne pomieszczenie sypialni o wymiarach 15,05 m2 (znajdujące się w południowo-wschodniej części budynku) nie było pomieszczeniem przeznaczonym pa pobyt ludzi. Wtedy warunki oświetleniowe nie będą musiały być spełnione. Takie rozwiązanie będzie mniej korzystne dla inwestora, jednak przedmiotowy obiekt jest samowolą budowlaną i inwestor musi liczyć się z negatywnymi tego konsekwencjami.
2.3.5. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy wyjaśnić, czy wykonanie przy zbiorniku na nieczystości ciekłe robót polegających wyłącznie na zamknięciu zbiornika szczelną pokrywą i wykonaniu odpowietrzenia, doprowadzi go do zgodności z przepisami. Należało bowiem uwzględnić § 36 r.w.t.
2.4. Wyrokiem z 14 czerwca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 952/16, Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie oddalił skargę na ww. decyzję WINB, a Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem z 28 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 2368/17 – oddalił skargę kasacyjną od ww. orzeczenia.
2.5. Ponownie rozpoznając sprawę, decyzją nr IVOT/60/2021 z 8 marca 2021 r. PINB nałożył na skarżącą obowiązek wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego się przy ul. [...] w W. poprzez: zamurowanie otworów okiennych w ścianie zewnętrznej południowo-wschodniej usytuowanej przy granicy z działką sąsiednią nr [...], materiałem ściennym z którego wykonana jest ta ściana, przebudowę południowej części budynku w której znajdują się pomieszczenia określone w inwentaryzacji budowlanej jako "sypialnia" / "kuchnia letnia" (po uprzednim przeprojektowaniu w zakresie układu funkcjonalnego), w taki sposób aby przebudowane pomieszczenia spełniały wymagania przepisów techniczno-budowlanych. Następnie WINB decyzją nr 576/22 z 23 maja 2022 r., uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przy piśmie z 25 marca 2021 r., skarżąca przedłożyła opracowaną w marcu 2021 r. inwentaryzację i ocenę techniczną budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w W., autorstwa mgr inż. arch. A. L.
2.6. Rozpoznając sprawę po raz kolejny, decyzją z 30 marca 2023 r. nr IVOT/62/2023, wydaną na podstawie art. 40 d.p.b. w związku z art. 103 ust. 2 i art. 83 ust. 1ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, dalej: p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000; dalej: k.p.a.) PINB nałożył na skarżącą obowiązek wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego na terenie działki o nr ewid. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., poprzez zamurowanie materiałem ściennym lub wypełnienie luksferami bądź cegłą szklaną dwóch otworów okiennych w ścianie zewnętrznej południowo-wschodniej, usytuowanej w granicy z działką sąsiednią (obecnie nr ewid. [...]), aby ściana ta spełniała wymagania przepisów techniczno-budowlanych, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnień nie powinna być niższa niż określona w § 232 ust. 6 r.w.t.
2.6.1. PINB wyjaśnił, że przy piśmie z 25 marca 2021 r., skarżąca przedłożyła opracowana w marcu 2021 r. inwentaryzację i ocenę techniczna budynku mieszkalnego położonego przy ul, [...] w W., autorstwa mgr inż. arch. A. L.
2.7. Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez skarżącą, zaskarżoną decyzją z 29 maja 2023 r. nr 641/23, WINB utrzymał w mocy ww. decyzję PINB.
2.7.1. W jej uzasadnieniu, WINB podniósł, że w wydanych w sprawie wyrokach sądy administracyjne wskazały, że nie budzi wątpliwości, że sporny budynek stanowi samowolę budowlaną. Natomiast kwestia sporną postępowania przez cały okres jego trwania był jedynie zakres obowiązków niezbędnych do nałożenia w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Z obu orzeczeń wynika również, że z uwagi na czas realizacji przedmiotowej inwestycji, zastosowanie w sprawie ma ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. WINB przytoczył art. 37 ust. 1 d.p.b. oraz w ślad za WSA w Warszawie przypomniał, że poprzednio wyznaczony zakres robót koniecznych do doprowadzenia budynku do zgodności z przepisami określony został w sposób niepełny. Ponadto, NSA natomiast w włażącym dla organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie w wyroku z 28 sierpnia 2019 r. stwierdził, że w dacie popełnienia przedmiotowej samowoli budowlanej, jak i w okresie późniejszym, a także w aktualnym stanie prawnym, obowiązywały i obowiązują przepisy prawa dotyczące ściany oddzielenia przeciwpożarowego, w której mogą być zastosowane odpowiednie rozwiązania techniczne spełniające wymogi przeciwpożarowe. Wskazał również na przepisy, które przewidują możliwość doświetlenia tego rodzaju pomieszczeń w inny sposób niż tylko za pomocą okien. Taką też możliwość przewiduje aktualnie obowiązujące rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 232 ust. 6 r.w.t. w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnień otworu w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego nie powinna być niższa niż wskazane klasy odporności ogniowej.
2.7.2. Odnosząc się do zarzutów odwołania, WINB podkreślił, że sądy administracyjne orzekające w sprawie przesądziły, że budynek mieszkalny przy ul. [...] w W. zrealizowano między 1928 r. a 1961 r. oraz, że za prawidłową uznać należy procedurę legalizacyjną przewidzianą w art. 37 d.p.b. Ponadto z zapadłych w niniejszej sprawie wyroków wynika, iż nie jest dopuszczalne pozostawienie okien w ścianie zewnętrznej południowo-wschodniej budynku przy ul. [...] w W., usytuowanej przy granicy z działką sąsiednią nr [...]. Mając zaś na względzie zarzuty dotyczące legalności zabudowy działki ew. nr [...], WINB wyjaśnił, że nie mogą być rozpoznane w tym postępowaniu. Legalność i okres zabudowy nieruchomości sąsiedniej pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy, gdyż kwestia zlokalizowania budynku przy ul. [...] w W. ścianą z oknem w granicy z działką sąsiednią jest oceniana nie w odniesieniu do woli stron postępowania, lecz przepisów powszechnie obowiązujących, jak rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
2.7.3. Dlatego też WINB uznał, że organ I instancji zasadnie uznał, iż jedyną możliwością doprowadzenia budynku przy ul. [...] w W. go do stanu zgodnego z prawem w myśl art. 40 d.p.b. jest nakazanie zamurowanie materiałem ściennym lub wypełnienie luksferami bądź cegłą szklaną dwóch otworów okiennych w ścianie zewnętrznej południowo-wschodniej, usytuowanej w granicy z działką sąsiednią (obecnie nr ewid. [...]), aby ściana ta spełniała wymagania przepisów techniczno-budowlanych, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnień nie powinna być i niższa niż określona w § 232 ust. 6 r.w.t. Nie jest bowiem dopuszczalne postulowane przez skarżącą pozostawienie otworów okiennych w ww. ścianie obiektu, gdyż taki stan rzeczy narusza przepisy powszechnie obowiązujące w postaci § 12 ust. 1 r.w.t., zgodnie z którym budynek na działce budowlanej należy sytuować w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną.
3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją PINB oraz o umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem:
1) art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do podstawowego, koniecznego i rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji również do załatwienia sprawy, z pominięciem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, w szczególności przejawiającym się brakiem ustalenia:
– kiedy dom został faktycznie zbudowany (nastąpiło to przed 1959 r., tymczasem organ błędnie wysnuł założenie jakoby w latach 70-tych.) i jakie przepisy do stanu faktycznego sprawy należy w związku z tym faktem zastosować;
– czy postępowanie niniejsze ze względu na powyższe podlegać powinno zawieszeniu ze względu na samowolę budowlaną sąsiedniej nieruchomości i prowadzone wobec niej postępowania, które organ ten zna notoryjnie (zabudowa skarżącej jest w pełni legalna, a jedynie rażąco nieprawidłowe ustalenia faktyczna doprowadziły organ do takiego wadliwego założenia) oraz fakt iż budynek na działce sąsiadującej zbudowany został jako samowola budowlana świadomie w taki sposób, gdyż bez pozwolenia na budowę i później niż od dawna istniejący budynek skarżącej, a przy tym z naruszeniem ładu przestrzennego i w oddziaływaniu co do istniejącej już wówczas zabudowy skarżącej, budynek wybudowany na działce sąsiedniej powinien być w pierwszej kolejności doprowadzony do stanu zgodnego z prawem, a także jako takowy powinien być zgodnym z prawem punktem odniesienia i czynienia ustaleń, w przeciwnym bowiem wypadku dochodzi do naruszania praw skarżącej poprzez wydawanie różnych, sprzecznych ze sobą decyzji w sposób chaotyczny i narażający skarżącą na zbędne koszty;
– czy ze względu na powyższe postępowania, nie zachodzi ustawowa i obligatoryjna podstawa wyłączenia pracownika lub organu? Czy organ lub pracownik ze względu na dotychczasowe podejście gwarantował w minimalnym stopniu zachowanie zasady obiektywizmu ocen?
– na jakiej podstawie uznano i czy nie wymaga rzetelnej weryfikacji teza jakoby "przedmiotowy obiekt wykonany został w warunkach samowoli budowlanej" – jest to niedorzeczność świadcząca o nieznajomości stanu faktycznego sprawy, niewytłumaczalna po tak wieloletnim procedowaniu
– czy nie wymaga weryfikacji i zbadania powzięte – (zwłaszcza wobec faktu iż otwory okienne istnieją i funkcjonują już od około 70 lat) – przypuszczenie, jakoby pogarszać miały one rzekomo warunki użytkowania działki sąsiedniej, czy stanowić bliżej nieokreślone zagrożenie pożarowe; na dodatek wbrew ocenie specjalisty z zakresu ochrony przeciwpożarowej i czy to może być w ogóle przedmiotem oceny w taki sposób, gdy nieruchomość sąsiadująca zabudowana została z naruszeniem prawa, właśnie w warunkach samowoli, a także z naruszeniem praw skarżącej, co organowi I Instancji znane być winno od dawna notoryjnie?
– na jakiej podstawie, skarżąca uważana jest za "inwestora" skoro budynek został zbudowany został jeszcze przed nabyciem przez jej rodziców kilkadziesiąt lat temu?
– jaka jest odległość zabudowy od nieruchomości sąsiadujących i budynków sąsiednich i w następstwie czego taki stan rzeczy i od kiedy stan taki oraz w następstwie czego występuje oraz co z tego wynika?
2) art. 8 kpa, poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, polegający na pozorowanym jedynie stosowaniu prawa, bez uwzględnienia zasad współżycia społecznego i dobra jednostki w szczególności wyjątkowo tendencyjnego, pobieżnego załatwienia niniejszej sprawy, poprzez ingerencję w prawa skarżącej oraz członków jej rodziny (w szczególności okna zapewniają dostęp do światła dziennego w pokoju chorego syna skarżącej, ze skarżącą mieszka jeszcze drugi syn wraz z dwójką dzieci, a ponadto w czasie gdy były wykonane odpowiadały obowiązującemu wówczas prawu i nadal odpowiadają), a budynek został wykonany i jest użytkowany zgodnie z wszelkimi zasadami bezpieczeństwa w przeciwieństwie do gigantycznej samowoli na działce sąsiedniej nr [...] stwarzającej realne zagrożenie i uciążliwość dla mieszkańców domu i osób z sąsiedztwa, co uchodzi zupełnie, stronniczo uwadze tego organu;
3) art. 10 § 1 k.p.a. polegające na jego nieprawidłowym zastosowaniu poprzez naruszenie uprawnień strony postępowania do czynnego udziału w postępowaniu, uzyskania informacji oraz wypowiedzenia się co do zebranego materiału i dowodów oraz zgłoszenie żądań w przedmiotowej sprawie, a także nie uwzględnieniu wniosku o umorzenie postępowania;
4) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewywiązanie się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego przedmiotowej sprawy;
5) art. 107 § 3 k.p.a. przez jego niezastosowanie polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji bez należytego uzasadnienia faktycznego tj. w szczególności na nie wskazaniu przez organ faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, a także braku wskazania przyczyny z powodu której w żaden sposób organ nie ustosunkował się do złożonej przez strony dokumentacji, nakładając obowiązki pozostające w sprzeczności ze stanem prawnym obowiązującym w dacie wybudowania budynku;
6) rażące naruszenie prawa poprzez bezrefleksyjne stosowanie do zabudowy z 1959 r. przepisów d.p.b.,
7) art. 40 d.p.b. poprzez zaniechanie zbadania kiedy został obiekt zbudowany, niezgodnie z jakimi przepisami oraz czy były jakiekolwiek podstawy do podejmowania czynności, zwłaszcza wobec przedłożonej przez skarżącą, zgodnie z żądaniem organu dokumentacji, zważywszy że zabudowa stanowiąca własność skarżącej po jej rodzicach nie stanowiła, ani nie stanowi samowoli budowlanej, w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy;
8) art. 37 d.p.b. poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie wyrażające się w nielogicznym i jednoczesne wewnętrznie sprzecznym uznaniem, że:
– budynek powstały w latach 50-tych stanowił samowolę budowlaną;
– okna wymienione najprawdopodobniej w latach 90-tych na nowe, zgodne z obowiązującymi parametrami i atestami stanowiły wg urzędniczej oceny, rzekome pogorszenie stanu ochrony przeciwpożarowej (wbrew opinii specjalisty);
– wadliwe przekonanie wywodzone z błędnej oceny postępowania o stwierdzenie zasiedzenia [...], (w którym wniosek dotyczył wyodrębnionej części nieruchomości), a pominięcie znaczenia postępowania o zniesienie współwłasności i pominięcie faktu iż działka obecnie sąsiadująca nie stanowiła w istocie w czasie zabudowy "działki sąsiedniej" od której granicy przepisy budowlane nakazują stosowanie odpowiedniego odstępu, pomiędzy tymi działkami nie było bowiem granicy, której powstania organ nawet dotychczas w przybliżeniu nie określił, snując jałowe, prowadzące na manowce, rozważania o jakichś wycinkowych "związaniach" wyrokami sądów, zamiast dążyć do rzetelności i transparentności ustaleń;
9) art. 52 p.b. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegającej na nałożeniu obowiązku na obecną właścicielkę nieruchomości, podczas gdy modyfikacje są następstwem rozbiórki uprzedniej zabudowy nieruchomości aktualnie sąsiedniej, po rozbiórce bliźniaczego budynku, na którą skarżąca nie miała wpływu, co dokonane zostało także z naruszeniem prawa, a niezmienna zabudowa na nieruchomości skarżącej jest wyjątkowo solidna i bezpieczna;
10) przepisów Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez dowolne i nieuprawnione uznanie wbrew opinii specjalisty, iż okna w budynku nie spełniają jakoby normy odpowiedniej odporności ogniowej.
4. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu.
5.1. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie.
6. W pierwszej kolejności należało podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu administracyjnym, w związku z którym został wydany wyrok WSA w Warszawie z 14 czerwca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 952/16, który stał się prawomocny na skutek oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA wyrokiem z 28 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 2368/17. W orzeczeniach tych, sądy administracyjne obu instancji potwierdziły prawidłowość uchylenia pierwszej z decyzji PINB wydanych w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniach tych wyroków, sądy administracyjne sformułowały własną ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania.
6.1. Zgodnie zaś z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie. Ocena prawna może przy tym dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyrok NSA z 1.06.2022 r., III OSK 5044/21, LEX nr 3363091). W związku z tym, zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyroki NSA z 16 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2191/15, 7 września 2018 r. sygn. akt II OSK 2204/158, 13 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 887/17 – pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
6.2. Ponadto w myśl art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przytoczony przepis skutkuje tym, że zarówno sąd, który wydał orzeczenie, jak i organy oraz strony, muszą przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu sądu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dane zagadnienie, nie może być już ono ponownie badane (zob. wyrok NSA z 5.05.2023 r., II OSK 544/22, LEX nr 3564068). Innymi słowy, przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie można formułować ocen odmiennych od wiążącej oceny prawnej, ale należy się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Zatem moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (por. wyrok NSA z 15.03.2023 r., II OSK 3598/19, LEX nr 3573340).
6.3. Z wydanego w granicach kontrolowanej sprawy administracyjnej wyroku NSA z 28 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 2368/17, wynika w szczególności, że:
– przepisy techniczno-budowlane nie przewidują możliwości zlokalizowania okien w ścianie budynku znajdującej w granicy działki sąsiedniej,
– wdrożenie procedury legalizacyjnej nie wyklucza możliwości zastosowania art. 9 p.b., celem uzyskania zgody na odstępstwo od warunków technicznych, co w ramach zasad postępowania administracyjnego, powinno zostać uwzględnione przez organ prowadzący postępowanie wyjaśniające
– okoliczności konkretnej sprawy determinują sposób prowadzenia postępowania legalizacyjnego, w tym czy istnieniu okien w ścianie budynku znajdującej się w granicy działki nadać charakter istotnej przeszkody do legalizacji samowoli budowlanej, w szczególności gdy w pewnych okolicznościach przepisy ww. rozporządzenia w ogóle nie mają charakteru przepisów techniczno-budowlanych, lecz dotyczą prawa sąsiedzkiego jako prawa cywilnego. Jeżeli odstąpienie od warunków technicznych nie wiąże się z powstaniem zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym, np. wprowadzeniem groźby pożaru, choroby, uszkodzenia mienia, to wadliwym byłoby uznanie na gruncie publiczno-prawnym wynikającym z przepisów Prawa budowlanego o naruszeniu przepisów techniczno-budowlanych uniemożliwiającym zatwierdzenie dokumentacji projektowej (por. wyroki NSA z 12 stycznia 2011 r., II OSK 5/10; z 27 marca 2012 r., II OSK 42/11).
– przepisy techniczno-budowlane niezależnie od możliwości uzyskania zgody na odstępstwo od warunków technicznych przewidywały i aktualnie przewidują możliwość doświetlenia tego rodzaju pomieszczeń w inny sposób niż tylko za pomocą okien,
– w dacie popełnienia przedmiotowej samowoli budowlanej, jak i w okresie późniejszym, a także w aktualnym stanie prawnym, obowiązywały i obowiązują przepisy prawa dotyczące ściany oddzielenia przeciwpożarowego, w której mogą być zastosowane odpowiednie rozwiązania techniczne spełniające wymogi przeciwpożarowe: w okresie od 5 marca 1928 r. do 14 sierpnia 1961 r. (a więc w czasie kiedy popełniono przedmiotową samowolę) przepisy prawa przewidywały możliwość urządzenia w murze ogniochronnym otworów zamurowanych szkłem drutowym albo szklanymi cegłami, co uzależnione było od uznania właściwej władzy, natomiast na podstawie kolejnych uregulowań dopuszczalne były otwory w ścianie przeciwpożarowej wypełnione odpowiednimi materiałami budowlanymi – aktualnie: materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany, przy czym klasa odporności ogniowej wypełnień nie powinna być niższa niż wskazane klasy odporności ogniowej.
6.4. Ponadto, z prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 14 czerwca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 952/16, wynika, że:
– budynek mieszkalny znajdujący się na terenie działki przy ul. [...] w W., został zrealizowany samowolnie,
– z uwagi na czas realizacji budynku, zastosowanie miała ustawa Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r.
– ustalono zgodność samowolnie wykonanego budynku z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
6.5. Z uwagi na ocenę prawną wynikającą z przytoczonych wyroków sądów administracyjnych, znaczna większość zarzutów skargi w niniejszej sprawie nie mogła zostać uwzględniona. Dotyczyło to w szczególności: samego faktu samowoli budowlanej, prawidłowości stosowania Prawa budowlanego z 1974 r. w niniejszej sprawie, konieczności rozważenia nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych dotyczących likwidacji okien w ścianie budynku zlokalizowanej w granicy z inną działką budowlaną. W tym zakresie organy nadzoru budowlanego, jak i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, nie mogą już formułować żadnych innych ocen, niż te, które wynikają z przytoczonych wyżej prawomocnych wyroków NSA z 28 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 2368/17 oraz WSA w Warszawie z 14 czerwca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 952/16.
6.6. W ocenie Sądu, zaskarżoną decyzję należało jednak uchylić, albowiem organy nadzoru budowlanego obu instancji w sposób wybiórczy potraktowały stanowisko NSA zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku z 28 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 2368/17. W wyroku tym wyraźnie wskazano organom nadzoru budowlanego na konieczność rozważenia "zastosowania art. 9 Prawa budowlanego, celem uzyskania zgody na odstępstwo od warunków technicznych, co w ramach zasad postępowania administracyjnego, powinno zostać uwzględnione przez organ prowadzący postępowanie wyjaśniające. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny nie wykluczył takiej możliwości (por. wyroki NSA: z 12 stycznia 2016 r., II OSK 1140/14; z 4 września 2014 r., II OSK 542/13; z 8 kwietnia 2014 r., II OSK 2698/12; z 22 grudnia 2009 r., II OSK 1951/08). A zatem to okoliczności konkretnej sprawy determinują sposób prowadzenia postępowania legalizacyjnego, w tym czy istnieniu okien w ścianie budynku znajdującej się w granicy działki nadać charakter istotnej przeszkody do legalizacji samowoli budowlanej, w szczególności gdy w pewnych okolicznościach przepisy ww. rozporządzenia w ogóle nie mają charakteru przepisów techniczno-budowlanych, lecz dotyczą prawa sąsiedzkiego jako prawa cywilnego. Jeżeli odstąpienie od warunków technicznych nie wiąże się z powstaniem zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym, np. wprowadzeniem groźby pożaru, choroby, uszkodzenia mienia, to wadliwym byłoby uznanie na gruncie publiczno-prawnym wynikającym z przepisów Prawa budowlanego o naruszeniu przepisów techniczno-budowlanych uniemożliwiającym zatwierdzenie dokumentacji projektowej (por. wyroki NSA z 12 stycznia 2011 r., II OSK 5/10; z 27 marca 2012 r., II OSK 42/11)."
6.7. Tymczasem zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, działając w pewnym automatyzmie, skupiły się na konieczności zamurowania materiałem ściennym lub wypełnienie luksferami bądź cegłą szklaną dwóch otworów okiennych w ścianie spornego budynku. Sąd wskazuje, że z przytoczonych wyżej wyroków, zwłaszcza z uzasadnienia wyroku NSA wynika, że nakaz zamurowania/wypełnienia tych otworów okiennych, stanowi środek ostateczny, który organy nadzoru budowlanego mogłyby zastosować dopiero po rozważeniu zastosowania art. 9 p.b. Z akt kontrolowanego postępowania nie wynika natomiast, aby organy nadzoru budowlanego zawiadomiły skarżącą o możliwości złożenia wniosku o takie odstępstwo, do czego zobowiązywał ich NSA we wspomnianym wyroku w kontekście art. 9 zdanie drugie k.p.a., który stanowi, że "organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek".
6.8. Wobec naruszenia przez organy art. 153 p.p.s.a. w sposób wyżej wykazany, ponownie rozpoznając sprawę, organ nadzoru budowlanego pouczy skarżącą o możliwości wystąpienia do właściwego organu o zastosowanie odstępstwa w trybie art. 9 p.b. Dopiero gdy okaże się, że nie ma możliwości zastosowania odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych w tym zakresie, organy nadzoru budowlanego będą mogły formułować nakazy takie, jak w zaskarżonej decyzji.
6.7. Ponadto Sąd zauważa, że w wydanych w niniejszej sprawie orzeczeniach, odnośnie do ustaleń, czy sporna ściana z otworami okiennymi również w przeszłości była zlokalizowana w ostrej granicy z inną działką budowlaną, sądy administracyjne skoncentrowały się na dowodzie z postanowienia sądu rejonowego oddalającego wniosek skarżącej o zasiedzenie. Tymczasem skarżąca wskazuje, że na jej korzyść ma świadczyć postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z [...] kwietnia 2008 r. sygn. akt [...] wydane w postępowaniu o zniesienie współwłasności. W postanowieniu tym korzystano jednak z nieaktualnych już oznaczeń działek ewidencyjnych, toteż Sąd nie mógł samodzielnie zweryfikować jego treści. Niezbędne jest zatem, aby rozpoznając ponownie sprawę organ nadzoru budowlanego zweryfikował, czy z postanowienia tego wynika, że sporna ściana była w przeszłości zlokalizowana w oddaleniu od granicy z sąsiednią działką budowlaną. Należy bowiem zauważyć, że gdyby się okazało, że w przeszłości granica działki była oddalona od spornej ściany z oknami, to późniejsza zmiana miejsca przebiegu granicy działki ewidencyjnej nie może skutkować wydaniem takiego nakazu, jak określony w zaskarżonej decyzji.
6.8. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., a wobec zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych, na zasądzoną kwotę złożyło się jedynie wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika skarżącej.
7. W ocenie Sądu, pozostałe zarzuty skargi należało uznać za nieusprawiedliwione.
7.1. Odnośnie do legalności zabudowy na sąsiednich działkach, Sąd wskazuje, że okoliczności te nie mają żadnego znaczenia w niniejszej sprawie. Nie chodzi tu bowiem o odległość ściany z oknami od innej zabudowy, lecz o jej odległość od granicy działki budowlanej. Zakres postępowania wyjaśniającego, który organy nadzoru budowlanego miały przeprowadzić w tym zakresie wyznaczał bowiem § 12 r.w.t., a nie kwestie komfortu sąsiadów lub faktu, że przez wiele lat okna te "nikomu nie przeszkadzały". Zatem nie było podstaw do zawieszenia postępowania do czasu zakończenia odrębnego postępowania administracyjnego w sprawie zabudowy działki sąsiedniej.
7.2. Oczywiście bezzasadny jest zarzut braku wyłączenia pracownika lub organu. Skarżąca nie wykazała, aby PINB lub WINB lub któryś z pracowników tych organów cechował się podstawami do wyłączenia od udziału w postępowaniu. Organy te, z uwagi na swoją właściwość miejscową, rozpoznają wiele spraw dotyczących sąsiadującej ze sobą zabudowy i wyłącznie taka okoliczność nie może skutkować ich wyłączeniem od rozpoznania sprawy.
7.3. Kwestie oceny zagrożenia pożarowego, ewentualnie generowanego przez otwory okienne w granicy działki, również nie mają istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych generalnie nie dopuszczają lokalizacji okien w ścianie położonej w granicy. Prawodawca nie przewidział tutaj żadnego wyjątku, dla którego wystąpienia wystarczająca byłaby opinia biegłego. Dlatego też NSA i w ślad za nim Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, zwracają uwagę organom nadzoru budowlanego na konieczność rozważenia odstępstwa od tych przepisów techniczno-budowlanych, które – co do zasady – obligują organy nadzoru budowlanego do wydania takiego nakazu, jak określony w zaskarżonej decyzji.
7.4. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. ani art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew sugestiom autora skargi, art. 8 k.p.a. nie przyznaje organom administracji publicznej dowolności w stosowaniu bezwzględnie obowiązujących norm prawa i nie upoważniał PINB do odstąpienia od stosowania § 12 r.w.t. – oczywiście poza specjalnym trybem z art. 9 p.b. – z przyczyn podniesionych w skardze. Zdaniem Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji w sposób czytelny prezentuje przebieg postępowania, zgromadzone dowody, jak i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
7.5. Odnośnie do zarzutów naruszenia prawa materialnego, Sąd wskazuje, że kwestie te zostały już przesądzone w wyrokach sądów administracyjnych obu instancji, podobnie jak kwestie o których mowa w pkt. 6.5. tego uzasadnienia.
W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł, jak w sentencji.