VII SA/Wa 1826/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę Gminy W. na postanowienie Ministra o uchyleniu odmowy wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na badania archeologiczne, uznając, że opinia konserwatorska w ramach ZRID nie zastępuje odrębnego pozwolenia na badania archeologiczne.
Gmina W. zaskarżyła postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, które uchyliło odmowę wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na badania archeologiczne. Gmina argumentowała, że opinia konserwatorska wydana w ramach decyzji ZRID zastępuje odrębne pozwolenie na badania archeologiczne. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra, że ustawa o ZRID nie obejmuje pozwoleń na badania archeologiczne, które wymagają odrębnego postępowania zgodnie z ustawą o ochronie zabytków.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy W. na postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, które uchyliło postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (WKZ) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych w związku z inwestycją drogową. Gmina W. twierdziła, że opinia konserwatorska wydana w ramach postępowania o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej (ZRID) zastępuje odrębne pozwolenie na badania archeologiczne, zgodnie z art. 11d ust. 3 ustawy o ZRID. Minister uznał jednak, że pozwolenie na badania archeologiczne nie jest objęte zakresem art. 11d ust. 3 ustawy o ZRID, a badania archeologiczne stanowią odrębną czynność naukową wymagającą pozwolenia na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Sąd administracyjny podzielił stanowisko Ministra, podkreślając, że postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na badania archeologiczne jest odrębne od postępowania ZRID i wymaga spełnienia szczegółowych wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Sąd uznał, że odmowa wszczęcia postępowania przez WKZ była niezasadna, a postanowienie Ministra uchylające tę odmowę było prawidłowe. W konsekwencji, sąd oddalił skargę Gminy W.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, opinia konserwatorska w ramach ZRID nie zastępuje odrębnego pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych, które wymaga odrębnego postępowania zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Uzasadnienie
Ustawa o ZRID reguluje przygotowanie inwestycji drogowych, a opinia konserwatorska w tym trybie zastępuje jedynie niektóre uzgodnienia związane z samą inwestycją. Badania archeologiczne są odrębną czynnością naukową, która wymaga pozwolenia na podstawie przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a postępowanie w tej sprawie jest odrębne od postępowania ZRID.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.o.z.i.o.z. art. 36 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Prowadzenie badań archeologicznych wymaga uzyskania pozwolenia konserwatorskiego.
Pomocnicze
ustawa o ZRID art. 89 § ust. 1 pkt 8 lit. f
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Opinia wojewódzkiego konserwatora zabytków w odniesieniu do dóbr kultury chronionych na podstawie odrębnych przepisów zastępuje uzgodnienia, pozwolenia, opinie bądź stanowiska właściwych organów wymagane odrębnymi przepisami.
ustawa o ZRID art. 11d § ust. 1 pkt 9
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej należy załączyć wymagane przepisami odrębnymi decyzje administracyjne.
ustawa o ZRID art. 11d § ust. 3
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Opinie, o których mowa w ust. 1 pkt 8, zastępują uzgodnienia, pozwolenia, opinie bądź stanowiska właściwych organów wymagane odrębnymi przepisami.
u.o.z.i.o.z. art. 13
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Dotyczy trybu skreślenia z rejestru zabytków części parku w celu realizacji inwestycji.
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.a. do postępowań w innych ustawach.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez sąd administracyjny w przypadku nieuwzględnienia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwolenie na prowadzenie badań archeologicznych wymaga odrębnego postępowania i nie jest zastępowane przez opinię konserwatorską w ramach ZRID. Postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na badania archeologiczne jest odrębne od postępowania ZRID i wymaga spełnienia szczegółowych wymogów rozporządzenia.
Odrzucone argumenty
Opinia konserwatorska wydana w ramach ZRID zastępuje odrębne pozwolenie na prowadzenie badań archeologicznych.
Godne uwagi sformułowania
czynność naukowa, jaką są bez wątpienia badania archeologiczne, nie mieści się w zakresie projektu budowlanego ani czynności bezpośrednio związanych z inwestycją pozwolenie na prowadzenie badań archeologicznych nie zawiera się w katalogu aktów wymienionych w art. 11d ust. 3 ww. ustawy.
Skład orzekający
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
przewodniczący
Marta Kołtun-Kulik
sprawozdawca
Izabela Ostrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między ustawą o ZRID a ustawą o ochronie zabytków w kontekście pozwoleń na badania archeologiczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji drogowych i badań archeologicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego na styku dwóch ustaw, które ma praktyczne znaczenie dla inwestorów i organów ochrony zabytków.
“Czy opinia konserwatora wystarczy? Sąd wyjaśnia, kiedy potrzebne jest osobne pozwolenie na badania archeologiczne przy budowie dróg.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1826/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-12-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-09-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Izabela Ostrowska Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /przewodniczący/ Marta Kołtun-Kulik /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków Sygn. powiązane II OSK 1540/22 - Wyrok NSA z 2025-02-11 Skarżony organ Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak- Pęczkowska, Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Gminy W. na postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] lipca 2021 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z [...] lipca 2021 r., znak: [...] (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") - po rozpoznaniu zażalenia Spółki W. sp. z o. o (występującej w imieniu Gminy [...]) - uchylił postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] lutego 2021 r., nr [...] (dalej: "[...] WKZ", "organ konserwatorski") w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w poniższym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z 1 lipca 2019 r. [...] WKZ, na wniosek Prezydenta [...] z [...] maja 2019 r. - działając na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 8 lit. f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. u. z 2020 r. poz. 1363, z późn. zm.) - pozytywnie zaopiniował inwestycję, pt. "Budowa [...]", z wyłączeniem części inwestycji w granicach Parku [...] wpisanego do rejestru zabytków. W opinii zawarto dodatkowe warunki, konieczne do uwzględnienia w postępowaniu mającym na celu wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, m.in.: 1) decyzja powinna zawierać informacje na temat zakresu ochrony konserwatorskiej oraz warunki wynikające z potrzeb ochrony zabytków, zgodnie z art. 11e i 11f ww. ustawy; 2) w decyzji należy wskazać obowiązek przeprowadzenia badań archeologicznych na podstawie decyzji administracyjnej [...] WKZ; 3) przeprowadzenie trasy drogowej przez teren Parku [...] - w ocenie organu konserwatorskiego - wymaga skreślenia z rejestru zabytków części parku w zakresie niezbędnym do realizacji inwestycji, w trybie przewidzianym art. 13 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. [...] WKZ jako opiniujący, wskazał, że zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej powinien zawierać m.in. decyzje administracyjne wymagane przepisami odrębnymi. Oznacza to konieczność uzyskania uprzednio pozwoleń organu konserwatorskiego, m.in. na prowadzenie badań archeologicznych, na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, na obszarze stref ochrony zabytków archeologicznych, wyznaczonych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, kolidujących z planowaną inwestycją. Decyzją z [...] września 2020 r., nr [...], Prezydent [...] udzielił zezwolenia na realizację ww. inwestycji drogowej i zatwierdził podziały nieruchomości oraz projekt budowlany dla zadania pn. "Budowa [...]", planowanego od ul. [...], przez ul. [...], do ul. [...]" (dalej: "decyzja ZRID"). Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W treści pkt 5 ww. decyzji określono warunki inwestycji wynikające z potrzeb ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej, wskazując jej lokalizację w obrębie zabytków wpisanych do rejestru zabytków, stref ochrony konserwatorskich, wyznaczonych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz "przy granicy strefy buforowej otaczającej [...], wpisaną na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO [...]" W odniesieniu do tego warunku, Prezydent [...] podkreślił, że zgodnie z art. 11 ust. 3 w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 8 lit. f ww. ustawy, opinia wojewódzkiego konserwatora zabytków zastępuje uzgodnienia, pozwolenia, opinie bądź stanowiska właściwych organów wymagane odrębnymi przepisami. Jego zdaniem, powyższe czyni bezprzedmiotowym nałożenie warunku dotyczącego obowiązku pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych. Dodatkowo w uzasadnieniu Prezydent [...] wskazał, że "inwestor występując do [...] WKZ o uzyskanie opinii, dołączył do wniosku wszystkie wymagane obowiązującymi przepisami prawa dokumenty pozwalające na zawarcie przez ten organ w opinii ustaleń i wymogów jakie miałyby miejsce w sytuacji wydawania odrębnych decyzji na prowadzenie badań archeologicznych oraz na dokonanie podziału nieruchomości". Zdaniem Prezydenta [...] "wniosek był kompletny w takim zakresie, w jakim ww. organ wydawałby pozwolenie na prowadzenie badań archeologicznych. Załącznikiem do niego był prawidłowo przygotowany program badań archeologicznych, a [...] WKZ nie wzywał inwestora do jakichkolwiek uzupełnień przed wydaniem opinii." Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji ZRID, Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2021 r., znak: [...], uchylił decyzję Prezydenta [...] z [...] września 2020 r. w części odnoszącej się do zatwierdzenia podziału nieruchomości przedmiotowej inwestycji, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie. Pismem z 6 października 2020 r., [...] WKZ wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wszczęcie z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności lub niezgodności z prawem ww. decyzji ZRID z [...] września 2020 r. [...] WKZ wskazał, że Prezydent [...] arbitralnie rozstrzygnął w decyzji ZRID ww. kwestie, wbrew warunkom wskazanym w opinii konserwatorskiej. Błędnie uznał, że prowadzenie badań archeologicznych wyprzedzających inwestycję nie wymaga uzyskania odrębnego pozwolenia konserwatorskiego, a ponadto wydał decyzję ZRID w zakresie Parku [...] wbrew negatywnej opinii [...] WKZ. W odpowiedzi na ww. wniosek, pismem z 12 marca 2021 r., Wojewoda [...] wyjaśnił, że powyższy wniosek nie wywołał skutku wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 157 § 2 k.p.a., wobec nie uznania za stronę [...] WKZ w ramach postępowania zakończonego wydaniem decyzji ZRID. Pismem z 15 grudnia 2020 r. Spółka [...] złożyła do Generalnego Konserwatora Zabytków skargę na działanie [...] WKZ dotyczącą blokowania i utrudniania prowadzenia inwestycji. Postępowanie to zakończyło się uznaniem przez Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, skargi za bezzasadną. Niezależnie od powyższego, w dniu 20 stycznia 2021 r., występujący w imieniu W. sp. z o. o. – T.C., reprezentujący B. sp z o. o., złożył wniosek do [...] WKZ o wydanie pozwolenia na badania archeologiczne "w formie nadzoru archeologicznego oraz badań archeologicznych" w związku z inwestycją "Budową [...]". [...] WKZ postanowieniem z [...] lutego 2021 r., nr [...], odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego. Gmina [...] złożyła zażalenie na ww. postanowienie. Minister, powołanym na wstępie postanowieniem z [...] lipca 2021 r. - na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2021 r. poz. 710, późn. zm.) oraz art. 17 pkt 2 i art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a. - uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez [...] WKZ. Minister wyjaśnił, że ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (art. 1 ust. 1 tej ustawy). Wskazał, że zgodnie z art. 11d ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera opinie różnych organów, w tym właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków- w odniesieniu do dóbr kultury chronionych na podstawie odrębnych przepisów (lit. f). Ponadto zgodnie z pkt. 9 tej regulacji, do wniosku uprawniony podmiot (właściwy zarządca drogi) załącza również wymagane przepisami odrębnymi decyzje administracyjne. Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy ww. ustawy, nie warunkują otrzymania decyzji ZRID od uzyskania pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Pozwolenie na prowadzenie badań archeologicznych nie jest decyzją, o której mowa w art. 11d ust. 1 pkt 9 ww. ustawy. Z kolei, zgodnie z art. 11d ust. 3 ww. ustawy, opinie, o których mowa w ust. 1 pkt 8, zastępują uzgodnienia, pozwolenia, opinie bądź stanowiska właściwych organów wymagane odrębnymi przepisami. Jednakże, w ocenie Ministra, nie można się zgodzić z twierdzeniem, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zastępuje pozwolenie na prowadzenie badań archeologicznych. Żadna regulacja, nie odnosi się do ww. kwestii, i w ocenie organu konserwatorskiego, pozwolenie to nie zawiera się w katalogu aktów wymienionych w art. 11d ust. 3 ww. ustawy. Zdaniem Ministra, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zastępuje jedynie decyzje związane z pozwoleniami na prowadzenie inwestycji drogowej oraz bezpośrednio związanych z tą inwestycją czynności, które winny zostać uwzględnione w dokumentacji projektowej. Opinia wojewódzkiego konserwatora zabytków sprowadza się tym samym do wyrażenia jego stanowiska w kontekście lokalizacji i możliwości realizacji inwestycji i w tym względzie zastępować może na podstawie art. 11 d ust, 3 ww. ustawy, m.in. pozwolenie na prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, w tym prac polegających na usunięciu drzewa lub krzewu z nieruchomości lub jej części będącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowanej zieleni lub pozwolenie na wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku, wydawane na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz pozwolenie na przemieszczenie zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków (art 36 ust 1 pkt 6 tej ustawy). Inaczej należy rozpatrywać zagadnienie prowadzenia badań archeologicznych, które zgodnie z art. 3 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami stanowią "działania mające na celu odkrycie, rozpoznanie, udokumentowanie i zabezpieczenie zabytku archeologicznego". Organ odwoławczy stwierdził, że powyższe nie mieści się w zakresie elementów regulowanych przez ustawę o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, gdyż czynność naukowa, jaką są bez wątpienia badania archeologiczne, nie mieści się w zakresie projektu budowlanego ani czynności bezpośrednio związanych z inwestycją, choć obowiązek ich realizacji może wynikać z zagrożenia dla substancji zabytkowej w razie podjęcia działań inwestycyjnych. W takim przypadku kluczowe dla ratowania zabytku archeologicznego jest przeprowadzenie badań archeologicznych przed inwestycją. Minister podkreślił, że skoro, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 5 o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, prowadzenie badań archeologicznych wymaga uzyskania pozwolenia konserwatorskiego, pozwolenie takie należy uzyskać przed rozpoczęciem badań. Nie ma w tej sytuacji znaczenia, czy pozwolenie konserwatorskie zostanie wydanie przed uzyskaniem ZRID, czy po nim. Dalej organ odwoławczy wskazał, że organ konserwatorski w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie bada wniosku pod kątem wydania pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych. Ponadto - w toku postępowania w sprawie wydania pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych ocenie organu podlega szereg okoliczności i dokumentów opisanych w § 9 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 22 sierpnia 2018 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich i badań konserwatorskich przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków albo na Listę Skarbów Dziedzictwa oraz robót budowlanych, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, a także badań archeologicznych i poszukiwań zabytków. Na powyższe postanowienie Gmina [...] (dalej: "skarżąca") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając: 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: – art. 11d ust.3 w zw. z art. 11d ust.1 pkt.8 lit. f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz w zw. z art. art. 36 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że opinia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków w odniesieniu do dóbr kultury chronionych na podstawie odrębnych przepisów (w niniejszym przypadku opinia Pani B.N. z dnia 1 lipca 2019 r.) nie zastępuje pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie badań archeologicznych, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt. 5 w zw. z art. 31 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, bo według błędnej interpretacji organu II instancji, to konkretne pozwolenie konserwatorskie na prowadzenie badań archeologicznych inwestor powinien uzyskać odrębnie, w trybie odrębnej decyzji administracyjnej; 2. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: – art. 139 w zw. z art. 144 i art. 61a k.p.a. poprzez uchylenie postanowienia organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy z treści zażalenia strony jednoznacznie wynika, że wolą strony jest jedynie doprowadzenie do uchylenia/zmiany uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, a nie samego rozstrzygnięcia postanowienia, z którym skarżąca się zgadza. Jak wynika z treści zażalenia oraz sformułowanego wyżej zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego skarżąca cały czas twierdzi, że nie ma podstaw do wydawania odrębnej decyzji na prowadzenie badań archeologicznych, ponieważ zgodnie z przepisami szczególnymi ustawy o zrid wydana w sprawie opinia [...] WKZ z dnia [...] lipca 2019 r. zastępuje to pozwolenie. Wydając zatem zaskarżone postanowienie Minister naruszył zakaz reformationis in peius ustanowiony w przepisie art. 139 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. , działając na niekorzyść Strony skarżącej, co stanowi Istotne naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Ministra oraz uchylenie uzasadnienia postanowienia [...] WKZ z [...] lutego 2021 r., nr [...], odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych co do inwestycji "Budowa [...]". W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła powyższą argumentację. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację wskazaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] lipca 2021 r., którym uchylono postanowienie [...] WKZ odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych w ramach inwestycji "Budowa [...]" Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że sprawa uzyskania pozwolenia na ww. badania archeologiczne, nie została rozstrzygnięta w decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2020 r., nr [...], zezwalającej na realizację ww. inwestycji drogowej. Prezydent podkreślił, że bezprzedmiotowym jest nałożenie warunku dotyczącego obowiązku pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych, gdyż zgodnie z art. 11 ust. 3 w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 8 lit. f ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji (...) opinia wojewódzkiego konserwatora zabytków zastępuje uzgodnienia, pozwolenia, opinie bądź stanowiska właściwych organów wymagane odrębnymi przepisami. Odnosząc się do powyższego, rację ma Minister, że organ konserwatorski w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie bada wniosku pod kątem wydania pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych. Tryb wydawania pozwoleń na prowadzenie badań archeologicznych reguluje rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 22 sierpnia 2018 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich i badań konserwatorskich przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków albo na Listę Skarbów Dziedzictwa oraz robót budowlanych, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, a także badań archeologicznych i poszukiwań zabytków. W toku tego postępowania ocenie organu podlega szereg okoliczności i dokumentów opisanych w § 9 ww. rozporządzenia. I tak do wniosku dołącza się: 1) program prowadzenia badań archeologicznych; 2) dokument potwierdzający posiadanie przez wnioskodawcę tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, uprawniającego do występowania z tym wnioskiem, a w przypadku gdy z wnioskiem występuje podmiot zamierzający prowadzić te badania, zgodę właściciela lub posiadacza nieruchomości na ich prowadzenie albo oświadczenie, że właściciel lub posiadacz tej zgody nie udzielił; 3) zgodę dyrektora parku narodowego albo regionalnego dyrektora ochrony środowiska, w przypadku prowadzenia badań archeologicznych odpowiednio na terenie parku narodowego albo rezerwatu przyrody; 4) mapę topograficzną w skali 1:10 000 lub większej lub prezentację kartograficzną bazy danych obiektów topograficznych (BDOT10k), o której mowa w art. 4 bazy danych i opracowania kartograficzne ust. 1a pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 oraz z 2018 r. poz. 650), umożliwiające lokalizację nieruchomego zabytku archeologicznego, a w odniesieniu do polskich obszarów morskich, morską mapę nawigacyjną, z zaznaczonym miejscem planowanych badań archeologicznych; 5) plan z naniesionymi miejscami dotychczasowych i planowanych badań archeologicznych w nawiązaniu do punktów osnowy geodezyjnej poziomej i wysokościowej w skali: a) 1:500, jeżeli badania archeologiczne będą prowadzone na terenie o powierzchni do 10 000 midx2, albo b) 1:1000, jeżeli badania archeologiczne będą prowadzone na terenie o powierzchni większej niż 10 000 midx2 – w przypadku badań archeologicznych, które nie będą prowadzone na polskich obszarach morskich; 6) plan batymetryczny z naniesionymi miejscami dotychczasowych i planowanych badań archeologicznych oraz dostępną dokumentację hydroakustyczną akwenu objętego planem, w przypadku badań archeologicznych, które będą prowadzone na polskich obszarach morskich; 7) dokument potwierdzający gotowość muzeum lub innej jednostki organizacyjnej do przyjęcia zabytków archeologicznych odkrytych w trakcie prowadzenia badań archeologicznych; 8) opis sposobu uporządkowania terenu po zakończeniu badań archeologicznych. Ponadto § 18 rozporządzenia wskazuje jakie elementy zawiera pozwolenie na prowadzenie badań archeologicznych, a które jak słusznie wskazał organ odwoławczy nie mieszczą się w zakresie regulowanym przez ustawę o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Podstawę prawną wydanego przez [...] WINB postanowienia z [...] lutego 2021 r. stanowił art. 61a § 1 k.p.a.. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przywołany przepis wprowadza dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, zaś drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane (por. wyrok WSA w Krakowie z 5 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 487/12, LEX nr 1305801). Przez "inne uzasadnione przyczyny", należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W ocenie Sądu żadna z powyższych przeszkód przedmiotowych nie zaistniała w niniejszej sprawie. W konsekwencji, Minister prawidłowo przyjął, że sprawa z wniosku o wydanie pozwolenia na badania archeologiczne nie została rozpoznana i postanowienie to uchylił. Skoro bowiem, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 5 o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, prowadzenie badań archeologicznych wymaga uzyskania pozwolenia konserwatorskiego, pozwolenie takie należy uzyskać przed rozpoczęciem badań. Dokonując takiej oceny Minister nie naruszył więc art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, a treść skargi nie podważa tego stanowiska. W tej sytuacji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI