VII SA/Wa 1818/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-06-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnerozbiórkawykonanie zastępczenadzór budowlanykiosksamowola budowlanaegzekucja administracyjnaprawo budowlane

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy decyzję o skierowaniu obowiązku rozbiórki kiosku do wykonania zastępczego.

Skarżący K. P. zaskarżył postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy decyzję o skierowaniu obowiązku rozbiórki kiosku handlowego do wykonania zastępczego. Skarżący podnosił, że trwają postępowania wyjaśniające dotyczące stanu prawnego obiektu i działki, a także wskazywał na swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną. Sąd administracyjny uznał jednak, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego, po wcześniejszym nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i bezskutecznym upływie terminu na wykonanie obowiązku rozbiórki.

Sprawa dotyczyła skargi K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o skierowaniu obowiązku rozbiórki kiosku handlowego do wykonania zastępczego. Obowiązek rozbiórki wynikał z ostatecznej decyzji z 2017 roku. Pomimo wielokrotnych kontroli, upomnień i nałożenia grzywny w celu przymuszenia, skarżący nie wykonał obowiązku. Organ egzekucyjny, po bezskutecznym upływie terminu na wykonanie obowiązku, zastosował wykonanie zastępcze, szacując koszty na 20 000 zł. Skarżący zarzucał trwanie postępowań wyjaśniających i odwoławczych, a także swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organ egzekucyjny działał zgodnie z prawem. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a decyzji ostatecznej służy domniemanie legalności. Wskazał również, że wnioski o zawieszenie lub umorzenie postępowania egzekucyjnego powinny być kierowane do organu egzekucyjnego, a nie do sądu czy organu odwoławczego w ramach skargi na postanowienie o wykonaniu zastępczym. Sąd stwierdził, że skarżący od ponad 2,5 roku uchylał się od wykonania obowiązku, co uzasadniało zastosowanie środków egzekucyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ egzekucyjny prawidłowo zastosował wykonanie zastępcze, po wcześniejszym nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i bezskutecznym upływie terminu na wykonanie obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ egzekucyjny działał zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stosując kolejno grzywnę w celu przymuszenia, a następnie wykonanie zastępcze, gdy zobowiązany nie wykonał obowiązku rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.p.e.a. art. 6 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 7 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 127

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 128 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 128 § 1a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 29 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 56 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

PPSA art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PPSA art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 24 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 84a § 2

Ustawa - Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny prawidłowo zastosował wykonanie zastępcze po bezskutecznym upływie terminu na wykonanie obowiązku rozbiórki. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Decyzji ostatecznej służy domniemanie legalności. Wnioski o zawieszenie/umorzenie postępowania egzekucyjnego należy kierować do organu egzekucyjnego.

Odrzucone argumenty

Trwają postępowania wyjaśniające dotyczące stanu prawnego obiektu i działki. Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej. Wniosek o wyłączenie pracownika organu egzekucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Dopóki w obiegu prawnym znajduje się ostateczna decyzja organu powiatowego Nr [...], to organ egzekucyjny ma obowiązek podejmowania czynności celem jej wyegzekwowania. Decyzji ostatecznej służy domniemanie legalności. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Skład orzekający

Wojciech Sawczuk

przewodniczący

Elżbieta Granatowska

sprawozdawca

Izabela Ostrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Procedury egzekucyjne w administracji, w szczególności stosowanie wykonania zastępczego po nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oraz zakres kontroli organu egzekucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji obowiązku niepieniężnego (rozbiórka) w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje długotrwały proces egzekucyjny w administracji i konsekwencje uchylania się od wykonania obowiązku prawomocnej decyzji, co jest istotne dla prawników procesualistów i praktyków prawa administracyjnego.

Kiosk do rozbiórki: Jak długo można unikać wykonania decyzji administracyjnej?

Dane finansowe

WPS: 20 000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1818/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Granatowska /sprawozdawca/
Izabela Ostrowska
Wojciech Sawczuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 6 par. 1, art. 7 par. 2, art. 127, art. 128
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędziowie asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.), sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczony w dniu 30 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie skierowania obowiązku do wykonania zastępczego oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu zażalenia K. P., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. kierujące obowiązek objęty tytułem wykonawczym Nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego K. P. w związku z niewykonaniem obowiązku nałożonego decyzją PINB [...] Nr [...] z dnia [...] września 2017 r. nakazującą rozbiórkę kiosku handlowego usytuowanego w pasie drogowym ulicy [...] na działce nr ew. [...] obr. [...] w rejonie [...] w [...].
Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Decyzją ostateczną z dnia [...] września 2017 r. Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał K. P. dokonanie całkowitej rozbiórki kiosku handlowego usytuowanego w pasie drogowym ulicy [...] na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w rejonie [...] w [...]. Wobec stwierdzenia niewykonania nałożonego obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do zobowiązanego, z zachowaniem obowiązków, przewidzianych w art. 15, art. 26 § 5 oraz art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ skierował do K. P. upomnienie Nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., które uznano za skutecznie doręczone w dniu 27 grudnia 2017 r. Następnie wystawił tytuł wykonawczy TW-2 Nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., który został doręczony zobowiązanemu w dniu [...] stycznia 2019 r.
W trakcie kontroli wykonania wskazanego obowiązku, przeprowadzonej na podstawie art. 84a ust. 2 pkt. 2 ustawy - Prawo budowlane przez upoważnionego pracownika Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla [...] w dniu 6 marca i 1 czerwca 2020 r. stwierdzono brak wykonania w całości obowiązku wynikającego z ww. decyzji ostatecznej.
Organ I instancji wskazał, że zobowiązany jest w pełni świadom konsekwencji wynikających z nieustannego uchylania się od wykonania przedmiotowego obowiązku. W treści ostatecznego postanowienia z dnia [...] marca 2020 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał bowiem zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym TW-2 Nr [...] w terminie 30 dni od daty skutecznego doręczenia postanowienia, z jednoczesnym zagrożeniem zastosowania kolejnego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Bezskuteczny upływ ww. terminu w pełni uzasadnia orzeczenie przez organ kolejnego środka egzekucyjnego prowadzącego bezpośrednio do jego wykonania.
Organ I instancji poinformował zobowiązanego, że myśl art. 128 §1a u.p.e.a przybliżona kwota kosztów wykonania zastępczego ww. obowiązku została oszacowana na 20 000 zł. Powyższa kwota przedstawia jedynie wartość przybliżoną, ustaloną przez PINB dla [...] na podstawie kosztów robót rozbiórkowych o podobnym charakterze i zakresie, zastępczo wykonywanych przez organ egzekucyjny. Kosztami sporządzenia kosztorysu inwestorskiego obciążony zostanie również zobowiązany (wyrok NSA z dnia 31 maja 2012 r., II OSK 440/11).
Zażalenie na to postanowienie wniósł K. P., podnosząc, że cały czas trwają postępowania wyjaśniające i odwoławcze w celu ustalenia, jaki jest stan prawny, zarówno obiektu, jak i działki, na której się on znajduje. Zobowiązany wniósł o zawieszenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o wyłączenie pracownika, który wydał zaskarżone postanowienie.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że w dniu 7 grudnia 2017 r. PINB dla [...] wystawił upomnienie Nr [...] wzywające zobowiązanego do wykonania obowiązku nałożonego w/w decyzją. W dniu 26 czerwca 2018 r. oraz 28 września 2018 r. organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne podczas których stwierdził, że obowiązek nałożony w/w decyzją nie został wykonany. W dniu 2 stycznia 2019 r, organ powiatowy wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], który doręczono zobowiązanemu w dniu 21 stycznia 2019 r. Powyższe skutkowało wszczęciem niniejszego postępowania egzekucyjnego.
W dniu 6 marca 2020 r. organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne, podczas których stwierdził, że decyzja z dnia [...] września 2017 r. nie została wykonana. Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] nałożył na K. P. jednorazową grzywnę w wysokości 10 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB dla [...] z dnia [...] września 2017 r. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2020 r., [...] WINB utrzymał w mocy to postanowienie.
W dniu 1 czerwca 2020 r. organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne, podczas których stwierdził, że decyzja nie została wykonana, w związku z czym organ I instancji wydał zaskarżone postanowienie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane m.in. na podstawie art. 127 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r. poz. 1427, dalej w skrócie u.p.e.a.), zgodnie z którym wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Ze względu na uchylanie się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku nałożonego wskazaną decyzją, PINB dla [...] zasadnie skierował niniejszy obowiązek do wykonania zastępczego w oparciu o przepisy cytowanej ustawy. W myśl art. 128 u.p.e.a., organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo. Z akt przedmiotowej sprawy wynika jednoznacznie, że organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu wraz z zaskarżonym postanowieniem odpis tytułu wykonawczego (załącznik do skarżonego postanowienia).
Rozstrzygnięcie w przedmiocie skierowania obowiązku do wykonania zastępczego winno zawierać również wskazanie przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego. Z uzasadnienia w/w rozstrzygnięcia wynika, że organ powiatowy określił przybliżoną kwotę kosztów wykonania obowiązku nałożonego w/w decyzją w wysokości 20 000 zł. Wartość wskazana w uzasadnieniu niniejszego rozstrzygnięcia jest szacunkowa i może ulec zmianie na dalszym etapie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie, o czym zobowiązany również został poinformowany.
Organ podkreślił, że zgodnie z art. 29 ust. 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W ramach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny, jak również organ II instancji nie mają prawnych możliwości dokonania oceny wydanego rozstrzygnięcia nakazowego w sprawie. Dopóki w obiegu prawnym znajduje się ostateczna decyzja organu powiatowego Nr [...], to organ egzekucyjny ma obowiązek podejmowania czynności celem jej wyegzekwowania. Wobec powyższego należy stwierdzić, że decyzji ostatecznej służy domniemanie legalności. Tak więc jest ona ważna i powinna być wykonywana. Zarzuty zawarte w zażaleniu dotyczące nałożonego obowiązku są niezasadne i pozostają bez wpływu na niniejsze postępowanie egzekucyjne.
Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie nie zapadło żadne rozstrzygnięcie sądowe lub administracyjne skutkujące wycofaniem z obrotu prawnego egzekwowanej decyzji ostatecznej. Egzekwowany obowiązek nie został wykonany, nie został umorzony, nie przedawnił się i nie wygasł, jego wykonalność nie została wstrzymana przez sąd wojewódzki ani organ administracyjny, a także jest obowiązkiem istniejącym. Wobec powyższego organ powiatowy prawidłowo podjął czynności egzekucyjne celem wyegzekwowania obowiązku nią nałożonego poprzez zastosowanie kolejnego środka egzekucyjnego w postaci skierowania obowiązku do wykonania zastępczego. W zażaleniu nie wskazano żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do zakwestionowania stanowiska organu powiatowego. Wobec powyższego organ odwoławczy nie dostrzegł żadnych nieprawidłowości związanych z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie. Argumenty przedstawione przez skarżącego nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle obowiązujących przepisów nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu I instancji. Tak więc pozostają bez wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Organ podkreślił, że o obowiązku wynikającym z decyzji Nr [...] skarżący ma świadomość od dnia 13 września 2017 r., tzn. od chwili otrzymania w/w rozstrzygnięcia. Powyższe wskazuje, że od prawie 3 lat zobowiązany uchyla się od jego wykonania.
Organ odwoławczy wskazał, że w ramach postępowania odwoławczego nie ma możliwości rozparzenia wniosku o zawieszenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 56 § 3 oraz art. 59 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organem właściwym do rozpatrzenia takich wniosków jest organ egzekucyjny, tj. w niniejszej sprawie PINB dla [...]. W związku z powyższym zobowiązany powinien wystąpić bezpośrednio do tego organu jako organu właściwego do ich rozpatrzenia. Organ odwoławczy nie ma możliwości również rozpatrzenia wniosku zawartego w zażaleniu "o wyłączenie od udziału w sprawie (nie ujawnionego w postanowieniu) autora tego kuriozalnego postanowienia albowiem ewidentnie przekroczył on swoje obowiązki i nie dopełnił należytej staranności", gdyż zgodnie z art. 24 § 3 k.p.a. bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Wobec powyższego zobowiązany powinien rozważyć złożenie takiego wniosku do PINB dla [...].
Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. P., zaskarżając je w całości. Skarżący wskazał, że wszystkie wykazane w postanowieniu przesłanki są podważalne i nie zamierza w tej sprawie dać za wygraną. Skarżący wskazał także na kwestie dotyczące jego złej sytuacji finansowej i zdrowotnej oraz wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a.") naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że postanowienie to nie narusza prawa.
Decyzją ostateczną z dnia [...] września 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał K. P. dokonanie całkowitej rozbiórki kiosku handlowego usytuowanego w pasie drogowym ulicy [...] na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w rejonie [...] w [...]. Wkrótce po wydaniu nakazu rozbiórki kiosku, czyli do dnia 28 listopada 2017 r., skarżący rozebrał niektóre zewnętrzne części kiosku. Zasadnicza konstrukcja nie uległa jednak zmianie. W związku z tym organ rozpoczął wykonywanie poszczególnych czynności postępowania egzekucyjnego, mających doprowadzić do wykonania obowiązku. W dniu 7 grudnia 2017 r. PINB dla [...] wystawił upomnienie wzywające zobowiązanego do wykonania obowiązku nałożonego w/w decyzją. W dniu 26 czerwca 2018 r. organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne, podczas których stwierdził, że obowiązek nałożony w/w decyzją nie został wykonany. W związku z tym skierowano do skarżącego ponowne upomnienie z dnia 27 czerwca 2018 r. W dniu 28 września 2018 r. organ przeprowadził ponowną kontrolę, stwierdzając, że obowiązek nie został wykonany. W dniu 2 stycznia 2019 r. organ powiatowy wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], który doręczono zobowiązanemu w dniu 21 stycznia 2019 r., co skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W dniu 6 marca 2020 r. organ powiatowy przeprowadził ponowną kontrolę, podczas której stwierdził, że decyzja nie została wykonana.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] nałożył na K. P. jednorazową grzywnę w wysokości 10 000 zł w celu przymuszenia do wykonania przedmiotowego obowiązku. W postanowieniu tym wskazano, że w przypadku niewykonania obowiązku w terminie 30 dnia od dnia doręczenia tego postanowienia w stosunku do obowiązku zostanie orzeczone wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego. Postanowienie to zostało doręczone w dniu 26 marca 2020 r. zobowiązanemu, który wniósł na nie zażalenie.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2020 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy to postanowienie. Postanowienie organu odwoławczego zostało doręczone zobowiązanemu 19 maja 2020 r. Prawomocnym wyrokiem z dnia 17 lutego 2021 r., VII SA/Wa 1187/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na to postanowienie.
W dniu 1 czerwca 2020 r. organ powiatowy przeprowadził ponowną kontrolę, podczas której stwierdził, że decyzja nie została wykonana.
Po upływie 30 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu ostatecznego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] wydał postanowienie z dnia [...] czerwca 2020 r. kierujące obowiązek objęty tytułem wykonawczym z dnia 2 stycznia 2019 r. do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego.
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...], będący w tym przypadku zarówno organem egzekucyjnym, jak i wierzycielem, zobligowany był do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania wskazanego środka egzekucyjnego. Stosownie bowiem do art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.), dalej w skrócie jako u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W doktrynie i w orzecznictwie wywodzi się, że zasada uregulowana w przytoczonym przepisie polega na tym, że jeżeli zobowiązany nie wykona obowiązku dobrowolnie, wierzyciel musi podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem, czy wszczynać egzekucję, ale ciąży na nim taki obowiązek (W. Piątek, A. Skoczylas [w]: R. Hauser, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, C.H. Beck 2012, s. 58). Stosując środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego organy uwzględniły charakter obowiązku (obowiązek niepieniężny z zakresu prawa budowlanego, polegający na rozbiórce obiektu budowlanego) i okoliczności sprawy (ponad 2,5-letni okres uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku). Uwzględniły również zasadę uregulowaną w art. 7 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którą organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zasadą jest, że przy egzekucji obowiązku wykonania robót budowlanych zasadniczo w pierwszej kolejności stosuje się grzywnę w celu przymuszenia. W wyroku z dnia 13 maja 2009 r., II OSK 767/08 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w trakcie egzekucji wynikającego z przepisów prawa budowlanego obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, organ egzekucyjny powinien, w razie bezskutecznego upływu terminu określonego w art. 15 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w pierwszej kolejności nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, na podstawie art. 119 § 1 lub § 2 tej ustawy, uwzględniając dyspozycje przepisów art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 § 2 pkt 2 in fine. Wykonanie zastępcze, unormowane w art. 127, może być orzeczone, gdy mimo wymierzenia grzywny zobowiązany nie wykona obowiązku, albo gdy uwzględniając zarzut zobowiązanego, że grzywna jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym (art. 33 pkt 8), organ postanowi o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4). W tej sprawie, jak wskazano powyżej, organ nałożył na zobowiązanego - postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. - grzywnę w celu przymuszenia, informując, że niewykonanie obowiązku w terminie 30 dnia od dnia doręczenia tego postanowienia będzie skutkowało skierowaniem obowiązku do wykonania zastępczego, na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego. Postanowieniem z dnia[...] maja 2020 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy to postanowienie. Postanowienie organu odwoławczego zostało doręczone zobowiązanemu 19 maja 2020 r. i po upływie 30 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu ostatecznego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] wydał postanowienie z dnia [...] czerwca 2020 r. kierujące obowiązek do wykonania zastępczego. Zgodnie z art. 127 u.p.e.a. wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. W myśl art. 128 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo. Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu wraz z postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. odpis tytułu wykonawczego, który stanowił załącznik do tego postanowienia. Postanowienie to zawiera także obowiązkowy element w postaci przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego w wysokości 20 000 zł (art. 128 § 1a u.p.e.a.).
W odniesieniu do zarzutów zażalenia, organ odwoławczy słusznie podkreślił, że zgodnie z art. 29 ust. 1 u.p.e.a. nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Dopóki w obiegu prawnym znajduje się ostateczna decyzja z dnia [...] września 2017 r. o nakazie rozbiórki, to organ egzekucyjny ma obowiązek podejmowania czynności celem jej wyegzekwowania, gdyż decyzji ostatecznej służy domniemanie legalności. Z akt sprawy nie wynika, aby zapadło jakieś rozstrzygnięcie sądowe lub administracyjne skutkujące wycofaniem z obrotu prawnego tej decyzji ostatecznej. Skarżący zarówno w zażaleniu, jak i w skardze wskazał, że "cały czas trwają postępowania wyjaśniające oraz odwoławcze jaki jest stan prawny obiektu oraz działki, na której się on znajduje", nie wskazał jednak żadnych konkretnych danych dotyczących tych postępowań oraz orzeczeń wydanych w tych postępowaniach.
Prawidłowe jest również stanowisko organu odwoławczego w zakresie dotyczącym sformułowanych w zażaleniu wniosków o zawieszenie lub umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 56 § 3 u.p.e.a. oraz art. 59 § 3 i 4 u.p.e.a. (w wersji obowiązującej do dnia 30 lipca 2020 r.) organem właściwym do rozpatrzenia takich wniosków jest organ egzekucyjny, tj. w niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...]. W związku z powyższym zobowiązany może wystąpić bezpośrednio do PINB dla [...] jako organu właściwego do ich rozpatrzenia, jeżeli - w jego ocenie - zachodzą przesłanki do zawieszenia lub umorzenia postępowania egzekucyjnego określone odpowiednio w art. 56 § 1 i art. 59 § 1 u.p.e.a. Z tych samych względów wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie mógł być rozpoznany przez Sąd. Należy podkreślić, że przedmiotem tego postępowania jest wyłącznie kwestia dotycząca zgodności z prawem skierowania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego do wykonania zastępczego, a nie kwestie dotyczące legalności i celowości całego prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Prawidłowo również organ odwoławczy odniósł się do sformułowanego w zażaleniu wniosku o wyłączenie od udziału w sprawie "autora postanowienia, który ewidentnie przekroczył swoje obowiązki i nie dopełnił należytej staranności". Zgodnie z art. 24 § 3 k.p.a. bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Organ prawidłowo wskazał, że do rozpoznania tego wniosku właściwy jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...].
Dodać należy, iż wskazywane przez skarżącego okoliczności dotyczące jego sytuacji zdrowotnej i finansowej nie stanowiły podstawy do odstąpienia przez organ od prowadzenia postępowania egzekucyjnego, którego kolejnym etapem jest skierowanie obowiązku rozbiórki obiektu budowalnego do wykonania zastępczego. Do czasu wydania zaskarżonego postanowienia postępowanie zmierzające do wyegzekwowania od skarżącego wykonania nałożonego na niego obowiązku toczyło się od grudnia 2017 r., a więc ponad 2,5 roku. Skarżący uchyla się od jego wykonania, musi się więc liczyć z tym, że organy będą podejmowały czynności w postępowaniu egzekucyjnym zmierzające do wykonania obowiązku, co na każdym dalszym etapie postępowania będzie miało niekorzystny dla skarżącego wymiar finansowy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI