VII SA/Wa 1786/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-08-25
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkalegalizacjadecyzja administracyjnanieważność decyzjisąd administracyjnywsakontrola legalności

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję GINB stwierdzającą nieważność decyzji rozbiórkowej, uznając, że decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanych szop była wadliwa.

Sprawa dotyczyła skargi I. U. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która stwierdziła nieważność decyzji rozbiórkowej dotyczącej samowolnie wybudowanych szop. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja nakazująca rozbiórkę była wadliwa, ponieważ została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ nie wykazał "innych ważnych przyczyn" uzasadniających rozbiórkę w trybie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., a także z powodu sprzeczności między przepisami dotyczącymi legalizacji a nakazem rozbiórki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę I. U. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r., która stwierdziła nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia [...] maja 1994 r. nakazującej rozbiórkę dwóch samowolnie wybudowanych szop. Decyzja rozbiórkowa została wydana na podstawie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., z uzasadnieniem wskazującym na niedoręczenie przez inwestora dokumentów wymaganych do legalizacji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję rozbiórkową, uznając, że jej wydanie było rażącym naruszeniem prawa, ponieważ przepisy Prawa budowlanego przewidywały możliwość legalizacji samowoli budowlanej, a organ nie wykazał "innych ważnych przyczyn" uzasadniających rozbiórkę w trybie art. 37 ust. 2. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji GINB, uznał, że skarga I. U. nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że decyzja rozbiórkowa była wadliwa, ponieważ organ nie uzasadnił "innych ważnych przyczyn" wymaganych przez art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., a także z uwagi na sprzeczność między przepisami dotyczącymi legalizacji (art. 40) a nakazem rozbiórki (art. 37 ust. 2), co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w innym orzeczeniu. W związku z tym, Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję GINB za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę w oparciu o art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., z uzasadnieniem wskazującym na brak przedłożenia dokumentów do legalizacji w trybie art. 40 i 42, należy uznać za rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. wzajemnie się wykluczają i odnoszą do odmiennych stanów faktycznych. Niespełnienie obowiązku nałożonego w oparciu o art. 40 nie może skutkować zastosowaniem dyspozycji art. 37 ust. 2. Organ orzekający nakaz rozbiórki w trybie art. 37 ust. 2 nie wykazał "innych ważnych przyczyn" wymaganych przez ten przepis.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.b. art. 37 § ust. 2

Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki może być orzeczony, jeżeli orzeczenie rozbiórki uzasadnione byłoby innymi, niż wskazane w art. 37 ust. 1, ważnymi przyczynami. Brak przedłożenia dokumentów do legalizacji nie stanowi takiej przyczyny.

Pomocnicze

u.p.b. art. 40

Prawo budowlane

Przepis dotyczący legalizacji samowoli budowlanej. Niespełnienie obowiązku nałożonego w oparciu o ten przepis nie skutkuje zastosowaniem art. 37 ust. 2.

u.p.b. art. 42

Prawo budowlane

Przepis dotyczący legalizacji samowoli budowlanej.

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych - kontrola legalności.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi - stwierdzenie naruszenia przepisów prawa.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi - brak podstaw do jej uwzględnienia.

Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja nakazująca rozbiórkę została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ nie wykazał "innych ważnych przyczyn" uzasadniających rozbiórkę w trybie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Przepisy art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. wzajemnie się wykluczają, a niespełnienie obowiązku legalizacji nie może skutkować zastosowaniem art. 37 ust. 2.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącej I. U. dotyczące zajęcia pasa drogowego i braku dostępu do działek. Argumenty inwestora T. D. dotyczące braku pozbawienia dostępu do działek sąsiadów i zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego.

Godne uwagi sformułowania

"(...) podstawą takiego rozstrzygnięcia był brak przedłożenia przez inwestora wszystkich dokumentów wskazanych w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].03.1993r. należy uznać za rażące naruszenie wskazanego w podstawie prawnej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia [...].05.1994r. art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r." "Art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. wskazywał na możliwość orzeczenia nakazu rozbiórki, jeżeli orzeczenie rozbiórki uzasadnione byłoby innymi, niż wskazane w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, ważnymi przyczynami. Organ administracji orzekając nakaz rozbiórki w trybie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego takich "innych ważnych przyczyn" nie wskazał." "(...) art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. wzajemnie się wykluczają i odnoszą się do odmiennych stanów faktycznych."

Skład orzekający

Halina Kuśmirek

przewodniczący

Mariola Kowalska

członek

Tadeusz Nowak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. dotyczących rozbiórki i legalizacji samowoli budowlanej, a także zakres kontroli sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., które zostały zastąpione nowymi regulacjami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak wadliwa interpretacja przepisów przez organy administracji może prowadzić do błędnych decyzji rozbiórkowych, nawet po latach. Podkreśla znaczenie prawidłowego uzasadnienia decyzji i wzajemnego wykluczania się przepisów.

Samowola budowlana: Kiedy rozbiórka jest niezgodna z prawem?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1786/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-08-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Halina Kuśmirek /przewodniczący/
Mariola Kowalska.
Tadeusz Nowak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi I. U. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej skargę oddala.
Uzasadnienie
Kierownik Urzędu Rejonowego w J. decyzją z dnia [...].05.1994r., znak: [...] na podstawie art.37 ust.2 ustawy z dnia [...].10.1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), nałożył na T. D. obowiązek dokonania rozbiórki wybudowanych samowolnie dwóch szop położonych przy ul. J. w G..
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że nakazał rozbiórkę przedmiotowych szop, z uwagi na niedoręczenie przez inwestora dokumentów wskazanych w decyzji Kierownik Urzędu Rejonowego w J. z dnia [...].03.1993r.
Kierownik Urzędu Rejonowego w J. wcześniejszą decyzją z dnia [...].03.1993r., , w oparciu o art. 40 i 42 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane "nakazał zalegalizowanie samowolnie wybudowanych dwóch szop przez uzyskanie pozwolenia na ich użytkowanie".
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż inwestor wybudował przedmiotowe obiekty budowlane bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wnioskiem z dnia [...] maja 2004 r. Pan T. D. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji b. Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia [...] maja 1994 r. nr [...] nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanych dwóch szop na nieruchomości położonej w G. przy ul. J.. Jako powód wystąpienia wyżej wskazał, że w powyższej sprawie organ ten wcześniej decyzją z dnia [...].03.1993 r. Nr [...] nakazał przedłożyć określone dokumenty w celu legalizacji tych budynków.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].08.2004r., znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia [...].05.1994r., znak: [...].
Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia [...] maja 1994 r. nakazująca rozbiórkę dwóch samowolnie wybudowanych szop na działce nr ewid. [...] w G., została wydana zgodnie z obowiązującą w dniu jej wydania ustawą Prawo budowlane - art.37. Przedmiotowe szopy wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, usytuowane zostały na drodze ogólnodostępnej oznaczonej nr ewid. [...], powodując tym samym niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla rolników korzystających z tej drogi.
Po rozpatrzeniu odwołania T. D. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].11.2004r. uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia [...].05.1994r., znak: [...].
W ocenie organu II instancji obowiązujące wówczas przepisy Prawa budowlanego przewidywały możliwość legalizacji samowoli budowlanej, przy spełnieniu określonych warunków i w tym kierunku szły działania organu tj "legalizacji samowoli budowlanej" .
Zdaniem organu odwoławczego wydanie zatem decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie zrealizowanych budynków w oparciu o art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r., z uzasadnieniem wskazującym na to, iż podstawą takiego rozstrzygnięcia był brak przedłożenia przez inwestora wszystkich dokumentów wskazanych w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].03.1993r. należy uznać za rażące naruszenie wskazanego w podstawie prawnej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia [...].05.1994r. art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r.
Skargę na powyższą decyzję złożyła właścicielka sąsiedniej nieruchomości I. U.. podnosząc, że w sprawie istniały ważne przyczyny wypełniające dyspozycję art. 37 ust.2 prawa budowlanego, bowiem inwestor samowolnie zajął pas drogowy, pozbawiając dostępu do kilku działek. Zlikwidowana została w ten sposób droga przeciwpożarowa do lasu a jej działka narażona jest na zanieczyszczenia.
Zdaniem strony skarżącej nie ma podstaw do legalizacji samowoli budowlanej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.
Inwestor T. D. w piśmie skierowanym do Sądu w dniu [...].08.2005r. informuje, że wybudowane szopy nie pozbawiły dostępu do działek sąsiadów. Działka nr [...] na której ok. 1980r. wybudował część szop stanowiła jedną z kilku możliwych dojazdów do pól. Faktycznie już przed budową z niej nikt nie korzystał. (W ewidencji geodezyjnej działka ta nigdy nie figurowała jako droga). Podnosi, że również skarżąca posiada bezpośredni dostęp do drogi utwardzonej z posiadanej działki.
Informuje, że posiada zgodę Rady Sołeckiej w G. (wydana w uzgodnieniu z okolicznymi rolnikami) na sprzedaż przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa powyższej działki. Obecnie jestem właścicielem byłej drogi dojazdowej Podnosi również ,że szopy nie naruszały ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego gminy J. (działka w planie i również w ewidencji geodezyjnej nie figurowała jako droga lecz jako tereny upraw z dopuszczeniem zabudowy).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Sąd uznał ,że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Obowiązujące wówczas przepisy Prawa budowlanego przewidywały możliwość legalizacji samowoli budowlanej, przy spełnieniu określonych warunków. Działania w kierunku "legalizacji samowoli budowlanej" zostały podjęte przez organ, czego efektem jest decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia [...].03.1993r., której podstawę prawną stanowił art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974r. Przepisy obowiązującego w dacie wydania przedmiotowej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia [...].03.1993r. Prawa budowlanego nie wskazywały, jakie działania powinien podjąć organ w sytuacji niewywiązania się z obowiązków nałożonych decyzją wydaną w oparciu o art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego. Wydanie zatem decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie zrealizowanych budynków w oparciu o art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r., z uzasadnieniem wskazującym na to, iż podstawą takiego rozstrzygnięcia był brak przedłożenia przez inwestora wszystkich dokumentów wskazanych w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].03.1993r. należy uznać za rażące naruszenie wskazanego w podstawie prawnej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia [...].05.1994r. art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r.
Art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. wskazywał na możliwość orzeczenia nakazu rozbiórki, jeżeli orzeczenie rozbiórki uzasadnione byłoby innymi, niż wskazane w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, ważnymi przyczynami. Organ administracji orzekając nakaz rozbiórki w trybie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego takich "innych ważnych przyczyn" nie wskazał.
Dodatkowo należy zauważyć, iż w wyroku z dnia [...].04.19994r. sygn. akt IV SA 895/97 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. wzajemnie się wykluczają i odnoszą się do odmiennych stanów faktycznych. Z tej też przyczyny nie można uznać, iż niespełnienie obowiązku nałożonego w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego skutkuje zastosowaniem dyspozycji art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. Kierownik Urzędu Rejonowego w J. w decyzji z dnia [...].05.1994r. nie uzasadnił, dlaczego po wszczęciu postępowania zmierzającego do legalizacji samowoli budowlanej w oparciu o art. 40 i 42 Prawa budowlanego, ujawniły się podstawy (i jakie są to podstawy) do zastosowania art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI