VII SA/Wa 1782/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-12-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
ochrona zabytkówroboty budowlaneplan miejscowyukład urbanistycznyarchitekturakonserwator zabytkówpozwolenie na budowęWSAK.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, utrzymującą w mocy odmowę pozwolenia na roboty budowlane związane z zespołem obiektów usług turystycznych w K., ze względu na niezgodność projektu z charakterem historycznej zabudowy i krajobrazu.

Skarżący S. G. domagał się uchylenia decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy decyzję konserwatora zabytków odmawiającą pozwolenia na budowę zespołu obiektów hotelowo-gastronomicznych w K. Głównym zarzutem było naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który wymagał, aby nowa zabudowa nawiązywała do lokalnej architektury. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły projekt jako niezgodny z charakterem historycznego układu urbanistycznego miasta, naruszający jego gabaryty, formę i materiały wykończeniowe, mimo zgodności z niektórymi parametrami planu.

Sprawa dotyczyła skargi S. G. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiającą pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych związanych z budową zespołu obiektów usług turystycznych w K. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym § 13 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej w K. dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organy obu instancji uznały, że projektowany zespół budynków nie nawiązuje do lokalnej architektury o wartościach kulturowych, narusza ustalenia planu dotyczące skali zabudowy, ukształtowania bryły, wysokości i formy dachu, a także stosuje materiały (drewnopodobne, przeszklone balkony) niezgodne z tradycją budowlaną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, uznał, że organy prawidłowo oceniły projekt pod kątem jego wpływu na zabytkowy układ urbanistyczny miasta K. Sąd podkreślił, że choć plan miejscowy określa parametry techniczne, to ochrona dziedzictwa kulturowego wymaga również uwzględnienia cech architektonicznych i krajobrazowych. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a organy prawidłowo oceniły projekt jako dysharmonizujący z historycznym charakterem miasta.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, projektowany zespół budynków nie jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego, ponieważ narusza wymóg kształtowania zabudowy w sposób nawiązujący do lokalnej architektury o wartościach kulturowych, w zakresie skali zabudowy, ukształtowania bryły, wysokości i formy dachu, a także stosuje materiały niezgodne z tradycją budowlaną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły projekt jako niezgodny z charakterem historycznego układu urbanistycznego miasta K. Pomimo zgodności z niektórymi parametrami planu miejscowego, projektowane budynki swoją skalą, formą i materiałami wykończeniowymi dysharmonizują z zastanym kontekstem architektonicznym i krajobrazowym, co stanowi naruszenie ustaleń planu i celów ochrony zabytków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.o.z. art. 36 § 1 pkt 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru.

Uchwała Rady Miejskiej w K. art. 13 § ust. 2

Zasady ochrony i kształtowania elementów krajobrazu kulturowego.

Pomocnicze

u.o.z. art. 89 § pkt 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

u.o.z. art. 93 § ust. 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada ustalenia prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Pouczenie o środkach zaskarżenia.

u.p.z.p. art. 6 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Prawo do zagospodarowania terenu zgodnie z planem miejscowym, o ile nie narusza to interesu publicznego.

u.p.z.p. art. 85 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis przejściowy dotyczący planów uchwalonych na podstawie poprzedniej ustawy.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Niezwiązanie sądu zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

u.o.z. art. 7 § pkt 4

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako forma ochrony zabytków.

u.o.z. art. 3 § pkt 12

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Definicja historycznego układu urbanistycznego.

u.o.z. art. 4 § ust. 2

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Zapobieganie zagrożeniom dla wartości zabytku.

u.o.z. art. 36 § ust. 1

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Zakres uznania administracyjnego organu ochrony zabytków.

k.p.a. art. 112

Kodeks postępowania administracyjnego

Błędne pouczenie nie może szkodzić stronie.

Uchwała Rady Miejskiej w K. art. 23 § ust. 3

Maksymalna wysokość kalenicy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Uchwała Rady Miejskiej w K. art. 23

Szczegółowe ustalenia dla terenu UT3 w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Uchwała Rady Miejskiej w K. art. 12

Warunki zagospodarowania obejmujące ochronę środowiska kulturowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Projektowany zespół budynków narusza wymóg nawiązania do lokalnej architektury o wartościach kulturowych. Projektowane budynki swoją skalą, formą i materiałami wykończeniowymi dysharmonizują z zastanym kontekstem architektonicznym i krajobrazowym. Naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących kształtowania zabudowy.

Odrzucone argumenty

Projekt jest zgodny ze wszystkimi ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Niedopuszczalne jest wprowadzanie przez organ konserwatorski ograniczeń ingerujących w parametry budynku wynikające z planu. Opinia konserwatorska zawiera rażące błędy merytoryczne. Zarzut o jednorodnej wysokości zabudowy na długości 130 m jest nieprawdziwy. Projekt budowlany nie narusza ustaleń planu w zakresie skali zabudowy, ukształtowania bryły, wysokości, formy i kształtu dachu. Naruszenie § 13 ust. 2 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. poprzez jego niezastosowanie. Dowolna ocena materiału dowodowego przez organy. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia niespełniającego wymogów. Błędne pouczenie o prawie do wniesienia sprzeciwu.

Godne uwagi sformułowania

ochrona zabytków polega m. in. na zapobieganiu przez organy administracji publicznej zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytku. nowoprojektowane budynki powinny zachować podstawowe, charakterystyczne cechy historycznej zabudowy lokalnej, choć oczywiście ochrona historycznego układu urbanistycznego nie oznacza, że zabudowa uzupełniająca musi powtarzać wprost rozwiązania architektoniczne zabudowy historycznej, a jedynie umiejętnie zostać wkomponowana w zastany historyczno-krajobrazowy kontekst. Możliwa jest zatem lokalizacja obiektu o współczesnej formie, pod warunkiem jednak szczególnej dbałości projektanta w zakresie gabarytów obiektu, jego wyrazu architektonicznego i umiejętnego dostosowania do zastanych uwarunkowań. organ ochrony zabytków w tym postępowaniu administracyjnym nie recenzuje walorów stylistycznych nowego obiektu, gdyż do jego kompetencji należy jedynie miarodajna ocena wpływu tego obiektu na zastane wartości zabytkowe.

Skład orzekający

Tomasz Janeczko

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

sędzia

Iwona Ścieszka

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony zabytków w kontekście planowania przestrzennego i robót budowlanych, zwłaszcza w historycznych układach urbanistycznych. Określenie zakresu uznania administracyjnego organów ochrony zabytków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji miasta K. i jego planu miejscowego, ale zasady ogólne są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między rozwojem turystycznym a ochroną dziedzictwa kulturowego, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące ochrony zabytków w praktyce.

Nowoczesny hotel kontra historyczny krajobraz: Sąd rozstrzyga spór o zabudowę w K.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1782/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-12-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-08-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Ścieszka
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Tomasz Janeczko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne
Zabytki
Sygn. powiązane
II OSK 862/23 - Wyrok NSA z 2025-10-14
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
art. 36 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, asesor WSA Iwona Ścieszka, Protokolant: referent Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14 lipca 2022 r. nr DOZ-OAiK.650.1541.2021.MPU-2 w przedmiocie udzielenia pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Kultury I Dziedzictwa Narodowego ( dalej: "Minister", "organ odwoławczy") decyzją z dnia 14 lipca 2022 r. znak: DOZ-OAIK.650.I54I.202I.MPU-2 po rozpatrzeniu odwołania S. G. (dalej: "skarżący", "inwestor") z 16 listopada 2021 r. od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków ( dalej: "DWKZ", "organ I instancji") nr 2147/2021 z 27 października 2021 r. sygn. JG/N.5142.925.2021.AAS, odmawiającej udzielenia pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych związanych z inwestycją pn.: "Zespół obiektów usług turystyki o funkcji hotelowo-gastronomicznej, z rehabilitacją i odnową biologiczną - [...]" przy ul. [...] w K. na działkach nr [...] i [...], obręb [...] - działając na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r., poz. 840, dalej: "u.o.z.") oraz art. 17 pkt 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w całości.
Organ odwoławczy wskazał że Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją nr 2147/2021 z 27 października 2021 r. odmówił udzielenia pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych związanych z inwestycją pn.: "Zespół obiektów usług turystyki o funkcji hotelowo-gastronomicznej, z rehabilitacją i odnową biologiczną - [...]" przy ul. [...] w K.
W uzasadnieniu tego orzeczenia, organ I instancji wyjaśnił, że miejscowość K. zachowała w większości historyczny układ, na który składa się rozproszona zabudowa w typie willowym, powstała w XIX w. i na pocz. XX w. Są to w większości budynki murowane, otynkowane, o dwuspadowych, symetrycznych, stromych dachach z wyraźnie zaznaczonymi okapami, z dobudowanymi gankami i werandami, urozmaicone detalem architektonicznym. Historycznym pokryciem dachów jest dachówka ceramiczna. W celu harmonijnego wkomponowania się w istniejący zabytkowy kontekst urbanistyczny, nowa zabudowa swoją architekturą, skałą, formą, wykończeniem oraz gabarytami powinna nawiązywać do historycznej miejscowej tradycji budowlanej, bazując na jej najlepszych przykładach. Przedstawiony projekt zakłada budowę zespołu obiektów, gdzie 4 z 5 obiektów posiada jednakową wysokość zbliżoną do maksymalnej przewidzianej, jako wartość graniczna w § 23 ust. 3 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z [...] grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jednostki E - Strefa Turystyczna. Segmenty A i B zaplanowane są jako jednolite bryły o kształcie litery L, tworząc ciąg zabudowy o jednorodnej wysokości na długości przekraczającej 130 m. W ocenie organu narusza to ustalenia ww. uchwały, gdyż ochronie podlega krajobraz kulturowy z ukształtowanym układem urbanistycznym oraz elementami przyrodniczymi i krajobrazowymi. Zaprojektowane wysokie na niemal 16 m segmenty A i B przysłonią wglądy widokowe na [...] i [...]. Ponadto w ocenie organu pierwszej instancji, przedmiotowe zamierzenie nie zostało dostosowane pod względem skali zabudowy, ukształtowania bryły, jej wysokości i formy dachu do lokalnej architektury o wartościach kulturowych, co również stanowi naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odwołanie od powyższej decyzji DWKZ, złożył S. G. wskazując, że przedłożony do uzgodnienia projekt budowlany zespołu obiektów usług turystyki jest w pełni zgodny ze wszystkimi ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Niedopuszczalne jest zatem wprowadzanie przez organ konserwatorski w toku postępowania administracyjnego, ograniczeń, szczególnie tych, ingerujących w parametry budynku, wynikające ze współczynników liczbowych zawartych w zapisach o warunkach kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu.
Podniósł, że opinia konserwatorska zawarta w zaskarżonej decyzji zawiera rażące błędy merytoryczne, m.in. zarzut negatywnego wpływu projektowanego budynku, tworzącego ciąg zabudowy o jednorodnej wysokości na długości przekraczającej 130 m (podczas, gdy nawet zbliżona wartość w przedłożonym projekcie nie występuje). Stanowisko takie wskazywać może na pominięcie przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków faktu przedłożenia w aktualnym projekcie budowlanym, zaprojektowanego od podstaw nowego układu zespołu budynków. Jednocześnie fragment zaskarżanej decyzji nr 2147/2021, zawierający uwagę o jednorodnej wysokości na długości przekraczającej 130 m, ujęty został we wcześniejszej opinii organu z dnia 12 maja 2020 r. dotyczącej całkowicie innego układu projektowanego zespołu budynków.
Zarzut sformułowany przez organ pierwszej instancji w niniejszej decyzji o oparciu całego zespołu zabudowy na jednakowym schemacie wysokościowym, nie znajduje potwierdzenia w przedłożonym projekcie budowlanym, jak również to, że uchybiono kwestii skali zabudowy, ukształtowania bryły, wysokości, formy i kształtu dachu. Projektowany budynek w żadnym z wymienionych parametrów nie uchybia ustaleniom m.in. § 23 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uzgodnionym i zatwierdzonym przez konserwatora), określającym w sposób bezsprzeczny warunki kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu.
Minister Kultury I Dziedzictwa Narodowego po rozpoznaniu powyższego zażalenia, wydał wspomnianą na wstępie skarżoną decyzję.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że zakres ochrony nieruchomości objętej wnioskiem, określają ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z [...] grudnia 2003 r. Nieruchomość zlokalizowana jest na terenie oznaczonym w planie symbolem UT3, o przeznaczeniu podstawowym jako tereny usług turystycznych i komercyjnych. Podlega także ustaleniom określonym w § 12 i § 13 ww. planu, zawierającym warunki zagospodarowania obejmujące ochronę środowiska kulturowego. W § 23 ww. planu, zawarto zaś ustalenia szczegółowe dla terenu oznaczonego symbolem UT3, zgodnie z którymi budowa nowych oraz przebudowa i rozbudowa istniejących budynków może być realizowana z zachowaniem następujących warunków: kształtowanie zabudowy - w sposób zgodny z cechami lokalnej architektury o wartościach kulturowych, w zakresie, skali zabudowy, ukształtowania bryły, wysokości, formy i spadku dachu; maksymalna wysokość kalenicy, liczona od najniżej położonego terenu przy budynku: 16 m; maksymalna ilość kondygnacji, liczona od najniżej położonego terenu przy budynku: 4; ilość kondygnacji w poddaszu użytkowym: od 1 do 2; dach - stromy o symetrycznych układach połaci i kalenicy - spadek połaci dachu w granicach 350 - 450.
Kształtowanie układu zabudowy - wzdłuż ciągów komunikacyjnych, w nawiązaniu do ustalonej uchwałą nieprzekraczalnej linii zabudowy oraz poprzez swobodą lokalizację pojedynczych budynków wewnątrz zespołu budowlanego.
Zagospodarowanie wzdłuż ciągów komunikacyjnych związanych z oznaczonymi na rysunku planu krajobrazowymi wglądami widokowymi, winny spełniać następujące warunki: - ogrodzenia: wyłącznie ażurowe (nie pełne), o formie architektonicznej nawiązującej do charakteru miejsca i jego tradycji kulturowej, o maksymalnej wysokości 1,2 m, - zieleń: ukształtowana obrzeżnie, w formie zwartych zespołów nie przekraczających wysokość 1,5 m, z możliwością ich uzupełnienia pojedynczymi drzewami, oddalonymi od siebie na odległość co najmniej 20 m i zlokalizowanymi w odległości 10 m od linii rozgraniczającej terenu".
Minister wskazał, że należy dokonać oceny planowanych robót budowlanych w kontekście zakresu ochrony konserwatorskiej przedmiotowego terenu, wynikającej z decyzji wpisującej do rejestru zabytków miasto K., jednocześnie mając na uwadze ustalenia miejscowego planu zagospodarowania.
Stosownie do przepisu art. 7 pkt 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jedną z form ochrony zabytków są ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ocena wpływu planowanej budowy nowego obiektu na działkach ewid. nr [...] i [...], obręb [...], powinna być zatem spójna z wolą organu ochrony zabytków, wyrażoną przy uzgadnianiu prawa miejscowego, którego ustalenia są wiążące dla organu ochrony zabytków.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jednostki E - Strefa Turystyczna w K. był procedowany w trybie planistycznym poprzedniej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z przepisem przejściowym zawartym w art. 85 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ zaznaczył, że uwaga ta ma znaczące konsekwencje, bowiem w tzw. "starej ustawie" o zagospodarowaniu przestrzennym, nie było ustanowionych aż tak daleko idących jak obecnie rygorów dotyczących szczegółowości ustaleń, wynikających z ochrony zabytków, a organ planistyczny nie był obowiązany do uwzględnienia w uchwalanym planie warunków konserwatorskich. Nie można stawiać znaku równości pomiędzy zakresem możliwych działań, w tym jednoznacznego określania granic luzu administracyjnego, który mogą stosować organy ochrony zabytków na podstawie art. 36 ust. 1 u.o.z. w odniesieniu do regulacji objętych różnymi reżimami planistycznymi. Wobec czego inny może okazać się możliwy zakres uznania administracyjnego w sytuacji odnoszenia się do ustaleń planu uchwalonego na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Z faktu objęcia zabytku dwoma różnymi formami ochrony, nie wynika jakiekolwiek zróżnicowanie zakresu ochrony, ponieważ wymienione przepisy nie stanowią norm kolizyjnych, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące znaczenia dla zakresu władztwa konserwatora zabytków, działającego na gruncie art. 36 ust 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W tej sytuacji faktycznej i prawnej, organ odwoławczy stoi na stanowisku, że ustalone w miejscowym planie - uchwalonym na podstawie starego porządku planistycznego - zasady i warunki ochrony zabytków, nie wykluczają kontroli organu ochrony zabytków planowanej inwestycji, z punktu widzenia podstawowej formy ochrony, jaką jest wpis do rejestru zabytków. Kontrola ta nie może jednak nakazywać innych warunków realizacji inwestycji, niż te, które jednoznacznie zostały dopuszczone w planie miejscowym. Organ ochrony zabytków może zatem odnieść się do tych elementów zamierzenia, które nie zostały uregulowane w planie, a które są istotne ze względu na skuteczność ochrony zabytku, zwłaszcza w sytuacji, gdyby zamierzenie budowlane naruszało istotne wartości zabytkowe, będące podstawą jego objęcia ochroną konserwatorską na podstawie decyzji wpisującej do rejestru, a zatem gdyby w wyniku realizacji inwestycji nastąpiło poważne naruszenie chronionego prawem interesu społecznego. Jednocześnie zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (...), niemniej z zastrzeżeniem - jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego (w niniejszej sprawie interesem tym jest ochrona dziedzictwa kulturowego wynikająca z wpisu zabytku obszarowego do rejestru zabytków).
Zdaniem organu I instancji uchybione zostały zapisy dotyczące skali zabudowy, ukształtowania bryły, jej wysokości i formy dachu. Oparcie całego zespołu projektowanych budynków na jednakowym schemacie wysokościowym i opracowanie elewacji świadczy o dużym uproszczeniu w kształtowaniu zabudowy mającej należycie wpisywać się w zabytkowy układ urbanistyczny [...]. W ocenie organu I instancji wykorzystanie drewna lub materiału drewnopodobnego w postaci okładziny trzeciego piętra i poddasza daje możliwość użycia materiału niezgodnego z miejscową tradycją budowlaną. Również przeszklenie balkonów stanowi o braku zgodności z historycznie stosowanymi materiałami.
Ocena ta jest zgodna z przytoczonymi w decyzji wytycznymi Generalnego Konserwatora Zabytków (sygn. DOZ-OAiK.652i.4.20i8.DJ) w sprawie zakresu podstawowych zasad konserwatorskich wznoszenia nowych i dokonywania zmian w istniejących obiektach budowlanych zlokalizowanych na terenie miast i miejscowości wpisanych do rejestru zabytków i ujętych w gminnej ewidencji zabytków. Dopuszczalne jest udzielenie pozwolenia tylko wówczas, gdy nowe obiekty budowlane nawiązują do tradycyjnej zabudowy przez uwzględnienie jej wielkości i wyglądu zewnętrznego, w tym kształtu dachu i jego wielkości względem pozostałych części budynku oraz gdy materiały budowlane odpowiadają tym, które stosowano w miejscowej tradycji budowlanej.
Zdaniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nietrafiony jest jedynie zarzut organu pierwszej instancji, dotyczący wysokości projektowanych budynków, bowiem wysokość ta odpowiada ustaleniom zawartym w miejscowym planie. Ustalenia przyjęte ww. uchwałą, niewątpliwie będą miały wpływ na wglądy widokowe na [...] i [...], niemniej jednak wiążą organ ochrony zabytków. Istotną okolicznością w rozpatrywanej sprawie są natomiast ustalenia nakazujące kształtowanie zabudowy w sposób zgodny z cechami lokalnej architektury o wartościach kulturowych, w zakresie skali zabudowy, ukształtowania bryły, wysokości, formy i spadku dachu (§ 23 ww. planu).
Mimo, że parametry budynków tj. maksymalna wysokość kalenicy dachu, wskaźnik zabudowy działki, wskaźnik intensywności zabudowy działki, czy wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej odpowiadają ustaleniom metrycznym, określonym w planie, to należy zauważyć, że w ww. uchwała nie określa takich parametrów jak maksymalne szerokości elewacji frontowych.
Organ nie zgodził się z twierdzeniem zawartym projekcie, że "przedmiotowy obiekt usługowy zaprojektowany został przy użyciu środków kompozycyjnych, środków stylistycznych, najwyższej jakości materiałów wykończeniowych, a także w proporcjach i formie, zgodnych z cechami lokalnej, rodzimej architektury miasta [...] o wartościach kulturowych", bowiem kompleks ma składać się w istocie z pięciu zintegrowanych ze sobą budynków, z których cztery (A1, A2, B1 i B2) zaprojektowane zostały jako czterokondygnacyjne, natomiast budynek restauracji - jednokondygnacyjny. Ponadto projekt dopuszcza użycie bliżej nieokreślonego współczesnego materiału drewnopodobnego, który nie był nigdy wykorzystywany w lokalnej tradycji budowlanej. Podobnie jak przeszklone balkony.
Pod względem formy, proporcji i środków stylistycznych zdaniem organu nie sposób uznać, że zaprojektowane budynki nawiązują do lokalnej architektury [...]. W sąsiedztwie planowanej inwestycji przeważa współczesna zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna maksymalnie dwupiętrowa, o szerokości dłuższej elewacji około 10-16 m, nakryta dachem dwuspadowym. Odmienny charakter ma zabudowa usługowa, zlokalizowana na północ od ul. [...]. Niemniej jednak nawet budynek usytuowany na działce ewid nr. [...], o długości ok. 37 m, ma mniejsze gabaryty i prostą, nierozczłonkowaną bryłę. Z przedstawionego projektu budowlanego wynika zaś, że nowoprojektowany kompleks budynków swoim rzutem, szerokością dłuższych elewacji (od 39 do 49 m), a co za tym idzie gabarytami, znacznie odbiega od tradycyjnych cech istniejącej, historycznej zabudowy w K., ale także staje się dominantą kompozycji przestrzennej w sąsiedztwie.
Nowoprojektowane budynki powinny zachować podstawowe, charakterystyczne cechy historycznej zabudowy lokalnej, choć oczywiście ochrona historycznego układu urbanistycznego nie oznacza, że zabudowa uzupełniająca musi powtarzać wprost rozwiązania architektoniczne zabudowy historycznej, a jedynie umiejętnie zostać wkomponowana w zastany historyczno-krajobrazowy kontekst. Istotna jest bowiem rola współegzystencji w przestrzeni form starszych i nowoczesnych. Możliwa jest zatem lokalizacja obiektu o współczesnej formie, pod warunkiem jednak szczególnej dbałości projektanta w zakresie gabarytów obiektu, jego wyrazu architektonicznego i umiejętnego dostosowania do zastanych uwarunkowań.
Ponadto w projekcie budowlanym znajduje się opracowana na zlecenie Inwestora opinia prof. zw. dr. hab. inż. arch. A. K., w której rzeczoznawca stwierdził, że "projektowany zespół usług turystycznych i rehabilitacyjnych poprzez dobór miejsca lokalizacji, rozczłonkowaną dyspozycję przestrzenną i twórczą interpretację lokalnych form architektonicznych, jest rozwiązaniem współczesnym, ale pozostającym w nurcie kontynuacji tradycyjnej architektury uzdrowiskowej K. z przełomu XIX i XX wieku".
Zdaniem organu odwoławczego, nie sposób zgodzić się z autorem ww. opinii, tym bardziej, że nie zdefiniowano nawet cech charakterystycznych tradycyjnej architektury. Nie była ona bowiem jednorodna. Jej skala i forma wynikały przede wszystkim z funkcji jakie pełniły.
Organ wskazał, że przywołana wyżej opinia została opracowana z punktu widzenia rzeczoznawcy z dziedziny architektury, stanowiąc bezkrytyczną apoteozę przygotowanego projektu. Autor opinii, doceniając kompozycję architektoniczną ryzalitów, ich artykulację i detal architektoniczny zaprojektowanego obiektu, pozytywnie ocenił również zindywidualizowanie poszczególnych budynków, poprzez zróżnicowanie wysokości ich dachów i form architektonicznych.
Tymczasem organ ochrony zabytków w tym postępowaniu administracyjnym nie recenzuje walorów stylistycznych nowego obiektu, gdyż do jego kompetencji należy jedynie miarodajna ocena wpływu tego obiektu na zastane wartości zabytkowe, co bezpośrednio przekłada się na dokonywane w sprawie rozstrzygnięcie. Organ wyjaśnił, że opinia, jak każdy dowód, podlega ocenie rozstrzygającego w sprawie organu, stosownie do art. 80 k.p.a., sprowadzającej się do sprawdzenia czy opinia wyjaśnia istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, wymagające wiadomości specjalnych, czy jest rzeczowo i przekonywująco uzasadniona, logiczna, zupełna i wiarygodna.
Pomimo powyższej opinii, organ odwoławczy jest zdania, że brak jest podstaw do rezygnacji z wymogu lepszego dostosowania nowego budynku do charakterystycznych cech zabudowy tej części miasta K. Projektowany zespół budynków, pod względem gabarytów, układu poszczególnych budynków, jak i formy nie został dostosowany do zabytkowego charakteru miasta.
Projektowany budynek będzie stanowił niekorzystną dominantę (nie przekraczając ustalonych w planie parametrów), głównie z uwagi na architektoniczne rozwiązania - niedostosowane do zastanego kontekstu urbanistycznego, co szczegółowo zostało wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. A contrario, możliwa będzie zabudowa nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działki ewid. nr [...] i [...] obręb [...], zespołem obiektów usług turystyki o funkcji hotelowo-gastronomicznej z rehabilitacją i odnową biologiczną o parametrach dopuszczonych przez ww. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jednak pod warunkiem umiejętnego dostosowania do zastanego kontekstu architektoniczno- krajobrazowego, w zakresie nieuregulowanym w prawie miejscowym, tj. w zakresie skali zabudowy, ukształtowania bryły, formy dachu i rzutu zespołu budynków.
Minister wyjaśnił na koniec, że jak słusznie zauważył skarżący, organ pierwszej instancji błędnie wskazał, że budynki A1, A2, B1 i B2 zaplanowane zostały jako jednolite bryły o kształcie litery L, tworząc ciąg zabudowy o jednorodnej wysokości na długości przekraczającej 130 m, bowiem nie wynika to z przedłożonego projektu.
Jednocześnie w ocenie organu odwoławczego, wbrew zarzutom podniesionym w odwołaniu dotyczącym rzekomego naruszenia zasady przekonywania i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków wyczerpująco objaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji swoje stanowisko w sprawie. Przede wszystkim organ pierwszej instancji przedstawił istotny kontekst urbanistyczny w sąsiedztwie nieruchomości planowanej pod zabudowę. Jednocześnie jako organ wyspecjalizowany w ochronie zabytków, w tym zabytkowych obszarów, był władny do dokonania miarodajnej oceny planowanego zamierzenia nie tylko pod względem podstawowych parametrów nowego obiektu, takich jak jego gabaryty, ale także w zakresie stopnia jego wkomponowania w zastany krajobraz kulturowy [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję złożył S. G.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego, tj. § 13 ust. 2 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] grudnia 2003 r. poprzez jego niezastosowanie podczas gdy przepis wskazuje wprost, że zasady ochrony i kształtowania poszczególnych elementów krajobrazu kulturowego, o których mowa w § 13 ust. 1 określone są w rozdziale III, VII i VIII i do przepisów zawartych w tych rozdziałach organ powinien się odnieść, czego nie zrobił w wyniku tego wydał nieprawidłowe, dowolne rozstrzygnięcie.
2. naruszenie przepisów postępowania tj. :
a) art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającą na:
- uznaniu, że zaprojektowane budynki nie nawiązują do lokalnej architektury [...] albowiem w sąsiedztwie planowanej inwestycji przeważa współczesna zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, podczas gdy z drugiej strony organ wskazuje, że co do zasady nowoprojektowane budynki powinny zachować podstawowe, charakterystyczne cechy historycznej zabudowy lokalnej, co prowadzi do sprzeczności w argumentacji organu, gdyż zgodnie z nią skoro możliwe było powstanie współczesnej zabudowy mieszkaniowej nie nawiązującej do historycznej zabudowy lokalnej, to również możliwe winno być wybudowanie przez skarżącego projektowanego zespołu budynków;
- negatywnej ocenie przez organ opinii rzeczoznawcy prof. zw. dr. hab. inż. A. K. i dezaprobacie jego stanowiska wyrażonego w opinii, podczas gdy organ nie przedstawia żadnej argumentacji podważającej stanowisko autora opinii, a nadto stwierdza, że tradycyjna architektura K.nie była jednorodna, co winno prowadzić do wniosku, że brak jest sztywnych wytycznych konserwatorskich, jakim powinien odpowiadać budynek adekwatny do lokalnej, historycznej zabudowy K.;
- nie wykonaniu oceny decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Jeleniej Górze z dnia 26 lutego 1980 r. pod kątem zakresu ochrony konserwatorskiej miasta K., a w szczególności jego układu urbanistycznego i możliwości budowy dominujących budynków i niewyjaśnienie jaki był cel wpisania układu urbanistycznego do Rejestru Zabytków;
- dowolnej ocenie detali architektonicznych w postaci szklanych barier i drewnopodobnego materiału, mimo że brak jest w rozważaniach organu ustaleń na ile zewnętrzne elementy i ich cechy mają wpływ na zachowanie zabytkowych wartości całego historycznego układu;
- dowolnej ocenie niezachowania przez projektanta szerokości elewacji frontowych przy zupełnym ominięciu definicji znaczenia tego określenia i braku jej wyjaśnienia w dalszej części uzasadnienia oraz przyczyn kwestionowania tego parametru;
b) naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia nie spełniającego wymogów zawartych w cyt. przepisie, a polegające na :
- niewyjaśnieniu co organ rozumie przez zwrot, że "projektowany budynek będzie stanowił niekorzystną dominantę" i dlaczego fakt ten ma stanowić podstawę do odmowy udzielenia pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych związanych z inwestycją skarżącego podczas gdy organ wskazuje następnie, że parametry budynków związanych z inwestycją skarżącego spełniają wymogi zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a nadto w K. znajdują się już budynki stanowiące "dominanty" np. Hotel [...] i inne budynki, które uzyskały pozwolenie na budowę, co prowadzi do sprzeczności w treści uzasadnienia;
- niewyjaśnieniu co organ rozumie przez stwierdzenie "brak jest podstaw do rezygnacji z wymogu lepszego dostosowania nowego budynku do charakterystycznych cech zabudowy tej części miasta K." podczas gdy to lakoniczne stwierdzenie organu stanowiło jedną z podstaw do utrzymania w mocy decyzji wydanej przez Wojewódzkiego Konserwatora zabytków, a tym samym powinno zostać w decyzji wyjaśnione na czym to "lepsze dostosowanie" ma polegać;
- ogólnikowym wskazaniu, że projektowany zespół budynków nie został dostosowany do zabytkowego charakteru miasta, podczas gdy jest to zagadnienie kluczowe dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, tym samym organ powinien rzetelnie opisać na czym ten brak dostosowania projektowanego zespołu budynków polega, zwłaszcza, że w ocenie organu zabudowa współczesna położona w sąsiedztwie inwestycji wpisuje się w zastany krajobraz;
- lakonicznym, jednozdaniowym stwierdzeniu, że projektowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego tzn. zlokalizowana jest na terenie o przeznaczeniu podstawowym jako tereny usług turystycznych i komercyjnych, co jest okoliczną wymagającą szerszego odniesienia się przez organ albowiem przeznaczając dany teren pod działalność usługową i turystyczną Rada Miejska w K. dopuszczała możliwość, że powstające budynki mogą odbiegać od historycznej zabudowy gdyż mają służyć celom komercyjnym, turystycznym i usługowym;
c) art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. poprzez błędne pouczenie przez organ o przysługującym prawie do wniesienia sprzeciwu od zaskarżonej decyzji do sądu administracyjnego terminie 14 dni od dnia jej doręczenia podczas gdy od zaskarżonej decyzji przysługuje skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia.
Powyższe zarzuty, znalazły rozwinięcie w obszernym uzasadnieniu skargi.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.
Minister w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14 lipca 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr 2147/2021 z 27 października 2021 r. sygn. JG/N.5142.925.2021.AAS, odmawiającą udzielenia pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych związanych z inwestycją pn.: "Zespół obiektów usług turystyki o funkcji hotelowo-gastronomicznej, z rehabilitacją i odnową biologiczną - [...]" przy ul. [...] w K. na działkach nr [...] i [...], obręb [...].
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, nie została wydana z naruszeniem przepisów postepowania, które miały wpływ na wynik sprawy w tym wskazanych w skardze art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 i art. 107 § 1 pkt 9 k.p.a. oraz z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w tym więc i wskazanego w skardze § 13 ust. 2 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jednostki E - Strefa Turystyczna ( dalej: "mpzp").
Podstawę prawną rozstrzygnięć organów w rozpoznawanej sprawie, stanowił art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z., zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, w tym prac polegających na usunięciu drzewa lub krzewu z nieruchomości lub jej części będącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowanej zieleni.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest to, że nieruchomość inwestycyjna, położona działkach nr [...] i [...], obręb [...], zlokalizowana jest na terenie miasta K., którego obszar wpisany został do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Jeleniej Górze z 26 lutego 1980 r. pod numerem 606/J, jako historyczny układ urbanistyczny.
Zgodnie zaś z art. 3 pkt 12 u.o.z. historyczny układ urbanistyczny to przestrzenne założenie miejskie lub wiejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic i sieci dróg. Podstawowymi chronionymi wartościami w przypadku układów urbanistycznych są: gabaryty budynków, proporcje wysokościowe, linia zabudowy, kształt działek geodezyjnych i sposób lokowania zabudowy na tych działkach.
Dodatkową formą ochrony konserwatorskiej uregulowaną w art. 7 pkt 4 u.o.z., są przewidziane dla obszaru, na którym planowana jest będąca przedmiotem oceny organu inwestycja, ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Zatem przedmiotem postępowania przez organami, była ocena, czy planowana inwestycja nie narusza ustaleń decyzji o wpisie obszaru do rejestru zabytków oraz służących ochronie tego obszaru zapisów planu miejscowego. Ocena ta dokonywana była przy uwzględnieniu ogólnej zasady unormowanej w art. 4 ust. 2 u.o.z., zgodnie z którą ochrona zabytków polega m. in. na zapobieganiu przez organy administracji publicznej zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytku.
W ocenie Sądu, organy obu instancji, kierując się powyższymi kryteriami, słusznie uznały, że planowana inwestycja w odniesieniu do zabytku, jaki stanowi historyczny układ urbanistyczny miasta oraz przy uwzględnieniu zapisów planu miejscowego, zaburzy ten historyczny układ wprowadzając do niego elementy dysharmonizujące, zakłócające wartości zabytkowe oraz nie nawiązujące do gabarytów, form i sposobów wykończenia zewnętrznego historycznej zabudowy.
Wbrew zarzutom zawartym w skardze, organy w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie zgodnie z podstawowymi jego zasadami określonymi w przepisach art. 7 k.p.a. - zasadą ustalenia prawdy obiektywnej, art. 77 § 1 k.p.a. - zasadą zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie oraz zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 k.p.a.
Ponadto zdaniem Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organ bowiem wskazał materiał dowodowy, w oparciu o który dokonał ustaleń, dokonał jego oceny, odniósł się do argumentacji przedstawionej przez skarżącego oraz wyjaśnił zastosowanie przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji.
Nie jest zasadny podniesiony z skardze zarzut naruszenia prawa materialnego tj. § 13 ust. 2 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] grudnia 2003 r. poprzez jego niezastosowanie.
Odnosząc się do tego zarzutu, wskazać należy, że nieruchomość stanowiąca działki inwestycyjne, zlokalizowana jest na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem UT3, o przeznaczeniu podstawowym jako tereny usług turystycznych i komercyjnych. Podlega także ustaleniom określonym w § 12 i § 13 planu, zawierającym warunki zagospodarowania obejmujące ochronę środowiska kulturowego. W § 23 planu miejscowego, zawarte są natomiast ustalenia szczegółowe dla terenu oznaczonego symbolem UT3.
W myśl tych ustaleń, budowa nowych oraz przebudowa i rozbudowa istniejących budynków, wymaga zachowania określonych warunków. Jednym z nich jest kształtowanie zabudowy w sposób zgodny z cechami lokalnej architektury o wartościach kulturowych, w zakresie, skali zabudowy, ukształtowania bryły, wysokości, formy i spadku dachu.
Organ opierając się na przedstawionym przez inwestora projekcie, słusznie ocenił, że narusza on zapisy planu dotyczące skali zabudowy, ukształtowania bryły, jej wysokości i formy dachu. Oparcie bowiem całego zespołu projektowanych budynków na jednakowym schemacie wysokościowym i opracowanie elewacji świadczy o dużym uproszczeniu w kształtowaniu zabudowy mającej należycie wpisywać się w zabytkowy układ urbanistyczny K.
Ponadto organ zasadnie ocenił, że wykorzystanie drewna lub materiału drewnopodobnego w postaci okładziny trzeciego piętra i poddasza, daje możliwość użycia materiału niezgodnego z miejscową tradycją budowlaną. Również przeszklenie balkonów stanowi o braku zgodności z historycznie stosowanymi materiałami.
Podkreślić należy, że ocena ta jest zgodna z wytycznymi Generalnego Konserwatora Zabytków (sygn. DOZ-OAiK.652i.4.20i8.DJ) w sprawie zakresu podstawowych zasad konserwatorskich wznoszenia nowych i dokonywania zmian w istniejących obiektach budowlanych zlokalizowanych na terenie miast i miejscowości wpisanych do rejestru zabytków i ujętych w gminnej ewidencji zabytków.
Zgodnie z tymi wytycznymi, udzielenie pozwolenia konserwatorskiego, dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy nowe obiekty budowlane nawiązują do tradycyjnej zabudowy przez uwzględnienie jej wielkości i wyglądu zewnętrznego, w tym kształtu dachu i jego wielkości względem pozostałych części budynku, oraz gdy materiały budowlane odpowiadają tym, które stosowano w miejscowej tradycji budowlanej.
Sąd podziela stanowisko organu, że mimo zgodności parametrów projektowanej inwestycji z zapisami mpzp, narusza ona zawarty w planie zapis dotyczący kształtowania zabudowy w sposób zgodny z cechami lokalnej architektury o wartościach kulturowych, w zakresie, skali zabudowy, ukształtowania bryły, wysokości, formy i spadku dachu. Kierując się powyższymi wytycznymi, organ słusznie nie podzielił oceny zawartej w projekcie, że "przedmiotowy obiekt usługowy zaprojektowany został przy użyciu środków kompozycyjnych, środków stylistycznych, najwyższej jakości materiałów wykończeniowych, a także w proporcjach i formie, zgodnych z cechami lokalnej, rodzimej architektury miasta K. o wartościach kulturowych".
Organ słusznie bowiem zauważył, że wbrew argumentacji zawartej w skardze, w istocie planowany kompleks ma składać się z pięciu zintegrowanych ze sobą budynków, z których cztery (A1, A2, B1 i B2) zaprojektowane zostały jako czterokondygnacyjne, natomiast budynek restauracji jako jednokondygnacyjny. Ponadto projekt dopuszcza użycie bliżej nieokreślonego współczesnego materiału drewnopodobnego, który nie był nigdy wykorzystywany w lokalnej tradycji budowlanej podobnie jak przeszklone balkony.
Biorąc pod uwagę powyższe, niezależnie od uwzględnienia przytoczonych przez organy wytycznych, nie można podzielić argumentacji zawartej w skardze, że Minister oceniając planowaną inwestycję, nie odniósł się do zapisów obowiązującego planu miejscowego.
Nie można także zgodzić się z zarzutami skarżącego co do sprzeczności argumentacji organu w zakresie nawiązania inwestycji do lokalnej architektury.
Uznanie przez organ, że zaprojektowane budynki nie nawiązują do lokalnej architektury K. albowiem w sąsiedztwie planowanej inwestycji przeważa współczesna zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, nie zawiera sprzeczności.
Konstatacja skarżącego, że skoro zdaniem organu możliwe było powstanie współczesnej zabudowy mieszkaniowej nie nawiązującej do historycznej zabudowy lokalnej, to również możliwe winno być wybudowanie przez skarżącego projektowanego zespołu budynków, świadczy o niezrozumieniu argumentacji organu.
Minister wskazał bowiem, że w sąsiedztwie planowanej inwestycji przeważa współczesna zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna maksymalnie dwupiętrowa, o szerokości dłuższej elewacji około 10-16 m, nakryta dachem dwuspadowym. Odmienny charakter ma zabudowa usługowa, zlokalizowana na północ od ul. [...]. Niemniej jednak nawet budynek usytuowany na działce ewid nr. [...], o długości ok. 37 m, ma mniejsze gabaryty i prostą, nierozczłonkowaną bryłę. Z przedstawionego projektu budowlanego wynika zaś, że nowoprojektowany kompleks budynków swoim rzutem, szerokością dłuższych elewacji (od 39 do 49 m), a co za tym idzie gabarytami, znacznie odbiega od tradycyjnych cech istniejącej, historycznej zabudowy w K., ale także staje się dominantą kompozycji przestrzennej w sąsiedztwie. To ostatnie sformułowanie jest wbrew argumentacji zawartej w skardze jasne i nie powoduje trudności interpretacyjnych.
Organ wyjaśnił, że nowoprojektowane budynki powinny zachować podstawowe, charakterystyczne cechy historycznej zabudowy lokalnej. Nie oznacza to że zabudowa uzupełniająca musi powtarzać wprost rozwiązania architektoniczne zabudowy historycznej, musi natomiast zostać umiejętnie wkomponowana w zastany historyczno-krajobrazowy kontekst. Możliwa jest zatem lokalizacja obiektu o współczesnej formie, pod warunkiem jednak szczególnej dbałości projektanta w zakresie gabarytów obiektu, jego wyrazu architektonicznego i umiejętnego dostosowania do zastanych uwarunkowań.
Należy także zgodzić się z dokonaną przez Ministra oceną opracowania sporządzonego przez prof. zw. dr. hab. inż. arch. A. K., w której rzeczoznawca stwierdził, że "projektowany zespół usług turystycznych i rehabilitacyjnych poprzez dobór miejsca lokalizacji, rozczłonkowaną dyspozycję przestrzenną i twórczą interpretację lokalnych form architektonicznych, jest rozwiązaniem współczesnym, ale pozostającym w nurcie kontynuacji tradycyjnej architektury uzdrowiskowej K. z przełomu XIX i XX wieku".
Minister słusznie ocenił, że przywołana wyżej opinia została opracowana z punktu widzenia rzeczoznawcy z dziedziny architektury, stanowiąc bezkrytyczną apoteozę przygotowanego projektu.
Należy podkreślić, że zarówno DWKZ, jak też Minister jest wyspecjalizowanym organem dysponującym wykwalifikowaną kadrą kompetentną do oceny zgodności planowanego zamierzenia z chronionymi wartościami zabytkowymi danego obszaru i ma prawo nie podzielić oceny zawartej w opracowaniu, tym bardziej, że jakkolwiek opracowanie uwzględnia aspekty historycznej zabudowy [...], to jednak zostało ono sporządzone przez rzeczoznawcę z zakresu architektury a nie ochrony zabytków.
Minister odnosząc się do powyższego opracowania, wyjaśnił, że organ ochrony zabytków w tym postępowaniu administracyjnym nie recenzuje walorów stylistycznych nowego obiektu, gdyż do jego kompetencji należy jedynie miarodajna ocena wpływu tego obiektu na zastane wartości zabytkowe, co bezpośrednio przekłada się na dokonywane w sprawie rozstrzygnięcie.
Nie można także podzielić argumentacji skargi w dużej mierze odnoszącej się do innych budynków hotelowych w K., które uzyskały pozytywną opinię konserwatorską. Organ bowiem nie jest związany rozstrzygnięciami wydawanymi w innych postepowaniach i w odniesieniu do innych inwestycji. Strona postępowania administracyjnego nie może powoływać się skutecznie na naruszanie przez organ administracji zasady równości wobec prawa w sytuacji, w której ten organ, działając w ramach uznania administracyjnego uznaje - pod wpływem doświadczeń zebranych w toku wykonywania ustawowych kompetencji, że w danej kategorii spraw, w tym sprawie toczącej się z wniosku tej strony, zachodzą podstawy do rygorystycznego zabezpieczenia interesu społecznego pomimo tego, że w przeszłości w tej samej kategorii spraw miały miejsce przypadki odstąpienia od egzekwowania tego rodzaju rygorów od innych podmiotów ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2010 r., IV SA/Wa 516/10, LEX nr 675359).
Przekonująca jest w tym miejscu argumentacja organu, że pomimo, iż większość zabudowy w sąsiedztwie inwestycji jest współczesna, to przynajmniej pod względem kubatury wpisuje się w zastany krajobraz. Widoczna jest duża presja inwestycyjna w postaci zainwestowania części nieruchomości w sposób nieuwzględniający konieczności ochrony konserwatorskiej. Analiza wpływu zrealizowanych już inwestycji na wartości zabytkowe miasta K., pozwoliła Dolnośląskiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków negatywnie ocenić przedmiotową inwestycję, gdyż jej realizacja przyczyniłaby się do dewaluacji chronionych wartości. Organ wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, że powstawanie w przeszłości na terenie K. budynków w skali i formie nie nawiązującej do historycznej zabudowy stanowiło niebezpieczny i bardzo negatywny precedens, który nie powinien mieć miejsca i którego nie należy powielać. Tym samym wyciągnął wnioski z własnych nietrafnych orzeczeń i uzasadnił zmianę swojego stanowiska.
Należy także podkreślić, że organy nie przekreśliły definitywnie możliwości realizacji planowanej inwestycji.
Jak bowiem wspomniał w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji, w przedmiotowej sprawie trwały konsultacje z tut. urzędem w odniesieniu do konieczności wprowadzenia zmian w projekcie w zakresie zmian dotyczących rozwiązań formalnych oraz obowiązku zachowania wglądów widokowych na K. Stanowisko tut. organu zostało wyrażone w formie opinii konserwatorskiej dwukrotnie pismami z 21.03.2019r. ( sygn. [...]) oraz z 12.05.2020r. ( sygn. [...]), w których przedstawione zostały zalecenia w odniesieniu do kształtowania bryły, konieczności indywidualizacji poszczególnych segmentów oraz podkreślono negatywną opinię wobec kompozycji układu przestrzennego w zakresie jego wpływu na zastany krajobraz górski poprzez zasłonięcie wglądów widokowych na K. Przedstawiony do uzgodnienia w ostatecznej formie projekt, nie uwzględnił w wystarczającym zakresie wcześniejszych wytycznych konserwatorskich. Zastosowanie się zatem do tych wytycznych, umożliwi w przyszłości realizację obiektu.
Za zasadny uznać należy zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a., bowiem faktycznie zaskarżona decyzja zawiera błędne pouczenie o możliwości wniesienia sprzeciwu. Błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia (art. 112 k.p.a.). Naruszenie to jednak z uwagi na fakt wniesienia skargi i zawarcia w niej wyczerpującej argumentacji, nie miało w ocenie Sądu wpływu na wynik sprawy.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI