II OSK 352/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-02-23
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkikpaart 155 kpaart 48 prawo budowlaneostateczna decyzjapostępowanie administracyjnewsansa

NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA, potwierdzając, że art. 48 Prawa budowlanego stanowi przepis szczególny wobec art. 155 KPA, co uniemożliwia uchylenie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej.

Skarżący I. i J. B. wnieśli skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił ich skargę na decyzję o nakazie rozbiórki wiatrołapu. Zarzucili naruszenie art. 48 Prawa budowlanego i art. 155 KPA, twierdząc, że możliwe jest uchylenie ostatecznej decyzji rozbiórkowej w trybie nadzwyczajnym. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za bezzasadną, podkreślając, że art. 48 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym, który wyłącza zastosowanie art. 155 KPA do decyzji nakazujących rozbiórkę samowoli budowlanej.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez I. i J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił ich skargę na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie. Decyzja ta dotyczyła nakazu rozbiórki wiatrołapu, wydanego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący domagali się uchylenia ostatecznej decyzji rozbiórkowej w trybie art. 155 KPA, powołując się na nowelizację przepisów prawa budowlanego i zasadę równości wobec prawa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że art. 48 Prawa budowlanego ma charakter przepisu szczególnego w stosunku do art. 155 KPA i wyłącza możliwość uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej, nawet jeśli zgoda stron zostałaby wyrażona. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym decyzje o nakazie rozbiórki nie mają charakteru uznaniowego i nie mogą być wzruszane w trybie art. 155 KPA, gdyż byłoby to sprzeczne z zasadą praworządności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę samowoli budowlanej, wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nie może zostać uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 KPA, ponieważ art. 48 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym wobec art. 155 KPA.

Uzasadnienie

Art. 48 Prawa budowlanego nakłada na organ obowiązek wydania decyzji o rozbiórce w określonych prawem okolicznościach i nie ma charakteru uznaniowego. Uchylenie takiej decyzji w trybie art. 155 KPA byłoby sprzeczne z wolą ustawodawcy i zasadą praworządności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

prawo budowlane art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Jest to przepis szczególny w stosunku do art. 155 kpa, który stoi na przeszkodzie uchyleniu lub zmianie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 155

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej na podstawie art. 155 kpa uzależniona jest od zgody stron oraz uznania przez organ rozstrzygający sprawę w tym trybie, ze za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Nie może to jednak oznaczać możliwości weryfikowania prawidłowych decyzji usuwających zaistniałe stany naruszające przepisy prawa. Byłoby to sprzeczne z zasadą praworządności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 6 i 7 kpa. Decyzja o nakazie rozbiórki wydana na podstawie art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. nie ma charakteru uznaniowego.

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw art. 7 § ust. 2

Postępowanie legalizacyjne może dotyczyć wyłącznie samowoli budowlanej w stosunku do której nie została wydana ostateczna decyzja.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji NSA w postępowaniu kasacyjnym.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 48 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym wobec art. 155 KPA i wyłącza możliwość uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej. Decyzja o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nie ma charakteru uznaniowego i nie może być wzruszona w trybie art. 155 KPA. Nowelizacja Prawa budowlanego z 2003 r. nie ma zastosowania do ostatecznych decyzji wydanych przed jej wejściem w życie.

Odrzucone argumenty

Możliwość uchylenia ostatecznej decyzji rozbiórkowej w trybie art. 155 KPA na podstawie nowelizacji Prawa budowlanego z 2003 r. Zasada równości wobec prawa naruszona przez brak możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Art. 48 Prawa budowlanego nie wyklucza możliwości stosowania art. 155 KPA.

Godne uwagi sformułowania

art. 48 prawa budowanego z 1994 r. należy traktować jako przepis szczególny sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 kpa decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego do samowoli budowlanej skarżących nie będą mogły mieć zastosowania znowelizowane przepisy prawa budowlanego art. 48 prawa budowanego z 1994 r. nie ma zaś charakteru uznaniowego Byłoby to sprzeczne z zasadą praworządności postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący

Halina Kuśmirek

sprawozdawca

Alicja Plucińska- Filipowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej wyłączności art. 48 Prawa budowlanego w stosunku do art. 155 KPA w przypadku ostatecznych decyzji nakazujących rozbiórkę samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy decyzja nakazująca rozbiórkę jest ostateczna i wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym, która może być interesująca dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie, ale nie ma szerszego znaczenia dla ogółu.

Czy można uchylić nakaz rozbiórki samowoli budowlanej po latach? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 352/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz
Andrzej Gliniecki /przewodniczący/
Halina Kuśmirek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Sz 910/05 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2005-12-01
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie Sędzia NSA Halina Kuśmirek ( spr. ) Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. i J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Sz 910/05 w sprawie ze skargi I. i J. B. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia
1 grudnia 2005 r. – sygn. akt II SA/Sz 910/05 oddalona została skarga I. i J. B. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] czerwca 2005 r. [...] odmawiającą uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w S. z dnia [...] października 2002 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki wiatrołapu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podkreślił, iż postępowanie w sprawie toczyło się na podstawie art. 155 kpa. Wzruszenie ostatecznej decyzji w tym trybie nie było możliwe. Sąd podzielił tu pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15.03.1999 r. sygn. akt IV SA 888/97, iż art. 48 prawa budowanego z 1994 r. należy traktować jako przepis szczególny sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 kpa decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego.
Sąd powołał się również na przepis art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw, z którego wynika, iż postępowanie legalizacyjne może dotyczyć wyłącznie samowoli budowlanej w stosunku do której nie została wydana ostateczna decyzja.
W związku z tym do samowoli budowlanej skarżących nie będą mogły mieć zastosowania znowelizowane przepisy prawa budowlanego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli I. i J. B., reprezentowani przez adwokata J. K.
Skarga kasacyjna zarzuciła wyrokowi obrazę prawa materialnego art. 48 prawa budowanego przez błędną jego wykładnię, tj. przyjęcie, iż przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 155 kpa, w związku z czym stoi na przeszkodzie uchyleniu decyzji w tym trybie, a w konsekwencji prawa procesowego art. 155 kpa przez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, iż cytowany przez Sąd I instancji wyrok z dnia 15.03.1999 r. został wydany w innej sytuacji prawnej, przed nowelizacją ustawy prawo budowlane w 2003 r.
Przyjęte w znowelizowanym przepisie unormowania dotyczące braku możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej w stosunku od obiektów do których uprawomocniła się decyzja rozbiórkowa, naruszają jedną z podstawowych zasad prawa, a mianowicie zasadę równości wobec prawa. Żaden z przepisów prawa budowanego nie wyklucza możliwości stosowania art. 155 kpa. Możliwym więc jest zastosowanie trybu nadzwyczajnego z art. 155 kpa do decyzji rozbiórkowych wydanych na podstawie art. 48 praw budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi nie są trafne.
W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny jako Sąd II instancji rozpoznaje sprawę
w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie prawa, jak i jego zakres.
Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 155 kpa nie jest zasadny.
Możliwość uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej
na podstawie art. 155 kpa uzależniona jest od zgody stron oraz uznania przez organ rozstrzygający sprawę w tym trybie, ze za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Przyjęto tak w doktrynie, jak i orzecznictwie, iż decyzje zapadające w trybie art. 155 kpa mogą zmieniać lub uchylać zarówno decyzje wadliwe jak i niewadliwe. Nie może to jednak oznaczać możliwości weryfikowania prawidłowych decyzji usuwających zaistniałe stany naruszające przepisy prawa. Byłoby to sprzeczne z zasadą praworządności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 6 i 7 kpa.
Wnioskowana do uchylenia decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki wydana została na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U.
z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.).
Jest to decyzja nakładająca na stronę obowiązek, przy czym organ był zobligowany wydać taką decyzję w określonych prawem okolicznościach i wola stron, czy też ich zgoda na zmianę bądź uchylenie takiej decyzji nie jest w tej sytuacji wystarczająca. Uwzględnienie na podstawie art. 155 kpa wniosku skarżących o uchylenie decyzji z dnia 21 października 2002 r. ze względu na interes strony (inwestorów) prowadziłoby do sprzeczności z wolą ustawodawcy wyrażonej w art. 48 prawa budowlanego.
W niepublikowanym wyroku z dnia 1 marca 1996 r. sygn. akt III SA 362/95 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż wzruszenie decyzji niewadliwych z mocy art. 155 kpa może dotyczyć tylko decyzji które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć,
z których każde jest zgodne z prawem.
Decyzja o nakazie rozbiórki wydana na podstawie art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. nie ma zaś charakteru uznaniowego.
Z powyższych względów brak było podstaw do uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].10.2002 r. na podstawie art. 155 kpa.
Na marginesie zauważyć należy, że zmiana lub uchylenie ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 kpa wymaga zgody stron postępowania. Przy czym niewystarczająca jest zgoda strony będącej adresatem decyzji, lecz także zgoda wszystkich osób mających przymiot strony w postępowaniu podstawowym.
Z akt sprawy nie wynika by pozostałe strony postępowania administracyjnego dotyczącego nakazu rozbiórki wiatrołapu wyraziły zgodę na uchylenie decyzji rozbiórkowej w trybie art. 155 kpa. Zgoda zaś wszystkich stron postępowania stanowi podstawową przesłankę stosowania art. 155 kpa.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw oddalił z mocy art. 184 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI