VII SA/Wa 1746/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Fundacji na postanowienie Inspektora Sanitarnego o kontynuowaniu czynności kontrolnych, uznając, że Fundacja utrudniała prowadzenie kontroli.
Fundacja zaskarżyła postanowienie Inspektora Sanitarnego o kontynuowaniu czynności kontrolnych, zarzucając naruszenie przepisów Prawa przedsiębiorców dotyczących czasu trwania kontroli oraz procedury jej wszczęcia. Sąd uznał skargę za bezzasadną, stwierdzając, że Fundacja świadomie utrudniała prowadzenie kontroli, a czas trwania kontroli należy liczyć od faktycznych czynności przeprowadzonych w siedzibie przedsiębiorcy, a nie od okresu oczekiwania na stawiennictwo czy rozpatrywania sprzeciwów i zażaleń. Sąd podkreślił nadrzędność ochrony zdrowia i życia ludzkiego nad procedurami kontrolnymi.
Sprawa dotyczyła skargi Fundacji [...] na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymujące w mocy postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Fundacja zarzucała organom naruszenie przepisów Prawa przedsiębiorców, w tym przekroczenie dopuszczalnego czasu trwania kontroli dla mikroprzedsiębiorców (12 dni roboczych), prowadzenie postępowania pomimo wydania decyzji, niezawiadomienie o wszczęciu kontroli oraz naruszenie zasad dotyczących okazania legitymacji i doręczenia upoważnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Sąd stwierdził, że Fundacja świadomie i ciągle utrudniała prowadzenie czynności kontrolnych, co uniemożliwiło ich zakończenie. Podkreślono, że czas trwania kontroli należy liczyć od faktycznych czynności przeprowadzonych w siedzibie przedsiębiorcy, a nie od okresu oczekiwania na stawiennictwo czy rozpatrywania sprzeciwów i zażaleń. Sąd wskazał również, że w przypadku zagrożenia życia i zdrowia, zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli nie jest wymagane, a prawo żywnościowe ma na celu ochronę zdrowia ludzkiego, co stanowi wartość nadrzędną. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Prawa przedsiębiorców w zakresie okazania dokumentów i prowadzenia kontroli poza siedzibą.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, organ zasadnie wydał postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Fundacja świadomie utrudniała prowadzenie czynności kontrolnych, co uniemożliwiło ich zakończenie. Czas trwania kontroli należy liczyć od faktycznych czynności, a nie od okresu oczekiwania na stawiennictwo czy rozpatrywania sprzeciwów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.p. art. 59 § ust. 7 pkt 2
Ustawa - Prawo przedsiębiorców
Organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych.
ustawa o PIS art. 37 § ust. 2
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
Do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
p.p. art. 55 § ust. 1 pkt 1
Ustawa - Prawo przedsiębiorców
Czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców - 12 dni roboczych.
p.p. art. 48 § ust. 1
Ustawa - Prawo przedsiębiorców
Organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli.
p.p. art. 49 § ust. 1
Ustawa - Prawo przedsiębiorców
Czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organu kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej uprawniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uznania skargi za bezzasadną, sąd oddala skargę.
Pomocnicze
p.p. art. 48 § ust. 11 pkt 4
Ustawa - Prawo przedsiębiorców
Zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska.
p.p. art. 50 § ust. 3
Ustawa - Prawo przedsiębiorców
Przedsiębiorca wskazuje na piśmie osobę upoważnioną, o której mowa w ust. 1, w szczególności w czasie swojej nieobecności.
p.p. art. 50 § ust. 5
Ustawa - Prawo przedsiębiorców
W przypadku nieobecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej albo niewykonania przez przedsiębiorcę obowiązku, o którym mowa w ust. 3, czynności kontrolne mogą być wykonywane w obecności innego pracownika przedsiębiorcy lub osoby zatrudnionej u przedsiębiorcy w ramach innego stosunku prawnego, którzy mogą być uznani za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę.
p.p. art. 49 § ust. 6
Ustawa - Prawo przedsiębiorców
Zmiana osób upoważnionych do przeprowadzenia kontroli, zakresu przedmiotowego kontroli oraz miejsca wykonywania czynności kontrolnych wymaga każdorazowo wydania odrębnego upoważnienia. Zmiany te nie mogą prowadzić do wydłużenia przewidywanego wcześniej terminu zakończenia kontroli.
k.p.a. art. 104 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.
k.p.a. art. 61 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie.
rozporządzenie (WE) nr 882/2004 art. 3 § ust. 2
Rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
Kontrole urzędowe przeprowadzane są bez wcześniejszego uprzedzenia, z wyjątkiem takich przypadków jak audyt, w których jest konieczne uprzednie zawiadomienie podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe. Kontrole urzędowe mogą być również przeprowadzane ad hoc.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fundacja świadomie i ciągle utrudniała (uniemożliwiała) wszelkie czynności kontrolne. Czas trwania kontroli należy liczyć od faktycznych czynności przeprowadzonych w siedzibie przedsiębiorcy, a nie od okresu oczekiwania na stawiennictwo czy rozpatrywania sprzeciwów i zażaleń. Bezpośrednie zagrożenie życia, zdrowia lub środowiska uzasadnia brak obowiązku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Ochrona zdrowia i życia ludzkiego ma pierwszeństwo przed zasadami proceduralnymi kontroli przedsiębiorców w zakresie przestrzegania zasad prawa żywnościowego.
Odrzucone argumenty
Zarzut przekroczenia czasu trwania kontroli (art. 55 ust. 1 pkt 1 p.p.). Zarzut prowadzenia postępowania administracyjnego pomimo wydania prawomocnej decyzji (art. 104 § 1 i 2 k.p.a.). Zarzut niezawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego (art. 61 § 4 k.p.a.). Zarzut niewłaściwego zastosowania art. 59 ust. 9 pkt 1 p.p. Zarzut niezastosowania art. 48 ust. 1 p.p. Zarzut niezastosowania art. 49 ust. 9 p.p. Zarzut niezastosowania art. 49 ust. 1 p.p. Zarzut niezastosowania art. 51 ust. 3 p.p.
Godne uwagi sformułowania
Skarżąca w sposób świadomy i ciągły utrudniała (uniemożliwiała) wszelkie czynności kontrolne. Można zatem przyjąć, że w przypadku ewentualnej kolizji pomiędzy ochroną życia i zdrowia ludzkiego a zasadami proceduralnymi kontroli przedsiębiorców w zakresie przestrzegania zasad prawa żywnościowego, pierwszeństwo należy przyznać wartościom nadrzędnym – ochronie życia i zdrowia ludzi. Ustawa p.p. nie oznacza i oznaczać nie może niczym nieskrępowanej dowolności w podejmowaniu aktywności gospodarczej. Niezbędne jest zachowanie równowagi pomiędzy tymi dwoma dobrami chronionymi.
Skład orzekający
Monika Kramek
przewodniczący
Artur Kuś
sprawozdawca
Tomasz Janeczko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Utrudnianie kontroli przez przedsiębiorcę, interpretacja przepisów Prawa przedsiębiorców dotyczących czasu trwania kontroli, pierwszeństwo ochrony zdrowia nad procedurami kontrolnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utrudniania kontroli przez przedsiębiorcę oraz interpretacji przepisów Prawa przedsiębiorców w kontekście kontroli sanitarnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak przedsiębiorca może próbować unikać kontroli i jakie są tego konsekwencje prawne. Podkreśla znaczenie współpracy z organami kontroli i nadrzędność ochrony zdrowia.
“Fundacja próbowała uniknąć kontroli sanitarnej. Sąd: utrudnianie ma swoje konsekwencje prawne.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1746/19 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-02-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-08-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Artur Kuś /sprawozdawca/ Monika Kramek /przewodniczący/ Tomasz Janeczko Symbol z opisem 6205 Nadzór sanitarny Sygn. powiązane II OSK 2495/20 - Wyrok NSA z 2023-07-04 Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] "[...]" z siedzibą w W. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia [...] maja 2019 r. znak [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych oddala skargę Uzasadnienie 1. W dniu [...] lutego 2019 r. upoważnieni przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w. W. (dalej: "PPIS") stawili się w recepcji Fundacji [...] [...] ,,[...]" (dalej: "Fundacja") przy ul. Ż. [...] lok. [...] w W., piętro [...], celem przeprowadzenia kontroli sprawdzającej wykonanie nakazów objętych decyzją PPIS z [...] października 2018 r. Osoba wykonująca pracę na rzecz Fundacji, obecna przy recepcji w chwili przybycia upoważnionych przedstawicieli PPIS poinformowała, aby w tego typu sprawach uprzednio kontaktować się z prezesem zarządu Fundacji, który w danym momencie jest nieobecny w siedzibie Fundacji. Kobieta odmówiła podania swojego imienia i nazwiska do celów urzędowych oraz poinformowała, że poza prezesem nie ma w Fundacji żadnej osoby upoważnionej do jej reprezentowania przed organami państwowymi. Została pouczona przez przedstawiciela PPIS, że nieobecność prezesa nie stanowi argumentu przemawiającego za odstąpieniem od czynności kontrolnych. Prezes Fundacji bazując na dotychczasowych doświadczeniach związanych z prowadzeniem w Fundacji czynności kontrolnych powinien zdawać sobie sprawę ze spoczywającego na nim obowiązku upoważnienia do ww. celów osoby podczas jego nieobecności. Brak upoważnienia takiej osoby, może skutkować uznaniem za osobę upoważnioną dowolnego pracownika znajdującego się w firmie. W związku z zaistniałą sytuacją oraz utrudnionym kontaktem z osobą upoważnioną do reprezentowania Fundacji, PPIS pismem z [...] marca 2019 r. wystosował wezwanie do stawiennictwa osoby upoważnionej do reprezentowania Fundacji w siedzibie Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej [...] na dzień [...] marca 2019 r. W dniu [...] marca 2019 r. podczas rozmowy telefonicznej osoba podająca się za przedstawiciela Fundacji (nie przedstawiając się z imienia i nazwiska) poinformowała o niemożności stawienia się osoby upoważnionej do reprezentowania Fundacji w wyznaczonym terminie, wskazanym w wezwaniu. Podczas rozmowy ustalono, że prezes zarządu Fundacji stawi się w organie w dniu [...] marca 2019 r., w godzinach [...]-[...]. W dniu [...] marca 2019 r. do kancelarii Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej wpłynął sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli wobec Fundacji (pismo z [...] marca 2019 r). Na ten sprzeciw PPIS postanowieniem z [...] marca 2019 r. orzekł o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Następnie Fundacja złożyła zażalenie na ww. postanowienie (pismo z [...] marca 2019 r.) do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej: "...PWIS"). Organ II instancji postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PPIS o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Od powyższego postanowienia Fundacja złożyła skargę do WSA w Warszawie (sprawa w toku). W dniu [...] kwietnia 2019 r. ponownie do kancelarii Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej wpłynął sprzeciw Fundacji (pismo z dnia [...] kwietnia 2019 r.) wobec podjęcia i wykonywania przez organ I instancji kontroli. Składająca sprzeciw Fundacja zarzuciła tym razem organowi, że od dnia wezwania do stawiennictwa strony (tj. od dnia [...] marca 2019 r. do dnia [...] marca 2019 r.) jest przez organ kontrolowana. Fundacja wskazała także, że przyjmując, iż kontrola odbywała się w dni robocze, to dzień [...] marca 2019 r. był [...] dniem prowadzenia kontroli przez organ. Strona w swoim sprzeciwie wskazała, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r. poz.1292; dalej ustawa "p.p.") - Fundacja jest mikroprzedsiębiorcą. Wobec tego (na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy p.p.), czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli nie może przekraczać 12 dni roboczych. Strona wskazała, że w związku z powyższym może być kontrolowana jedynie przez 12 dni roboczych. Według Fundacji do dnia złożenia sprzeciwu kontrola nie została formalnie zakończona. Na powyższy sprzeciw PPIS postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. orzekł o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Fundacja złożyła zażalenie na ww. postanowienie (pismo z [...] kwietnia 2019 r.) do ...PWIS. Z akt sprawy wynikało, iż zażalenie zostało złożone w terminie, gdyż doręczenie postanowienia do Fundacji nastąpiło [...] kwietnia 2019 r. PPIS zażalenie otrzymał w dniu [...] maja 2019 r. i przekazał w dniu [...] maja 2019 r. do ...PWIS. Fundacja wniosła o uchylenie postanowienia i odstąpienie od czynności kontrolnych. Zarzuciła przekroczenie czasu prowadzenia kontroli, gdyż organy prowadziły ją ponad 3 miesiące dłużej niż jest to dopuszczalne. 2. ...PWIS stwierdził, że organ I instancji zasadnie wydał rozstrzygnięcie i nie naruszył w tym zakresie prawa. Uznał wszystkie zarzuty za bezzasadne i postanowieniem z [...] maja 2019 r. (znak sprawy [...]), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. 3. W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia ...PWIS z [...] maja 2019 r. w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia PPIS z [...] kwietnia 2019 r. o kontynuowaniu czynności kontrolnych wobec sprzeciwu Fundacji oraz uchylenie skarżonego zażaleniem postanowienia oraz o odstąpienie od czynności kontrolnych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść wydanego postanowienia, tj.: a) art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy p.p. poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie kontroli do dnia dzisiejszego, podczas gdy kontrola wobec mikroprzedsiębiorców w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać 12 dni roboczych (kontrola wobec Fundacji powinna zostać zakończona najpóźniej w dniu [...] stycznia 2019 r.); b) art. 104 1 i 2 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego pomimo wydania prawomocnej decyzji (decyzja nr [...] z [...] października 2018 r.), podczas gdy z dniem uprawomocnienia się decyzji postępowanie administracyjne w sprawie zostało zakończone, stad nie było dopuszczalne jego dalsze prowadzenie; c) art. 61 § 4 k.p.a. poprzez niezawiadomienie jako strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego prowadzonego przez PPIS, podczas gdy PPIS przedłożył Fundacji tylko jedno zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, załączone do protokołu z [...] września 2019 r., które to postępowanie zostało zakończone wydaniem prawomocnej decyzji z [...] października 2018 r., a do dnia dzisiejszego PPIS nie przedłożył Fundacji innego zawiadomienia w szczególności dotyczącego prowadzenia postępowania kontrolnego związanego z niniejszą sprawą; d) art. 59 ust. 9 pkt 1 ustawy p.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie postanowienia w przedmiocie utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia PPIS z [...] marca 2019 r. o kontynuowaniu czynności kontrolnych wobec Fundacji, podczas gdy do prowadzenia kontroli jeszcze nie doszło zatem nie było podstawy do wydania przez organ postanowienia w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych, gdyż kontrola w ogóle nie była prowadzona; e) art. 48 ust. 1 ustawy p.p. poprzez jego niezastosowanie i niezawiadomienie Fundacji o zamiarze wszczęcia kontroli sprawdzającej wykonanie nakazów objętych decyzją administracyjną z [...] października 2018 r., pomimo istnienia takowego obowiązku; f) art. 49 ust. 9 ustawy p.p. poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie kontroli w zakresie wykraczającym poza zakres wskazany w upoważnieniu przedstawicieli PPIS; g) art. 49 ust. 1 ustawy p.p. poprzez jego niezastosowanie, tj. nie okazanie przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej uprawniającej do wykonania czynności kontrolnych oraz nie doręczenie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, podczas gdy PPIS był zobowiązany do okazania legitymacji służbowej oraz doręczenia Fundacji upoważnienia do przeprowadzenia kontroli przed podjęciem czynności kontrolnych; h) art. 51 ust. 3 ustawy p.p. poprzez nieuzyskanie zgody Fundacji na prowadzenie kontroli poza siedzibą Fundacji; i) art. 49 ust. 6 ustawy p.p. przez jego niezastosowanie i niewydanie upoważnienia w zakresie zmiany miejsca kontroli. 4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. 1. Istota sprawy wymaga odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie organy wydały postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych wobec Fundacji. Podstawą prawną rozstrzygnięć był art. 59 ust. 7 pkt 2 ustawy p.p. w związku z art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2019 r. poz. 56; dalej "ustawa o PIS"). Zgodnie z art. 59 ust. 7 pkt 2 ustawy p.p., organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Zgodnie zaś z art. 37 ust. 2 ustawy o PIS, "do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców". Zdaniem Sądu, rację w przedmiotowym sporze należało przyznać organom a nie skarżącej Fundacji. Sprawowanie kontroli jest procesem obejmującym ciąg pewnych czynności, które konsekwentnie tworzą poszczególne etapy tego procesu (por. J. Jagielski, Kontrola administracji publicznej, Warszawa 2012, s. 17–18). Najczęściej kontrola jest ujmowana jako proces kilkuetapowy, składający się z następujących faz: badanie zgodności stanu istniejącego ze stanem postulowanym, ustalenie zasięgu i przyczyn rozbieżności, przekazanie wyników tego ustalenia, a czasem i wynikających stąd dyspozycji zarówno podmiotowi kontrolowanemu, jak i podmiotowi organizacyjnie zwierzchniemu (zob. Prawo administracyjne, red. J. Boć, Wrocław 1994, s. 31–33; Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, red. M. Stahl, Warszawa 2009, s. 482). Na wstępie należy przybliżyć swoistą "filozofię" regulacji prawnej zawartej w ustawie p.p., a przez to ratio legis wprowadzonych zmian prawnych dotyczącym m.in. statusu przedsiębiorców i warunków ich kontrolowania. Mając to na względzie Sąd przede wszystkim zwraca uwagę, że wskazana ustawa została przez prawodawcę wyposażona w preambułę, która niewątpliwie jest wyrazem woli nadania uchwalanemu prawu szczególnej roli i wartości w systemie prawnym państwa. Analiza preambuły omawianej ustawy wskazuje z kolei, że położono w niej nacisk na zasady konstytucyjne, w tym zasadę wolności działalności gospodarczej, która wraz z innymi zasadami takimi jak praworządność, pewność prawa, niedyskryminacja oraz zrównoważony rozwój, ma szczególne znaczenie dla przedsiębiorców i wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Dalej ustawodawca wskazał, że swoistą wartością przyjętej ustawy jest ochrona i wspieranie wolności działalności gospodarczej, poprzez którą wywierany jest wpływ na rozwój gospodarki, kreujący wzrost dobrobytu społecznego. Powyższe ma zaś na celu zagwarantowanie stabilności praw przedsiębiorców i ich rozwoju w warunkach wolnej konkurencji. Na tle zacytowanej preambuły ustawy p.p. jest zdaniem Sądu niewątpliwe, że intencją ustawodawcy było nadanie statusowi przedsiębiorcy szczególnej ochrony prawnej w tym m.in. przed nadmiernym obciążeniem działaniami państwa podejmowanymi w sferze realizacji funkcji kontrolnej podmiotów gospodarczych poddanych jego władztwu. Powyższe wytyczne ustawodawcy muszą zatem zostać uwzględnione tak przy ocenie działań organów podejmowanych względem przedsiębiorców jak i przy wykładni przepisów ustawy. Pomimo niewątpliwie szeroko ukształtowanej i mającej sprzyjać podmiotom gospodarczym regulacji prawnej, ustawa p.p. nie oznacza i oznaczać nie może niczym nieskrępowanej dowolności w podejmowaniu aktywności gospodarczej. Ustawa p.p. nie może być też widziana jako instrumentalnie traktowane narzędzie prawne, mające bezwarunkowo chronić przedsiębiorcę przed wszystkimi, także tymi uzasadnionymi, działaniami organów państwa podejmowanymi w ramach sprawowanej funkcji kontrolnej. Niezbędne jest zachowanie równowagi pomiędzy tymi dwoma dobrami chronionymi (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 listopada 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1536/19). 2. W niniejszej sprawie istotne jest wskazanie zasadniczych elementów stanu faktycznego, zgodnie z którym: - przedmiotowe postępowanie prowadzone przez PPIS względem Fundacji zostało wszczęte podczas pierwszej kontroli w siedzibie Strony w dniu [...] września 2018 r.; wówczas upoważniony przedstawiciel PPIS przeprowadził kontrolę dotycząca podejrzenia wprowadzenia do sprzedaży suplementów diety przez sieć Internet za pośrednictwem portalu "allegro.pl" z naruszeniem obowiązującego ustawodawstwa w zakresie prawa żywnościowego; - z przebiegu kontroli sporządzono protokół, który pozostawiono w miejscu kontroli bez jego podpisania przez przedstawiciela Fundacji; stwierdzono w nim szereg nieprawidłowości względem przepisów prawa żywnościowego; - kontrola powyższa spowodowała wydanie przez organ decyzji administracyjnej w dniu [...] października 2018 r. która dotyczyła zaprzestania prezentacji i reklamy na portalu internetowym "allegro" szeregu produktów z uwagi na niezgodność z prawem żywnościowym; - wskazana decyzja stała się ostateczna; przedstawiciele PPIS podjęli dwie próby przeprowadzenia w siedzibie Fundacji kontroli sprawdzającej wykonanie nakazów zawartych w przedmiotowej decyzji administracyjnej; - pierwsza próba kontroli odbyła się w dniu [...] grudnia 2018 r., lecz czynności kontrolne zostały przerwane wskutek wniesienia przez M.J. - Prezesa Zarządu Fundacji, informacji o wniesieniu sprzeciwu do prowadzonych czynności kontrolnych; - sprzeciw wpłynął do siedziby organu [...] grudnia 2018 r.; PPIS postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. orzekł o kontynuowaniu czynności kontrolnych wobec składającej sprzeciw Fundacji; - Prezes Zarządu w imieniu Fundacji pismem (data wpływu [...] styczeń 2019 r.) złożył zażalenie na ww. postanowienie; zażalenie to zostało przekazane do ...PWIS celem rozstrzygnięcia sprawy; - ...PWIS w postanowieniu z [...] stycznia 2019 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia; postanowienie ...PWIS zostało przekazane organowi I instancji w dniu [...] lutego 2019 r.; - w związku z powyższym upoważnieni pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w dniu [...] lutego 2019 r. udali się do siedziby Fundacji i podjęli próbę ponownej (drugiej) kontroli sprawdzającej, która zakończyła się jej nie przeprowadzaniem; osoby świadczące pracę na rzecz Fundacji odmówiły przyjęcia kontroli; przedstawiciele Fundacji uniemożliwili pracownikom PPIS na przeprowadzenie czynności kontrolnych i w efekcie do kontroli sanitarnej w siedzibie Fundacji nie doszło; - PPIS [...] marca 2019 r. wystosował wezwanie do stawiennictwa osoby upoważnionej do reprezentowania Fundacji w siedzibie organu na dzień [...] marca 2019 r.; - PPIS wezwał Prezesa Zarządu do siedziby organu, w celu zakończenia prowadzonego postępowania administracyjnego, które zostało wszczęte z urzędu w dniu kontroli interwencyjnej w siedzibie Fundacji (w dniu [...] września 2018 r.), a wszelkie dalsze próby przeprowadzania kontroli nie powiodły się z uwagi na absencję Prezesa Zarządu oraz osoby uprawnionej do reprezentowania Fundacji; - pomimo kilku prób przekładania przez przedstawiciela Fundacji terminu przybycia Prezesa Zarządu do spotkania ostatecznie nie doszło. 3. Zdaniem Sądu, prawidłowo twierdzi organ, że wobec powyższego niezasadne jest twierdzenie Strony, iż od dnia wezwania jej do stawiennictwa się w siedzibie Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej tj. od dnia [...] marca 2019 r. do dnia [...] marca 2019 r. była ona przez organ I instancji kontrolowana, gdyż: - strona we wskazanym okresie nie była poddana żadnej inspekcji czy kontroli ze strony PPIS; - zaproponowany termin spotkania z Prezesem Zarządu w siedzibie Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej był wyznaczony z dużym wyprzedzeniem tak aby mógł on zarezerwować w tym celu konkretny dzień; - w siedzibie PPIS nie była przeprowadzona żadna kontrola sanitarna a wystosowane wezwanie do stawiennictwa z [...] marca 2019 r. nie inicjowało kontroli, ale wyznaczyło termin w którym w siedzibie organu miały odbyć się kolejne zaplanowane czynności kontrolne; wezwanie było niezbędne ze względu na fakt, iż kontrolowany nie dopuszczał do prowadzenia czynności kontrolnych w swojej siedzibie; - we wskazanym w wezwaniu terminie do siedziby PPIS nie zgłosiła się żadna osoba upoważniona przez przedsiębiorcę; wobec tego czynności kontrolne nie zostały wznowione. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę wskazany stan faktyczny, nie ulega żadnej wątpliwości to, że Skarżąca w sposób świadomy i ciągły utrudniała (uniemożliwiała) wszelkie czynności kontrolne. Kontrole te były konieczne i zasadne wobec wykazania szeregu nieprawidłowości związanych z naruszeniem przez Fundację przepisów prawa żywnościowego. Prawo żywnościowe normuje produkcję żywności i jej dystrybucję przede wszystkim w celu ochrony zdrowia ludzkiego, ale reguluje także zagadnienia dotyczące rzetelności reklam żywności. Obecnie prawo żywnościowe, ze względu na szczególny przedmiot regulacji, jakim jest żywność – ma na celu ochronę życia i zdrowia człowieka (bezpieczeństwo żywności), również interesów ekonomicznych konsumentów, dobrostanu zwierząt gospodarskich, zdrowia roślin oraz środowiska naturalnego. Jest to prawo normujące poszczególne etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności, określane zbiorczym terminem "łańcuch żywnościowy – food chain". W związku z tym przypomnieć trzeba, że ochrona zdrowia każdego człowieka, tak jak i prawo do życia, są prawami a zarazem wartościami podstawowymi i fundamentalnymi. Wykonywanie czynności kontrolnych przez upoważnione do tego organy służy zatem ochronie zdrowia i życia ludzkiego. Można zatem przyjąć, że w przypadku ewentualnej kolizji pomiędzy ochroną życia i zdrowia ludzkiego a zasadami proceduralnymi kontroli przedsiębiorców w zakresie przestrzegania zasad prawa żywnościowego, pierwszeństwo należy przyznać wartościom nadrzędnym – ochronie życia i zdrowia ludzi. Niejako na marginesie powyższych rozważań, należy też zauważyć, że w niektórych przypadkach zachowanie strony może być postrzegane jako nadużycie prawa procesowego, z czego strona postępowania powinna zdawać sobie sprawę. Do nadużycia prawa dochodzi w sytuacjach, gdy strona podejmuje prawnie dozwolone działania dla celów innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Każde prawo podmiotowe, przyznane jest przez normę prawną w celu ochrony interesów uprawnionego; prawo to powinno być wykonywane zgodnie z celem, ze względu na który zostało przyznane. W konsekwencji, zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi, nie może zasługiwać na ochronę. Stanowisko to jest także akceptowane przez Europejski Trybunał Praw Człowieka, który wypowiadając się na gruncie prawa do sądu wielokrotnie zwracał uwagę, że określone działania strony w procesie można uznać za nadużycie prawa do sądu. W wyroku z 1 lipca 1997 r. o sygn. [...] w sprawie Gustafson przeciwko Szwecji, ETPCz wskazał, że zasadne jest sprawdzenie, czy żądania strony nie są "lekkomyślne, dokuczliwe lub w inny sposób pozbawione podstaw". 4. Odnośnie do zarzutu przekroczenia przez organy czasu trwania kontroli (art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy p.p.) i prowadzenia kontroli ponad 3 miesiące dłużej niż jest to dopuszczalne tj. od dnia [...] grudnia 2018 r., zdaniem Sądu argument ten jest bezzasadny. Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy p.p., czas trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać w odniesieniu do mikroprzedsiębiorców - 12 dni roboczych. Zdaniem Sądu, czas kontroli liczony w dniach roboczych należy odnieść do kontroli w ścisłym rozumieniu tego pojęcia, więc do tych czynności organów kontroli, które przeprowadzane są u przedsiębiorcy, w jego siedzibie (lub we wskazanym przez niego miejscu), mając przez to wpływ na bieżące funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Są to czynności organu kontrolującego w siedzibie przedsiębiorstwa, związane m.in. z zapoznaniem się z dokumentacją i zabezpieczeniem dokumentów, akt oraz innych środków dowodowych znajdujących się u kontrolowanego na cele dalszego postępowania (por. wyrok WSA w Gliwicach z 12 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 948/17). Wskazać trzeba, że przedmiotowa kontrola w siedzibie Fundacji miała miejsce tylko w dniu [...] września 2018 r. Następnie przedstawiciele PPIS próbowali przeprowadzić w siedzibie Fundacji kontrolę sprawdzającą wykonania nakazów objętych decyzją PPIS z [...] października 2018 r. Pierwszą próbę kontroli sprawdzającej podjęto [...] grudnia 2018 r. co zakończyło się jej przerwaniem i poinformowaniem o złożeniu sprzeciwu, który w rezultacie został złożony w dniu [...] grudnia 2018 r. Zasadnie twierdzi organ, że bieg ww. kontroli został wstrzymany wskutek poinformowania w dniu [...] grudnia 2018 r. przez Prezesa Zarządu Fundacji o wniesieniu sprzeciwu do czynności kontrolnych i złożenia w dniu [...] grudnia 2018 r. sprzeciwu. Następnie czas trwania kontroli I instancji został przerwany poprzez złożenie przez Fundację zażalenia do organu Il instancji na postanowienie PPIS z [...] grudnia 2018 r. o kontynuowaniu czynności kontrolnych. ...PWIS w dniu [...] stycznia 2019 r. postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie ...PWIS zostało dostarczone organowi I instancji w dniu [...] lutego 2019 r. W związku z tym pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w dniu [...] lutego 2019 r. udali się do siedziby Fundacji i podjęli kolejną próbę kontroli sprawdzającej, która zakończyła się jej nie przeprowadzaniem. Osoby świadczące pracę na rzecz Fundacji odmówiły przyjęcia kontroli. Tym samym przedstawiciele Fundacji po raz kolejny uniemożliwili przedstawicielowi PPIS przeprowadzenie czynności kontrolnych i do kontroli sanitarnej w siedzibie Fundacji nie doszło. Mając na uwadze złożony przez Fundację sprzeciw do przeprowadzenia kontroli sprawdzającej oraz złożone zażalenia na każde postanowienie PPIS o kontynuowaniu czynności kontrolnych, które za każdym razem skutkowało przerwaniem przez organ kontroli do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia organu wyższej instancji, co przyczyniło się do przedłużenia i niezakończenia jeszcze prowadzonego postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Zasadnie twierdzą organy, że brak jest zasadności twierdzenia Fundacji, iż przedmiotowa kontrola w sposób ciągły i nieprzerwalny trwała kilka miesięcy. Organy wskazały, że rzeczywisty czas jej trwania to tylko 5 godzin i 40 min (co zostało zapisane w protokole z [...] września 2018 r.). Nie ulega wątpliwości również to, że Strona swoim działaniem w sposób ciągły, permanentny i celowy utrudniała organom zakończenie postępowania administracyjnego i przeprowadzenie kontroli. 5. W ocenie Sądu, w sprawie nie został również naruszony art. 48 ust. 1 ustawy p.p. (organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli). Zgodnie zaś z art. 48 ust. 11 pkt 4 ustawy p.p. zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska. Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. W przedmiotowej sprawie we wrześniu [...] r. miała miejsce kontrola interwencyjna dotycząca podejrzenia wprowadzenia do sprzedaży suplementów diety przez Internet za pośrednictwem portalu allegro.pl z naruszeniem obowiązującego ustawodawstwa w zakresie prawa żywnościowego, które sprzedawała Fundacja na portalu allegro min. niedozwolone w prezentacji i reklamie sugerowanie właściwości leczniczych suplementom diety, które nie są produktami leczniczymi, a także sugerowanie, że niespożywanie danej żywności może mieć wpływ na zdrowie oraz odnoszenie się do zmian w funkcjonowaniu organizmu w sposób wzbudzający lęk u konsumenta co w sposób bezpośredni mogło być zagrożeniem zdrowia i życia konsumenta. Zdaniem Sądu, PIS działała również zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt. Zgodnie z art. 3 ust. 2 tego rozporządzenia, kontrole urzędowe przeprowadzane są bez wcześniejszego uprzedzenia, z wyjątkiem takich przypadków jak audyt, w których jest konieczne uprzednie zawiadomienie podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo paszowe lub żywnościowe. Kontrole urzędowe mogą być również przeprowadzane ad hoc. 6. Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z art. 50 ust. 3 ustawy p.p., "przedsiębiorca wskazuje na piśmie osobę upoważnioną, o której mowa w ust. 1, w szczególności w czasie swojej nieobecności". W przypadku nieobecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej albo niewykonania przez przedsiębiorcę obowiązku, o którym mowa w ust. 3, czynności kontrolne mogą być wykonywane w obecności innego pracownika przedsiębiorcy lub osoby zatrudnionej u przedsiębiorcy w ramach innego stosunku prawnego, którzy mogą być uznani za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, lub w obecności przywołanego świadka, którym powinien być funkcjonariusz publiczny, niebędący jednak pracownikiem organu przeprowadzającego kontrolę (art. 50 ust. 5 ustawy p.p.). Zatem z regulacji tej wynika, że organ kontroli ma prawo i obowiązek przeprowadzenia kontroli pomimo nieobecności przedsiębiorcy i braku osoby przez niego upoważnionej. W takiej sytuacji kontrolę można przeprowadzić w obecności jakiegokolwiek pracownika kontrolowanego zakładu. 7. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 49 ust. 1 ustawy p.p. Zgodnie z tym przepisem czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organu kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że odrębne przepisy przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji. W takim przypadku upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli. W ocenie Sądu, wszelkie wymagane dokumenty zostały okazane Fundacji i jako załączniki zapisano je do protokołu z [...] września 2018 r. Wskazać również należy, że w dniu [...] marca 2019 r. Fundacja otrzymała od PPIS (pismo z dnia [...] marca 2019 r.) wezwanie do osobistego stawiennictwa osoby upoważnionej do reprezentowania Fundacji do siedziby organu na konkretny dzień, godzinę oraz miejsce. W piśmie tym podano również przyczynę stawiennictwa oraz sposób przygotowania się do niego. Strona została zatem powiadomiona o zamiarze przeprowadzenia wobec niej czynności kontrolnych w siedzibie organu. Ponadto ww. wezwanie zostało wystosowane do Strony, ze względu na utrudnianie ze strony Fundacji przeprowadzania czynności kontrolnych jak miało to miejsce w dniu [...] lutego 2019 r. Złożony przez Fundację sprzeciw niejako uprzedził planowane przez PIS czynności kontrolne wobec przedsiębiorcy. Zatem w tej sytuacji nie doszło do realnej kontroli i tym samym nie można mówić o naruszeni przepisów o sposobie prowadzenia kontroli. 8. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 51 ust. 3 ustawy p.p. Zgodnie z tym przepisem, za zgodą przedsiębiorcy kontrola lub poszczególne czynności kontrolne mogą być przeprowadzane również w siedzibie organu kontroli, jeżeli może to usprawnić prowadzenie kontroli. Ze względu na utrudniony kontakt z Prezesem Fundacji, został on wezwany do siedziby organu. Wysłany sprzeciw Fundacji (pismo z [...] marca 2019 r.) poprzedzony został w dniu [...] marca 2019 r. rozmową telefoniczną przedstawiciela Fundacji z przedstawicielem organu w którym został ustalony nowy termin stawienia się Prezesa Zarządu w siedzibie organu na [...] marca 2019 r. Zaproponowany termin po rozmowie telefonicznej przeprowadzonej [...] marca 2019 r. z przedstawicielem Fundacji został ponownie przełożony na [...] kwietnia 2019 r. Następnie podjęto próbę jego zmiany na dzień [...] lub [...] kwietnia. Na nowy termin nie zgodził się przedstawiciel organu, żądając pisemnego ustosunkowania się do niemożności stawienia się prezesa w wyznaczonym terminie. Zasadnie twierdzi organ, że wszelkie próby przeprowadzania kontroli w siedzibie Fundacji lub w siedzibie organu z uwagi na utrudnianie kontroli oraz przekładanie terminu stawienia się Prezesa Zarządu Fundacji skutkowały niemożnością zakończenia postępowania administracyjnego toczącego się przed PPIS i zmierzającego do sprawdzenia wykonania nakazów objętych decyzją z [...] października 2018 r. 9. Pozostałe zarzuty zawarte w skardze również są bezzasadne. Zgodnie z art. 49 ust. 6 ustawy p.p., zmiana osób upoważnionych do przeprowadzenia kontroli, zakresu przedmiotowego kontroli oraz miejsca wykonywania czynności kontrolnych wymaga każdorazowo wydania odrębnego upoważnienia. Zmiany te nie mogą prowadzić do wydłużenia przewidywanego wcześniej terminu zakończenia kontroli. W analizowanym stanie faktycznym, ze względu na działania Fundacji polegające na ewidentnym utrudnianiu kontroli, regulacja ta nie miała zastosowania. Podobnie również bezzasadne były zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów k.p.a. (tj. art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 61 § 4 k.p.a.). Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (art. 104 §1 k.p.a.). Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 §2 k.p.a.). W niniejszej sprawie nie ulega żadnej wątpliwości, że wobec Fundacji wydano decyzję administracyjną z [...] października 2018 r., której konsekwencją były opisywane czynności kontrolne. W sprawie nie naruszono również art. 61 §4 k.p.a., zgodnie z którym, o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania z urzędu, przewidziane przez przepis art. 61 § 4 k.p.a., ma formę pisemną nie jest jednak postanowieniem czy też decyzją, o których mowa w k.p.a. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 15 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 451/07). 10. W konsekwencji, Sąd uznając wszystkie zarzuty za chybione, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI