VII SA/WA 1735/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę syndyka masy upadłości na zarządzenie Prezydenta Miasta w sprawie wpisu dawnego kina do ewidencji zabytków, uznając, że wpis był zgodny z prawem.
Skarga dotyczyła wpisu dawnego kina do gminnej ewidencji zabytków. Syndyk masy upadłości kwestionował zgodność wpisu z prawem, zarzucając m.in. brak wszechstronnej analizy wartości zabytkowych i brak właściwego porozumienia z konserwatorem zabytków. Sąd uznał, że wpis był zgodny z art. 22 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków, a porozumienie z konserwatorem, choć niesformalizowane, zostało skutecznie wykazane brakiem sprzeciwu. Sąd podkreślił, że wpis do gminnej ewidencji stanowi najsłabszą formę ochrony zabytków.
Syndyk masy upadłości spółki z o.o. sp. k. zaskarżył zarządzenie Prezydenta Miasta w sprawie zmian w ewidencji zabytków, dotyczące wpisu dawnego kina do gminnej ewidencji zabytków. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o ochronie zabytków, w tym brak wszechstronnej analizy wartości zabytkowych obiektu oraz niewłaściwe porozumienie z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że wpis do ewidencji był zgodny z prawem. Sąd stwierdził, że porozumienie z konserwatorem zabytków zostało wykazane poprzez brak sprzeciwu konserwatora wobec propozycji wpisu, co jest wystarczające w świetle przepisów. Podkreślono, że kino posiada wartości historyczne i artystyczne jako przykład architektury powojennego modernizmu i dzieło znanego architekta. Sąd odniósł się również do kwestii planu zagospodarowania przestrzennego, wskazując, że nawet w przypadku jego uchwalenia, wpis do ewidencji zabytków nie uniemożliwia rozbiórki, a jedynie wymaga zgody konserwatora. Sąd uznał, że wpis do gminnej ewidencji zabytków stanowi najsłabszą formę ochrony i najmniejszą ingerencję w prawo własności, a sprawa została przez organ rozpoznana rzetelnie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest wymagana wszechstronna analiza, a jedynie ocena w świetle posiadanej wiedzy w zakresie właściwości organu, zwłaszcza gdy stan faktyczny nie wymaga ekspertyzy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy ochrony zabytków posiadają szczególne uprawnienia do oceny wartości zabytkowych, a wpis do gminnej ewidencji nie wymaga szczegółowych ekspertyz, jeśli ocena może być dokonana na podstawie posiadanej wiedzy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 54 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.o.z. art. 3 § pkt 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 22 § ust. 4
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 22 § ust. 5
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
u.o.z. art. 22 § ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem art. 18 § § 18
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków art. 10 § § 10
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpis do gminnej ewidencji zabytków jest zgodny z prawem, ponieważ obiekt posiada wartości historyczne i artystyczne, a porozumienie z konserwatorem zabytków zostało skutecznie wykazane. Wcześniejsze uzgodnienie projektu planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi przeszkody dla wpisu do ewidencji zabytków. Wpis do gminnej ewidencji zabytków stanowi najsłabszą formę ochrony i najmniejszą ingerencję w prawo własności.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 22 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w związku z art. 3 pkt 1 tej ustawy z powodu braku wszechstronnej analizy wartości zabytkowych i braku właściwego porozumienia z konserwatorem. Zarzut naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego poprzez nierzetelne rozpatrzenie sprawy.
Godne uwagi sformułowania
wpis do gminnej ewidencji zabytków stanowi najsłabszą formę ochrony i najmniejszy sposób ingerencji w prawo własności porozumienie może przybrać także formę braku sprzeciwu ze strony [...] Konserwatora Zabytków Kino "[...]" zostało zrealizowane według projektu [...], architekta modernizmu powojennego
Skład orzekający
Marta Kołtun-Kulik
przewodniczący sprawozdawca
Monika Kramek
sędzia
Grzegorz Rudnicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących gminnej ewidencji zabytków, wymogów porozumienia z konserwatorem zabytków oraz relacji między ewidencją a planem zagospodarowania przestrzennego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu obiektu do gminnej ewidencji, który nie jest wpisany do rejestru ani wojewódzkiej ewidencji zabytków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ochrony dziedzictwa kulturowego i interpretacji przepisów dotyczących zabytków, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i budowlanym.
“Czy wpis do ewidencji zabytków chroni budynek przed rozbiórką? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1735/17 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2018-05-23 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2017-08-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Grzegorz Rudnicki Marta Kołtun-Kulik /przewodniczący sprawozdawca/ Monika Kramek Symbol z opisem 6361 Rejestr zabytków Hasła tematyczne Zabytki Sygn. powiązane II OSK 3029/18 - Wyrok NSA z 2023-10-18 Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1369 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2017 poz 2187 art. 3 pkt 1, art. 22 ust. 4 i 5 Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant spec. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości [...] sp. z o.o. spółka komandytowa w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...] na zarządzenie Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji zabytków oddala skargę Uzasadnienie Skargą z dnia 5 lipca 2017 r. [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Zarządzenie Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w sprawie zmian w ewidencji zabytków Miasta [...], w części dotyczącej ujęcia w załączniku do Zarządzenia (pod pozycją wpisu nr [...]) – obiektu przy pod nazwą "[...]" przy ul. [...] w [...]. Powyższą skargę strona skarżąca oparła na podstawie art. 50 § 1, art. 53 § 2 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zaskarżonemu Zarządzeniu Spółka [...] zarzuciła naruszenie: 1) art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 z późn. zm., dalej: "u.o.z.") w związku z art. 3 ust. 1 u.o.z. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez: przyjęcie, że prezydent miasta nie ma obowiązku dokonywania wszechstronnej analizy posiadania wartości zabytkowych przez obiekt wyznaczany do włączenia do gminnej ewidencji zabytków, podczas gdy obowiązek ten wynika z przepisów prawa materialnego, które dopuszczają włączenie do ewidencji zabytków tylko obiektu posiadającego cechy pozwalające na uznanie go za zabytek w świetle w/w ustawy, jak również obowiązek ten wynika z zasady demokratycznego państwa prawnego gwarantującej prawo obywateli do rzetelnego i merytorycznego rozpatrzenia ich sprawy; 2) art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z. w zw. z § 18 Rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem poprzez włączenie karty adresowej obiektu przy ul. [...] bez jej aktualizacji poprzedzonej weryfikacją stanu obiektu podczas gdy, wskazany przepis umożliwia włączenie karty adresowej budynku nieruchomego do gminnej ewidencji zabytków po uprzednim sprawdzeniu czy dane w niej zawarte są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym; 3) art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z. w zw. art. 3 ust. 1 u.o.z. poprzez przyjęcie, że obiekt przy ul. [...] w [...] wypełnia przesłanki uznania za zabytek w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W konsekwencji, strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności Zarządzenia Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w wyżej opisanej części oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wiadomość o włączeniu budynku przy ul. [...] w [...] do gminnej ewidencji zabytków powzięła w dniu 28 kwietnia 2017 r. Spółka będąca użytkownikiem wieczystym gruntu położonego przy ul. [...] w [...] oraz właścicielem budynku dawnego kina "[...]" (stanowiącego odrębną nieruchomość) posadowionego na wskazanej nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy [...] w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...], pismem z 12 maja 2017 r., wezwała Prezydenta [...] do usunięcia naruszenia prawa poprzez usunięcie przedmiotowej nieruchomości z gminnej ewidencji zabytków. Prezydent [...] nie odpowiedział na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Dalej podniosła, że tylko obiekt, który posiada walory zabytkowe może zostać wpisany do ewidencji zabytków. Według skarżącej, niewystarczające dla przyjęcia, że dany obiekt jest dziełem będzie stwierdzenie, że pochodzi z minionej epoki, ważne jest, aby wykazać, że wykazuje on wybitne cechy na tle obiektów powstałych w tym samym okresie. Spółka będąca właścicielem obiektu nie posiada żadnych informacji o sporządzeniu karty adresowej obiektu. Nie była informowana o ewentualnych wizjach lokalnych, jeśli takie zostały przeprowadzone. W jej ocenie, powinny one być dokonywane na potrzeby weryfikacji czy obiekt posiada walory zabytkowe. Trudno bowiem wyobrazić sobie jak organ mógłby ocenić czy obiekt posiada cechy pozwalające na uznanie go za zabytek bez kontaktu z tym obiektem. Następnie podniosła, że przed wydaniem zarządzenia o włączeniu obiektu do GEZ konieczne jest uzgodnienie z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków, zakończone zajęciem stanowiska przez ten organ w formie pisma urzędowego. Przy czym pismo to powinno także zawierać odniesienie się do motywów takiego, a nie innego stanowiska organu opiniującego, pozwalające na ustalenie zindywidualizowanych przesłanek, które decydowały o przypisaniu danemu obiektowi wartości zabytkowych w stopniu uzasadniającym ujęcie go w gminnej ewidencji zabytków. Spółka podkreśliła, że w ramach procedury planistycznej Wojewódzki [...] Konserwator Zabytków dokonał w dniu 10 czerwca 2015 r. uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego okolic tzw. [...] (dalej jako: "MPZP [...]") - postanowienie nr [...]. W treści tego postanowienia brak jest zastrzeżeń nakazujących dodatkową ochronę w planie miejscowym budynku dawnego kina "[...]". Natomiast sam projekt MPZP [...] w § 72 ust. 6 pkt 3 w zasadach ochrony dziedzictwa kulturowego, zabytków i dóbr kultury współczesnej wprost dopuszcza możliwość "wymiany budynku" dawnego kina "[...]" wskazując, że w takim przypadku, nakazuje się zachowanie oryginalnego neonu. W dalszej kolejności w planie zastrzeżony został nakaz zachowania i wykorzystania w nowym projekcie oryginalnej eksperymentalnej okładziny z odpadów porcelitowych w przypadku prowadzenia prac remontowo-budowlanych na obiekcie dawnego kina "[...]". Według strony skarżącej, brak jest dodatkowych ograniczeń odnoszących się do budynku dawnego kina "[...]", a z treści tych, które znalazły się w projekcie MPZP wynika, że organy przewidziały i zaakceptowały możliwość wymiany budynku, co jednoznacznie wskazuje, iż zarówno organy planistyczne oraz organy uzgadniające nie widziały podstaw do zachowania tego obiektu w całości, a jedynie w odniesieniu do wskazanych do zachowania i ponownego wykorzystania elementów. Powyższe, zdaniem Spółki, wskazuje, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków zajął stanowisko, iż obiekt nie posiada wartości zabytkowych za wyjątkiem neonu i okładziny z odpadów porcelitowych, których ochrona zapewniona została w projekcie MPZP [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że przed zamierzonym włączeniem karty adresowej zabytku do tworzonej Gminnej Ewidencji Zabytków, organ sporządził kartę adresową zabytku nieruchomego, dokonał jej sprawdzenia pod względem zgodności ze stanem faktycznym zgodnie z wymaganiami przepisów prawa oraz włączył ją dopiero do zbioru ewidencji zabytków. Sporny obiekt został wyznaczony do ujęcia w GEZ przez Prezydenta [...] w porozumieniu z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, czego wymaga przepis art. 22 ust. 5 u.o.z. Podkreślając wartości zabytkowe wskazał, że Kino "[...]" zostało zrealizowane według projektu [...], architekta modernizmu powojennego, który w latach 60-tych współpracował ze [...] przy realizacji [...] [...]. Zostało oddane do użytku w 1970 r., kino było drugim w Polsce (po krakowskim kinie "[...]") kinem szerokoekranowym. Przystosowane do projekcji filmów zapisanych na taśmie o szerokości 70 mm, było postrzegane w tamtych latach jako bardzo nowoczesne. Dwukrotnie szersza od normalnej taśma filmowa, dziś używana bardzo rzadko, dawała efekt tzw. superpanoramy. Oprócz dużego ekranu bardzo nowatorskie było wyposażenie kina w system klimatyzacji – jeden z pierwszych w kraju. Największa wówczas sala kinowa w Warszawie mogła pomieścić 600 widzów. Kino doskonale wpisywało się w klimat [...]. Dokonana w 1998 r. modernizacja wnętrza nie naruszyła walorów zabytkowych w stopniu ograniczającym te wartości. W konsekwencji, zdaniem Prezydenta [...], obiekt spełnia legalną definicję zabytku. Ma wyraziste, czytelne wartości artystyczne, jako przykład wysokiej klasy architektury powojennego modernizmu i element świetnego założenia urbanistycznego jakim jest tzw. [...]. Ma wartości historyczne - jako dzieło znanego architekta, wykładowcy Politechniki [...] – [...]. Natomiast wcześniejsze uzgodnienie ze strony [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest prawną przeszkodą do ujęcia zabytkowego obiektu w gminnej ewidencji zabytków. Ponadto umieszczenie w niej obiektu nie stanowi o prawnej niedopuszczalności jego rozbiórki, lecz sprowadza się do wprowadzenia warunku zgody konserwatora zabytków na tego rodzaju działanie. W dniu 10 maja 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo [...] - syndyka masy upadłości skarżącej z dnia 10 maja 2018 r. informujące, że na mocy postanowienie Sądu Rejonowego [...] w [...] [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia [...] stycznia 2018 r., sygn. akt [...] GU [...] ogłoszono upadłość dłużnika "[...]" sp. z o.o. sp. kom. z siedzibą w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest Zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w sprawie zmian w ewidencji zabytków Miasta [...]. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.) przedmiotowy zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa sądów administracyjnych, działanie organu wykonawczego gminy w formie prawnej zarządzenia, którego treścią jest określenie zabytków znajdujących się w ewidencji zabytków danej gminy stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej podlegający kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej: "u.s.g.") - zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1950/12, LEX nr 1413428. Stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Oznacza to, że w pierwszej kolejności obowiązkiem Sądu jest zbadanie, czy wniesiona skarga spełnia wymogi formalne. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca zwróciła się do Prezydenta [...] z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (pismo z dnia 12 maja 2017 r.). Prezydent [...] nie odpowiedział na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w konsekwencji czego skarżąca w dniu 5 lipca 2017 r wniosła (za pośrednictwem Prezydenta [...]) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Stosownie do art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (w tym p.p.s.a.), która weszła w życie 1 czerwca 2017 r. "Przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, (...), stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zarządzenie Prezydenta [...] zostało wydane w dniu [...] kwietnia 2017 r. (przed datą wejścia w życie nowelizacji). Stosownie do treści art. 53 § 2 p.p.s.a. - w brzmieniu sprzed nowelizacji p.p.s.a. z dnia 7 kwietnia 2017 r. - skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, (LEX nr 260435) wskazał, iż z analizy art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, że już z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Strona skarżąca wniosła przedmiotową skargę w dniu 5 lipca 2017 r. (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 12 maja 2017 r.), a zatem należało uznać, że skarga ta została wniesiona z zachowaniem terminu. W przedmiotowej sprawie skarżąca wykazała swój interes prawny wymagany w art. 101 ust. 1 u.s.g. Wyjaśniła bowiem, że dokonanie zmiany w ewidencji zabytków Miasta [...], polegającej na włączeniu do gminnej ewidencji zabytków Miasta [...] obiektu dawnego Kina "[...]" (pozycja wpisu nr [...]) - oznacza władcze wkroczenie w zespół uprawnień właściciela, kolidując z podstawowymi atrybutami prawa własności. Kontrola Zarządzenia Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. w jego zaskarżonej części, doprowadziła Sąd do uznania, że nie narusza ono prawa w rozumieniu art. 147 p.p.s.a. I tak, materialnoprawną podstawę zaskarżonego Zarządzenia stanowi m.in. art. 22 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zgodnie z ust. 4 art. 22 ustawy wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. Zgodnie z ust. 5 tego artykułu, w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte: 1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru, 2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, 3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Zaskarżone w części Zarządzenie z dnia [...] kwietnia 2017 r. stanowi o zmianie w ewidencji zabytków Miasta [...], m.in. poprzez włączenie do niej kart adresowych zabytków nieruchomych wymienionych w części [...] załącznika do Zarządzenia (§ 1 zarządzenia). Ujęty pod pozycją wpisu nr [...] w załączniku [...] do zarządzenia obiekt dawnego Kina "[...]" nie jest wpisany do rejestru zabytków ani też do wojewódzkiej ewidencji zabytków. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy, aby nieruchomość ta znalazła się w gminnej ewidencji zabytków powinien istnieć dokument potwierdzający wyznaczenie do ujęcia tej nieruchomości w ewidencji w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Wskazywała na to także strona skarżąca. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, dokumentem takim jest stanowisko przekazane przez Prezydenta Miasta [...] w piśmie z dnia 4 kwietnia 2017 r., [...] Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zbytków, zawierające opinie co do trzech obiektów mających być włączonych (w formie kart adresowych) do gminnej ewidencji zabytków. W związku z zarzutem skargi, że spornego wpisu do ewidencji nie poprzedzono porozumieniem z wojewódzkim konserwatorem zabytków, zawartym w sposób prawem przewidziany, podkreślić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, iż art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. nie precyzuje w jaki sposób ma dojść do porozumienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Ustawodawca nie określa przy tym żadnej szczególnej formy pozytywnej reakcji na wyznaczenie przez prezydenta miasta obiektów zabytkowych. W konsekwencji, w ocenie składu orzekającego, wystarczające w niniejszej sprawie jest stanowisko [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2017 r., z którego wynika, że konserwator nie przedstawił zastrzeżeń, a wręcz zaopiniował pozytywnie zamiar włączenia do gminnej ewidencji zabytków [...] Kina "[...]" przy ul. [...]. Konserwator potwierdził więc argumentację [...] Naczelnika Wydziału Opieki nad Zabytkami w Biurze [...] Konserwatora Zabytków Prezydenta [...], co do wartości historycznych i artystycznych spornego obiektu. W piśmie z dnia 4 kwietnia 2017 r. podkreślono że Kino "[...]" zostało zrealizowane według projektu [...], architekta modernizmu powojennego, który w latach 60 współpracował ze [...] przy realizacji [...]. Oddane do użytku w 1970 r., było pierwszym w Polsce kinem szerokoekranowym, przystosowanym do projekcji filmów zapisanych na taśmie o szerokości 70 mm, wyposażonym w system klimatyzacji. Budynek doceniany jest nie tylko jako przykład wysokiej klasy architektury powojennego modernizmu ale także jako element zespołu architektonicznego tzw. [...]. Porozumienie może więc przybrać także formę braku sprzeciwu ze strony [...] Konserwatora Zabytków. Do gminnej ewidencji nie można bowiem włączyć obiektów, których nie zaaprobował i nie zaakceptował wojewódzki konserwator. Sąd zauważa, że brak jest podstaw do kwestionowania stanowiska konserwatora zawartego w piśmie z dnia 10 kwietnia 2017 r., wyrażonego słowami: "opiniuję pozytywnie zamiar włączenia do gminnej ewidencji zabytków [...] kina "[...]" (ul. [...])". W konsekwencji nie można czynić skutecznie zarzutu, że wymiana korespondencji pomiędzy organami wymienionymi w ww. przepisie, której przedmiotem jest zmiana w gminnej ewidencji zabytków Miasta [...], nie spełnia wymogów porozumienia, o którym mowa w omawianym przepisie. Istotą każdego porozumienia jest dojście do takiego samego stanowiska w danej sprawie. Innymi słowy, istotne dla spełnienia przesłanek z art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków jest zaistnienie pozytywnego efektu w postaci zgodnych stanowisk organów. W ocenie Sądu konsultacja z konserwatorem zabytków, nawet w tak niesformalizowanej formie ma istotne znaczenie dla oceny merytorycznej zasadności dokonanego wpisu. Organy ochrony zabytków, w tym miejskie służby konserwatorskie posiadają szczególne uprawnienie w zakresie badania wartości artystycznych, historycznych lub zabytkowych obiektów podlegających wpisowi do rejestru zabytków. Zatem w sytuacji, gdy stan faktyczny nie wymaga ekspertyzy, poprzedzonej oględzinami obiektu (na czego konieczność zwracała uwagę strona skarżąca), ale jedynie oceny w świetle posiadanej wiedzy w zakresie właściwości organu, zbędne jest przeprowadzanie jakichkolwiek ekspertyz i wizji. Wobec powyższego nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w związku z art. 3 pkt 1 tej ustawy. Jak wynika z definicji legalnej (ustawowej), określenie zabytek nieruchomy oznacza nieruchomość, jej część lub zespoły nieruchomości, stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową (art. 3 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków.). Podkreślić należy, że ustawodawca definiuje zabytek za pomocą nieostrych pojęć, jak "świadectwo epoki", "wartość historyczna", które wymagają oceny. Oceny tej, zdaniem Sądu, bez wątpienia dokonują służby konserwatorskie w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Są to organy posiadające szczególne uprawnienie w zakresie badania walorów historycznych obiektów podlegających różnym formom ochrony i opieki, przewidzianej w ustawie. Nie budzi więc zastrzeżeń treść zmiany do ewidencji zabytków poprzez włączenie Karty adresowej zabytku nieruchomego (obiekt - kino - "[...]") w kształcie tam wskazanym. Tym bardziej, że z § 10 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków (Dz. U. Nr 113, poz. 661) nie wynika obowiązek zawarcia w tym dokumencie uzasadnienia wpisu. W Karcie adresowej wyraźnie zaznaczono czas powstania obiektu oraz przedstawiono fotografie z opisem wskazującym jego położenie. Skład orzekający przychylił się do stanowiska organu, że wcześniejsze uzgodnienie ze strony [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest prawną przeszkodą do ujęcia zabytkowego obiektu w gminnej ewidencji zabytków. Po pierwsze, projekt ten na dzień wnoszenia skargi (jak i orzekania nie został uchwalony). Po drugie (co istotne) nawet w projekcie wprowadzono obostrzenia przy prowadzeniu prac remontowo-budowlanych przy tym obiekcie. I tak w § 72 ust. 6 (dotyczącym Zasad ochrony dziedzictwa kulturowego, zabytków i dóbr kultury współczesnej) w pkt 4 i 3 nakazano (w przypadku prowadzenia prac remontowo-budowlanych na obiekcie d. Kina "[...]") zachowanie i wykorzystanie w nowym projekcie oryginalnej, eksperymentalnej okładziny z odpadów porcelitowych, natomiast w pkt 3 nakazano zachowanie oryginalnego neonu. Wprawdzie w tym ostatnim punkcie projekt przewiduje możliwość tzw. "wymiany budynku d. Kina "[...]", jednakże i tutaj nakazano pozostawienie oryginalnego neonu. Powyższe oznacza, że nawet po uchwaleniu przez Radę Miasta [...] projektu planu zagospodarowania przestrzennego okolic tzw. [...] (w obecnym kształcie) i zdecydowaniu się przez właściciela o prowadzeniu prac przy obiekcie polegających na jego "wymianie", wcześniejsze umieszczenie kina "[...]" w gminnej ewidencji zabytków nie stanowi o prawnej niedopuszczalności jego "wymiany", lecz sprowadza się do konieczności uzyskania zgody konserwatora zabytków na tego rodzaju działanie. W konsekwencji, Sąd uznał wyjaśnienia organu za przekonujące. Nie sposób dopatrzyć się dowolności w działaniu organu. Nie może odnieść również skutku zarzut naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego, gwarantującej prawo obywateli do rzetelnego i merytorycznego rozpatrzenia ich sprawy, sformułowany jako naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W tym miejscu wskazać należy, że w ocenie Sądu, sprawa została przez organ rozpoznana rzetelnie. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że wynikające z wpisu nieruchomości do ewidencji zabytków ograniczenie swobody korzystania z nieruchomości są ograniczeniami ustawowymi, a więc przewidzianymi przez Konstytucję. Ponadto, wpis do gminnej ewidencji zabytków stanowi najsłabszą formę ochrony i najmniejszy sposób ingerencji w prawo własności. Reasumując, wobec braku uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł o jej oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI