VII SA/Wa 1734/21

VII SA/Wa 1734/21 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek
Grzegorz Rudnicki /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Janeczko
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Sygn. powiązane
III OSK 1131/22 - Postanowienie NSA z 2022-06-30
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.) Sędziowie: WSA Tomasz Janeczko WSA Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2022 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.L. na czynność Komendanta Straży Marszałkowskiej z dnia [...] listopada 2020 r. w przedmiocie zawieszenia M.L. prawa wstępu na tereny i do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wjazdu na te tereny na okres od dnia [...] listopada 2020 r. do [...] listopada 2021 r. postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić M.L. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
I. Stanowisko procesowe skarżącej.
Pismem procesowym z 14 lipca 2021 r. skarżąca, reprezentowana przez adw. E. B. i adw. A. P.– T., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę:
1. na akt - zarządzenie nr [...] Marszałka Sejmu z [...] stycznia 2008 r. w sprawie wstępu do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wstępu i wjazdu na tereny pozostające w zarządzie Kancelarii Sejmu (z późn. zm.) w części dotyczącej § 21 oraz
2. na czynność Komendanta Straży Marszałkowskiej z [...] listopada 2020 r. potwierdzoną pismem z [...] listopada 2020 r., znak: [...]) polegającą na zawieszeniu skarżącej prawa wstępu na tereny i do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wjazdu na te tereny na okres od [...] listopada 2020 r. do [...] listopada 2021 r.
Zaskarżonemu aktowi skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego - § 21 ust. 1 i 2 zarządzenia nr [...] Marszałka Sejmu z [...] stycznia 2008 r. w sprawie wstępu do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wstępu i wjazdu na tereny pozostające w zarządzie Kancelarii Sejmu (dalej" "Zarządzenie") oraz art. 31 ust. 3, art. 61 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. wobec ustanowienia przepisów ograniczających konstytucyjne prawa i wolności; prawa do uzyskiwania informacji obejmującego dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, w sposób naruszający konstytucyjne zasady, tj. w akcie niestanowiącym źródła prawa powszechnie obowiązującego, co czyni taką ingerencję w prawa jednostki niedopuszczalną, w efekcie czego ograniczenie ustanowione z pominięciem właściwego trybu jest nieważne i nie wywołuje skutków prawnych, co dotyczy również czynności podjętych na podstawie takich przepisów.
Zaskarżonej czynności skarżąca zarzuciła naruszenie § 21 ust. 1 i 2 zarządzenia nr [...] Marszałka Sejmu z [...] stycznia 2008 r. w sprawie wstępu do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wstępu i wjazdu na tereny pozostające w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz art. 31 ust. 3, art. 61 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP przez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezprawne pozbawienie skarżącej prawa dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów - Sejmu i Senatu wobec podjęcia czynności na podstawie przepisów Zarządzenia, które nie mogły stanowić podstawy do pozbawiania i ograniczania praw i wolności obywatelskich, co czyni taką czynność nieważną i niewywołującą skutków prawnych, jako podjętą bez podstawy prawnej.
Ponadto, "z daleko posuniętej ostrożności procesowej" pełnomocniczki skarżącej zarzuciły:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 7 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej: "u.d.p.") w zw. z art. 61 ust. 1, 2 i 3, art. 113 oraz art. 54 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne pozbawienie Skarżącej prawa dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów - Sejmu i Senatu, wobec:
a) powołania się w treści czynności na wydarzenia, które nie miały miejsca [...] października 2021 r.;
b) brak jakiegokolwiek uzasadnienia w zaskarżonej czynności, dlaczego obecność skarżącej w wydarzeniach w okolicy garaży znajdujących się na terenie będącym w zarządzie Kancelarii Sejmu, które miały miejsce w wyjątkowym czasie (tj. w czasie największej fali protestów przeciwko władzy po 1989 r.) i stanowiących wyraz realizacji konstytucyjnego prawa do wolności zgromadzeń oraz wolności słowa, stanowiło zagrożenie bezpieczeństwa budynków Sejmu i Senatu oraz osób tam przebywających;
c) braku jakiegokolwiek uzasadnienia w zaskarżonej czynności, dlaczego zawieszenie w prawach i wolnościach obywatelskich było niezbędne dla ochrony bezpieczeństwa budynków Sejmu i Senatu oraz osób tam przebywających lub dla zapewnienia porządku publicznego;
d) braku jakiegokolwiek uzasadnienia w zaskarżonej czynności, dlaczego zawieszenie prawa M. L. do wstępu na teren Sejmu i Senatu przez rok miałoby poprawić względy bezpieczeństwa
- a co za tym idzie, nawet przy przyjęciu, że zawieszenie prawa wejścia i wjazdu na teren pozostający w zarządzie Kancelarii Sejmu było prawnie możliwe i skuteczne w skarżonej czynności w żaden sposób nie wykazano uzasadnionych podstaw faktycznych do zastosowania tak daleko idącego środka, co czyni taką czynność bezprawną.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 7 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 u.d.p. w zw. z art. 61 ust. 1 i 2, art. 113 oraz art. 54 ust. 1 Konstytucji RP przez ich niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne pozbawienie skarżącej prawa dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów - Sejmu i Senatu, w sytuacji, gdy skarżąca uczestnicząc [...] października 2021 r. w zgromadzeniu spontanicznym pod budynkami pozostającymi w zarządzie Sejmu realizowała swoje konstytucyjne uprawnienia do korzystania z obywatelskich praw i wolności (prawa do zgromadzeń, wolności słowa i wyrażania swoich poglądów), a jej zachowanie było - przy uwzględnieniu kontekstu sytuacyjnego i motywacji - uzasadnione dla funkcjonowania społeczeństwa demokratycznego. Zachowanie skarżącej również w żaden sposób nie wpłynęło negatywnie na bezpieczeństwo i porządek publiczny, co potwierdza dodatkowo okoliczność, że wobec skarżącej nie toczy się żadne postępowanie karne za zachowania powołane przez Komendanta Straży Marszałkowskiej w kwestionowanej czynności, w konsekwencji czego należy uznać, że nie występowały ze strony skarżącej zachowania stwarzające zagrożenie bezpieczeństwa budynków Sejmu i Senatu oraz osób tam przebywających i naruszające porządek na terenie pozostającym w zarządzie Kancelarii Sejmu.
Pełnomocniczki skarżącej wniosły:
"1. na podstawie art. 146 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. o:
a. uchylenie zaskarżonego aktu - zarządzenia nr [...] Marszałka Sejmu z dnia [...] stycznia 2008 r. w sprawie wstępu do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wstępu i wjazdu na tereny pozostające w zarządzie Kancelarii Sejmu (z późn. zm.) w części, tj. w zakresie § 21;
b. stwierdzenie bezskuteczności czynności Komendanta Straży Marszałkowskiej z dnia [...] listopada 2020 r. (znak: [...]);
2. na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych",
a ponadto o:
"1. na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. o:
a. wstrzymanie względem Skarżącej wykonalności aktu w części, tj. w zakresie § 21 zarządzenia nr [...] Marszałka Sejmu z dnia [...] stycznia 2008 r. w sprawie wstępu do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wstępu i wjazdu na tereny pozostające w zarządzie Kancelarii Sejmu;
b. wstrzymanie wykonalności czynności Komendanta Straży Marszałkowskiej z dnia [...] listopada 2020 r. (znak: [...]) polegającej na zawieszeniu Skarżącej prawa wstępu na tereny i do budynku pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wjazdu na te tereny na okres od dnia [...] listopada 2020 do dnia [...] listopada 2021 r.;
2. na podstawie art. 14 pkt 6 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu Rzecznika Praw Obywatelskich w charakterze uczestnika na prawach przysługujących prokuratorowi;
3. na podstawie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a., (...) o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów oraz tzw. innych środków dowodowych" opisanych szczegółowo w petitum skargi".
Uzasadniając skargę pełnomocniczki skarżącej przedstawiły stan faktyczny, m. in. związany z okolicznościami cofnięcia skarżącej przez Komendanta Straży Marszałkowskiej prawa wstępu na tereny i do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wjazdu na te tereny na okres od [...] listopada 2020 r. do [...] listopada 2021 r. Przedstawiły również opis działalności i osobę skarżącej, odnosząc się m. in. do fali spontanicznych zgromadzeń stanowiących reakcję na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 22 października 2020 r., sygn. akt: K 1/20 likwidujący możliwość aborcji ze względu na ciężkie i nieodwracalne upośledzenie płodu albo nieuleczalną chorobę zagrażającą jego życiu i demonstracji z [...] października 2020 r. (tzw. "[...]").
Skarżąca nie została wpuszczona [...] listopada 2020 r. na teren będący w zarządzie Kancelarii Sejmu, do którego należą zarówno budynki Sejmu, jak i budynki Senatu. W biurze przepustek przekazano skarżącej, że Komendant Straży Marszałkowskiej wydał wobec niej zakaz wstępu do Sejmu i wręczono pismo Komendanta datowane na [...] listopada 2020 r., w którym wskazano: "informuję, że mając na względzie zachowanie spokoju i porządku oraz zapewnienia bezpieczeństwa Sejmu i Senatu zawiesiłem Pani prawo wstępu na tereny i do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wjazdu na te tereny na okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] listopada 2021 r." Powyższe zawieszenie Komendant Straży Marszałkowskiej uzasadnił względami "zachowania spokoju i porządku oraz zapewnienia bezpieczeństwa Sejmu i Senatu" oraz wydarzeniami, do których miało dojść [...] października 2020 r. a polegających na "uczestniczeniu Skarżącej w wyłamaniu metalowej bramy i wdarciu się w okolicy garaży znajdujących się na terenie będącym w zarządzie Kancelarii Sejmu.".
Komendant Straży Marszałkowskiej, zawieszając prawo M. L. wstępu na tereny i do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wjazdu na te tereny pozbawił ją prawa wstępu do Sejmu i Senatu na okres roku, tym samym została pozbawiona możliwości realizacji swoich konstytucyjnych praw w zakresie wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, a także posiedzenia Komisji sejmowych i senackich, a w konsekwencji także korzystania z prawa do wolności słowa i wyrażania poglądów.
Pełnomocniczki wyjaśniły przesłanki uznania aktu lub czynności za akt lub czynność z zakresu administracji, podlegające kognicji sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stwierdziły, że dostęp do informacji publicznej stanowi jedno z podstawowych praw obywatelskich. Zgodnie z art. 61 ust. 1 zd. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Zgodnie zaś z art. 61 ust. 2 Konstytucji RP, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Podobnie stanowi art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów są jawne i dostępne. Udzielenie informacji publicznej w ww. formie odbywa się w ramach tzw. bezwnioskowego trybu.
Konstytucja RP w art. 113 wprowadziła również zasadę jawności obrad Sejmu. Jednocześnie dopuszcza stosowanie wyjątków od zasady jawności, gdy wymaga tego dobro państwa.
W ocenie pełnomocniczek skarżącej, powyższe działanie Komendanta Straży Marszałkowskiej należy zakwalifikować, jako "czynność" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. przy czym należy mieć na uwadze, że zaskarżona czynność stanowiła realizację § 21 ust. 1 i 2 zarządzenia nr [...] Marszałka Sejmu z [...] stycznia 2008r. w sprawie wstępu do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wstępu i wjazdu na tereny pozostające w zarządzie Kancelarii Sejmu, który to akt (w części) również został zaskarżony w niniejszej skardze.
Zgodnie z ww. § 21 Zarządzenia, w uzasadnionych przypadkach, mając na względzie zachowanie spokoju i porządku oraz zapewnienie bezpieczeństwa Sejmu i Senatu. Komendant Straży Marszałkowskiej, po powiadomieniu odpowiednio Szefa Kancelarii Sejmu i Szefa Kancelarii Senatu, może czasowo zawiesić prawo wstępu na tereny i do budynków oraz wjazdu na tereny osobie, na rzecz której wystawiono dokument, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 4-8 i § 7 ust. 1, albo taki dokument unieważnić. Postanowienie ust. 1 stosuje się w szczególności w razie stwierdzenia, że osoba, na rzecz której dokument został wystawiony, nie przestrzega przepisów porządkowych lub zakłóca spokój i porządek w budynkach i na terenach, a także narusza powagę Sejmu lub Senatu, dobre obyczaje lub rażąco narusza prawo do prywatności innych osób
Zgodnie ze stanowiskiem judykatury odmowa realizacji prawa udziału w posiedzeniu kolegialnego organu władzy publicznej (de facto odmowa realizacji prawa dostępu do informacji publicznej) kreuje sprawę administracyjną, w ramach której organ będący dysponentem władztwa, dokonuje czynności z zakresu administracji publicznej względem zindywidualizowanego podmiotu, któremu odmawia się realizacji jego uprawnienia (por. wyrok NSA z 24 lutego 2015 r" sygn. akt I OSK 2517/14, wyrok WSA w Warszawie w wyroku z dnia 12 lutego 2021 r., I SA/Wa 2018/18, wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 października 2016 r., III SA/Kr 523/16).
Przyjąć należy, że "(...) odmowa udziału w posiedzeniu kolegialnego organu władzy publicznej, o którym mowa w art. 61 ust. 2 Konstytucji RP, jest czynnością dotyczącą uprawnienia wynikającego z przepisów prawa i podlega kognicji sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a." (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 2517/14).
Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o Straży Marszałkowskiej do zadań tej jednostki należy wykonywanie zarządzeń porządkowych Marszałka Sejmu wydawanych na podstawie regulaminu Sejmu i zarządzeń porządkowych Marszałka Senatu wydawanych na podstawie regulaminu Senatu. Komendant Straży Marszałkowskiej był wykonawcą zarządzenia wydanego przez Marszałka Sejmu, w konsekwencji czego czynność Komendanta i zarządzenie Marszałka Sejmu pozostają ze sobą w nierozerwalnym i ścisłym związku (i dlatego obydwie są przedmiotem zaskarżenia).
Ta zależność powoduje, że czynności Komendanta Straży Marszałkowskiej należy traktować, jak czynność Marszałka Sejmu. Co za tym idzie, organem administracji publicznej odpowiedzialnym za zaskarżoną czynność Komendanta Straży Marszałkowskiej jest Marszałek Sejmu (por. tak również WSA w Warszawie w wyroku z dnia 12 lutego 2021 r., I SA/Wa 2018/18, CBOSA).
Jako organ wskazano również Szefa Kancelarii Sejmu z uwagi na fakt, że Straż Marszałkowska jest komórką organizacyjną Kancelarii Sejmu (art. 7 ust. 1 ustawy o Straży Marszałkowskiej. Z kolei zakres zadań i obowiązków Komendanta określa Szef Kancelarii Sejmu (art. 8 ust. 1 ww. ustawy), który nadto powołuje i odwołuje Komendanta (art. 10 ust. 1 ww. ustawy). Można zatem uznać, że Komendant Straży Marszałkowskiej podlega Szefowi Kancelarii Sejmu. Szef Kancelarii Sejmu jest przy tym zwierzchnikiem służbowym Komendanta Straży Marszałkowskiej i ponosi odpowiedzialności za jego działania (art. 201 ust. 1 Regulaminu Sejmu). Stąd też za czynności Komendanta Straży Marszałkowskiej, jako pracownika komórki organizacyjnej Kancelarii Sejmu, odpowiedzialność ponosi Szef Kancelarii Sejmu i to on odpowiada za ograniczenie konstytucyjnych praw skarżącej.
Organem, w imieniu którego Komendant Straży Marszałkowskiej podjął działania w zakresie dostępu do informacji publicznej, jest Marszałek Sejmu i Szef Kancelarii Sejmu. Czynność Komendanta Straży Marszałkowskiej jest tym samym działaniem organu administracji publicznej.
Pismo Komendanta Straży Marszałkowskiej było adresowane do skarżącej i powiadamiało ją o czasowym zawieszeniu prawa wstępu do budynków sejmowych. Stanowi ono zatem o potwierdzeniu braku uprawnienia do m.in. do wstępu na obrady Sejmu i Senatu (bierne uczestnictwo w ich posiedzeniach), a także na posiedzenia komisji sejmowych lub senackich i zabieranie na nich głosu w ramach wysłuchania publicznego (a więc również ograniczenie prawa do korzystania z wolności słowa - art. 54 ust. 1 Konstytucji RP). W konsekwencji czynność ta ma charakter władczy wywołujący bezpośrednie skutki prawne w zakresie praw skarżącej i ogranicza jej uprawnienia wynikające wprost z przepisów prawa. Czynność Komendanta została więc podjęta w ramach postępowania z zakresu administracji publicznej i ma walor czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Skoro czynność Komendanta stanowiła realizację § 21 ust. 1 i 2 Zarządzenia, Zarządzeniu temu należy przypisać walor aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Marszałek Sejmu występuje więc w niniejszej sprawie również, jako organ, który wydał akt - Zarządzenie.
Dlatego też bezprawnie ograniczono również skarżącej uprawnienie do korzystania z wolności słowa i głoszenia poglądów (art. 54 ust. 1 Konstytucji RP) uniemożliwiając wstęp na posiedzenia Komisji Sejmowych i Komisji Senackich i zabieranie na nich głosu. Przepisy Regulaminu Senatu Prawo przewidują prawo udziału w posiedzeniach Senatu przez osoby zaproszone przez Marszałka Senatu (art. 33 ust. 2 uchwały Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z [...] listopada 1990 r. Regulamin Senatu) a także udział w komisjach senackich, w których mogą uczestniczyć, w tym prezentować opinie, zaproszone osoby (art. 60 ust. 6 Regulaminu). Analogiczne uprawnienia przewidują przepisy Regulaminu Sejmu (art. 42 ust. 1 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej). Skarżąca z tych przywilejów dotychczas korzystała, w związku z czym przedmiotowy akt i czynność ograniczyły również jej prawo do wyrażania swoich poglądów (art. 54 ust. 1 Konstytucji RP). Przykładowo, skarżąca uczestniczyła i zabierała głos podczas posiedzenia Komisji Spraw Zagranicznych i Unii Europejskiej 3 grudnia 2019 r.
Pełnomocniczki skarżącej przedstawiły również szeroko ocenę legalności aktu - zarządzenia nr [...] Marszalka Sejmu z dnia [...] stycznia 2008 r. w sprawie wstępu do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wstępu i wjazdu na tereny pozostające w zarządzie Kancelarii Sejmu. Z uwagi jednak na granice niniejszej sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. (skarga na czynność Komendanta Straży Marszałkowskiej) tut. Sąd jedynie sygnalizuje takie uzasadnienie w opisie stanu sprawy.
Zdaniem pełnomocniczek skarżącej, przepisy ustawy z 26 stycznia 2018 r. o Straży Marszałkowskiej określają zadania Straży Marszałkowskiej oraz wyjaśniają, na czym polega ochrona m.in. Sejmu realizowana przez Straż Marszałkowską. Określając zadania Straży Marszałkowskiej i środki, które może podjąć w celu ich realizacji ustawodawca nie zawarł regulacji, która upoważniałaby Straż Marszałkowską do zawieszania prawa wstępu i wjazdu na tereny i do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu (art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 12 ww. ustawy). Takiego uprawnienia ustawa nie przewiduje również dla Komendanta Straży Marszałkowskiej (art. 8 ww. ustawy).
Żadne przepisy nie zawierają treści, które wyrażałyby wolę ustawodawcy ograniczenia przedmiotowego prawa konstytucyjnego. Za przepis taki nie może zostać uznany powołany w podstawie prawnej czynności art. 2 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 lub art. 2 ust. 2 pkt 1, 3 i 4 ustawy o Straży Marszałkowskiej. Przepisy te nie upoważniają do odmówienia obywatelowi prawa wstępu na teren pozostający w zarządzie Kancelarii Sejmu i nie mogą zostać uznane za podstawę prawną takiej, jak zaskarżona czynność. Z przepisów tych nie można wywodzić prawa Komendanta Straży Marszałkowskiej do zawieszania obywateli w korzystaniu konstytucyjnych praw - w tym wypadku prawa do informacji publicznej w formie wstępu na obrady organów kolegialnych wybranych w wyborach powszechnych a także ograniczenia prawa korzystania z wolności słowa z uwagi na pozbawienie możliwości uczestnictwa w obradach komisji sejmowych i senackich - gdyż nie wynika to z żadnego przepisu ustawy. Wykonywanie zadań polegających na ochronie terenów, obiektów i urządzeń pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz zapewnienie bezpieczeństwa osobom przebywającym na tych terenach i obiektach nie może być utożsamiane z przyznaniem uprawnienia do zawieszania obywatelom prawa dostępu do informacji publicznej i wolności słowa.
Przepisy ustawy o Straży Marszałkowskiej nie mogą stanowić materialnoprawnej podstawy do ograniczenia prawa do informacji publicznej określonych w art. 61 ust. 3, art. 31 ust. 3, art. 113 Konstytucji RP, gdyż takie uprawnienie Komendanta Straży Marszałkowskiej nie zostało przewidziane w przepisach o randze ustawy.
Podstawy prawnej do pozbawienia czy choćby ograniczenia prawa obywatela do wstępu na teren zarządzany przez Kancelarię Sejmu a tym samym na posiedzenie Sejmu lub Senatu nie może stanowić również Regulamin Sejmu przyjęty uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 30 lipca 1992 r. Regulamin ten, podobnie, jak Zarządzenie nie ma rangi ustawy, a zatem nie może wprowadzać żadnych ograniczeń praw konstytucyjnych z uwagi na treść art. 31 ust.3 i art. 61 ust. 3 Konstytucji. W konsekwencji również bezprawna jest czynność Komendanta Straży Marszałkowskiej, jako podjęta na podstawie bezprawnego przepisu § 21 Zarządzenia. W tym zakresie pełnomocniczki skarżącej powołały się na nieprawomocny wyrok WSA w Warszawie z 12 lutego 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2018/18. Stwierdziły, że sądy administracyjne mogą samodzielnie odmawiać zastosowania przepisu aktu podstawowego w stosunku do którego stwierdzają niezgodność z normą ustawową, zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP.
Zaskarżoną czynność, podjętą na podstawie przepisu § 21 Zarządzenia pozostającego w oczywistej sprzeczności z art. 31 ust. 3 i 61 ust. 3 Konstytucji RP, należy uznać za podjętą bez wymaganego upoważnienia ustawowego i naruszającą art. 31 ust. 3 i 61 ust. 3 Konstytucji RP, w konsekwencji czego jest ona bezskuteczna.
Uzasadniając zaskarżoną czynność Komendant Straży Marszałkowskiej wskazał, że "(...) w dniu [...] października 2020 r. o godz. 15.45 wraz z grupą osób uczestniczyła Pani w wyłamaniu metalowej bramy i wdarła się w okolicę garaży znajdujących się na terenie będącym w zarządzie Kancelarii Sejmu. Pani działanie spowodowało zagrożenie bezpieczeństwa budynków Sejmu i Senatu oraz osób tam przebywających i stanowiło naruszenie porządku na terenie pozostającym w zarządzie Kancelarii Sejmu."
[...] października 2020 r. nie miały jednak miejsca ww. zdarzenia; w tej dacie miał miejsce tzw. "[...]" i w godzinach 16-17 skarżąca przebywała w okolicach [...].
O ile można zgodzić się z tym, że pewne nadzwyczajne sytuacje mogą wymagać nadzwyczajnych działań dla bezpieczeństwa budynków Sejmu i osób w nim przebywających, o tyle nie można jednak utożsamiać ograniczenia wstępu do budynku Sejmu ze względów organizacyjnych, porządkowych czy bezpieczeństwa z ograniczeniem konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej realizowanego w formie przewidzianej w art. 61 ust. 2 Konstytucji i ograniczać go w formie przepisów porządkowych i uznaniowych, a wręcz dowolnych decyzji.
W zaskarżonej czynności w żaden sposób nie uzasadniono, dlaczego powołane przez Komendanta Straży Marszałkowskiej "uczestnictwo Skarżącej w wyłamaniu metalowej bramy i wdarcie się w okolicę garaży znajdujących się na terenie będącym w zarządzie Kancelarii Sejmu", stanowiło zagrożenie bezpieczeństwa budynków Sejmu i Senatu oraz osób tam przebywających. Tymczasem ograniczenie praw obywatelskich musi zarówno znajdować oparcie w prawie (czemu skarżona czynność nie odpowiada), jak i posiadać racjonalną motywację. Tak daleko idąca ingerencja nie może stanowić decyzji arbitralnej, uznaniowej oraz wyjętej spod niezależnej władzy sądowniczej. Ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej realizowanego poprzez jawność posiedzeń Sejmu i Senatu w formie prawa wstępu na ich posiedzenia - nawet gdyby miało swoje umocowanie ustawowe - winno dla swojej skuteczności wskazywać na konkretne i realne zagrożenie bezpieczeństwa i porządku w konkretnym stanie faktycznym przez konkretną osobę. Zagrożenie to nie może być abstrakcyjne. W przeciwnym razie, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, zawieszenie w prawie wstępu i wjazdu, nie może być uznane za niezbędne i konieczne.
Z treści zaskarżonej czynności nie wynika, dlaczego zawieszenie w prawach i wolnościach obywatelskich było niezbędne dla ochrony bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Samo przypuszczenie co do istnienia zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w razie wejścia skarżącej na teren Sejmu, nie może być równoznaczne z obiektywnym istnieniem przesłanek ograniczenia.
W czynności w żaden sposób nie wyjaśniono, dlaczego zawieszenie prawa M. L. do wstępu na teren Sejmu i Senatu przez rok miałoby poprawić względy bezpieczeństwa.
Nawet przyjmując, że prawnie możliwe jest zawieszenie prawa wstępu i wjazdu na teren i do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu, a tym samym odmówienie dostępu do informacji publicznej (jako jednej z form tego prawa) oraz ograniczenie wolności słowa (poprzez pozbawienie możliwości udziału w obradach komisji sejmowych i senackich), z uwagi na potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa i porządku na terenie Sejmu, to w zaskarżonej czynności nie wskazano uzasadnionych przyczyn, z powodu których wartości te są zagrożone przez obecność skarżącej na terenie zarządzanym przez Kancelarię Sejmu oraz że zastosowanie tak daleko idącego środka jest niezbędne i konieczne.
Podstawą faktyczną zawieszenia prawa skarżącej do wstępu i wjazdu na teren pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu były wydarzenia, które miały miejsce na fali protestów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 października 2020 r
[...] października 2021 r. odbywało się pod Sejmem zgromadzenie spontaniczne, w którym uczestniczyła skarżąca. Protestujący w czasie zgromadzenia podeszli pod ogrodzenie Sejmu. Zachowywali się spokojnie i pokojowo. Następnie doszli do szlabanu przy Kancelarii Prezydenta na ulicy [...]. Na miejscu była Policja i przedstawiciele Straży Marszałkowskiej. Z innej strony Sejmu część demonstrujących próbowała dostać się do kancelarii Sejmu przez wejście przez garaże. Policja zareagowała, nie dopuściła do tego. Mniej więcej w tym samym czasie pod bramą do garażu Sejmu i Senatu przy Al. [...] również zebrali się protestujący, którzy próbowali otoczyć teren Sejmu i blokować wejścia i wyjazdy z terenu Sejmu. Była to forma, w jakiej protestujący - w tym skarżąca - wyrażali swój sprzeciw i swoją bezsilność, a wręcz desperację wobec działań władzy. Protestujący, którzy siedzieli pod bramą nie stawiali żadnego oporu. Wstali po tym jak przyszła do nich Policja, aby podjąć czynności w celu uniemożliwienia i udaremnienia protestu, a przynajmniej w celu jego utrudnienia.
Skarżącej do dziś nie przedstawiono żadnych zarzutów karnych związanych z zrachowaniami opisanymi w treści zaskarżonej czynności. Nie toczy się względem niej żadne postępowanie w tym przedmiocie.
Prawo do korzystania z wolności słowa (art. 54 ust. 1 Konstytucji RP), prawo do organizowania i uczestniczenia w pokojowych zgromadzeniach (art. 57 Konstytucji RP), stanowią filar demokratycznego państwa prawnego. Konstytucjonaliści wyprowadzają z konstytucyjnej gwarancji wolności zgromadzeń nawet prawo do ochrony ze strony państwa bądź innych władz publicznych. Europejski Trybunał Praw Człowieka niejednokrotnie już zwracał uwagę, iż prawo do korzystania z wolności słowa obejmuje swobodę wyboru środków wykorzystywanych w tym celu. Także forma organizowanego zgromadzenia (protestu, manifestacji) stanowi element wolności zgromadzeń. Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (EKPC) w art. 10 zapewnia każdemu prawo do wolności i swobodnego wyrażania opinii, co obejmuje wybór środków wyrazu.
Zachowanie skarżącej zarówno [...] października 2020 r., i [...] października 2020 r. stanowiło przejaw korzystania z wolności wyrażania opinii w przestrzeni publicznej.
Po wydaniu wyroku przez Trybunał Konstytucyjny 22 października 2020 r. taka forma protestu, jaka została w praktyce obrana, była wyrazem poczucia bezsilności obywateli. Obrane formy protestu były przy tym konieczne, wobec działań władzy publicznej.
Pełnomocniczki skarżącej przywołały też uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego [...] z [...] lipca 2020 r., sygn. akt [...],.
Skarżąca nie mogła wygłosić wystąpienia na posiedzeniu Komisji Senackiej [...] listopada 2020 r. z uwagi na fakt, że nie została wpuszczona na teren pozostający w zarządzie Kancelarii Sejmu.
W konsekwencji, brak jest również podstaw faktycznych, aby stwierdzić, że działania M. L. mogły powodować zagrożenie bezpieczeństwa budynków Sejmu i Senatu oraz osób tam przebywających i stanowić naruszenie porządku na terenie pozostającym w zarządzie Kancelarii Sejmu.
Podjęta czynność Komendanta Straży Marszałkowskiej jest jedną z form represji względem skarżącej za jej aktywność obywatelską, jej rolę i wpływ, jaki wywiera w społeczeństwie.
Ograniczając prawa i wolności obywatelskie organ zobowiązany jest wykonać test proporcjonalności, w celu ustalenia ograniczenia, które będzie adekwatne. Tymczasem, w niniejszej sprawie zawieszono skarżącej prawo wstępu i wjazdu aż na rok, co należy uznać za okres nieproporcjonalny w stosunku do wskazanego przez Komendanta Straży Marszałkowskiej uzasadnienia zawieszenia. Zasadę proporcjonalności wywodzi się z art. 2 Konstytucji RP, wyrażoną również w art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej, która nakłada na państwo obowiązek stosowania takich środków prawnych, które są rzeczywiście niezbędne, a do tego proporcjonalne do zamierzonego rezultatu. Wbrew powołanej zasadzie, zawieszając uprawnienie skarżącej, nie rozważono, czy sięga się po środek adekwatny do założonego celu, tj. czy zachowana jest rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy zastosowanym środkiem, a celem, który ma zostać zrealizowany. Proporcjonalność musi być bowiem oceniania z uwzględnieniem okoliczności naruszenia. Nie może wykraczać poza to, co jest konieczne dla zagwarantowania przestrzegania danego obowiązku i zapewnienia realizacji celów.
W uzasadnieniu skargi pełnomocniczki skarżącej przedstawiły tez obszerne uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zarówno aktu (Zarządzenia), jak i czynności Komendanta Straży Marszałkowskiej z [...] listopada 2020 r.
W piśmie procesowym z [...] lipca 2021 r., kierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocniczki skarżącej wniosły "o uznanie przez Sąd z urzędu w trybie art. 53 § 2 p.p.s.a., że uchybienie 30- dniowego terminu na wniesienie skargi na akt - zarządzenie nr [...] Marszałka Sejmu z dnia [...] stycznia 2008 r. w sprawie wstępu do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wstępu i wjazdu na tereny pozostające w zarządzie Kancelarii Sejmu (z późn. zm.) w części dotyczącej § 21 oraz na czynność Komendanta Straży Marszałkowskiej z dnia [...] listopada 2020 r. (którą potwierdza pismo z dnia [...] listopada 2020 r. znak: [...]) polegającą na zawieszeniu Skarżącej prawa wstępu na tereny i do budynku pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wjazdu na te tereny na okres od dnia [...] listopada 2020 do dnia [...] listopada 2021 r. nastąpiło bez winy Skarżącej, a z daleko posuniętej ostrożności procesowej, na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 3 p.p.s.a. wnosimy o przywrócenie terminu do wniesienia skargi mając na względzie, że Skarżąca bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym". Przedstawiły też obszerne uzasadnienie tego wniosku, mające m.in. wykazać okoliczność, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej.
Pismem procesowym datowanym na [...] września 2021 r., pełnomocniczki skarżącej – przedstawiając obszerne uzasadnienie - wniosły:
"1. na podstawie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a., wnoszę o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów, tj.
a. wydruku korespondencji mailowej z dnia [...]listopada 2019 r.;
b. wydruku korespondencji mailowej z dnia [...]-[...] listopada 2020 r.;
c. zaproszenia na posiedzenie Komisji Spraw Zagranicznych i Unii Europejskiej Senatu Rzeczpospolitej Polskiej w dniu [...] grudnia 2019 r. "Skutki wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 19 listopada 2019 r. dla polskiego porządku prawnego ";
d. zaproszenia na posiedzenie Komisji Spraw Zagranicznych i Unii Europejskiej Senatu Rzeczpospolitej Polskiej w dniu [...] stycznia 2020 r. "Polityczno-prawne skutki ustawy z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw dla Polski w Unii Europejskiej",
- fakty podlegające stwierdzeniu - podejmowania przez Skarżącą działań polegających na uczestnictwie w posiedzeniach Senatu Rzeczpospolitej Polskiej oraz czynnego udziału w Komisjach, otrzymywania przez Skarżącą zaproszeń uprawniających ją do wejścia na teren Sejmu i Senatu, uprawdopodobnienie wniosku o wstrzymanie wykonalności aktu oraz czynności.
2. na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., wnoszę o połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw o sygn. akt: VII SA/Wa 1733/21 i VII SA/Wa 1734/21 oraz prowadzenie ich pod jedną sygnaturą".
Podczas rozprawy przed tut. Sądem 20 stycznia 2022 r., wobec stwierdzenia Przewodniczącego składu sądzącego, że w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa substytucyjnego, udzielonego stawającej pełnomocnik, udzielonego przez pełnomocników skarżącej, pełnomocnik substytucyjny zobowiązała się w terminie 3 dni doręczyć Sądowi takie pełnomocnictwo substytucyjne, w związku z czym tut. Sąd dopuścił ją warunkowo do udziału w sprawie. Stawająca, jako pełnomocnik substytucyjny, wskazała też, jako kolejny organ, którego czynność objęta była zaskarżeniem, Komendanta Straży Marszałkowskiej.
Na rozprawie 20 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił dowody wskazane zarówno w skardze, jak i w ww. piśmie procesowym.
II. Stanowisko procesowe organu.
W odpowiedzi na skargę datowanej na 16 sierpnia 2021 r., r. pr. B.O. przedkładając pełnomocnictwo pisemne, udzielone mu przez Szefa Kancelarii Sejmu, oświadczając, że działa w imieniu Szefa Kancelarii Sejmu i Marszałka Sejmu, wniósł o:
"1) oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i odrzucenie skargi (art. 86 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.);
2) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów (art. 106 § 3 P.p.s.a.):
a) wydruk zrzutu ekranu (print screen) wiadomości skarżącej umieszczonej w dniu [...] listopada 2020 r. w mediach społecznościowych skarżącej na portalu facebook,
b) artykuł zamieszczony w portalu onet.pl w dniu [...] listopada 2020 r. zawierający cytat z wypowiedzi skarżącej,
- oba na okoliczność: 1) zamiaru poddania pisma Komendanta Straży Marszałkowskiej z dnia [...] listopada 2020 r. informującego o wydanym wobec skarżącej zakazie wstępu kontroli sądowej, 2) winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie, w przypadku przewrócenia terminu i kontynuowania postępowania wnoszę o:
3) oddalenie skargi (art. 151 P.p.s.a.);
4) oddalenie wniosku o wtrzymanie wykonania zaskarżonych czynności i aktu (art. 61 § 3 P.p.s.a.);
5) pozostawienie bez rozpoznania wniosku o dopuszczenie do udziału Rzecznika Praw Obywatelskich (art. 8 P.p.s.a.)".
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę r. pr. B.O. stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi wymagana w art. 86 § 1 P.p.s.a. i analogiczna dla działania sądu z urzędu na podstawie art. 53 § 2 P.p.s.a. przesłanka braku winy skarżącej w terminowym wniesieniu skargi. Skarżąca [...] listopada 2020 r. otrzymała pismo Komendanta Straży Marszałkowskiej informujące ją o wydanym wobec niej czasowym zakazie wstępu na tereny i do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu. Od tego dnia zatem należy liczyć trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego, wynikający z art. 53 § P.p.s.a.. Termin ten upłynął zatem bezskutecznie 24 grudnia 2020 r. Twierdzenia skarżącej jakoby powzięła wiedzę o możliwości zaskarżenia wydanego wobec niej zakazu dopiero 12 lipca 2021 r. są gołosłowne i niepoparte żadnymi dowodami. Skarżąca już [...] listopada 2020 r., a zatem w dniu otrzymania pisma, poinformowała dziennikarzy w wywiadzie prasowym oraz opinię publiczną za pośrednictwem mediów społecznościowych, że działanie Komendanta Straży Marszałkowskiej znajdzie swój finał w sądzie. Argumentacja prawna wniosku o przywrócenie terminu dotycząca braku pouczenia z powołaniem się na art. 112 k.p.a. nie jest prawidłowa. Komendant Straży Marszałkowskiej nie jest organem administracji publicznej, a podjęte przez niego działanie nie mieściło się w zakresie działania administracji publicznej. Powyższe wynika z prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 2511/18 (CBOSA), a wydane przez niego na podstawie § 21 Zarządzenia pismo w zakresie czasowego zwieszenia prawa wstępu do budynków sejmowych nie zostało podjęte w ramach postępowania z zakresu administracji publicznej i nie ma waloru ani aktu, ani czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a."
Zdaniem r. pr. B.O., kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma norma wynikająca z art. 170 P.p.s.a., że prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W obrocie prawnym jest orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2511/18, które zostało wydane w identycznym stanie faktycznym sprawy, tj. skarżącym była osoba, wobec której Komendant Straży Marszałkowskiej wydał czasowy zakaz wstępu do budynków i na tereny sejmowe. Zgodnie z nim "w przedmiotowej sprawie Komendant Straży Marszałkowskiej nie jest organem administracji publicznej, a wydane przez niego - na podstawie § 21 zarządzenia nr [...] Marszałka Sejmu - pismo w zakresie czasowego zawieszenia prawa wstępu do budynków sejmowych nie zostało podjęte w ramach postępowania z zakresu administracji publicznej i nie ma waloru ani aktu, ani czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a." Skoro, zdaniem NSA, Komendant Straży Marszałkowskiej nie działa, jako organ administracji w ramach postępowania administracyjnego, to sąd administracyjny nie może stwierdzić bezskuteczności jego czynności, co uzasadnia wniosek o oddalenie skargi w tym zakresie.
Działanie Komendanta Straży Marszałkowskiej można rozważać jedynie w kontekście konsekwencji, jakie mogłoby ono mieć dla udostępnienia informacji publicznej przez Kancelarię Sejmu. Tylko te organy pochodzą z wyborów powszechnych jak tego wymaga Konstytucja RP i u.d.p. Bez znaczenia dla sprawy są wywody prawne dotyczące braku możliwości udziału skarżącej w posiedzeniach komisji sejmowych czy senackich, albo innych spotkaniach odbywających się na trenie pozostającym w zarządzie Kancelarii Sejmu. Z przywołanego wyżej orzeczenia NSA wynika zaprzeczenie, jakoby z art. 61 Konstytucji płynęła norma zgodnie, z którą każdy obywatel posiada bezwzględne, niczym nieskrępowane prawo wstępu do Sejmu, jako kolegialnego organu władzy publicznej pochodzącego z powszechnych wyborów.
R. pr. B.O. przedstawił obszerny fragment ww. orzeczenia NSA "celem przedstawienia stanowiska NSA, którym związane są sądy i organy", a dotyczący dostępu do informacji publicznej, przywołał też wyrok WSA w Warszawie z 13 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1979/18, w którym Sąd oddalił skargę przeciwko Szefowi Kancelarii Sejmu
Zdaniem pełnomocnika, skarżąca swą skargę opiera na prawie dostępu do informacji publicznej i dostępu do posiedzeń Sejmu, nie ubiegała się o przepustkę właśnie w tym celu. [...] listopada 2020 r. "kiedy skarżącej wydano zakaz, który legł u podstaw niniejszego postępowania skarżąca zaproszona była na posiedzenie jednej z komisji senackich". Ale żaden przepis ustawy nie daje prawa, roszczenia do udziału w posiedzeniu organu Sejmu czy Senatu. Skarżąca przed "wydaniem wobec niej zakazu" wielokrotnie była w budynkach parlamentu, ale nigdy w celu realizowania prawa dostępu do informacji publicznej, polegającego na obserwowaniu obrad Sejmu.
Pełnomocnik odniósł się też do działań skarżącej [...] października 2020 r., wskazując, ze pismo informujące o zakazie wskazuje omyłkowo datę [...] października 2020 r., i kwestii ewentualnej proporcjonalności działania Komendanta Straży Marszałkowskiej. Analiza zgromadzonego materiału video z systemu monitoringu Straży Marszałkowskiej prowadzi do wniosku, że nieprawdziwe są twierdzenia skarżącej. Ta analiza nagrań z monitoringu wskazuje na działanie skarżące mające cechy szturmu na budynek Sejmu i nie ma znaczenia, że próbowano przedostać się do niego od strony garaży. Wbrew twierdzeniom skarżącej, działanie Komendanta Straży Marszałkowskiej nie stanowiło więc "represji za jej aktywność obywatelską", a było "realną próbą uniemożliwienia podjęcia skarżącej działań zagrażających porządkowi i bezpieczeństwu Sejmu i osób tam przebywających".
Pełnomocnik uzasadnił też wniosek o pozostawienie bez rozpoznania wniosku o dopuszczenie do udziału Rzecznika Praw Obywatelskich, wskazując na art. 14 pkt 6 ustawy z 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2020 r. poz. 627 z późn. zm.).
Podczas rozprawy przed tut. Sądem 20 stycznia 2022 r., wobec stwierdzenia Przewodniczącego składu sądzącego, że w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa udzielonego przez Marszałka Sejmu (załączono pełnomocnictwo od Szefa Kancelarii Sejmu) r. pr. B.O. przeprowadził wywód, z którego wynikać by miało, że udzielenie mu pełnomocnictwa przez Szefa Kancelarii Sejmu – zgodnie z art. 199 Regulaminu Sejmu w zw. z § 1 ust. 1 Statutu Kancelarii Sejmu, stanowiącym załącznik do zarządzenia nr 6 Marszałka Sejmu z 21 marca 2002 r. jest równoznaczne z udzieleniem takiego pełnomocnictwa przez Marszałka Sejmu. Jak podkreślał r. pr. B.O., sądy administracyjne dotychczas nie kwestionowały tego faktu. Tym niemniej, r. pr. B.O. zobowiązał się w terminie 7 dni doręczyć Sądowi stosowne pełnomocnictwo od Marszałka Sejmu, w związku z czym tut. Sąd dopuścił go warunkowo do udziału w charakterze pełnomocnika tegoż organu Sejmu.
III. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
W tym kontekście przypomnieć należy, że zarządzaniem wstępnym, wydanym po wpłynięciu do tut. Sądu skargi, Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dokonał podziału skargi na dwie odrębne sprawy – o sygn. akt VII SA/Wa 1733/21, której przedmiotem była skarga na akt Marszałka Sejmu (Zarządzenie) i sygn. akt VII SA/Wa 1734/21 (sprawa niniejsza), której przedmiotem była skarga na czynność Komendanta Straży Marszałkowskiej z [...] listopada 2020 r., polegająca na zawieszeniu skarżącej prawa wstępu na tereny i do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wjazdu na te tereny na okres od [...] listopada 2020 r. do [...] listopada 2021 r.
Dlatego też przedmiotem orzekania tut. Sądu w sprawie niniejszej jest wyłącznie zaskarżona czynność Komendanta Straży Marszałkowskiej z [...] listopada 2020 r. i tak też wytyczone są granice sprawy.
W związku z wnioskiem skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia skargi tut. Sąd na podstawie art. 53 § 2 p.p.s.a. uznał – wbrew stanowisku pełnomocnika organu - że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej, co zostało poprawnie wykazane przez pełnomocniczki skarżącej w ww. piśmie procesowym z [...] lipca 2021 r. i rozpoznał sprawę.
W ocenie prawnej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podstawową kwestią wymagająca ustalenia było to, czy w rozpatrywanej sprawie Komendant Straży Marszałkowskiej jest takim organem administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a ponadto, czy pismo z [...] listopada 2020 r., znak: [...], jakie skierował do skarżącej (obejmujące czynność zawieszenia skarżącej prawa wstępu na tereny i do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wjazdu na te tereny na okres od [...] listopada 2020 r. do [...] listopada 2021 r.) stanowi akt z zakresu administracji publicznej, skierowany do skarżącej w rozumieniu ww. art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Sądowa kontrola administracji, leżąca w kognicji sądów administracyjnych, nie ma charakteru absolutnego, lecz opiera się na zasadach określonych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 3 tej ustawy, dotyczy ona administracji publicznej rozumianej podmiotowo, a realizowanej w formach wymienionych w § 2, w tym na podstawie punktu 4 w stosunku do innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., postępowań określonych w określonych działach ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Jak wynika z powyższego, przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest kontrola władczych działań organów państwa oraz organów wspólnot samorządowych (por. B. Adamiak, O podmiotowości organów administracji publicznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, PiP 2006, nr 11, s. 43).
W przedmiotowej sprawie Komendant Straży Marszałkowskiej nie jest tak rozumianym organem administracji publicznej, a wydane przez niego - na podstawie art. 21 § zarządzenia nr [...] Marszałka Sejmu - pismo w zakresie czasowego zawieszenia skarżącej prawa wstępu do budynków sejmowych nie zostało podjęte w ramach postępowania z zakresu administracji publicznej i nie ma waloru ani aktu, ani czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Komendant Straży Marszałkowskiej kieruje jedynie komórką organizacyjną Kancelarii Sejmu, która podlega bezpośrednio Szefowi Kancelarii Sejmu. Zgodnie z § 21 ust. 1 zarządzenia Nr [...] Marszałka Sejmu z [...] stycznia 2008 r. w sprawie wstępu do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wstępu i wjazdu na tereny pozostające w zarządzie Kancelarii Sejmu Komendant Straży Marszałkowskiej może czasowo zawiesić prawo wstępu na takie tereny i do budynków oraz wjazdu na tereny osobie, na rzecz której wystawiono dokument, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 4-8 i § 7 ust. 1, albo taki dokument unieważnić w uzasadnionych przypadkach, mając na względzie zachowanie spokoju i porządku oraz zapewnienie bezpieczeństwa Sejmu. Jednocześnie, Komendant miał w takim wypadku obowiązek powiadomić Szefa Kancelarii Sejmu o podjętych czynnościach, mających na celu zapewnienie porządku na terenie Sejmu (patrz też postanowienie NSA z 29 sierpnia 2018 4., sygn. akt I OSK 2511/18, CBOSA).
Komendant Straży Marszałkowskiej nie tylko nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ale również art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i w związku z tym jego czynności, w tym także wykonywane przez strażników Straży Marszałkowskiej w zakresie ochrony Sejmu nie podlegają kognicji sądowoadministracyjnej.
Komendant Straży Marszałkowskiej wyłącznie kieruje Strażą Marszałkowską, a jego zakres zadań i obowiązków określa Szef Kancelarii Sejmu (art. 8 ust.1 i 2 ustawy z 26 stycznia 2018 r. o Straży Marszałkowskiej). Zgodnie z art. 1 ust. 1 – 3 ww. ustawy, Straż Marszałkowska jest umundurowaną i uzbrojoną formacją wykonującą zadania w zakresie ochrony Sejmu i Senatu, podlega Marszałkowi Sejmu, a zakres i sposób wykonywania zadań Straży w zakresie ochrony Senatu, określi Marszałek Sejmu w uzgodnieniu z Marszałkiem Senatu, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych. Do zadań Straży Marszałkowskiej należy m.in. wykonywanie zarządzeń porządkowych Marszałka Sejmu, wydawanych na podstawie regulaminu Sejmu i zarządzeń porządkowych Marszałka Senatu wydawanych na podstawie regulaminu Senatu (art. 2 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy).
Jak wynika z art. 7 ust. 1 ww. ustawy, Straż Marszałkowska jest komórką organizacyjną Kancelarii Sejmu.
Jak więc wynika z powyższego, Straż Marszałkowska, w tym jej komendant, nie pełnią funkcji organu władzy publicznej, władnego do podejmowania czynności z zakresu administracji publicznej, ale mają chronić Sejm i Senat przed określonymi zdarzeniami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela ocenę prawną, wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 16 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 3863/18 (CBOSA), zgodnie z którą w wypadku bezwnioskowego trybu dostępu do informacji publicznej, jaki ma miejsce w sprawie niniejszej, pojęcie organu nie może być rozumiane tak szeroko, jak w trybie wnioskowym, lecz musi być odnoszone do podmiotów, którym przysługuje określona kompetencja w tego typu sprawach wynikająca z przepisów prawa. NSA w sposób całkowicie podzielany przez tut. Sąd uznał, że "nie można zatem w rozpatrywanej sprawie uznać czynności przedsięwziętych przez Komendanta Straży Marszałkowskiej, jako działań organu administracji publicznej. Komendant Straży Marszałkowskiej kieruje jedynie komórką organizacyjną Kancelarii Sejmu, która podlega bezpośrednio Szefowi Kancelarii Sejmu. (...) W przedmiotowej sprawie Komendant Straży Marszałkowskiej nie jest organem administracji publicznej, a wydane przez niego - na podstawie art. 21 § zarządzenia nr [...] Marszałka Sejmu - pismo w zakresie czasowego zawieszenia prawa wstępu do budynków sejmowych nie zostało podjęte w ramach postępowania z zakresu administracji publicznej i nie ma waloru ani aktu, ani czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.".
Powyższy, oczywisty w ocenie tut. Sądu fakt, spowodował nieuwzględnienie wniosku pełnomocnika organu o odroczenie rozprawy, celem doręczenia skargi Komendantowi Straży Marszałkowskiej dla sporządzenia odpowiedzi na skargę i niedopuszczenie r. pr. B.O. warunkowo do udziału w sprawie, jako pełnomocnika tegoż Komendanta. Po pierwsze, to nie sąd administracyjny doręcza skargę (ewentualnemu) organowi, ale organ sądowi wraz z odpowiedzią na skargę (art. 54 § 2 p.p.s.a.), po drugie zastosowanie art. 44 § 1 p.p.s.a. musi pozostawać w związku z hipotezą art. 34 p.p.s.a., zgodnie z którym wyłącznie strony (a więc także i organ administracji publicznej) mogą działać przed sądem przez pełnomocników.
Tym niemniej, w sprawie niniejszej – w związku ze wskazaniem przez pełnomocniczki skarżącej również innych organów – należało rozważyć, czy w zakresie skarżonej czynności, polegającej na zawieszeniu skarżącej prawa wstępu na tereny i do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wjazdu na te tereny na okres od [...] listopada 2020 r. do [...] listopada 2021 r., organem jej dokonującym był Marszałek Sejmu lub Szef Kancelarii Sejmu.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie takim organem nie był z pewnością Marszałek Sejmu. Wprawdzie, zgodnie z art. 9 pkt 2 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Marszałek Sejmu jest organem Sejmu, tym niemniej to nie on podejmował skarżoną czynność. Zgodnie z art. 61 ust. 4 ustawy zasadniczej, tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy.
Natomiast, Marszałek Sejmu – zgodnie z art. 172 ust. 3 ww. Regulaminu Sejmu - określa w przepisach porządkowych zasady umożliwienia publiczności obserwowania obrad Sejmu z galerii w sali posiedzeń Sejmu.
Czynność w postaci zawieszenia skarżącej prawa wstępu na tereny i do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wjazdu na te tereny na okres od [...] listopada 2020 r. do [...] listopada 2021 r. była dokonana wyłącznie przez Komendanta Straży Marszałkowskiej, w wykonaniu własnego uprawnienia, jakie ten Komendant posiadał na podstawie § 21 Zarządzenia Marszałka Sejmu z 2008 r. Nie ma w tym zakresie racji pełnomocnik organu, że czynność Komendanta Straży Marszałkowskiej w tej szczególnej postaci wynikać mogła z cyt. już ustawy o Straży Marszałkowskiej. Jej podstawą był ewidentnie § 21 ust. 1 Zarządzenia.
Nie może być uznane za równoznaczne i utożsamiane z podjęciem wobec skarżącej konkretnej czynności porządkowej przez upoważnionego do tego funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej wydanie przez Marszałka Sejmu zarządzenia porządkowego o charakterze abstrakcyjnym, blankietowym, stanowiącego podstawę tejże czynności.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie takim organem nie był również Szef Kancelarii Sejmu. Wyjaśnić bowiem należy, że Szef Kancelarii Sejmu nie jest po pierwsze organem Sejmu (art. 9 Regulaminu Sejmu), a po drugie nie można wyprowadzić żadnego iunctim (legalis necessitudinem) prawnego pomiędzy działaniem Komendanta Straży Marszałkowskiej objętego skargą, a jakimkolwiek działaniem Szefa Kancelarii Sejmu.
Status prawny Szefa Kancelarii Sejmu wynika przede wszystkim z Regulaminu Sejmu. Zgodnie z art. 199 ust. 1 i 2 tego Regulaminu, Kancelaria Sejmu wykonuje zadania organizacyjno-techniczne i doradcze związane z działalnością Sejmu i jego organów raz stwarza posłom warunki do wykonywania mandatu poselskiego, a w szczególności przekazuje druki sejmowe oraz inne opracowania i materiały związane z pracami Sejmu, w tym teksty ujednolicone projektów ustaw; umożliwia korzystanie z opracowań fachowych, literatury i ekspertyz; stwarza posłom warunki uczestniczenia w pracach Sejmu i jego organów, a także zapewnia techniczno-organizacyjne i finansowe warunki działalności biur poselskich lub innych jednostek organizacyjnych do obsługi terenowej działalności posłów.
Szef Kancelarii Sejmu kieruje przy pomocy nie więcej niż dwóch zastępców Kancelarią Sejmu (art. 200 ust. 1 Regulaminu) i jest powoływany i odwoływany przez Marszałka Sejmu (art. 200 ust. 2 Regulaminu). Jest też zwierzchnikiem służbowym wszystkich pracowników Kancelarii Sejmu i ponosi odpowiedzialność za ich działania oraz wydaje zarządzenia i decyzje w sprawach dotyczących Kancelarii Sejmu (art. 200 ust. 1 Regulaminu w zw. z § 2 ust. 2a Statutu Kancelarii Sejmu, zawartym w załączniku do zarządzenia nr 6 Marszałka Sejmu z 21 marca 2002 r.).
Z przepisów kompetencyjnych Szefa Kancelarii Sejmu nie wynika w żadnej mierze, aby był uprawniony do podejmowania jakichkolwiek czynności wobec osób niebędących pracownikami Kancelarii, w tym w szczególności w zakresie zawieszenia prawa wstępu na tereny i do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wjazdu na te tereny. W szczególności, taka właściwość nie wynika z zarządzenia nr [...] Marszałka Sejmu z [...] stycznia 2008 r. w sprawie wstępu do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wstępu i wjazdu na tereny pozostające w zarządzie Kancelarii Sejmu (z późn. zm.), które w § 21 ust. 1 wyraźnie kompetencję tą przyznaje tylko Komendanta Straży Marszałkowskiej.
Z tego, że Szef Kancelarii Sejmu jest zwierzchnikiem służbowym wszystkich pracowników Kancelarii Sejmu i ponosi odpowiedzialność za ich działania (w tym Komendanta Straży Marszałkowskiej) nie można natomiast wyprowadzać wniosku, że zaskarżona czynność – jako leżąca w kompetencjach odrębnego podmiotu – była czynnością Szefa Kancelarii Sejmu. Stosunek zwierzchnictwa służbowego polega bowiem wyłącznie na podporządkowaniu organizacyjnym pracowników określonej osobie. Nie oznacza natomiast – bez wyraźnej po temu podstawy prawnej – że czynność podporządkowanego jest prawnie czynnością zwierzchnika służbowego.
Zgodnie z art. 202 Regulaminu Sejmu, organizację Kancelarii Sejmu określa statut Kancelarii, nadany na wniosek Szefa Kancelarii Sejmu w trybie art. 10 ust. 1 pkt 14. Tenże statut zaś, w § 2 ust. 3, stanowi, że zastępcy Szefa Kancelarii Sejmu, dyrektor generalny kierujący Gabinetem Marszałka Sejmu, dyrektorzy komórek organizacyjnych i Komendant Straży Marszałkowskiej, oraz Pełnomocnik do spraw Ochrony Informacji Niejawnych, Audytora Wewnętrznego i Inspektora Ochrony Danych, stosownie do swoich zakresów działania, kierują pracą i zapewniają funkcjonowanie komórek organizacyjnych w zakresie ich zadań. Wynika z tego, że w zakresie wykonywania zadań Straży Marszałkowskiej wynikających z ustawy o tej Straży kierującym pracą strażników jest wyłącznie Komendant Straży Marszałkowskiej.
O ile więc zwierzchnikiem służbowym Komendanta jest Szef Kancelarii Sejmu, o tyle Komendant ten wykonuje własne uprawnienia wynikające z ww. ustawy i statutu Kancelarii Sejmu oraz dotyczących go zarządzeń Marszałka Sejmu, wydanych na podstawie Regulaminu Sejmu.
Skarżąca, na pytanie Sądu podczas rozprawy 20 stycznia 2022 r. wyjaśniła, że po dokonaniu czynności przez Komendanta Straży Marszałkowskiej, zaskarżonej do tut. Sądu, nie występowała do Szefa Kancelarii Sejmu z zarzutami wobec treści i uzasadnienia tejże czynności. Gdyby natomiast skarżąca tak uczyniła, a Szef Kancelarii Sejmu – jako zwierzchnik służbowy – odmówiłby polecenia Komendantowi Straży Marszałkowskiej zmiany dokonanej czynności zawieszenia skarżącej prawa wstępu na tereny i do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejm, wówczas dokonałby czynności, która – co do zasady - mogłaby być przez sąd administracyjny badana w kontekście przesłanek z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. zarówno w aspekcie tego, czy Szef Kancelarii Sejmu jest tym organem, o którym ww. przepis stanowi, jak i tego, czy czynność Szefa Kancelarii Sejmu była czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień skarżącej, wynikających z przepisów prawa.
Na podkreślenie zasługuje przy tym fakt, że skarżąca była reprezentowana przez dwie profesjonalne pełnomocniczki. Oznaczyły one w skardze, jako organ, którego czynność kwestionowały Marszałka Sejmu, Szefa Kancelarii Sejmu i dodatkowo – na rozprawie 20 stycznia 20202 r. – Komendanta Straży Marszałkowskiej. Z treści skargi wynika natomiast wprost, że skarga wniesiona została "na czynność Komendanta Straży Marszałkowskiej z [...] listopada 2020 r. potwierdzoną pismem z [...] listopada 2020 r., znak: [...]) polegającą na zawieszeniu skarżącej prawa wstępu na tereny i do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wjazdu na te tereny na okres od [...] listopada 2020 r. do [...] listopada 2021 r.".
Po pierwsze więc, nie ma podstaw do kwestionowania profesjonalizmu prawnego zarówno wskazania zaskarżonej czynności, jak i podmiotu ją podejmującego; zwłaszcza wobec skonkretyzowania czynności datą i znakiem pisma. Po drugie, w skardze nie została skutecznie wykazana podmiotowość po stronie Marszałka Sejmu i Szefa Kancelarii Sejmu w dokonaniu zaskarżonej, konkretnej czynności o charakterze porządkowym i to w sposób nakazujący Sądowi dokonanie odmiennej od wyrażonej w niniejszym uzasadnieniu postanowienia oceny prawnej.
Dlatego też, wobec braku kognicji sądu administracyjnego w sprawie czynności Komendanta Straży Marszałkowskiej, jak również błędnego prawnie wskazania, że czynności tej dokonał organ administracji publicznej albo w osobie Marszałka Sejmu albo Szefa Kancelarii Sejmu, albo Komendanta Straży Marszałkowskiej prawnego znaczenia w sprawie rozpoznawanej przez tut. Sąd nie miała argumentacja, podniesiona w skardze, zarówno w zakresie podnoszonych zarzutów naruszenia prawa, jak i dotycząca kwestionowania uzasadnienia dokonanej czynności stwierdzenia Komendanta Straży Marszałkowskiej, że skarżąca dopuściła się swoim zachowaniem naruszeń spokoju lub porządku lub bezpieczeństwa.
Należy też podkreślić, że wobec kwestionowania w skardze aktu - zarządzenia nr [...] Marszałka Sejmu z [...] stycznia 2008 r. w sprawie wstępu do budynków pozostających w zarządzie Kancelarii Sejmu oraz wstępu i wjazdu na tereny pozostające w zarządzie Kancelarii Sejmu (z późn. zm.) w części dotyczącej § 21 – niezrozumiałym prawnie był zarzut skargi, że czynność Komendanta Straży Marszałkowskiej naruszała ten (kwestionowany przecież) akt. Taki zarzut stanowi w rzeczywistości contradictio in adiecto, a więc błąd logiczny polegający na zestawieniu kwestionowanego aktu z zarzutem jego naruszenia – co z natury rzeczy wzajemnie się wyklucza.
Z przyczyn omówionych w uzasadnieniu, wobec braku kognicji tut. Sądu w sprawie dotyczącej skargi na czynność Komendanta Straży Marszałkowskiej, zarzut naruszenia art. 31 ust. 3, art. 61 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP nie mógł odnieść skutku procesowego. Podobnie, jak zarzut – aczkolwiek podniesiony z daleko idącej ostrożności procesowej – naruszenia art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 7 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 u.d.p. w zw. z art. 61 ust. 1, 2 i 3, art. 113 oraz art. 54 ust. 1 Konstytucji RP przez "ich niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne pozbawienie Skarżącej prawa dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów - Sejmu i Senatu".
Wniosek pełnomocniczek skarżącej "na podstawie art. 14 pkt 6 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu Rzecznika Praw Obywatelskich w charakterze uczestnika na prawach przysługujących prokuratorowi" nie mógł być uwzględniony przez tut. Sąd, a to z uwagi na treść wskazanego przez same pełnomocniczki skarżącej przepisu. Zgodnie z art. 14 pkt 6 ww. ustawy, po zbadaniu sprawy Rzecznik może zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnosić skargi do sądu administracyjnego, a także uczestniczyć w tych postępowaniach - na prawach przysługujących prokuratorowi. Dyspozycja tego przepisu nie stanowi o możliwości "dopuszczenia do udziału w sprawie" Rzecznika bez jego inicjatywy.
Należy też wyjaśnić, że zgodnie z art. 8 § 1 p.p.s.a. Rzecznik Praw Obywatelskich może wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według jego oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela i w takim przypadku przysługuje mu prawo strony.
Zawsze jednak jest to uprawnienie Rzecznika Praw Obywatelskich, a nie obowiązek (lub choćby możliwość) sądu administracyjnego "wezwania do udziału w sprawie". Inicjatywą natomiast samej strony (w tym skarżącej) mogło być wystąpienie do Rzecznika o wzięcie udziału w postępowaniu.
Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 90 § 2 i art. 160 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, jak w sentencji. Zgodnie z art. 163 § 1 p.p.s.a. postanowienia podlegające zaskarżeniu ogłoszone na rozprawie, sąd uzasadnia i doręcza stronom.