VII SA/Wa 172/23

VII SA/Wa 172/23 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
II OZ 717/23 - Postanowienie NSA z 2023-12-13
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.J. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu R.J. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Prawomocnym postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 863/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę R. J. na uchwałę Rady Gminy D. z dnia [...] października 2016 r. nr [...]. Powodem odrzucenia ww. skargi było uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia skargi. W dniu 7 marca 2022 r. skarżącemu doręczono bowiem uchwałę Rady Gminy D. o nie uwzględnieniu wniesionego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego, natomiast R. J. wniósł skargę w dniu 8 kwietnia 2022 r.
Pismem z dnia 20 października 2022 r. R. J. wniósł do Rady Gminy D. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miejscowości D. w gminie D. przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] października 2016 r.
Po doręczeniu uchwały Rady Gminy D. w sprawie rozpatrzenia wezwania z dnia 20 października 2022 r. do usunięcia naruszenia interesu prawnego, R. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Gminy D. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miejscowości D. w gminie D.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
W niniejszej sprawie zaskarżono uchwałę Rady Gminy D. z dnia [...] października 2016 r. Skarga została złożona w oparciu o art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r., poz. 559 ze zm, dalej: "u.s.g.").
Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (tj. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi),
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2 (tj. art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Wnioskując
a contrario, z przepisu tego można wprost wywieść, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. stosuje się nadal do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych przed tym dniem. Innymi słowy skargi do sądu administracyjnego na akty podjęte albo czynności dokonane przez organy administracji przed 1 czerwca 2017 r. powinny być poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, natomiast skargi na akty podjęte lub czynności dokonane po tej dacie mogą być wniesione do sądu bez zachowania tego trybu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. II OSK 1624/18 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2019 r., sygn. II OSK 1172/19). Skargi do sądu administracyjnego na akty podjęte albo czynności dokonane przez organy administracji przed 1 czerwca 2017 r. powinny być złożone w określonym
w przepisach p.p.s.a terminie od tego wezwania (art. 53 § 2 p.p.s.a.
w brzmieniu przed zmianą ustawy – zgodnie z poglądem prawnym prezentowanym w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007r., sygn. akt II OPS 2/07, dotyczącym stanu prawnego przed 31 maja 2017r.).
Przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2017 r. (wówczas tekst jednolity Dz.U. 2016, poz. 446) stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Natomiast w myśl art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r., w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dniu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu wydanym w składzie siedmiu sędziów NSA z 24 czerwca 2002 r., sygn. akt OSA 2/02, wyraził pogląd, że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, określone w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie, a następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu.
Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jako czynność procesowa powodująca wszczęcie postępowania mającego na celu kontrolę uchwały rady gminy pod względem ich zgodności z prawem, konkretyzuje podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez zaskarżoną uchwałę. Słuszne jest zatem uznanie tego środka prawnego za surogat środka odwoławczego w postępowaniu administracyjnym. Nie można instytucji wezwania, o której mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. traktować jak czynności nie wywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń. Przyjęcie takiego poglądu pozbawiałoby to działanie znaczenia prawnego, byłoby zaprzeczeniem jego istoty i powodowałoby destabilizację obrotu prawnego, zamiast poprawić bezpieczeństwo tego obrotu. Takie rozumienie wezwania stawiałoby wnoszących skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. w pozycji bardziej uprzywilejowanej, niż inne podmioty wnoszące skargi na podstawie innych przepisów.
Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wszczyna postępowanie, które ma kolejne etapy obwarowane terminami i innymi warunkami procesowymi. Jeżeli zatem strona uruchomi takie postępowanie i na skutek wniesienia skargi z uchybieniem terminu do jej wniesienia sąd administracyjny odrzuci skargę, to ponowne wniesienie w tej samej sprawie takiej samej skargi byłoby podważeniem sensu rygorów procesowych i skutków ich stosowania. Specyfika spraw rozpoznawanych przez sąd administracyjny polega właśnie na tym, że postępowanie przed tym sądem pozostaje zawsze w ścisłym związku z poprzedzającym je postępowaniem prowadzonym w danej sprawie przez organy administracji publicznej, których działania są objęte kontrolą sądu administracyjnego. Skoro więc przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. wymaga, aby zaskarżenie uchwały samorządu gminnego do sądu administracyjnego było poprzedzone bezskutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, to nie może budzić wątpliwości, że dopuszczalna jest tylko jedna skarga tego samego podmiotu, który dokonał wezwania. W orzecznictwie wskazuje się, że bez znaczenia pozostaje także fakt, że poprzednia skarga strony złożona na uchwałę została odrzucona bez merytorycznego odniesienia się do zawartych w niej zarzutów. Obowiązujące regulacje nie zawierają bowiem przepisów dopuszczających wnoszenie kolejnych skarg do sądu administracyjnego na ten sam akt do momentu merytorycznego rozpoznania skargi.
Przy czym bez znaczenia pozostają różnice oraz odmienne zarzuty we wnoszonych przez ten sam podmiot wezwaniach do usunięcia naruszenia prawa tą samą uchwałą rady gminy. Złożenie kolejnych pism wzywających organ do usunięcia naruszenia prawa nie powoduje zmiany liczenia terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, który powinien być związany z wniesieniem pierwszego pisma wzywającego do usunięcia naruszenia prawa. Przyjęcie odmiennej interpretacji, jak już wskazano powyżej, stawiałoby wnoszących skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. w pozycji bardziej uprzywilejowanej, niż inne podmioty wnoszące skargi na podstawie innych przepisów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2023 r., sygn. II OZ 416/23 oraz orzecznictwo tam powołane).
W niniejszej sprawie skarżący wywiódł skargę po udzieleniu przez Radę Gminy odpowiedzi na jego wezwanie z dnia 20 października 2022 r. do usunięcia naruszenia prawa. Przy czym należy zauważyć, że było to drugie pismo skarżącego wzywające Radę Gminy D. do usunięcia jego naruszenia interesu prawnego uchwałą nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] października 2016 r. Na pierwsze z wezwań R. J. organ udzielił odpowiedzi uchwałą z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...]. Powyższa uchwała została doręczona skarżącemu w dniu 7 marca 2022 r. i z tym dniem rozpoczął swój bieg termin do wniesienia skargi na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miejscowości D. w Gminie D.
Wobec powyższego, skargę R. J. na uchwałę Rady Gminy D. nr [...] Rady Gminy D., wniesioną w dniu 22 grudnia 2022 r., należało odrzucić jako złożoną z uchybieniem terminu do jej wniesienia.
Z podanych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. postanowił, jak w pkt I sentencji.
O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.