VII SA/Wa 1719/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2009-02-27
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanezgłoszenie budowyogrodzeniewłaściwość rzeczowaprzekazanie pismakodeks postępowania administracyjnegoSKOWSApostanowienie

WSA uchylił postanowienia SKO i organu pierwszej instancji o przekazaniu pisma, uznając, że organy nie wyjaśniły właściwie intencji strony i naruszyły przepisy k.p.a.

Sprawa dotyczyła skargi P.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., które przekazało pismo skarżącego dotyczące zgłoszenia budowy ogrodzenia do rozpoznania Wojewodzie. SKO uznało, że organem właściwym jest Wojewoda, powołując się na przepisy k.p.a. i prawa budowlanego. WSA uchylił zarówno postanowienie SKO, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy nie ustaliły rzeczywistych intencji skarżącego i naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w tym obowiązek wyjaśniania woli strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r., które przekazało pismo skarżącego dotyczące nie przyjęcia zgłoszenia budowy ogrodzenia do rozpoznania Wojewodzie. Organ pierwszej instancji również wydał postanowienie w tym przedmiocie. Skarżący domagał się pomocy w egzekwowaniu postanowienia Urzędu Gminy w N. i zarzucał naruszenie Protokółu Europejskiej Komisji Praw Człowieka. SKO uznało, że organem właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewoda, powołując się na art. 19 k.p.a. i art. 80 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. WSA uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził, że organy administracji publicznej mają obowiązek ustalenia swojej właściwości rzeczowej i przekazania sprawy do organu właściwego, ale musi to być poprzedzone ustaleniami i rozważaniami. Kluczowe jest precyzyjne ustalenie treści podania i rzeczywistych intencji strony. WSA uznał, że SKO nie ustaliło rzeczywistych intencji skarżącego, a jedynie przekazało sprawę z powodu dołączenia kserokopii decyzji Starosty. Sąd podkreślił obowiązek organu wynikający z art. 7-9 k.p.a. do wyjaśniania wątpliwości strony i udzielania wskazówek. Z protokołu rozprawy wynikało, że skarżący wyjaśnił, iż dołączona decyzja miała jedynie zobrazować sprawę, a podanie nie było odwołaniem. Sąd nakazał SKO ponowne rozpatrzenie sprawy z obowiązkiem wyjaśnienia treści żądania strony i ustalenia organu właściwego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie ustalił rzeczywistych intencji skarżącego i naruszył przepisy k.p.a. dotyczące ustalania treści żądania i obowiązku wyjaśniania wątpliwości strony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ administracji ma obowiązek precyzyjnie ustalić treść żądania strony i jej rzeczywiste intencje, a nie opierać się jedynie na dołączonych dokumentach lub ogólnym sformułowaniu pisma. Niewyjaśnienie wątpliwości i nieudzielenie wskazówek stronie narusza zasady postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 19

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej ma obowiązek z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

k.p.a. art. 65 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Jeżeli organ, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ma obowiązek czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien udzielić jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

u.s.k.o. art. 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.s.k.o. art. 2

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.p.b. art. 80 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Organem właściwym w sprawach z zakresu prawa budowlanego jest Wojewoda.

u.p.b. art. 29 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Budowa ogrodzeń nie wymaga pozwolenia na budowę.

u.p.b. art. 30 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic i placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie ustaliły rzeczywistych intencji skarżącego. Organy naruszyły przepisy k.p.a. dotyczące ustalania treści żądania i obowiązku wyjaśniania wątpliwości strony. Przekazanie sprawy do innego organu było przedwczesne i niepoparte należytym wyjaśnieniem stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Ciężar ustalenia stanu faktycznego sprawy spoczywa na tym organie administracji publicznej, do którego wpłynęło podanie z żądaniem załatwienia określonej sprawy. Jeżeli charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnienia rzeczywistej woli strony. Organ przy tym na podstawie art. 9 kpa ma obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien udzielić jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa organ ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

Skład orzekający

Izabela Ostrowska

przewodniczący sprawozdawca

Mirosława Kowalska

członek

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Właściwe ustalenie właściwości rzeczowej przez organy administracji, obowiązek wyjaśniania intencji strony, zasady postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania pisma przez SKO, ale ogólne zasady postępowania są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w administracji, gdzie organy nie przykładają należytej wagi do wyjaśnienia woli strony, co prowadzi do uchylenia ich decyzji. Jest to pouczające dla prawników procesowych.

Organy administracji nie wiedziały, czego chce obywatel? Sąd wyjaśnia, jak prawidłowo przekazać pismo.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1719/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-10-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Mirosława Kowalska
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 65 par. 1 w zw . z  art. 19
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2009 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie przekazania pisma zgodnie z właściwością I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008r. na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 kpa, art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r. nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 65 § 1 w związku z art. 19 kpa po rozpatrzeniu pisma P. S. z dnia [...] maja 2008r. dotyczącego nie przyjęcia zgłoszenia budowy ogrodzenia nieruchomości usytuowanej na działkach nr ew. [...] położonych w miejscowości D. W. gm. N. - przekazał sprawę do rozpoznania Wojewodzie [...].
Organ wyjaśnił, iż w dniu 19 maja 2008r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynęło pismo P. S. dotyczące nie przyjęcia zgłoszenia budowy ogrodzenia nieruchomości usytuowanej na działkach nr ew. [...] położonych w miejscowości D. W. gm. N. Skarżący stwierdził, że Urząd Gminy N. nie chce przyjąć zgłoszenia budowy ogrodzenia dopóki nie odda bez odszkodowania części swojej nieruchomości na poszerzenie dróg.
Organ podniósł, iż zgodnie z art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego "organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej". Organem właściwym w sprawach z zakresu prawa budowlanego jest Wojewoda [...], zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Stąd też temu organowi należało podanie przekazać.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008r. na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz.1071 ze zm.) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia P. S. - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podniesiono, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy Prawo budowlane, budowa ogrodzeń nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic i placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi (tj. organowi administracji architektoniczno - budowlanej).
Organ wyjaśnił, iż z załączonej do podania z dnia 19 maja 2008r. decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. (o odmowie wznowienia postępowania w sprawie przyjęcia zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia ww. nieruchomości) wynika, że postanowieniem z dnia [...] października 2007r. nr [...] Starosta N. nałożył na stronę obowiązek uzupełnienia braków w zgłoszeniu zamiaru budowy ogrodzenia ww. nieruchomości, a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. odmówił przyjęcia ww. zgłoszenia. Od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, którą załączył skarżący, przysługiwało prawo wniesienia odwołania do Wojewody [...] tymczasem strona wniosła podanie do Kolegium skarżąc się na nieprzyjęcie zgłoszenia budowy ogrodzenia.
W ocenie organu odwoławczego zaskarżonym postanowieniem prawidłowo przekazano ww. podanie według właściwości Wojewodzie [...], który jest właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji o odmowie wznowienia postępowania.
Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2008r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. S.i wnosząc o jego uchylenie.
W skardze podniesiono, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podjęło się wyegzekwowania swojego postanowienia z dnia [...] sierpnia 2006r. KOA [...]. Ponadto w ocenie skarżącego Urząd Gminy w N. narusza Protokół Europejskiej Komisji Praw Człowieka.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W oparciu o art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U., Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności jego wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga mogła zostać uwzględniona.
Na wstępie zauważyć należy, iż zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego jednym z podstawowych obowiązków organu administracji publicznej, który ma załatwić określoną sprawę, jest ustalenie przezeń zakresu swojej właściwości, w tym właściwości rzeczowej. Według art. 65 § 1 kpa jeżeli organ, do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego. Podjęcie działań w tym trybie musi być jednak poprzedzone ustaleniami i rozważaniami pozwalającymi na uznanie, że przy wykorzystaniu wszelkich metod wykładni organ, do którego wpłynęło żądanie rozpoznania sprawy nie jest właściwy.
Ponadto niezbędnym warunkiem zastosowania przekazania podania do innego, właściwego rzeczowo organu, jest precyzyjne ustalenie treści tego podania. Organ, do którego podanie wpłynęło, zobowiązany jest w możliwie precyzyjny sposób ustalić przedmiot żądania (wniosku). Dopiero tak wyjaśnione okoliczności faktyczne dotyczące rzeczywistych intencji danej osoby pozwalają określić treść żądania, ustalić, czy podanie takie w ogóle dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej, do której stosuje się przepisy kpa, a następnie, po ustaleniu organu właściwego rzeczowo, miejscowo i instancyjnie - przekazać temu organowi wniesione podanie. Przy czym ciężar ustalenia stanu faktycznego sprawy spoczywa na tym organie administracji publicznej, do którego wpłynęło podanie z żądaniem załatwienia określonej sprawy.
Z akt sprawy wynika, iż skarżący złożył w dniu 19 maja 2008r. (data wpływu do organu) podanie, w którym domaga się pomocy przy egzekwowaniu postanowienia Urzędu Gminy w N., którym nie przyjęto zamiaru budowy ogrodzenia. Do podania strona skarżąca dołączyła kopię decyzji Starosty N. z dnia [...] kwietnia 2008r.
Uznać należy, iż w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustaliło rzeczywistych intencji skarżącego. Jedyną zaś przyczyną przekazania było dołączenie do podania przez skarżącego kserokopii decyzji Starosty N. z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] oraz fakt, że w przeszłości organ ten prowadził postępowanie, którego stroną był skarżący.
Istotnie, żądanie strony w piśmie z dnia 19 maja 2008r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało określone w sposób ogólny i niezrozumiały. Należy mieć na względzie, iż żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy ocenić na podstawie treści pisma przez nią wniesionego, a nie na podstawie tytułu pisma. Jeżeli charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnienia rzeczywistej woli strony. Organ przy tym na podstawie art. 9 kpa ma obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien udzielić jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa organ ma obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Z przepisu tego wynika, iż w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek organ zobowiązany jest dokładnie ustalić treść oraz zakres wniosku, który strona kieruje do organu administracji publicznej. Wszelkie niejasności i niedopowiedzenia nie mogą być interpretowane na niekorzyść podmiotu (zob. wyrok WSA z dnia 24 maja 2005r. VII SA/Wa 1093/05, LEX nr 168038).
W razie wątpliwości mając na względzie postanowienia art. 7-9 kpa, należy zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska (wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2002 r. I SA 2188/00, LEX nr 81741).
Wskazać należy, iż z protokołu rozprawy, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 27 lutego 2009r. (karta 26 akt sądowych) wynika, iż skarżący wyjaśnił, że podanie będące przedmiotem przekazania nie jest i nie było odwołaniem od decyzji Starosty N. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r., a do podania dołączył ją jedynie dla zobrazowania sprawy.
Biorąc pod uwagę wskazania Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpatrując sprawę winno wyjaśnić bezspornie treść żądania strony skarżącej, i następnie ustalić jednoznacznie organ właściwy do rozpoznania sprawy.
Mając na względzie, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego co mogło mieć wpływ na wynik sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W punkcie II orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI