VII SA/WA 1658/05

VII SA/Wa 1658/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Zielińska-Śpiewak /przewodniczący/
Leszek Kamiński
Mirosława Kowalska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej skargę oddala
Uzasadnienie
VII SA/Wa 1658/05
UZASADNIENIE
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2005 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku S. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej własną decyzją z dnia [...] maja 2005 r., znak: [....], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2005 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] maja 2005 r., znak: [...], wydaną po rozpatrzeniu wniosku S. L. z dnia [...] lutego 2005 r. uzupełnionego pismem z dnia [...] kwietnia 2005 r., działając na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 2 kpa, odmówił uchylenia lub zmiany decyzji własnej z dnia [...] lutego 2005 r., znak: [...] umarzającej postępowanie wszczęte pismem A. L. z dnia [...] października 2004 r., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r., znak: [...] uchylającej własną decyzję z dnia [...] września 2002r., znak: [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lipca 2002 r., Nr [...] i orzekającej o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla [...] J. G., dla inwestycji: budynek branży motoryzacyjnej wraz z zapleczem socjalno – administracyjnym, na działce nr [...], obr. [...] przy al. [...] w K. oraz infrastrukturą techniczną (...).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż art. 154 § 1 kpa stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Podstawowym warunkiem uchylenia lub zmiany decyzji jest to, aby decyzja była ostateczna oraz okoliczność, że żadna ze stron nie nabyła prawa. Obydwa te warunki muszą być spełnione łącznie.
W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r., znak: [...], nie jest decyzją ostateczną, ponieważ została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 r., znak: [...], która następnie została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, co zdaniem organu, stanowi o niespełnieniu podstawowego warunku zawartego w przepisie art. 154 kpa.
Główny Inspektor Nadzory Budowlanego podniósł, iż w sprawach, w których z żądaniem wszczęcia postępowania występują strony o sprzecznych interesach lub gdy do udziału w postępowaniu wszczętym na wniosek jednej strony wezwano inne strony, mające sprzeczne interesy, nie będzie podstaw do zastosowania art. 154 kpa, ponieważ przynajmniej jedna ze stron może wywodzić swe prawo z decyzji ostatecznej.
W rozpoznawanym przypadku, obok wnioskodawcy żądającego uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r., znak: [...], występują inne strony o sprzecznych interesach, w szczególności [...] J. G., na rzecz której zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę dla inwestycji dotyczącej budynku branży motoryzacyjnej wraz z infrastrukturą.
Ponadto organ wskazał, iż w przypadku gdy postępowanie administracyjne zostało zakończone wydaniem decyzji w wyniku rozpoznania odwołania, to decyzja w sprawie uchylenia decyzji w trybie art. 154 kpa, może dotyczyć jedynie organu odwoławczego. Byt prawny decyzji wydanej przez organ I instancji jest bowiem w całości uzależniony od utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego. Pozostawienie decyzji wydanej w wyniku odwołania, w warunkach uchylenia w trybie art. 154 kpa, czy w wyniku stwierdzenia nieważności, tylko decyzji pierwszoinstancyjnej, stwarzałoby stan niepewności prawnej a ponadto prowadziłoby do niewykonalności orzeczenia nadzorczego, stanowiącą przesłankę nieważności wynikająca z art. 156 § 1 pkt 5 kpa.
W skardze z dnia 19 listopada 2005 r. A. L. reprezentowana przez pełnomocnika S. L. wniosła o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005 r., jako wydanej niezgodnie z prawem, tj. kodeksem postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skarżąca odniosła się do kwestii merytorycznych dotyczących w szczególności wydanego pozwolenia na budowę, objętego decyzją Wojewody [...], a mianowicie faktu, iż sprowadza ona bezpośrednie niebezpieczeństwo katastrofy w ruchu lądowym, polegające na tym, że w w/w decyzji został zatwierdzony ruch drogowy dla obsługi zaprojektowanego na działce nr [...] obiektu po istniejącej jednokierunkowej drodze pod prąd tj. w kierunku przeciwnym niż funkcjonuje od 1991 r. jednokierunkowa droga dojazdowa do stacji paliw.
A. L. wskazała ponadto, iż jej zdaniem, wydanie decyzji Wojewody [...] nastąpiło w drodze popełnienia przestępstwa z art. 271 § 1 i 3 kodeksu karnego. Bowiem w decyzji tej poświadczono nieprawdę podając, że urząd wystąpił do Zarządu Dróg i Komunikacji, który jest zarządcą ul. [...] oraz do Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta K. z zapytaniem dotyczącym kwestii dojazdu do planowanej inwestycji oraz podając, że otrzymane odpowiedzi nie zawierają informacji o niebezpieczeństwie w ruchu drogowym. Zdaniem strony skarżącej, korespondencję w sprawie powstałego zagrożenia, Wydział Rozwoju Regionalnego [...] Urzędu Wojewódzkiego prowadził dopiero po wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji, zwracając się pismem z dnia 23 sierpnia 2004 r. Podniósła, iż Zarząd Dróg i Komunikacji w K. pismem z dnia 22 października 2004 r. oraz Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta K. pismem z dnia 30 września 2004 r. zawiadamiają, że organizacja ruchu dla obsługi projektowanego budynku branży motoryzacyjnej stwarza zagrożenie w ruchu drogowym. Ponadto, że planowana na działce [...] obr. [...] inwestycja nie posiada uzgodnienia części drogowej i ruchowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005 r., znak: [....] utrzymująca w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r., znak: [...], wydaną w oparciu o art. 154 § 1 kpa w zw. z art. 154 § 2 kpa, którą odmówiono uchylenia lub zamiany decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r., znak: [...] umarzającej postępowanie wszczęte pismem z dnia 8 października 2004 r. A. L., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r., znak: [...].
Na wstępie należy zauważyć, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie uznał i dał temu wyraz w swojej decyzji z dnia [...] maja 2005 r., jak również z dnia [...] października 2005 r., iż wniosek z dnia 21 lutego 2005 r. o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r., jak również wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 13 czerwca 2005 r. pochodził od S. L.. Działał on bowiem w imieniu swojej wnuczki A. L.. Jednakże ta okoliczność nie miała wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 154 § 1 kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Powyższa regulacja to tryb postępowania nadzwyczajnego stanowiący odstępstwo od zasady wyrażonej w przepisie art. 16 kpa – trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej.
Dla wzruszenia decyzji w trybie art. 154 kpa wymagalne jest spełnienie łącznie trzech przesłanek: musi to być decyzja ostateczna, decyzja ta nie może tworzyć praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania oraz to, że za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r., znak: [...] umarzająca postępowanie wszczęte pismem z dnia 8 października 2004 r. A. L., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r., znak: [...], w dacie wydania decyzji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r., nie była decyzją ostateczną. Została ona bowiem utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 r., znak: [...], która została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i była przedmiotem postępowania sądowego prowadzonego w sprawie VII SA/Wa 754/05.
Prawidłowo zatem organ administracji rozstrzygający sprawę wniosku o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r. uznał, iż brak przymiotu ostateczności w/w decyzji stanowi przeszkodę uniemożliwiająca pozytywne jego rozpatrzenie.
Weryfikacji w trybie określonym w przepisie art. 154 kpa podlegają wyłącznie decyzje ostateczne – nie jest możliwa weryfikacja w tym trybie decyzji nieostatecznej (zob. wyrok NSA z dnia 30 marca 1999 r., III SA 10/98).
Ponadto, na marginesie należy wskazać, iż w sprawach, w których z żądaniem wszczęcia postępowania występują strony o sprzecznych interesach, lub gdy do udziału w postępowaniu wszczętym na wniosek jednej strony wezwano inne strony mające sprzeczne interesy, nie będzie podstaw do zastosowania przepisu art. 154 kpa, bo przynajmniej jedna ze stron może wywodzić swoje prawo z decyzji (zob. wyrok NSA z 15 lipca 1999 r., I SA 1644/98).
Ustalenie tego, że decyzja nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron wymaga stwierdzenia, że z jej treści nie mogą one wyciągnąć dla siebie żadnych korzyści prawnych, nie mogą wywieść uprawnień (Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz B. Adamiak, J. Batawski CH Beck Warszawa, 1996 str. 680).
W rozpoznawanej sprawie wskutek wydania decyzji o umorzeniu postępowania wszczętego pismem z dnia 8 października 2004 r. A. L., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę niewątpliwe jest, iż przynajmniej jedna ze stron, w tym przypadku [...] J.G., może wywieść dla siebie korzyści prawne, a także swoje uprawnienia.
Wyklucza to definitywnie dopuszczalność zmiany lub uchylenia decyzji na mocy art. 154 kpa.
Z całą stanowczością należy stwierdzić, iż naruszenie którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek z art. 154 kpa stanowiłoby rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.
Ponadto wskazać należy, iż zarzuty skargi nie odnoszą się do merytorycznego rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005 r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] maja 2005 r., lecz podnoszone są w niej zarzuty dotyczące decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r., która nie jest przedmiotem badania w niniejszym postępowaniu.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.