VII SA/Wa 1648/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę D. S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Kara została nałożona za niewykonanie zaleceń pokontrolnych z 2018 r., dotyczących zamontowania rynien i rur spustowych w celu zabezpieczenia zabytkowego budynku przed degradacją. Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącą. Kluczowym zarzutem Sądu było naruszenie art. 107e w związku z art. 40 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Sąd stwierdził, że doszło do wadliwego dwukrotnego ukarania współwłaścicieli zabytku (D. S. i jej męża L. S.) za niewykonanie tych samych zaleceń pokontrolnych. Wskazano, że powinna zostać wydana jedna decyzja dotycząca obojga współwłaścicieli, a nałożenie dwóch odrębnych kar stanowiło naruszenie prawa i próbę ukrycia faktu podwójnego obciążenia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych wad prawnych, w tym wydanie jednej decyzji wobec obojga współwłaścicieli i ponowną analizę przesłanek nałożenia kary.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazanie na konieczność prawidłowego określenia stron postępowania w sprawach dotyczących współwłasności zabytków oraz zakaz dwukrotnego nakładania kar za te same zaniedbania.
Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności zabytku i zastosowania przepisów o karach pieniężnych w ustawie o ochronie zabytków.
Zagadnienia prawne (2)
Czy możliwe jest dwukrotne nakładanie kar pieniężnych na współwłaścicieli zabytku za niewykonanie tych samych zaleceń pokontrolnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dwukrotne nakładanie kar pieniężnych na współwłaścicieli zabytku za niewykonanie tych samych zaleceń pokontrolnych jest niezgodne z prawem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wydanie dwóch odrębnych decyzji o ukaraniu każdego ze współwłaścicieli zabytku za niewykonanie tych samych zaleceń pokontrolnych stanowi naruszenie art. 107e w związku z art. 40 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Powinna zostać wydana jedna decyzja dotycząca obojga współwłaścicieli, a podwójne ukaranie jest nieuzasadnione i stanowi próbę ukrycia faktu podwójnego obciążenia.
Czy organ ochrony zabytków może nakładać kary pieniężne na podstawie zaleceń pokontrolnych, gdy charakter nieprawidłowości nie uzasadnia wydania decyzji nakazującej przeprowadzenie prac?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ ochrony zabytków może nakładać kary pieniężne na podstawie zaleceń pokontrolnych, jeśli nieprawidłowości nie są na tyle poważne, by wymagać wydania decyzji nakazującej przeprowadzenie prac konserwatorskich lub budowlanych.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że wydanie zaleceń pokontrolnych w zakresie prac zabezpieczających, takich jak montaż rynien, jest dopuszczalne na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, gdy nie ma potrzeby wydawania decyzji na podstawie art. 49 ust. 1 tej ustawy. Niewykonanie tych zaleceń może skutkować nałożeniem kary pieniężnej na podstawie art. 107e ustawy.
Przepisy (13)
Główne
u.o.z. art. 40 § 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Podstawa do wydania zaleceń pokontrolnych w przypadku nieodpowiedniego stanu zachowania zabytku, gdy charakter nieprawidłowości nie uzasadnia wydania decyzji.
u.o.z. art. 107e § 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Określa wysokość kary pieniężnej za niewykonanie zaleceń pokontrolnych.
u.o.z. art. 107e § 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Określa organ właściwy do nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie zaleceń pokontrolnych.
Pomocnicze
u.o.z. art. 49 § 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Podstawa do wydania decyzji nakazującej przeprowadzenie prac konserwatorskich lub budowlanych przy zabytku.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 189d
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki wymierzania administracyjnej kary pieniężnej.
k.p.a. art. 189f
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe dwukrotne ukaranie współwłaścicieli zabytku za niewykonanie tych samych zaleceń pokontrolnych.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej dotyczące nienależytego rozpoznania zarzutów odwoławczych przez Ministra (nie były kluczowe dla rozstrzygnięcia Sądu).
Godne uwagi sformułowania
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy • Decyzja nakładająca karę pieniężną w sytuacji normowanej art. 107e pkt 1 i 2 u.o.z. jest decyzją związaną. • Doszło zatem w ocenie Sądu do naruszenia art. 107e u.o.z. w związku z art. 40 ust. 1 u.o.z. • Przyjęcie przedstawionego rozwiązania stanowi więc albo niewłaściwe określenie strony postępowania poprzez uznanie odrębnej odpowiedzialności każdego ze współwłaścicieli, albo – co gorsza – próbę ukrycia faktu, że kara nakładana jest w wielokrotnej (tu: dwukrotnej) wysokości.
Skład orzekający
Marta Kołtun-Kulik
przewodniczący
Tomasz Janeczko
sprawozdawca
Mirosław Montowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność prawidłowego określenia stron postępowania w sprawach dotyczących współwłasności zabytków oraz zakaz dwukrotnego nakładania kar za te same zaniedbania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności zabytku i zastosowania przepisów o karach pieniężnych w ustawie o ochronie zabytków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych, nawet w kontekście ochrony dziedzictwa narodowego. Pokazuje też, że nawet organy administracji mogą popełniać błędy proceduralne, które prowadzą do uchylenia ich decyzji.
“Współwłaściciele zabytku ukarani dwa razy za to samo? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.