VII SA/Wa 1642/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-12-14
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęprojekt zamiennynieważność decyzjiplan miejscowyrozbudowahala produkcyjnapostępowanie naprawczezagadnienie wstępnezawieszenie postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nadzoru budowlanego nakładające obowiązek sporządzenia projektu zamiennego, uznając postępowanie za przedwczesne z powodu nierozstrzygniętego zagadnienia prawomocności pozwolenia na budowę.

Sprawa dotyczyła nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego dla rozbudowy hali produkcyjnej, której pozwolenie na budowę zostało wcześniej stwierdzone jako nieważne. Skarżący domagali się nakazu rozbiórki. Sąd uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, uznając postępowanie za przedwczesne, ponieważ kluczowe dla sprawy było rozstrzygnięcie o prawomocności pozwolenia na budowę, które było przedmiotem toczącego się postępowania przed NSA. Sąd wskazał na naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę I. F. i G. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego dla rozbudowy hali produkcyjnej. Pozwolenie na budowę tej hali zostało wcześniej stwierdzone jako nieważne decyzją Wojewody, a następnie utrzymane w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący domagali się nakazu rozbiórki obiektu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, uznając postępowanie za przedwczesne. Kluczowym argumentem Sądu było to, że wyrok WSA z 26 września 2019 r. oddalający skargę inwestora na decyzję GINB nie był prawomocny, gdyż złożono od niego skargi kasacyjne. W związku z tym, toczące się postępowanie przed NSA stanowiło obligatoryjną przesłankę do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż rozstrzygnięcie o legalności decyzji o pozwoleniu na budowę było zagadnieniem wstępnym, od którego zależało dalsze postępowanie naprawcze. Sąd podkreślił, że brak rozstrzygnięcia tego zagadnienia uniemożliwiał prawidłowe zakończenie postępowania administracyjnego. Organy nadzoru budowlanego naruszyły zatem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., a wydane rozstrzygnięcia były przedwczesne. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ powinien zawiesić postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego (prawomocności pozwolenia na budowę) jest obligatoryjne dla dalszego prowadzenia postępowania naprawczego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że toczące się postępowanie przed NSA dotyczące prawomocności decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi zagadnienie wstępne, którego nierozstrzygnięcie uniemożliwia prawidłowe zakończenie postępowania naprawczego. Organy administracji naruszyły art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania, co skutkowało przedwczesnością wydanych decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne musi mieć ścisłą zależność z rozpatrzeniem sprawy głównej, a jego nierozstrzygnięcie musi uniemożliwiać zakończenie sprawy co do istoty.

p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3

Ustawa - Prawo budowlane

W przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Przepis ten może mieć zastosowanie również do obiektu wykonanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego.

Pomocnicze

p.b. art. 50

Ustawa - Prawo budowlane

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, jeśli narusza ona prawo materialne lub procesowe.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3

Ustawa - Prawo budowlane

Warunki udzielenia pozwolenia na budowę.

p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego.

p.b. art. 51 § ust. 4 i 6

Ustawa - Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nierozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego dotyczącego prawomocności pozwolenia na budowę stanowiło obligatoryjną przesłankę do zawieszenia postępowania administracyjnego. Organy naruszyły art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., co skutkowało przedwczesnością wydanych decyzji.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżących dotyczące niezgodności inwestycji z planem miejscowym i konieczności nakazania rozbiórki (sąd nie odniósł się do nich merytorycznie z uwagi na przedwczesność postępowania).

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi obligatoryjną przesłankę zawieszenia postępowania administracyjnego brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego musi uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej co do istoty wydane rozstrzygnięcia były przedwczesne

Skład orzekający

Włodzimierz Kowalczyk

przewodniczący

Monika Kramek

członek

Andrzej Siwek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność zawieszania postępowań administracyjnych w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania sądowego, zwłaszcza gdy dotyczy to kluczowych kwestii prawnych, takich jak prawomocność decyzji stanowiącej podstawę wykonanych robót budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie administracyjne jest prowadzone równolegle do postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego podstawowej decyzji administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych, w tym obowiązku zawieszania postępowań, co może mieć kluczowe znaczenie dla ostatecznego rozstrzygnięcia. Podkreśla złożoność postępowań budowlanych i ich powiązanie z innymi postępowaniami.

Sąd administracyjny uchyla decyzję nadzoru budowlanego: dlaczego postępowanie było przedwczesne?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1642/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek /sprawozdawca/
Monika Kramek
Włodzimierz Kowalczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Sygn. powiązane
II OSK 1204/22 - Wyrok NSA z 2025-01-24
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek, sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Protokolant specjalista Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi I. F. i G. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz I. F. i G. F. solidarnie kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi oraz kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) na rzecz I. F. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "[...]WINB", "organ odwoławczy") zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], po rozpoznaniu rozpatrzeniu odwołania I. F. i G. F. (dalej jako "skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej jako "PINB [...]", "PINB", "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], nakładającej na [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako "inwestor"), obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego rozbudowanej hali wraz z infrastrukturą techniczną, usytuowanej na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...] obręb [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w terminie 90 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna – utrzymał w mocy ww. decyzję. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020, poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.").
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r., Nr [...], zatwierdzono projekt budowlany i udzielono [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia na rozbudowę budynku hali produkcyjnej z częścią biurową oraz infrastrukturą techniczną, na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...] obr. [...], w gminie[...].
W dniu 14 marca 2018 r. do Wojewody [...] wpłynął sprzeciw Prokuratora Okręgowej w [...], Wydział [...] Sądowy od powyższej decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r. Powyższej decyzji Prokurator zarzucił rażące naruszenie przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 741, dalej: "p.b.") polegające na udzieleniu pozwolenia na budowę w sytuacji, w której projekt budowlany przedstawiony przez inwestora jest sprzeczny z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Prokuratora kwestionowany projekt budowlany, wbrew swojej nazwie, nie dotyczy rozbudowy istniejącego budynku, a budowy nowego budynku produkcyjnego, zaś miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi, że w miejscu usytuowania planowanego obiektu me można budować nowych budynków o funkcji produkcyjnej.
Decyzją z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji ww. Starosty [...] z [...] września 2016 r., nr [...].
Po rozpatrzeniu odwołania inwestora, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "GINB") decyzją z [...] stycznia 2019 r. znak: [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody [...].
GINB podniósł, że działki nr ewid. [...], [...], [...], [...], na których zaprojektowano sporną inwestycję, w dniu wydania pozwolenia na budowę objęte były zakresem obowiązywania uchwały Rady Miejskiej w [...] z [...] maja 2015 r. nr [...], w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta [...], dla obszaru którego granice wyznacza oś ul. S., północna granica administracyjna miasta [...], os. ul. L. i północna linia rozgraniczająca, ul. P. - część B (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2015 r. poz. [...]), dalej jako "m.p.z.p.", "miejscowy plan". W ocenie GINB z analizy projektu budowlanego wynika, że sporne zamierzenie budowlane polega na budowie budynku produkcyjnego. Projektowany budynek hali jest samodzielnym konstrukcyjnie budynkiem, trwale związanym z gruntem który został wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ścian) oraz posiada odrębne fundamenty i dach. Pomiędzy istniejącym budynkiem hali produkcyjnej, a projektowanym budynkiem hali produkcyjnej, znajduje się dylatacja 0,22 m. Ponadto, w projekcie budowlanym projektant używa sformułowań "hala produkcyjna projektowana", "hala produkcyjna istniejąca", co zdaniem organu odwoławczego wskazuje, że w analizowanym przypadku mamy do czynienia z dwoma budynkami - budynkiem hali produkcyjnej istniejącym oraz halą produkcyjną projektowaną. Organ wskazał, że ww. budynki te nie posiadają wspólnych fundamentów, wspólnej ściany ani wspólnego dachu.
Następnie GINB wskazał, że przedmiotowa inwestycja położona jest na obszarze oznaczonym w miejscowym planie symbolem 2U. Natomiast z iż z treści przepisów § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z § 10 ust 2 pkt 4 lit. b tiret 7 m.p.z.p. wynika, że na terenie oznaczonym symbolem 2U dopuszcza się remonty, przebudowę, rozbudowę, nadbudowę istniejących budynków oraz realizację nowych budynków i budowli usługowych. W ocenie GINB z przepisów miejscowego planu nie wynika zakaz budowy nowych budynków na terenie oznaczonym symbolem 2U, a jedynie ograniczenie zabudowy polegające na możności realizacji jedynie budynków usługowych. GINB stwierdził, że funkcja spornej inwestycji (funkcja produkcyjna) jest niezgodna z przepisami § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z § 10 ust. 2 pkt 4 lit. a ww. miejscowego planu, które na terenie objętym sporna inwestycją dopuszczają jedynie realizacje budynków o funkcji usługowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 520/19 oddalił skargę inwestora na powyższą decyzję GINB z dnia [...] stycznia 2019 r.
Sąd w uzasadnieniu wyroku przyznał rację inwestorowi, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia mamy do czynienia z rozbudową dotychczasowego budynku o powierzchnię funkcjonalnie użytkowo i konstrukcyjnie powiązaną z dotychczas istniejącą "starą" częścią, a nie, jak wskazywały organy, z budową nowego budynku. Jednakże zdaniem Sądu nie ma wątpliwości, że zapisy miejscowego planu przewidują dla przedmiotowego obszaru jedynie zabudowę usługową. Przedmiotowy budynek, posiada natomiast funkcję produkcyjno – magazynową, co wynika z projektu budowlanego, a zatem nie mieści się w kategorii zabudowy usługowej.
Skargi kasacyjne od ww. wyroku złożyli inwestor oraz skarżący.
W dniu 28 stycznia 2019 r. do PINB [...] wpłynął wniosek skarżących o "wydanie nakazu rozbiórki budynku hali produkcyjno- magazynowej, wybudowanej na podstawie wadliwego pozwolenia na budowę udzielonego [...] sp. z o.o. z/s w [...] decyzją Starosty [...] nr [...] (nr rej. [...]) z dnia [...] września 2016r."
W dniu [...] lutego 2019 r. PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie doprowadzenia robót budowlanych wykonanych przy realizacji hali produkcyjnej z częścią biurową na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. L. w [...], stanowiącego własność [...] sp. z o.o., do zgodności z przepisami prawa.
PINB [...] decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], a podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. nałożył na [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego rozbudowanej hali wraz z infrastrukturą techniczną, usytuowanej na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...] obręb [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w terminie 90 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
PINB, przywołując ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2018 r., decyzję GINB z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz wyrok WSA xz dnia 26 września 2019 r. wskazał, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności. Stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę powoduje konieczność przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania naprawczego w trybie art. 50- 51 p.b.. W postępowaniu tym zasadniczym obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest rozstrzygnięcie o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane doprowadzić do stanu zgodnego z obowiązującym prawem. w niniejszej sprawie w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego obejmującego przedmiotowy inwestycję, uwzględniającego w razie konieczności zakres robót budowlanych niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem. Roboty budowlane nie są prowadzone, stąd nie zachodzi konieczność ich uprzedniego wstrzymania na podstawie art. 50 ww. ustawy
Od powyższej decyzji pismem z dnia 1 marca 2021 r. odwołanie złożyli skarżący.
Postawili zarzuty naruszenia:
1) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 oraz art. 11 k.p.a., a także art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i poczynienie błędnych ustaleń faktycznych w sprawie,
2) art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. poprzez niewłaściwie zastosowanie i art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. przez jego niezastosowanie i zaniechanie nakazania rozbiórki spornego obiektu budowlanego, realizowanego niezgodnie z przepisami uchwały nr [...] Rady Miejskiej w[...] z dnia [...] maja 2015 r., której to sprzeczności nie da się usunąć jedynie przez wykonanie projektu budowlanego zamiennego dla tego obiektu.
Skarżący, przywołując obszernie orzecznictwo, wskazali, że inwestycja, polegająca na "rozbudowie" hali produkcyjnej na terenie, którego jedyną dopuszczalną funkcją są usługi, jest niezgodna z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i niezgodność ta ma charakter trwały i nie dający się usunąć w inny sposób, jak tylko przez nakazanie rozbiórki realizowanego obiektu.
Sprzeczność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stwierdzona we właściwym postępowaniu ostatecznymi decyzjami, skutkuje bezwzględnym nakazem rozbiórki obiektu budowlanego. Brak jest możliwości zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3 p.b. gdyż budowany obiekt (sprzeczny z przeznaczeniem terenu określonym w MPZP dla terenu o symbolu 2U, co wynika z ostatecznych decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2018 r., oraz decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 r., nigdy nie będzie zgodny z przepisami obowiązującego w dniu wydania pozwolenia na budowę m.p.z.p.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję I instancji.
Organ odwoławczy zaaprobował stanowisko PINB, jednocześnie wskazał, że procedura wynikająca z ar. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. ma zastosowanie także w sytuacji, jaka miała miejsce w omawianej sprawie, tj. braku poparcia zrealizowanego obiektu budowlanego w zatwierdzonej dokumentacji projektowej. [...] WINB podkreślił, że z orzecznictwa wynika, iż w stosunku do obiektu budowlanego wykonanego w całości bądź w części na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, którą następnie wyeliminowano z obrotu prawnego, może być stosowany odpowiednio przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., który pozwala, po nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, dokonanie następnie ustaleń, ocen i rozstrzygnięć, o których mowa w art. 51 ust. 4 i 6 p.b.
Odnosząc się do stanowiska skarżących w zakresie zasadności wydania w sprawie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. nakazu rozbiórki przedmiotowej hali, [...] WINB wskazał, że ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym wyeliminowanie z obrotu prawnego pozwolenia na budowę, która realizowana była przez inwestora w świetle otrzymanego uprawnienia wymaga po stronie organu nadzoru budowlanego przeprowadzenia postępowania naprawczego. Z kolei z postępowaniem naprawczym nie należy utożsamiać arbitralnie podjętego rozstrzygnięcia w zakresie nakazu doprowadzenia inwestycji do stanu poprzedniego czy też rozbiórki obiektu budowlanego zrealizowanego w powyżej zaprezentowanym stanie faktycznym.
Pismem z dnia 11 lipca 2021 skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli I. F. i G. F..
Skarżący powtórzyli zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu.
Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji i zasądzenie kosztów postępowania,
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o oddalenie skargi.
Także inwestor w piśmie z dnia 7 grudnia 2021 r. wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że zdecydował się odstąpić od zamiaru wykorzystywania rozbudowanej części budynku na cele produkcyjne. W rozbudowanej części budynku ma być realizowana funkcja usługowa. Projekt budowlany zamienny, który złożony zostanie w PINB w wykonaniu zobowiązania nałożonego zaskarżonymi rozstrzygnięciami, będzie uwzględniać nową, usługową funkcję rozbudowanej części budynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie odpowiadają przepisom prawa, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane w skardze.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], nakładającą na [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego rozbudowanej hali wraz z infrastrukturą techniczną, usytuowanej na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...] obręb [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w terminie 90 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna
W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę kwestionowanych rozstrzygnięć stanowił przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., w myśl którego organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Słusznie wskazał organ odwoławczy, że omawiany przepis może mieć także zastosowanie w stosunku do obiektu budowalnego wykonanego w całości lub w części na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, którą następnie wyeliminowano z obrotu prawnego. Bezsporne w sprawie jest, że decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] stwierdzono nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia na rozbudowę budynku hali produkcyjnej z częścią biurową oraz infrastrukturą techniczną, na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...] obr. [...], w gminie [...]. Następnie, po rozpatrzeniu odwołania inwestora, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. znak: [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody [...], a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 520/19 oddalił skargę inwestora na powyższą decyzję GINB z dnia [...] stycznia 2019 r.
Jednakże uszło uwadze organów jak i stron postępowania, że ww. wyrok WSA w Warszawie z 26 września 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 520/19 jest nieprawomocny, albowiem zarówno skarżący jak i inwestor złożyli skargi od powyższego wyroku. Tym samym nie zostało prawomocnie zakończone postępowanie sądowoadministracyjne badające zgodność z prawem ww. decyzji GINB z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz Wojewody [...] z dnia [...] maja 2018 r., którymi wyeliminowano z obrotu prawnego pozwolenie na rozbudowę omawianego obiektu budowlanego, co było przesłanką do wszczęcia przez PINB przedmiotowego postępowania naprawczego zakończonego wydaniem zaskarżonych rozstrzygnięć.
W ocenie Sądu ww. toczące się (obecnie przed NSA) postępowanie sądowoadministracyjne stanowiło obligatoryjną przesłankę zawieszenia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonymi rozstrzygnięciami, wynikającą z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W myśl powołanego przepisu organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wyjaśnić należy, że na konstrukcję "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w ww. przepisie, składają się cztery elementy: (1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; (2) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie danej sprawy i wydanie decyzji; (3) rozstrzygnięcie należy do kompetencji innego organu albo sądu; (4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Przy czym, jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1570/11 (publ. Cbosa), organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde - zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony - zakończenie postępowania administracyjnego. Innymi słowy, zagadnienie wstępne musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej. Chodzi tu o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno więc zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie pozytywnej lub negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe.
Zatem, organ administracji publicznej przed zawieszeniem postępowania na podstawie cyt. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., obowiązany jest ustalić, czy występuje opisany wyżej związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a stwierdzonym zagadnieniem; o występowaniu takiego związku/zależności przesądzać będą przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę prawną decyzji administracyjnej. W razie gdy związek ten nie występuje, organ obowiązany jest przyjąć, że nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Podkreślić przy tym trzeba, że zawieszając postępowanie na podstawie ww. przepisu organ nie może kierować się przewidywaniami, co do wyniku postępowania, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 803/16, "Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania". Podobnie przyjął NSA w wyroku z dnia 19 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 541/18, podnosząc, że "Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego". Istotnym elementem zagadnienia wstępnego w rozumieniu ww. przepisu jest więc istnienie ścisłej zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji; "brak rozstrzygnięcia określonego zagadnienia musi uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej co do istoty, nie zaś jedynie determinować kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji" (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1268/16).
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu oczywistym jest, że ewentualne wyeliminowanie w postepowaniu sądowoadministracyjnym ww. decyzji Wojewody [...] oraz GINB powodowałaby bezprzedmiotowość wszczętego postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 p.b. Także należy zwrócić uwagę, iż już na etapie postępowania przed WSA w Warszawie nastąpiła korekta stanowiska organu w zakresie spornej inwestycji, albowiem Sąd w wyroku z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 520/19 przyznał rację inwestorowi, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia mamy do czynienia z rozbudową dotychczasowego budynku o powierzchnię funkcjonalnie użytkowo i konstrukcyjnie powiązaną z dotychczas istniejącą "starą" częścią, a nie, jak wskazywały organy, z budową nowego budynku.
W ocenie Sądu prawomocne rozstrzygnięcie sądu administracyjnego w tym zakresie prawidłowości ww. decyzji Wojewody [...] oraz GINB stanowi zagadnienie wstępne stanowiące o konieczności zawieszenia omawianego postepowania naprawczego, Dopiero po wydaniu przez sąd administracyjny prawomocnego rozstrzygnięcia, PINB winien rozważyć kontynuowanie postępowania naprawczego, a przypadku rozstrzygnięcia sądowego akceptującego wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...], stosując się do wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku, rozważyć, którą z instytucji wskazanych w art. 51 ust. 1 p.b. zastosować.
Tym samym w niniejszej sprawie organy naruszyły art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b.., a wydane rozstrzygnięcia były przedwczesne.
W świetle powyższego przedwczesne byłoby także odnoszenie się do zarzutów skarżących jak i stanowiska inwestora dotyczących merytorycznych kwestii zawartych w omawianych decyzjach.
Dodatkowo wskazać należy, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się postanowienie PINB [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...], którym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 p.b. zawieszono postępowanie administracyjne w sprawie doprowadzenia do zgodności z przepisami prawa robót budowlanych wykonanych przy realizacji hali produkcyjnej z częścią biurową na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. L. w [...], do czasu rozpatrzenia przez WSA w Warszawie wniosku [...] Sp. z o.o. z dnia [...] marca 2019 r. o wstrzymanie wykonania decyzji GINB z dnia [...] stycznia 2019 r. W wyniku rozpatrzenia zażalenia G. F. na powyższe rozstrzygnięcie, [...]WINB postanowieniem dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] z, uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. [...] WINB wskazał, że jego wątpliwości budzi zagadnienie wstępne stanowiące podstawę zawieszenia postępowania administracyjnego, albowiem w sentencji postanowienia PINB wskazał na konieczność rozpatrzenia przez WSA w Warszawie wniosku [...] Sp. z o.o. z dnia[...] marca 2019 r. o wstrzymanie wykonania decyzji GINB z dnia [...] stycznia 2019 r., natomiast w uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zagadnieniem wstępnym będzie ocena prawidłowości decyzji GINB z dnia [...] stycznia 2019 r. dokonana przez Sąd. [...] WINB podkreślił, że wynik rozpatrzenia przez sąd administracyjny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Jednakże [...]WINB zgodził się z PINB, że kwestia legalności wydanego pozwolenia na budowę, która będzie przedmiotem oceny sądowoadministracyjnej w postaci prawomocnego wyroku, ma niewątpliwie wpływ na postępowanie administracyjne z zakresu nadzoru budowlanego prowadzone w sprawie zgodności z prawem realizowanej inwestycji. W związku z powyższym oraz z uwagi na brak spójności pomiędzy rozstrzygnięciem a uzasadnieniem postanowienia PINB, w ocenie [...]WINB organ I instancji winien dokonać ponownej weryfikacji dokonanych ustaleń i wydać stosowne rozstrzygnięcie, którego sentencja będzie odpowiadać uzasadnieniu.
Pomimo powyższego stanowiska organu odwoławczego, PINB z nieznanych Sądowi przyczyn nie wydał stosownego postanowienia w zakresie zawieszenia spornego postepowania administracyjnego.
Z przedstawionych powodów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzją oraz decyzję I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI