VII SA/Wa 1638/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-12-01
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenie zdrowotneskładkiNFZdziałalność pozarolniczapostępowanie administracyjnewniosekdecyzja z urzędu

WSA w Warszawie oddalił skargę Z.W. na decyzję Prezesa NFZ, uznając, że organ I instancji wydał decyzję z urzędu, podczas gdy postępowanie w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym może być wszczęte tylko na wniosek ubezpieczonego.

Skarżący Z.W. wniósł skargę na decyzję Prezesa NFZ, która uchyliła decyzję Dyrektora OW NFZ o stwierdzeniu obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organ I instancji wydał decyzję z urzędu, podczas gdy zgodnie z art. 109 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, postępowanie w tej sprawie może być wszczęte wyłącznie na wniosek ubezpieczonego. Sąd podkreślił, że kwestie dotyczące wysokości składek należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Z.W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2006 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ stwierdził istnienie obowiązku odprowadzenia przez wnioskodawcę składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej. Organ I instancji oparł się na art. 82 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, wskazując, że składka zdrowotna jest opłacana odrębnie z każdego tytułu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia. Od tej decyzji odwołał się Z.W. Prezes NFZ, decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając, że zgodnie z art. 109 ust. 3 ustawy, wniosek o rozpatrzenie sprawy w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego zgłasza ubezpieczony, a organ nie może wydać decyzji z urzędu. Prezes NFZ wskazał, że organ I instancji powinien był wystosować pismo wyjaśniające do ZUS i skarżącego, że tylko ubezpieczony może wszcząć postępowanie. Skarżący Z.W. wniósł skargę do WSA, podnosząc, że decyzja Prezesa NFZ została wydana niezgodnie z prawem. Sąd oddalił skargę, uznając, że nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa materialnego ani istotnych wad postępowania. Sąd podkreślił, że organ I instancji wydał decyzję z urzędu, bez podstawy prawnej, podczas gdy art. 109 ust. 3 ustawy wymaga wniosku ubezpieczonego. Sąd zaznaczył, że uchylenie decyzji przez Prezesa NFZ działało na korzyść skarżącego, a sama skarga koncentrowała się na kwestionowaniu wysokości składki, co nie było przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w tej sprawie. Kwestie wymierzania i pobierania składek należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Postępowanie w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym może być wszczęte wyłącznie na wniosek ubezpieczonego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 109 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, który jednoznacznie stanowi, że wniosek o rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym zgłasza ubezpieczony. Organ I instancji wydał decyzję z urzędu, co stanowiło naruszenie tej normy prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.ś.o.z. art. 109 § ust. 1-3

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Przepis kompetencyjny dający organom Funduszu uprawnienia do rozpatrzenia indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Ust. 3 stanowi, że wniosek o rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym zgłasza ubezpieczony.

Pomocnicze

u.ś.o.z. art. 82 § ust. 3

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

W przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż z jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ I instancji wydał decyzję z urzędu, podczas gdy postępowanie w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym może być wszczęte tylko na wniosek ubezpieczonego (art. 109 ust. 3 u.ś.o.z.). Kwestie dotyczące wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne i podstawy jej wymierzenia należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych, a nie sądu administracyjnego w niniejszej sprawie.

Odrzucone argumenty

Skarżący kwestionował wysokość składki zdrowotnej i podstawę jej wymierzenia, co wykraczało poza zakres kontroli sądu administracyjnego w tej sprawie.

Godne uwagi sformułowania

Organ I instancji czyli Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydał decyzję działając z urzędu, a więc bez podstawy prawnej. Ze sformułowania skargi wynika, iż skarżący nie zrozumiał decyzji organu odwoławczego. Sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwych organów ubezpieczeń społecznych.

Skład orzekający

Halina Kuśmirek

przewodniczący sprawozdawca

Bogusław Cieśla

członek

Wojciech Mazur

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 109 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zakresie wszczynania postępowań dotyczących objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w zakresie ubezpieczeń zdrowotnych, ale jej odbiór może być ograniczony do specjalistów z tej dziedziny.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1638/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla
Halina Kuśmirek /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Mazur
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia istnienia obowiązku odprowadzenia składek na ubezpieczenia zdrowotne skargę oddala.
Uzasadnienie
VII SA/Wa 1638/06
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 109 ust. 1-3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. Nr 210, poz. 2135) po rozpoznaniu wniosku Z. W. stwierdził istnienie obowiązku odprowadzenia przez wnioskodawcę składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie w dniu [...] stycznia 1999 r. do nadal.
Organ I instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 82 ust. 3 w/w ustawy w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż z jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacane jest z każdego z tych tytułów odrębnie.
Organ podniósł, iż zwolnienie z obowiązku ubezpieczenia społecznego ( emerytalno-rentowego) wynikające z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie jest tożsame ze stwierdzeniem, iż osoba nie jest objęta ubezpieczeniem społecznym, i że jest ona tym samym wyłączona z sytemu ubezpieczenia społecznego.
Od powyższej decyzji odwołał się Z. W.
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uchylił zaskarżona decyzję i przekazał ją do ponownego rozpoznania.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, iż na podstawie art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. Nr 210, poz. 2135) wniosek o rozpatrzenie sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zgłasza Ubezpieczony.
Zgodnie z powyższym dyrektor Oddziału Wojewódzkiego wydaje decyzję dotyczącą objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym tylko w przypadku gdy wniosek o rozpatrzenie sprawy w tym zakresie zgłosi ubezpieczony, co oznacza, że nie może wydać decyzji z urzędu.
Jak wynika z zebranych w sprawie dokumentów Z. W. nie wystąpił do dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiotowym zakresie.
Prezes Funduszu podniósł, iż organ I instancyjny przed rozpoznaniem przedmiotowej sprawy winien wystosować do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Z. W. pismo wyjaśniające, iż na podstawie art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z zm.) uprawnionym do wszczęcia postępowania jest Ubezpieczony.
Organ odwoławczy wskazał, iż decyzja wydana przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia winna być potwierdzeniem faktu objęcia Z. W. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej.
Na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Z. W.
Skarżący Z. W. podniósł, iż została ona wydana nie zgodnie z prawem.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W niniejszej sprawie takie wady i naruszenia prawa nie nastąpiły.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia słusznie zauważył, iż dyrektor Oddziału Wojewódzkiego wydaje decyzję dotyczącą objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym tylko w przypadku gdy wniosek o rozpatrzenie sprawy w tym zakresie zgłosi ubezpieczony, co oznacza, że nie może wydać decyzji z urzędu.
Art. 109 ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z zm.) jest przepisem kompetencyjnym dającym organom Funduszu uprawnienia do rozpatrzenia indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego do których zaliczone zostały sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Stosownie do art. 109 ust. 3 tej ustawy wniosek o rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym zgłasza ubezpieczony.
Skarżący Z. W. nie wystąpił z takim wnioskiem.
Organ I instancji czyli Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydał decyzję działając z urzędu, a więc bez podstawy prawnej.
Należy podkreślić, iż Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uchylając decyzję z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] działał na korzyść skarżącego, ponieważ uchylona decyzja przyniosła dla niego ujemne skutki prawne w postaci stwierdzenia istnienia obowiązku odprowadzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie w dniu [...] stycznia 1999 r. do nadal.
Ze sformułowania skargi wynika, iż skarżący nie zrozumiał decyzji organu odwoławczego. Głownie skarga koncentruje się na kwestionowaniu wysokości składki zdrowotnej, co w ogóle nie może być rozpatrywane w niniejszej sprawie. Kontrolowana w toku niniejszego postępowania decyzja dotyczy ewentualnego objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej. Dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji w tym zakresie obliczane i pobierane są składki na ubezpieczenie zdrowotne przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwych organów ubezpieczeń społecznych ( art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z zm.).
Odwołania od wydanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji rozpatruje Sąd Okręgowy Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
Z powyższych względów Sąd administracyjny kontrolując decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu działalności pozarolniczej nie może ustosunkować się do zarzutów skargi dotyczących wielkości pobieranej składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz podstawy jej wymierzenia – pozostających w gestii innych organów
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI