VII SA/Wa 1623/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę nośnika reklamowego, uznając go za samowolę budowlaną sprzeczną z planem miejscowym.
Sąd administracyjny rozpatrzył skargę spółki A. S.A. na decyzję nakazującą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego. Skarżąca kwestionowała kwalifikację obiektu jako samowoli budowlanej i zarzucała błędy w uzasadnieniu decyzji. Sąd uznał jednak, że nośnik, ze względu na swoje wymiary (10,5 m wysokości, 18 m² powierzchni) i sposób posadowienia (trwale związany z gruntem), stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę. Ponieważ inwestycja była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, legalizacja była niemożliwa, a nakaz rozbiórki uzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki A. S.A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego. Skarżąca zarzucała organom nadzoru budowlanego błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego oraz naruszenie zasad k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji. Sąd uznał jednak, że nośnik reklamowy o wysokości 10,5 m i powierzchni 18 m², trwale związany z gruntem, stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę. Organy prawidłowo zakwalifikowały obiekt jako samowolę budowlaną. Kluczową kwestią okazała się niezgodność nośnika z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał reklamy o powierzchni do 3 m² i wysokości do 3 m. Z uwagi na tę sprzeczność, legalizacja obiektu była niemożliwa, co uzasadniało wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów nadzoru budowlanego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wolnostojący nośnik reklamowy o wymiarach 10,5 m wysokości i 18 m² powierzchni, trwale związany z gruntem poprzez fundament, stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, wskazując, że kluczowe dla rozróżnienia między budowlą a instalacją są wielkość obiektu, jego masa, sposób posadowienia oraz zakres prac związanych z jego realizacją. W tym przypadku, ze względu na wymiary, konstrukcję stalową i fundament, inwestycja wykraczała poza zakres zwykłego instalowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.b. art. 48 § 1
Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, gdy legalizacja jest niemożliwa.
Pomocnicze
p.b. art. 48 § 2
Prawo budowlane
Wstrzymanie robót budowlanych i ustalenie warunków legalizacji, jeśli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
p.b. art. 48 § 3
Prawo budowlane
Obowiązek przedstawienia dokumentów w celu legalizacji inwestycji wstrzymanej postanowieniem.
p.b. art. 3 § 3
Prawo budowlane
Definicja budowli jako obiektu budowlanego stanowiącego techniczno-użytkową całość.
p.b. art. 29 § 2
Prawo budowlane
Wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla instalowania tablic i urządzeń reklamowych (w brzmieniu sprzed nowelizacji).
p.b. art. 30 § 1
Prawo budowlane
Obowiązek dokonania zgłoszenia zamiaru budowy dla niektórych obiektów, w tym instalacji reklamowych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu oparcia rozstrzygnięcia na podstawie zebranego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepisy dotyczące miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 39
Przepisy przejściowe dotyczące wejścia w życie nowelizacji Prawa budowlanego.
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25
Przepisy przejściowe dotyczące stosowania przepisów Prawa budowlanego w sprawach wszczętych przed nowelizacją.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nośnik reklamowy stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę ze względu na swoje wymiary, konstrukcję i sposób posadowienia. Niezgodność nośnika z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uniemożliwia jego legalizację. Zastosowanie przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2020 r. było prawidłowe.
Odrzucone argumenty
Nośnik reklamowy jest instalacją, a nie budowlą, i nie wymagał pozwolenia na budowę. Organy wadliwie uzasadniły decyzję, powołując się na nieprawidłowy przepis (art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego w nowym brzmieniu). Naruszenie zasad k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne.
Godne uwagi sformułowania
"dla przyjęcia, czy dokonane zgłoszenie wyczerpuje dyspozycję art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b., istotne znaczenie ma zakres prac poprzedzających wykonanie robót budowlanych polegających na montażu urządzenia reklamowego (...)" "rezultatem przeprowadzonych robót przez skarżącą jest konstrukcja trwale połączona z gruntem, stanowiąca budowlaną i techniczno-użytkową całość czyli budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, na które wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę." "nie ma możliwości jego legalizacji" (w kontekście sprzeczności z planem miejscowym)
Skład orzekający
Monika Kramek
sprawozdawca
Włodzimierz Kowalczyk
członek
Wojciech Sawczuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna wolnostojących nośników reklamowych jako budowli wymagających pozwolenia na budowę, a także konsekwencje niezgodności z planem miejscowym dla możliwości legalizacji samowoli budowlanej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wymiarów i posadowienia nośnika oraz konkretnych zapisów planu miejscowego. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2020 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu reklam w przestrzeni miejskiej i konfliktu między potrzebami biznesu a planowaniem przestrzennym. Pokazuje, jak kluczowe są wymiary i sposób montażu dla kwalifikacji prawnej obiektu.
“Gigantyczna reklama do rozbiórki. Sąd wyjaśnia, kiedy nośnik staje się budowlą.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1623/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-08-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Monika Kramek /sprawozdawca/ Włodzimierz Kowalczyk Wojciech Sawczuk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Monika Kramek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Uzasadnienie Pismem z dnia 28 czerwca 2021 r. [...] S.A. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...] WINB) z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wolnostojącego nośnika reklamowego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 13 marca 2018 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] wpłynęło pismo Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu m. [...], w którym poinformowano o funkcjonowaniu licznych urządzeń reklamowych, naruszających ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W dniu 23 maja 2018 r. przedstawiciel Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadził czynności kontrolne, w trakcie których stwierdzono występowanie na terenie nieruchomości położonej przy ul. W. w [...] dwóch wolnostojących nośników reklamowych. Nośnik reklamowy oznaczony nr 1, całkowitej wysokości 10,5 m, w postaci podświetlanej od dołu lampami na wysięgnikach tablicy reklamowej o wymiarach 6,00 x 3,00 m, mocowanej do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie ustawionym na powierzchni gruntu. Nośnik reklamowy oznaczony nr 2 całkowitej wysokości 10,5 m, w postaci podświetlanej od dołu lampami na wysięgnikach tablicy reklamowej o wymiarach 6,00 x 3,00 m, mocowanej do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie ustawionym na powierzchni gruntu. Przy piśmie z dnia 19 czerwca 2018 r. skarżąca poinformowała, że nośniki reklamowe, będące przedmiotem niniejszego postępowania zrealizowano na podstawie umowy najmu z dnia 3 czerwca 2008 r. zawartej z Towarzystwem [...]. Zawiadomieniem z dnia 28 czerwca 2018 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie dwóch wolnostojących nośników reklamowych, usytuowanych na działce nr [...] w obrębie [...], przy ul. W. w [...]. Kolejne oględziny przeprowadzono w dniu 23 października 2018 r., w trakcie których potwierdzono poprzednie ustalenia protokolarne. Ponadto ustalono, że nośnik reklamowy oznaczony nr 1 posiada nr ident. [...], natomiast nośnik reklamowy oznaczony nr [...]. Przy piśmie z dnia 2 kwietnia 2019 r. Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urzędu m. [...] przekazał organowi powiatowemu kopie dokumentów, dotyczących zgłoszenia zamiaru budowy nośnika reklamowego BB 18 typu "chorągiewka" na działce nr [...] w obrębie [...]. przy ul. W.. Jednocześnie poinformowano, że nośniki reklamowe, usytuowane przy ul. W., zostały zinwentaryzowane w dniu 21 września 2009 r. i zaklasyfikowane jako samowola budowlana. Jak wynika z ww. dokumentacji w dniu [...] września 2010 r. [...] S.A. dokonała zgłoszenia dotyczącego zamiaru budowy kilkudziesięciu nośników reklamowych na terenie m. [...], w tym przy ul. W.. Po jego rozpatrzeniu, decyzją Prezydenta m. [...] [...] z dnia [...] września 2010 r. wniesiono sprzeciw wskazując, że budowę obiektu objętego zgłoszeniem, należy poprzedzić uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A., Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta i umorzył postępowanie organu I instancji. Jakkolwiek organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezydenta w aspekcie powodu wniesienia sprzeciwu - tj. kwalifikacji inwestycji jako budowy budowli, wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę, to postepowanie należało umorzyć z przyczyn formalnych, bowiem kompetencje organu do prowadzenia postępowania, do którego wniesiono zgłoszenie, ustają z chwilą upływu ustawowego 30-dniowego terminu od daty złożenia wniosku. Wskazując na organ nadzoru budowlanego, jako organ uprawniony do zbadania zgodności inwestycji z przepisami prawa, Wojewoda dał inwestorowi do zrozumienia, że realizacja inwestycji bez wymaganego pozwolenia na budowę, stanowić może przedmiot postępowania przed organem nadzoru budowlanego, jako jedynego organu posiadającego kompetencje w zaistniałych okolicznościach. Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dale: PINB, organ powiatowy) działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) nakazał skarżącej rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego, oznaczonego w aktach sprawy nr 2 (obecny nr ident. [...]) całkowitej wysokości 10,50 m, w postaci podświetlanej od dołu lampami na wysięgnikach tablicy reklamowej o wymiarach 6,00 x 3,00 m, mocowanej do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie ustawionym na powierzchni gruntu, wybudowanego na działce nr [...] w obrębie [...], przy ul. W. w W.. W uzasadnieniu decyzji PINB wyjaśnił, że ww. nośnik reklamowy, to wolnostojące urządzenie reklamowe, stanowiące budowlę, czyli techniczno-użytkową całość, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Nośnik ten posiada solidną konstrukcję stalową i na tyle trwałe posadowienie, że stanowi ono przeciwwagę dla czynników zewnętrznych, zapewniając urządzeniu stabilność i skuteczne oparcie dla siły wiatru. Jednocześnie PINB wyjaśnił, że realizacja nośnika, będącego przedmiotem postępowania, nie mieści się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych", na które zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (w brzmieniu przed 19 września 2020 r.) nie jest wymagane pozwolenie na budowę. W konsekwencji PINB stwierdził, że sporny nośnik reklamowy został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej co oznacza, że w sprawie znajdzie zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, stosowany w przypadku budowy obiektów budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dodał jednocześnie, że brak jest możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w związku z faktem, że zrealizowana inwestycja jest sprzeczna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], przyjętego uchwałą nr [...] Rady m. [...] z dnia [...] lipca 2013 r. W świetle bowiem § 5 pkt 7 lit. d) dopuszcza się stosowanie nośników reklamowych i reklam w formie tablic wolnostojących lub umieszczanych na elewacjach kiosków i wiat przystankowych o powierzchni każdorazowo nie większej niż 3m² i wysokości (wraz z konstrukcją) nie większej niż 3 m lub w formie słupów ogłoszeniowych o maksymalnej średnicy 1,6 m, i wysokości 4, 7m oraz lit. g) nakazuje się likwidację nośników reklamowych i reklam nie spełniających powyższych wymagań w terminie maksymalnie 2 lat od wejścia w życie niniejszego planu. Z poczynionych ustaleń wynika, że przedmiotowy nośnik reklamowy posiada powierzchnię reklamową 18 m² i wysokość całkowitą 10,5 m, wobec czego nie spełnia ww. ustaleń. Stąd też należało orzec na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej [...]WINB opisaną na wstępie decyzją z dnia 25 maja 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego. Organ odwoławczy stwierdził, że opis spornego nośnika reklamowego wskazuje, że jest on trwale związany z gruntem. Przedmiotowy obiekt niewątpliwie jest konstrukcją przestrzenną stanowiącą budowlaną i techniczno-użytkową całość, odpowiada zatem ogólnym cechom budowli, o jakich mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. [...] WINB podzielił ocenę organu powiatowego, że przedmiotowy nośnik jest wolnostojącym trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym, na które wymagane jest pozwolenie na budowę, bowiem ich budowa nie została wymieniona jako niewymagająca pozwolenia na budowę w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ wskazał, że wprawdzie w aktach sprawy znajduje się kopia projektu budowlanego konstrukcji wsporczej wolnostojącej tablicy reklamowej "BB 18" typu "chorągiewka" usytuowanej na przedmiotowej nieruchomości, to jednak analiza dokumentacji projektowej wykazała, że nośnik reklamowy oznaczony nr 1 ma wysokość 10,5 m, natomiast ww. projekt przewidywał budowę nośnika reklamowego o wysokości ok 9,5m. [...] WINB zgodził się również z decyzją organu I instancji, że w okolicznościach sprawy nie jest możliwe zalegalizowanie spornego nośnika reklamowego wobec ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], przyjętego uchwałą nr [...] Rady m. [...] z dnia [...] lipca 2013 r., który dopuszcza sytuowanie nośników reklamowych i reklam w formie tablic wolnostojących o powierzchni nie większej niż 3 m² i wysokości (wraz z konstrukcją) nie większej niż 3m, podczas gdy sporny nośnik posiada wysokość 10,5 m i powierzchnię 18 m². W ocenie [...]WINB organ I instancji nie naruszył przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze na powyższą decyzję skarżąca [...] S.A. zarzuciła naruszenie: 1. art. 48 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię polegającą na tym, że organy obu instancji stwierdziły, że nośnik reklamowy jest bez żadnej wątpliwości niezgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z innymi przepisami w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie nośnika reklamowego do stanu zgodnego z prawem; 2. art. 11 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na błędnym uzasadnieniu prawnym decyzji poprzez wskazanie, że nośnik reklamowy skarżącej wymaga pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust 2 pkt 6 Prawa budowlanego, podczas gdy przepis ten dotyczy parterowych budynków o powierzchni zabudowy do 35 m², służących jako zaplecze do bieżącego utrzymania linii kolejowych, położonych na terenach stanowiących własność Skarbu Państwa, z wyjątkiem budynków sytuowanych na obszarze Natura 2000; W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że jeżeli organ nie może już wstrzymać robót budowalnych, to - w opinii skarżącej - winien z automatu wydać postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Ponadto uzasadnienie decyzji organu odwoławczego ogranicza się do przedstawienia rysu historycznego, natomiast nie zawiera ono obligatoryjnych elementów uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji administracyjnej, w tym wyjaśnienia ustalonych w toku postępowania okoliczności, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii zgodności inwestycji z obowiązującymi przepisami prawa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...]WINB z dnia [...] maja 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia [...] marca 2021 r., którą nakazano skarżącej spółce rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego (oznaczonego w aktach sprawy nr 2), całkowitej wysokości 10,5 m w postaci podświetlanej od dołu lampami na wysięgnikach tablicy reklamowej o wymiarach 6,00 x 3,00 m, mocowanej do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie ustawionym na powierzchni gruntu, wybudowanego na działce nr [...] w obrębie [...], przy ul. [...] w [...]. Utrzymując w mocy decyzję organu powiatowego [...]WINB podzielił ocenę, że sprawa dotyczy budowli wykonanej w warunkach samowoli budowlanej (bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę), której legalizacja wobec jej sprzeczności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie jest możliwa, co uzasadnia zastosowanie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Ocena ta, zdaniem Sądu, jest prawidłowa. Została oparta na wyczerpująco zgromadzonym materiale dowodowym i poczynionych na tej podstawie ustaleniach faktycznych, a także na właściwych przepisach Prawa budowlanego i miejscowego oraz właściwej ich interpretacji. Dlatego też Sąd nie podzielił żadnego z zarzutów podniesionych w skardze, zgadzając się z organami nadzoru budowlanego tak co do kwalifikacji objętego postępowaniem nośnika reklamowego, jak również – co do wykładni przepisów obowiązującego na tym obszarze planu miejscowego W pierwszej kolejności Sąd podkreśla, że organy obu instancji zasadnie przyjęły, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 48 ust. 1 Prawa w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r., tj. sprzed zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471 – dalej jako: "ustawa nowelizująca"). Powyższa ustawa artykułem 1 pkt 31 zmieniła brzmienie art. 48 Prawa budowlanego, zmieniając jednocześnie przepisy regulujące legalizację samowoli budowlanej. Zgodnie natomiast z art. 39 powyższej ustawy nowelizującej przepisy tej ustawy wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia jej ogłoszenia. Z uwagi na to, że ogłoszenie powyższej ustawy nastąpiło w dniu 18 marca 2020 r., jej niektóre przepisy, w tym art. 1 pkt 31 nadający nowe brzmienie art. 48 Prawa budowlanego, weszły w życie w dniu 19 września 2020 r. Natomiast zgodnie z art. 25 ustawy nowelizującej do spraw uregulowanych ustawą zmieniają w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Powyższe oznacza, że postępowania administracyjne wszczęte przed 19 września 2020 r. i do tego czasu nie zakończone, w sprawie obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub bez wymaganego zgłoszenia prowadzi się na podstawie art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed wskazanej powyżej nowelizacji. Z akt administracyjnych organu I instancji wynika, że PINB pismem z dnia 28 czerwca 2018 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ww. nośnika reklamowego. W tym też dniu nastąpiło wszczęcie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, a zatem - do postępowania administracyjnego w sprawie przedmiotowego nośnika reklamowego zastosowanie znajdują przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2020 r. Z akt sprawy wynika również, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło nośnika reklamowego (oznaczonego w aktach sprawy nr 2), całkowitej wysokości 10,5 m w postaci podświetlanej od dołu lampami na wysięgnikach tablicy reklamowej o wymiarach 6,00 x 3,00 m, mocowanej do słupa stalowego, utwierdzonego w fundamencie ustawionym na powierzchni gruntu, wybudowanego na działce nr [...], przy ul. W. w [...]. Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że inwestorem i właścicielem tego nośnika jest skarżąca oraz, że na jego realizację nie uzyskano wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Tych ustaleń organów nie kwestionuje skarżąca. Kwestią sporną w sprawie nie jest w istocie także kwalifikacja prawna przedmiotowego nośnika reklamowego dokonana w oparciu o przepisy Prawa budowlanego. Tym niemniej Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania – zgodnie z cyt. powyżej art. 25 ustawy nowelizującej, a nie w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, jak przytacza skarżąca w pkt 2 skargi) pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na: instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Z powyższego wynika, że ww. roboty tj. instalacja tablic i urządzeń reklamowych nie zostały objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę (a jedynie - na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego - obowiązkiem dokonania zgłoszenia). Odstępstwo to, od zasady wyrażonej w art. 28 ust. 1ww. ustawy, ma charakter wyjątku, a wobec tego nie może być też interpretowane rozszerzająco. Przy czym, co do zasady – wzniesienie budowli, przez którą ustawa uznawała i uznaje nadal urządzenie reklamowe wolnostojące i trwale związane z gruntem, wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Kryterium rozróżnienia pomiędzy budową budowli – tj. urządzenia reklamowego, a instalowaniem tablicy lub urządzenia reklamowego stanowią cechy tego urządzenia i sposób jego posadowienia. Jak zauważa się w orzecznictwie, w wyniku czynności instalowania ma powstać nowe urządzenie reklamowe. Zakres jednak prac, jakie winny być wykonane przy realizacji tego urządzenia zawsze będzie wynikał z konkretnej ściśle zindywidualizowanej sytuacji, którą będzie z kolei kreowała wielkość tegoż urządzenia, jak i miejsce jego posadowienia. Inne będą bowiem prace wykonywane przy realizacji urządzenia wolnostojącego o wadze kilku kilogramów, a inne o wadze kilku ton, inne przy urządzeniu o wysokości jednego metra, a inne przy urządzeniu o wysokości kilkunastu metrów. Wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa są wyznacznikami tego, czy może to być obiekt wolnostojący trwale związany z gruntem, czy wolnostojący nie trwale związany z gruntem, czy też instalowany na innym obiekcie budowlanym. Dokonując kwalifikacji prawnej, czy dane urządzenie reklamowe wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia, powinno brać się pod uwagę także przepis art. 5 Prawa budowlanego, w świetle którego nie jest obojętna jego wielkość i cechy konstrukcyjne (zob. wyrok NSA z 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 1034/09). W konsekwencji (jak wskazał NSA w ww. wyroku), "dla przyjęcia, czy dokonane zgłoszenie wyczerpuje dyspozycję art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b., istotne znaczenie ma zakres prac poprzedzających wykonanie robót budowlanych polegających na montażu urządzenia reklamowego (...)". Podzielając w całości to stanowisko i przenosząc je grunt niniejszej sprawy, Sąd zauważa, że przedmiotowa inwestycja nie polegała tylko na instalowaniu urządzenia. Inwestycja ta obejmowała większy zakres prac, a to prowadziło do obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Wskazały na to organy obu instancji, słusznie akcentując wymiary urządzenia reklamowego (wymagające trwałego związania z gruntem), a także stalową konstrukcję wsporczą zakotwioną w żelbetowej stopie fundamentowej (protokół z czynności kontrolnych z dnia 23 października 2018 r.). Inwestycja ta wymagała realizacji podłoża, wykonania fundamentu, mocowania konstrukcji, po czym dopiero mógł nastąpić montaż podświetlanej od wewnątrz tablicy reklamowej o wymiarach. 6,00 x 3,00 m. Rację mają więc organy orzekające w sprawie wskazując, że inwestycja dotyczy wolnostojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę. Analizując sprawę w tym aspekcie prawidłowo organ odwoławczy podzielił ocenę PINB, że sporny nośnik reklamowy musiał być wykonany na miejscu w docelowej lokalizacji, po uprzednim przygotowaniu podłoża i wykonaniu przyłącza energii elektrycznej, co wyklucza w konsekwencji możliwość jego realizacji na podstawie zgłoszenia i traktowanie go jedynie w kategoriach instalacji. Stwierdzić zatem należy, że rezultatem przeprowadzonych robót przez skarżącą jest konstrukcja trwale połączona z gruntem, stanowiąca budowlaną i techniczno-użytkową całość czyli budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, na które wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Dlatego też, kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd nie stwierdził, aby w sprawie doszło do wadliwego uruchomienia trybu uregulowanego w art. 48 Prawa budowlanego, skoro skarżąca nie uzyskała na przedmiotową inwestycję wymaganego pozwolenia na budowę, a także – aby wadliwie na jego podstawie orzeczono nakaz rozbiórki. W tej ostatniej kwestii Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r.), organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W myśl natomiast ust. 2, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie określonych dokumentów, w celu zalegalizowania inwestycji, stosując dalej art. 49 Prawa budowlanego. Rozpatrując zatem ewentualną możliwość wszczęcia procedury legalizacji w stosunku do zrealizowanego nośnika reklamowego bez wymaganego pozwolenia na budowę, PINB zobligowany był wziąć pod uwagę obecnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym została zrealizowana inwestycja. Organy obu instancji prawidłowo w tym zakresie ustaliły, że działka nr [...] w obrębie [...] przy ul. W. w [...], na której wykonano przedmiotowy nośnik reklamowy objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], przyjętego uchwałą nr [...] Rady m. [...]z dnia [...] lipca 2013 r. W § 5 pkt 7 lit. d) ww. uchwały ustalone zostały zasady rozmieszczania i kształtowania reklam wskazując, że dopuszcza się stosowanie nośników reklamowych i reklam w formie tablic wolnostojących lub umieszczanych na elewacjach kiosków i wiat przystankowych o powierzchni każdorazowo nie większej niż 3 m² i wysokości (wraz z konstrukcją) nie większej niż 3 m lub w formie słupów ogłoszeniowych o maksymalnej średnicy 1,6 m i wysokości 4, 7 m. Z kolei w § 5 pkt 7 lit. g) zawarto nakaz likwidacji nośników reklamowych i reklam nie spełniających powyższych wymagań w terminie maksymalnie 2 lat od wejścia w życie niniejszego planu. Powyższe zapisy planu miejscowego jednoznacznie przewidują jako dopuszczalne dwa typy reklamy, o powierzchni do 3 m² i nie przekraczających wysokości 3m (wraz z konstrukcją) liczonych od poziomu terenu lub w formie słupów ogłoszeniowych o maksymalnej średnicy 1,6 m i wysokości 4, 7 m. Co istotne, w żadnym miejscu plan miejscowy nie dopuszcza lokalizacji reklam o powierzchni większej niż wskazane 3 m². Analizując te zapisy planu, prawidłowo zdaniem Sądu przyjęto w sprawie, że sporny nośnik reklamowy o powierzchni reklamy ( powierzchni ekspozycyjnej) 18 m² i całkowitej wysokości 10,5 m jest sprzeczny z zapisami ww. planu miejscowego, a tym samym nie ma możliwości jego legalizacji. Podsumowując, rację mają w sprawie organy nadzoru budowlanego podnosząc, że dopuszczalność legalizacji obiektów budowlanych wykonanych w warunkach samowoli budowlanej została uzależniona od spełnienia warunku zgodności tej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co w przypadku obowiązywania planu miejscowego oznacza brak sprzeczności z ustaleniami tego planu. W niniejszej sprawie przesłanka ta nie jest spełniona, gdyż przedmiotowy nośnik reklamowy nie jest zgody z planem miejscowym. Dlatego też nie było możliwe uruchomienie procedury legalizacyjnej poprzez wydanie postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Konsekwentnie należało orzec na podstawie art. 48 ust. 1 ww. ustawy o nakazie rozbiórki. W świetle powyższego Sąd nie stwierdził, aby organy orzekające wadliwie zastosowały w sprawie art. 48 ust. 1, 2 i 3 Prawa budowlanego. W ww. warunkach, legalizacja przedmiotowego nośnika nie była bowiem możliwa, a organ pierwszej instancji miał obowiązek wydać decyzję na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd nie stwierdził również, aby organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że podjęły one wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy. W wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego podjęły zaś decyzje odpowiadające prawu. Wbrew zarzutom skargi uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., organ wyjaśnił w sposób dostateczny zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Z tych też przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), Sąd orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI