VII SA/Wa 1621/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazujące rozbiórkę budynku mieszkalnego, który uległ znacznemu zniszczeniu w wyniku pożaru i akcji gaśniczej. Skarżący, będący współwłaścicielami nieruchomości, zarzucili organom naruszenie przepisów Prawa budowlanego oraz prawa własności, twierdząc, że ich lokal nie uległ takiemu zniszczeniu, by uniemożliwić odbudowę, i że nie wyrażają zgody na rozbiórkę. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organy naruszyły prawo materialne. Podkreślono, że art. 67 Prawa budowlanego, choć upoważnia do nakazania rozbiórki, nie może pomijać prawa właścicieli do ochrony własności (art. 21 Konstytucji RP). Sąd wskazał, że organy powinny najpierw ustalić, czy właściciele zamierzają przeprowadzić remont lub odbudowę, a dopiero brak podjęcia takich działań w wyznaczonym terminie może stanowić podstawę do nakazania rozbiórki. W tej sprawie organy nie zbadały woli skarżących jako współwłaścicieli i oparły się na wniosku Gminy o rozbiórkę, ignorując przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące rozporządzania rzeczą wspólną (art. 199 k.c.).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego w kontekście ochrony prawa własności i zasad współwłasności, zwłaszcza przy decyzjach o rozbiórce obiektów budowlanych.
Dotyczy sytuacji, gdy właściciele chcą remontować lub odbudować obiekt, a nie gdy obiekt jest faktycznie nie nadający się do użytku i nie ma woli właścicieli co do jego przywrócenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego, ignorując wolę właścicieli co do jego remontu lub odbudowy i naruszając ich prawo własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może nakazać rozbiórki, jeśli właściciele zamierzają przeprowadzić remont lub odbudowę, a decyzja taka naruszałaby prawo własności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 67 Prawa budowlanego nie może stać w sprzeczności z ochroną własności gwarantowaną przez Konstytucję. Organ powinien zbadać zamiary właścicieli co do remontu/odbudowy, a dopiero brak działań w tym zakresie może uzasadniać rozbiórkę. Decyzja o rozbiórce musi uwzględniać interesy wszystkich współwłaścicieli.
Jakie są zasady rozporządzania rzeczą wspólną w kontekście decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Do rozporządzania rzeczą wspólną, w tym do decyzji o jej rozbiórce, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, chyba że sprawa rozstrzygana jest przez sąd.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 199 k.c., wskazując, że organ administracji nie może podejmować decyzji o rozbiórce, opierając się na woli tylko części współwłaścicieli, jeśli przekracza to zakres zwykłego zarządu.
Przepisy (7)
Główne
p.b. art. 67 § 1
Prawo budowlane
Organ jest upoważniony do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, jeśli nie nadaje się on do remontu, odbudowy lub wykończenia, lub stanowi zagrożenie. Jednakże, nie może pomijać prawa właścicieli do ochrony własności i ich zamiarów co do remontu/odbudowy.
k.c. art. 199
Kodeks cywilny
Do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku zgody, sąd orzeka mając na względzie cel czynności i interesy wszystkich współwłaścicieli.
Konstytucja RP art. 21 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Pomocnicze
p.b. art. 66
Prawo budowlane
Organ powinien określić termin wykonania potrzebnych robót remontowych lub budowlanych.
k.c. art. 198
Kodeks cywilny
Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa własności skarżących poprzez nakazanie rozbiórki bez ich zgody. • Niewłaściwe zastosowanie art. 67 Prawa budowlanego, który nie może stać w sprzeczności z Konstytucją RP i przepisami o współwłasności. • Organ nie zbadał zamiaru właścicieli co do remontu lub odbudowy budynku.
Godne uwagi sformułowania
Nie może jednak pomijać przy tym prawa właścicieli obiektów związanych z ochroną własności. • Chociaż art. 67 Prawa budowlanego mówi, że wezwaniem do rozbiórki i uporządkowania terenu, a więc formą nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, powinien być objęty obiekt budowlany nienadający się do remontu, odbudowy lub wykończenia, lecz współczesne środki techniczne umożliwiają wykonanie robót remontowych lub innych budowlanych związanych z odbudową lub wykończeniem w każdym obiekcie budowlanym. • O tym jednak czy takie koszty ponosić, może decydować jedynie właściciel obiektu budowlanego, a nie organ administracji publicznej. • Dlatego też organ nadzoru budowlanego po ustaleniu tego faktu powinien w drodze decyzji – wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego – określić realny termin wykonania potrzebnych robót i kontrolować ich wykonanie. Dopiero niepodjęcie tych robót w wyznaczonym terminie może być podstawą do zastosowania art. 67 i wezwania na jego podstawie właściciela obiektu budowlanego do rozbiórki tego obiektu i uporządkowania terenu.
Skład orzekający
Leszek Kamiński
przewodniczący
Bogusław Moraczewski
członek
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego w kontekście ochrony prawa własności i zasad współwłasności, zwłaszcza przy decyzjach o rozbiórce obiektów budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy właściciele chcą remontować lub odbudować obiekt, a nie gdy obiekt jest faktycznie nie nadający się do użytku i nie ma woli właścicieli co do jego przywrócenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności a działaniami administracji w sytuacjach kryzysowych (zniszczenie budynku). Podkreśla znaczenie indywidualnych praw właścicieli w procesie decyzyjnym.
“Czy administracja może zadecydować o rozbiórce Twojego domu bez Twojej zgody?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.