VII SA/Wa 1621/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nakazie rozbiórki budynku mieszkalnego, uznając, że organy administracji nie zbadały woli właścicieli co do remontu i naruszyły ich prawo własności.
Sąd uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę zniszczonego pożarem budynku mieszkalnego. Organy administracji oparły się na wniosku jednego ze współwłaścicieli i opinii o zagrożeniu, nie badając jednak woli pozostałych właścicieli co do możliwości remontu i nie stosując przepisów o zarządzaniu rzeczą wspólną. Sąd podkreślił, że decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego nie może naruszać prawa własności i powinna uwzględniać zamiary właścicieli dotyczące remontu lub odbudowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazujące rozbiórkę budynku mieszkalnego, który uległ znacznemu zniszczeniu w wyniku pożaru i akcji gaśniczej. Skarżący, będący współwłaścicielami nieruchomości, zarzucili organom naruszenie przepisów Prawa budowlanego oraz prawa własności, twierdząc, że ich lokal nie uległ takiemu zniszczeniu, by uniemożliwić odbudowę, i że nie wyrażają zgody na rozbiórkę. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że organy naruszyły prawo materialne. Podkreślono, że art. 67 Prawa budowlanego, choć upoważnia do nakazania rozbiórki, nie może pomijać prawa właścicieli do ochrony własności (art. 21 Konstytucji RP). Sąd wskazał, że organy powinny najpierw ustalić, czy właściciele zamierzają przeprowadzić remont lub odbudowę, a dopiero brak podjęcia takich działań w wyznaczonym terminie może stanowić podstawę do nakazania rozbiórki. W tej sprawie organy nie zbadały woli skarżących jako współwłaścicieli i oparły się na wniosku Gminy o rozbiórkę, ignorując przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące rozporządzania rzeczą wspólną (art. 199 k.c.).
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może nakazać rozbiórki, jeśli właściciele zamierzają przeprowadzić remont lub odbudowę, a decyzja taka naruszałaby prawo własności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 67 Prawa budowlanego nie może stać w sprzeczności z ochroną własności gwarantowaną przez Konstytucję. Organ powinien zbadać zamiary właścicieli co do remontu/odbudowy, a dopiero brak działań w tym zakresie może uzasadniać rozbiórkę. Decyzja o rozbiórce musi uwzględniać interesy wszystkich współwłaścicieli.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
p.b. art. 67 § 1
Prawo budowlane
Organ jest upoważniony do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, jeśli nie nadaje się on do remontu, odbudowy lub wykończenia, lub stanowi zagrożenie. Jednakże, nie może pomijać prawa właścicieli do ochrony własności i ich zamiarów co do remontu/odbudowy.
k.c. art. 199
Kodeks cywilny
Do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku zgody, sąd orzeka mając na względzie cel czynności i interesy wszystkich współwłaścicieli.
Konstytucja RP art. 21 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Pomocnicze
p.b. art. 66
Prawo budowlane
Organ powinien określić termin wykonania potrzebnych robót remontowych lub budowlanych.
k.c. art. 198
Kodeks cywilny
Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie prawa własności skarżących poprzez nakazanie rozbiórki bez ich zgody. Niewłaściwe zastosowanie art. 67 Prawa budowlanego, który nie może stać w sprzeczności z Konstytucją RP i przepisami o współwłasności. Organ nie zbadał zamiaru właścicieli co do remontu lub odbudowy budynku.
Godne uwagi sformułowania
Nie może jednak pomijać przy tym prawa właścicieli obiektów związanych z ochroną własności. Chociaż art. 67 Prawa budowlanego mówi, że wezwaniem do rozbiórki i uporządkowania terenu, a więc formą nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, powinien być objęty obiekt budowlany nienadający się do remontu, odbudowy lub wykończenia, lecz współczesne środki techniczne umożliwiają wykonanie robót remontowych lub innych budowlanych związanych z odbudową lub wykończeniem w każdym obiekcie budowlanym. O tym jednak czy takie koszty ponosić, może decydować jedynie właściciel obiektu budowlanego, a nie organ administracji publicznej. Dlatego też organ nadzoru budowlanego po ustaleniu tego faktu powinien w drodze decyzji – wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego – określić realny termin wykonania potrzebnych robót i kontrolować ich wykonanie. Dopiero niepodjęcie tych robót w wyznaczonym terminie może być podstawą do zastosowania art. 67 i wezwania na jego podstawie właściciela obiektu budowlanego do rozbiórki tego obiektu i uporządkowania terenu.
Skład orzekający
Leszek Kamiński
przewodniczący
Bogusław Moraczewski
członek
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego w kontekście ochrony prawa własności i zasad współwłasności, zwłaszcza przy decyzjach o rozbiórce obiektów budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy właściciele chcą remontować lub odbudować obiekt, a nie gdy obiekt jest faktycznie nie nadający się do użytku i nie ma woli właścicieli co do jego przywrócenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności a działaniami administracji w sytuacjach kryzysowych (zniszczenie budynku). Podkreśla znaczenie indywidualnych praw właścicieli w procesie decyzyjnym.
“Czy administracja może zadecydować o rozbiórce Twojego domu bez Twojej zgody?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1621/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-07-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-11-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Wilczewska-Rzepecka /sprawozdawca/ Bogusław Moraczewski Leszek Kamiński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2005 r. sprawy ze skargi W. i J.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nakazał Gminie [...] oraz W. i J. K. rozbiórkę budynku mieszkalnego usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] nr ewid [...] w obrębie [...] w terminie dwóch miesięcy licząc od daty uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu podał, że w dniu [...] września 2002r. przeprowadzono kontrolę w budynku przy ul. [...]. Kontrola ta wykazał, że przedmiotowy budynek w wyniku pożaru uległ znacznemu zniszczeniu, a także zalaniu w wyniku akcji przeciwpożarowej. W związku z tym obiekt nie spełniał wymogów do jego użytkowania i stanowił zagrożenie dla zamieszkujących go lokatorów. Decyzją z dnia [...] listopada 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał opróżnienie tego budynku, zabezpieczenia przed dostępem osób trzecich oraz usunięcie elementów obiektu stanowiących zagrożenie bezpieczeństwa dla użytkowników ulicy. W dniu 18 maja 2004r. Urząd Miasta [...] wystąpił do inspektoratu z wnioskiem o wydanie pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowego budynku mieszkalnego. Do wniosku została dołączona opinia techniczna budynku oraz postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2004r., w którym wyraził zgodę (w zakresie konserwatorskim) na rozbiórkę drewnianego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]. Z przedłożonej opinii technicznej wynika, że budynek ten niezależnie od zniszczeń nie odpowiada obowiązującym normom wynikającym z przepisów technicznych, nie odpowiada też wymogom ochrony przeciwpożarowej i warunkom bezpiecznego użytkowania. Stwarza również zagrożenie katastrofy budowlanej. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania W. i J. K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. W sprawie zachodzą przesłanki z art. 67 Prawa budowlanego – obiekt jest niezamieszkały, stan techniczny wskazuje, iż nie nadaje się on doi remontu, a ponadto stwarza zagrożenie, ponieważ grozi zawaleniem. Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] postanowieniem wyraził zgodę na rozbiórkę obiektu mieszkalnego podlegającego ochronie konserwatorskiej w oparciu o dostarczoną przez właściciela dokumentację konserwatorską. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli W. i J. małż. [...]. Skarżący zarzucili decyzji naruszenie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane poprzez nieuwzględnienie praw skarżących, jako współwłaścicieli do decydowania o własności lokalu przy ul. [...] w [...] oraz sprzeczności ustaleń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podali m.in., że nie wyrażają zgody na rozbiórkę ich nieruchomości, że lokal, w którym zamieszkiwali skarżący ich własność hipoteczną nie uległ zniszczeniu w takim zakresie, że nie może stanowić odrębnego lokalu po jego odbudowie. Ich zdaniem budynek mieszkalny przy ul. [...] [...] został zniszczony, ale tylko w części i nadawał się do remontu. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał prawa wydać decyzji w przedmiocie rozbiórki na podstawie wniosku tylko jednego współwłaściciela bez uzyskania uprzedniego stanowiska drugiego właściciela, jakim są skarżący. W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna gdyż organy administracji obu instancji, wydając decyzje naruszyły prawo materialne, które miało wpływ na wynik sprawy. Organ nadzoru budowlanego, w myśl art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994r. jest niewątpliwie upoważniony do podejmowania w odniesieniu do obiektów budowlanych odpowiednich działań niezbędnych do usunięcia zagrożeń dla ludzi lub mienia albo do usunięcia oszpeceń otoczenia. Nie może jednak pomijać przy tym prawa właścicieli obiektów związanych z ochroną własności. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 21 pkt 1 stanowi, że Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia. Chociaż art. 67 Prawa budowlanego mówi, że wezwaniem do rozbiórki i uporządkowania terenu, a więc formą nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, powinien być objęty obiekt budowlany nienadający się do remontu, odbudowy lub wykończenia, lecz współczesne środki techniczne umożliwiają wykonanie robót remontowych lub innych budowlanych związanych z odbudową lub wykończeniem w każdym obiekcie budowlanym. Przeciwwskazaniem mogą być jedynie koszty danych robót. O tym jednak czy takie koszty ponosić, może decydować jedynie właściciel obiektu budowlanego, a nie organ administracji publicznej. Zanim organ nadzoru budowlanego orzeknie o potrzebie rozbiórki danego obiektu budowlanego na podstawie art. 67 powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem będzie ustalenie czy i w jaki sposób właściciel obiektu budowlanego ma zamiar usunąć istniejące naruszenia porządku prawnego w budownictwie. Jeżeli właściciel uzna, że dokona tego w drodze remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu to niewątpliwie brak jest podstaw do nakazania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jego rozbiórki. Dlatego też organ nadzoru budowlanego po ustaleniu tego faktu powinien w drodze decyzji – wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego – określić realny termin wykonania potrzebnych robót i kontrolować ich wykonanie. Dopiero niepodjęcie tych robót w wyznaczonym terminie może być podstawą do zastosowania art. 67 i wezwania na jego podstawie właściciela obiektu budowlanego do rozbiórki tego obiektu i uporządkowania terenu. W przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ustalił czy i w jakich zakresie skarżący mają zamiar odbudować obiekt budowlany, którego są współwłaścicielami Przyjął natomiast, że skoro Gmina [...] jako drugi współwłaściciel nieruchomości nr ewid. [...] przy ul. [...] i to z większością udziałów (ok.3/4) chce budynek rozebrać to powinien on być zlikwidowany. Zgodnie z art. 198 kodeksu cywilnego, każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Jednakże do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgodna wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wnoszą, co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli (art. 199 k.c.). Mając powyższe na uwadze i na podstawie art., 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. Na podstawie At 152 w/w ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI