VII SA/Wa 1618/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-07-26
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlaneogrodzeniezgłoszenie budowysprzeciwwarunki zabudowyplan zagospodarowania przestrzennegodecyzja kasatoryjnapostępowanie administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, uznając, że organ odwoławczy nie miał podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, naruszając tym samym przepisy proceduralne.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu na zamiar budowy ogrodzenia. Prezydent miasta wniósł sprzeciw, uznając, że ogrodzenie nie towarzyszy zabudowie i zmienia sposób zagospodarowania terenu leśnego. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. WSA uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. przez przekroczenie kompetencji organu odwoławczego.

Sprawa rozpoczęła się od zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia przez G. C. Prezydent miasta wniósł sprzeciw, argumentując, że ogrodzenie nie towarzyszy istniejącej zabudowie, a działki stanowią las ochronny przeznaczony na zieleń miejską, co stanowi zmianę sposobu zagospodarowania terenu. Odwołanie G. C. zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę. Następnie Wojewoda, działając na podstawie art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił własną decyzję i decyzję organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewoda uznał, że zastosowanie art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego było wadliwe, ponieważ plan miejscowy stracił ważność, i zobowiązał organ I instancji do zobowiązania inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę. G. C. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. i art. 15 k.p.a. WSA uwzględnił skargę, stwierdzając, że decyzja kasatoryjna Wojewody była wadliwa, ponieważ nie zachodziły przesłanki do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a organ odwoławczy nie powinien narzucać sposobu rozstrzygnięcia organowi pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może uchylić decyzji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wydawanie decyzji kasatoryjnych jest dopuszczalne wyjątkowo i stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia. Konieczność przeprowadzenia dowodów mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, ale nie uzasadnia przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.p.b. art. 28

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wskazany przez Wojewodę jako podstawa do zobowiązania inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Kluczowy przepis dotyczący możliwości uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd uznał, że został naruszony.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów proceduralnych.

Pomocnicze

u.p.b. art. 30 § ust. 6 pkt. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zastosowanie przepisu możliwe tylko, gdy działania objęte zgłoszeniem naruszają ustalenia planu miejscowego lub inne przepisy. Wadliwe zastosowanie, gdy plan miejscowy stracił ważność.

u.p.b. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Skarżący podnosił, że ogrodzenie nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu tego przepisu.

u.p.b. art. 61 § pkt. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wskazany przez Prezydenta jako przesłanka braku możliwości wydania warunków zabudowy.

u.p.b. art. 30 § ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Skarżący zarzucił naruszenie poprzez złożenie sprzeciwu po upływie 30 dni od daty zgłoszenia.

p.p.s.a. art. 54 § § 3

Ustawa z dnia 20 września 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna decyzji Wojewody uchylającej własną decyzję i decyzję organu I instancji.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Skarżący zarzucił naruszenie zasady dwuinstancyjności.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 59

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego wymaga ustalenia warunków zabudowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy (Wojewoda) naruszył art. 138 § 2 k.p.a., przekraczając swoje kompetencje poprzez uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, mimo braku potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a. (zdanie drugie), narzucając organowi pierwszej instancji sposób rozstrzygnięcia sprawy poprzez wskazanie, że inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę.

Godne uwagi sformułowania

wydawanie decyzji o charakterze kasatoryjnym dopuszczalne jest zupełnie wyjątkowo, gdyż stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i nie jest w tej kwestii dopuszczalna wykładnia rozszerzająca Decyzja kasacyjna więc nie może zawierać takich wskazań, które przesądzałyby o treści ponownej decyzji organu I instancji

Skład orzekający

Halina Kuśmirek

przewodniczący

Izabela Ostrowska

członek

Grzegorz Czerwiński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących decyzji kasatoryjnych organu odwoławczego (art. 138 § 2 k.p.a.) oraz zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów proceduralnych przez organ odwoławczy w kontekście Prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji, nawet jeśli merytorycznie sprawa mogłaby być rozstrzygnięta inaczej.

Błąd proceduralny organu odwoławczego uchyla decyzję – lekcja z k.p.a. dla urzędników i stron.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1618/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/
Halina Kuśmirek /przewodniczący/
Izabela Ostrowska
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2005 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 r. znak [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. uchyla decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. Nr [...], III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 roku, Nr [...] Prezydent W. na podstawie art.30 ust.6 pkt.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U Nr 89 poz.414 ze zm.) wniósł sprzeciw w sprawie zamiaru budowy przez G. C. ogrodzenia działek o nr ew. [...]– od strony ulicy [...].
W uzasadnieniu swojej decyzji Prezydent Miasta [...] stwierdził, że proponowane przez inwestora ogrodzenie nie towarzyszy istniejącej zabudowie, a w w/w działki stanowią las ochronny przeznaczony w projektowanym planie zagospodarowania przestrzennego jako zieleń miejska. Propozycja ogrodzenia działek użytkowanych obecnie jako teren ogólnodostępnej zieleni miejskiej zmienia sposób zagospodarowania tych działek, gdyż ogrodzenie powoduje zamknięcie obecnie otwartego terenu.
Zgodnie z treścią art.59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego, wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy. Warunki zabudowy zarówno na budynek na tej działce jak i na obiekt powodujący zamianę sposobu zagospodarowania działki nie są możliwe do wydania ze względu na brak spełnienia przesłanek z art.61 pkt.4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 roku Nr 80, poz. 717).
Od powyższej decyzji odwołanie złożył G. C. podnosząc zarzut, iż budowa ogrodzenia nie może być traktowana jako budowa obiektu budowlanego, gdyż nie jest ono takim obiektem w rozumieniu art.3 ust.1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Nadto sam zamiar przeznaczenia terenu na park osiedlowy czyli gminny nie może mieć znaczenia dla wydania decyzji, gdyż odnosi się do planu, którego nie ma. Nie można też zdaniem skarżącego mówić o zmianie sposobu zagospodarowania terenu poprzez realizację ogrodzenia.
Decyzją z dnia [...] września 2004 roku, Nr [...] Wojewoda [...]utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2004 roku podzielając zawarte w niej stanowisko.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył G. C. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Skarżący podniósł zarzut naruszenia przez Prezydenta m. [...] art.30 ust.5 Prawa budowlanego poprzez złożenie sprzeciwu po upływie 30 dni od daty dokonania zgłoszenia. Nadto podniósł zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu od decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...] kwietnia 2004 roku.
Decyzją z dnia [...] października 2004 roku, Nr [...] Wojewoda [...]na podstawie art.54§3 ustawy z dnia 20 września 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] września 2004 roku, Nr [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2004 roku, Nr [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że zastosowanie art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U Nr 89 poz.414 ze zm.) może mieć miejsce wówczas, gdy działania objęte zgłoszeniem naruszają ustalenia planu miejscowego lub inne przepisy. Tymczasem w przedmiotowej sprawie miejscowy plan stracił ważność z dniem 31 grudnia 2003 roku i w związku z tym nie istniał w okresie wydawania skarżonych rozstrzygnięć. Powoływanie się więc na przepis art. 30 ust.6 pkt.2 wymienionej ustawy było wadliwe.
Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji, zdaniem Wojewody [...], winien wyeliminować uchybienia wskazane przez organ odwoławczy i zgodnie z dyspozycją prawa materialnego zawartą w art.28 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane zobowiązać inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył G. C. podnosząc zarzut, iż decyzja ta narusza art.138§2 kpa, gdyż organ administracji miał wszelkie dane niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy we własnym zakresie.
Nadto nakazując Prezydentowi W. zobowiązanie inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę Wojewoda [...] narzucił sposób rozstrzygnięcia sprawy i treść decyzji, a więc faktycznie sprowadził postępowanie do jednej instancji, przez co naruszył zasadę wyrażoną w art.15 kpa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art. 138§2 kpa.
Zgodnie z treścią wyżej wymienionego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W wypadku gdy przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego jest decyzja kasatoryjna rolą sądu jest dokonanie oceny czy organ wydający decyzję nie przekroczył swoich uprawnień określonych w art.138§2 kpa.
W wyroku z dnia 17 października 1996 roku, sygn. akt I SA/Gd 234/96 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że wydawanie decyzji o charakterze kasatoryjnym dopuszczalne jest zupełnie wyjątkowo, gdyż stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i nie jest w tej kwestii dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Konieczność zatem przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów (np. zasięgnięcie opinii biegłego czy przesłuchanie kilku świadków) mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art. 136 kpa), wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji".
W niniejszej sprawie zdaniem Sądu nie zachodziły przesłanki pozwalające organowi odwoławczemu na uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. Nie ma bowiem potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Rozstrzygnięcia wymagają kwestie prawne co wynika zarówno z treści odwołania skarżącego jak i z treści uzasadnienia decyzji Wojewody [...]. Zagadnienia prawne mogą zostać rozstrzygnięte samodzielnie przez organ odwoławczy.
Nie można natomiast zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż Wojewoda [...] zlecając organowi I instancji zobowiązanie inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę naruszył zasadę wyrażoną w art.15 kpa. Zdaniem Sądu zawarcie tego typu polecenia w uzasadnieniu decyzji również jest naruszeniem art.138§2 kpa (zdanie drugie).
W wyroku z dnia 26 marca 1999 roku, sygn. akt I SA/Gd 546/97 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "art. 138 § 2 zdanie drugie k.p.a. pozostawia uznaniu organowi odwoławczemu wskazanie, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ I instancji. Z powołanego przepisu nie wynika, że organ I instancji jest związany poglądem prawnym wyrażonym w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej ani też, że organ odwoławczy jest uprawniony do udzielania wskazówek odnośnie do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przekazanej organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzja kasacyjna więc nie może zawierać takich wskazań, które przesądzałyby o treści ponownej decyzji organu I instancji".
Niewątpliwie stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...], iż organ I instancji "powinien zobowiązać inwestora do uzyskania pozwolenia na budowę" jest wskazaniem, które przesądzałoby o treści ponownej decyzji organu I instancji, a tym samym narusza ono przepis art.138§2 kpa (zdanie drugie).
Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.1 c, art.152 i art.135 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI