VII SA/WA 1614/23

VII SA/Wa 1614/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Żak
Bogusław Cieśla /sprawozdawca/
Włodzimierz Kowalczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6148 Działalność badawczo-rozwojowa
Skarżony organ
Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk Sędziowie: sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.) asesor WSA Aneta Żak Protokolant: referent stażysta Oliwia Nawrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi Państwowej Wyższej Szkoły [...] w L. na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej oddala skargę
Uzasadnienie
Minister Edukacji i Nauki decyzją z dnia [...] lipca 2022 r., Nr [...], na podstawie art. 269 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r., poz. 574, z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, z późn. zm.) przyznał Państwowej Wyższej Szkole [...] w Ł. - kategorię naukową B w dyscyplinie nauki o sztuce.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 274 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r., poz. 574, z późn. zm. zwanej dalej "ustawą") ewaluację jakości działalności naukowej przeprowadziła Komisja Ewaluacji Nauki, która jest organem opiniodawczo-doradczym ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego i nauki.
Komisja przeprowadziła ewaluację na podstawie danych zawartych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, ("system POL-on") dotyczących działalności Państwowej Wyższej Szkoły [...] w Ł. (Podmiotu), według stanu na dzień [...] grudnia 2021 r., dostępnych w tym systemie na dzień [...] stycznia 2022 r.
Zgodnie z art. 324 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą wprowadzającą", ewaluacja obejmowała lata 2017-2021.
Rodzaje osiągnięć naukowych i artystycznych uwzględnianych w ewaluacji, szczegółowe kryteria i sposób oceny osiągnięć, sposób określania kategorii naukowej oraz sposób przeprowadzania ewaluacji zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej (Dz. U. z 2022 r., poz. 661, zwane dalej "rozporządzeniem").
Zgodnie z art. 267 ust. 1 ustawy, podstawowymi kryteriami ewaluacji są:
1) kryterium I - poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności naukowej;
2) kryterium II - efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych;
3) kryterium III - wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki.
Komisja dokonała odrębnej oceny działalności naukowej Podmiotu w dyscyplinie naukowej nauki o sztuce w każdym z powyższych kryteriów, a opinie i stanowiska zostały wprowadzone do systemu POL-on, w którym Podmiot sprawozdawał swoje osiągnięcia, w module SEDN - System Ewaluacji Dorobku Naukowego, dedykowanym temu celowi. Na podstawie wyników ewaluacji Komisja podjęła uchwałę nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r., w której zaproponowała przyznanie Podmiotowi w dyscyplinie nauki o sztuce kategorii naukowej B.
Minister po zapoznaniu się z osiągnięciami naukowymi oraz wynikami dokonanej przez Komisję oceny jakości działalności naukowej stwierdził, że zgodnie z art. 265 ust. 4 ustawy ewaluację przeprowadza się w ramach dyscypliny w podmiocie zatrudniającym na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok przeprowadzenia ewaluacji, co najmniej 12 pracowników prowadzących działalność naukową w danej dyscyplinie, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie.
Na podstawie danych wprowadzonych do systemu POL-on ustalono, że Podmiot zatrudniał 16,75 osób prowadzących działalność naukową w dyscyplinie nauki o sztuce, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie, a zatem działalność naukowa w tej dyscyplinie podlegała ewaluacji z mocy prawa.
W celu ustalenia liczby osiągnięć podlegających ocenie w poszczególnych kryteriach, ustalono na podstawie danych z systemu POL-on liczbę pracowników prowadzących działalność naukową w dyscyplinie nauki o sztuce, którzy wskazali tę dyscyplinę w oświadczeniu, o którym mowa w art. 343 ust. 7 ustawy oraz złożyli oświadczenie, o którym mowa w art. 265 ust. 5 ustawy, zwaną dalej "liczbą N".
Zgodnie z danymi w systemie POL-on liczba pracowników prowadzących działalność naukową w Podmiocie w dyscyplinie nauki o sztuce według stanu na 31 grudnia w poszczególnych latach objętych ewaluacją wynosiła:
- w 2017 r. - 13,
- w 2018 r. -15,25,
- w 2019 r. - 15,75,
- w 2020 r. - 13,75,
- w 2021 r. - 16,75.
Na podstawie powyższych danych ustalono, że liczba N=14,9.
Poziom naukowy prowadzonej działalności naukowej (kryterium I) oceniano uwzględniając osiągnięcia naukowe wskazane w § 8 rozporządzenia, tj. artykuły naukowe, monografie naukowe, rozdziały w monografiach naukowych i redakcje naukowe tych monografii, przyznane patenty na wynalazki, prawa ochronne na wzory użytkowe oraz wyłączne prawa hodowców do odmian roślin.
Zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia, dla każdej publikacji naukowej ustala się jednostkowy udział każdego autora w danej publikacji, zwany "udziałem jednostkowym". Sposób ustalania udziału jednostkowego określa § 16 ust. 2 i 3 rozporządzenia. W przypadku publikacji wieloautorskiej, udział jednostkowy zależy od całkowitej wartości punktowej publikacji naukowej, przeliczeniowej wartości punktowej publikacji naukowej, ustalonej zgodnie z przepisami §13-15 rozporządzenia, a także liczby współautorów będących osobami, o których mowa w § 11 ust. 1 rozporządzenia, którzy upoważnili ewaluowany podmiot do wykazania publikacji naukowej w danej dyscyplinie naukowej.
Zgodnie z § 17 ust. 5 rozporządzenia, suma udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych uwzględnianych w ocenie w dyscyplinie naukowej nauki o sztuce nie mogła być większa niż 3-krotność liczby N, czyli 44,7.
Stosownie do § 17 ust. 8 i 9 rozporządzenia, wartość ta została zmniejszona o 9, gdyż:
- 1 pracownik prowadzący działalność naukową nie upoważnił Podmiotu do wykazania do celów ewaluacji żadnej z publikacji naukowych w dyscyplinie nauki o sztuce, o których mowa w § 8 pkt 1 albo 3 albo w § 12 ust. 6 rozporządzenia,
- 1 pracownik zatrudniony na stanowisku wymagającym prowadzenia działalności naukowej nie złożył w Podmiocie oświadczenia o reprezentowanych dyscyplinach, o którym mowa w art. 343 ust. 7 ustawy.
W związku z powyższym w ocenie Podmiotu w ramach kryterium I uwzględnionych mogło być nie więcej niż 35,7 udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych autorstwa albo współautorstwa osób, o których mowa w § 11 ust. 1 rozporządzenia.
Po zapoznaniu się z oceną dokonaną przez Komisję, Minister stwierdził, że udziały jednostkowe poszczególnych autorów publikacji uwzględnionych w ewaluacji, a także wartość punktowa tych udziałów zostały obliczone w sposób prawidłowy, zgodnie z rozporządzeniem. Przy ustalaniu wartości punktowej stosowano art. 324 ust. 2-2b ustawy wprowadzającej oraz odpowiednie przepisy rozporządzenia, uwzględniając właściwe wykazy czasopism naukowych oraz wydawnictw publikujących recenzowane monografie naukowe, tj.:
- w przypadku artykułów naukowych opublikowanych w ostatecznej formie w latach 2017 i 2018 - wykaz czasopism naukowych ogłoszony komunikatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 stycznia 2017 r.,
- w przypadku artykułów naukowych opublikowanych w ostatecznej formie w latach 2019-2021 - ostatni wykaz czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych, sporządzony i udostępniony przez Ministra w okresie objętym ewaluacją, tj. wykaz ogłoszony komunikatem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 1 grudnia 2021 r. ze zmianami i sprostowaniem z dnia 21 grudnia 2021 r.,
- w przypadku monografii naukowych wydanych w latach 2017-2021 - ostatni wykaz wydawnictw publikujących recenzowane monografie naukowe, sporządzony i udostępniony przez Ministra w okresie objętym ewaluacją, tj. wykaz ogłoszony komunikatem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 lipca 2021 r.
Na podstawie informacji wprowadzonych do systemu POL-on, algorytm optymalizujący, o którym mowa w § 24 ust. 1 rozporządzenia, dokonał wyboru osiągnięć stanowiących podstawę ewaluacji, w sposób zapewniający uzyskanie maksymalnego wyniku punktowego. Zgodnie z § 24 ust. 3 rozporządzenia, kierownik Podmiotu mógł wskazać do oceny inne osiągnięcia niż wybrane w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego. Podmiot skorzystał z tej możliwości i uwzględniono tylko wskazane osiągnięcia naukowe.
Osiągnięcia wskazane przez Podmiot do objęcia ewaluacją w dyscyplinie nauki o sztuce zostały poddane ocenie Komisji, która swoje stanowisko w odniesieniu do poszczególnych osiągnięć zamieściła w systemie POL-on, w module SEDN.
Po zapoznaniu się z informacjami dotyczącymi osiągnięć publikacyjnych oraz po przeanalizowaniu wyników oceny dokonanej przez Komisję, Minister zgodził się z oceną Komisji, że niektóre zgłoszone przez Podmiot osiągnięcia nie spełniają warunków określonych w rozporządzeniu. Nie uwzględniono w ewaluacji jednego artykułu naukowego o nr ID: 13558438 i jednej monografii naukowej o numerze ID: 158932850 uznając, iż osiągnięcia te nie miały związku z zatrudnieniem autora/współautora w Podmiocie. Na podstawie danych w systemie POL-on stwierdzono, że data publikacji jest wcześniejsza niż data zatrudnienia pracownika będącego autorem lub współautorem publikacji w ewaluowanym Podmiocie lub rozpoczęcia kształcenia w szkole doktorskiej.
W związku z powyższym liczba punktów za uwzględnione w ocenie udziały jednostkowe w publikacjach wyniosła ostatecznie 1779 punktów.
Ocena Podmiotu w kryterium I ewaluacji ustalona zgodnie z zależnością określoną § 21 rozporządzenia wyniosła QI= 119,4.
W kryterium II "Efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych" uwzględniono projekty, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, a także przychody z tytułu komercjalizacji wyników badań naukowych lub prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami oraz przychody z tytułu usług badawczych świadczonych na zlecenie podmiotów nienależących do systemu szkolnictwa wyższego i nauki. Podmiot nie przedstawił do oceny ww. osiągnięć.
Tym samym za osiągnięcia w ramach kryterium II ewaluacji nie przyznano punktów.
W ramach oceny w kryterium III "Wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki", zgodnie z § 23 ust. 3 rozporządzenia, Podmiot był zobowiązany przedstawić 2 opisy wpływu. Podmiotowi przysługiwało prawo do przedstawienia 3 dodatkowych opisów wpływu. Podmiot skorzystał z tego prawa i przedstawił do oceny 2 dodatkowe opisy wpływu.
Komisja oceniła 4 opisy wpływu. Poszczególne opisy wpływu zostały ocenione przez ekspertów w sposób następujący:
1) Popularyzacja wiedzy o rzeźbie [...]
Ocena: 55 pkt, w tym 30 pkt za zasięg wpływu i 25 pkt za znaczenie wpływu.
Uznano, że wystawa stanowiła ważne wydarzenie o zasięgu więcej niż lokalnym, także dlatego, że ze względów epidemiologicznych jej upowszechnianie nastąpiło w znacznym stopniu online. Miała istotne oddziaływanie poprzez media. Dominowały media społecznościowe podmiotu współorganizującego wydarzenie (Galeria Z.). Wykazano omówienia czy recenzje w prasie fachowej o znaczeniu istotnym dla dyscypliny (np. magazyn "S."), ale o niewielkim oddziaływaniu na beneficjentów poza kręgiem specjalistów. Najistotniejsze znaczenie miały informacje w magazynie kulturalnym TV P., w "Tygodniku P." oraz w magazynie "N.". Przeprowadzenie podczas wystawy badań okulograficznych stanowi przykład interdyscyplinarnego charakteru przedsięwzięcia o rokującym znaczeniu w obszarze wystawiennictwa sztuki współczesnej. Nie wykazano, jaki charakter miała współpraca pomiędzy autorką tych badań i kuratorką reprezentującą oceniany Podmiot. Nie wykazano szerszego wpływu społecznego przedsięwzięcia, wykraczającego poza krąg specjalistów. Argumenty wskazujące na interdyscyplinarność działań jako czynnik o kluczowym znaczeniu na powstanie wpływu działalności naukowej na otoczenie, uznano za niewystarczające.
2) Popularyzacja wiedzy o polskim filmie krótkometrażowym (etiudy) - działalność zintegrowanych baz Archiwum Podmiotu i [...].pl.
Ocena: 65 pkt, w tym 40 pkt za zasięg wpływu i 25 pkt za znaczenie wpływu.
Baza danych zawierająca etiudy filmowe studentów Podmiotu stanowi atrakcyjne dla odbiorców ogólnodostępne źródło. Przytoczone wykazy wskazują na ilość odsłon na znacznie większym portalu [...].pl, jednak dołączone zestawienie z dnia 31 grudnia 2021 r. potwierdza wysoką liczbę odsłon poszczególnych etiud również na portalu www. [...].pl. Jest to jednak parametr o charakterze ilościowym, nie zaś jakościowym. Nie można uznać za liczący się dowód wpływu e-booka "Reusing, remixing and recycling", gdyż jest to zbiorowa publikacja o charakterze naukowym, nie zaś dowód oddziaływania społecznego. Wpływ na utwory audio wizualne/artystyczne stworzone w oparciu o materiały udostępnione w bazie [...].pl - dotyczy w połowie tej samej jednostki (filmy wyprodukowane w jednostce), w przypadku cyklu dokumentalnego "[...]" nie udokumentowano, w jaki sposób i w jakim zakresie skorzystano z materiałów zawartych w bazie, podobnie jak w wideoklipie "T.". Trudno uznać było za istotne oddziaływanie społeczne samych baz - ocenie nie podlegał dorobek artystyczny z okresu całej jego historii. Znaczenie badań można uznać za istotne, ale nie przełomowe, nastąpiło jedynie znaczne ułatwienie dostępu do materiałów. Eksperci uznali, że interdyscyplinarność badań naukowych lub prac rozwojowych nie miała kluczowego znaczenia dla powstania danego wpływu.
3) Laboratorium Narracji Wizualnych - upowszechnienie założeń practice as research oraz wprowadzenie ich do programu nauczania i procedury dyplomowej.
Ocena: 0 pkt, w tym 0 pkt za zasięg wpływu i 0 pkt za znaczenie wpływu.
Przedstawione osiągnięcie należy do sfery badań i innowacji metodologicznych w obrębie dyscypliny, nie został udokumentowany związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy samą działalnością naukową oraz deklarowanym wpływem społecznym. Nie można uznać za tego rodzaju wpływ działalności prowadzonej w ramach Studiów Doktoranckich oraz Szkoły Doktorskiej. Zapisy seminariów potwierdzają obieg zamknięty w kręgu specjalistów. Nieco bardziej otwarty charakter mogło mieć seminarium Pracowni Eseju Filmowego. Nie scharakteryzowano jego wpływu zgodnie z kryteriami wymaganymi w zakresie III kryterium. Charakterystyka osiągnięcia (studia doktoranckie, konferencja etc.) nie odnosi się do wpływu społecznego. Ocenie nie może być poddawana jakość prowadzonej działalności naukowej czy dydaktycznej. Eksperci uznali, że interdyscyplinarność badań naukowych lub prac rozwojowych nie miała kluczowego znaczenia dla powstania danego wpływu.
4) [...] - nagrodzona publikacja.
Ocena: 50 pkt, w tym 40 pkt za zasięg wpływu i 10 pkt za znaczenie wpływu.
Prezentacja publikacji na zorganizowanej przez Wydział międzynarodowej konferencji "Kultura produkcji: społeczne i ekonomiczne aspekty produkcji filmowej" przynależy do sfery obiegu w ramach samej dyscypliny, nie świadczy o szerszym oddziaływaniu na społeczeństwo. Przyznanie Nagrody PISF za osiągnięcia w upowszechnianiu i promocji polskiego kina podczas 44 Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni można uznać za oddziaływanie o zasięgu krajowym, jednak ograniczone do środowiska filmoznawców czy filmowców. W badaniach zastosowano metodykę wykorzystującą dorobek różnych dyscyplin, ale nie wykazano dlaczego i w jaki sposób interdyscyplinarność była kluczowa dla powstania wpływu.
Eksperci uznali, że interdyscyplinarność badań naukowych lub prac rozwojowych nie miała kluczowego znaczenia dla powstania danego wpływu.
W związku z powyższym ocena Podmiotu w III kryterium ewaluacji, ustalona - zgodnie z § 23 ust. 11 rozporządzenia - jako średnia arytmetyczna uzyskanych ocen opisów wpływu, wynosi QIII= 42,5.
Zgodnie z § 27 ust. 1 rozporządzenia, Komisja określiła kategorię naukową Podmiotu w dyscyplinie nauki o sztuce na podstawie porównania przyznanych mu ocen, w ramach poszczególnych kryteriów ewaluacji, z odpowiednimi wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowych A, B+ i B, stosując algorytm określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Do porównania zastosowano próg pełnego przewyższania G, ustalony przez Komisję uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. w wysokości 0,3.
Wartości referencyjne to zestaw referencyjnych wartości ocen punktowych określonych dla każdego z kryteriów ewaluacji działalności naukowej, służących kwalifikacji podmiotów prowadzących działalność naukową w ramach danej dyscypliny do kategorii naukowych A, B+, B lub C.
Biorąc pod uwagę przesłanki określone w § 26 ust. 2 rozporządzenia, Komisja uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. określiła proponowane wartości referencyjne. Na podstawie powyższej propozycji, Minister w dniu [...] maja 2022 r. ustalił wartości referencyjne dla kategorii naukowych A, B+ i B dla poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych.
Dla dyscypliny naukowej nauki o sztuce wartości referencyjne wynoszą:
- kryterium I "Poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności naukowej" OIA = 206,099 pkt, OIB+ = 163,016 pkt, OIB = 93,152 pkt,
- kryterium II "Efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych" OIIA = 6,071 pkt, OIIB+ = 4,802 pkt, OIIB = 2,744 pkt,
- kryterium III "Wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki" OIIIA = 74,34 pkt, OIIIB+ = 58,8 pkt, OIIIB = 33,6 pkt.
Całkowity wynik punktowy porównania ocen, jakie Podmiot uzyskał w poszczególnych kryteriach, z każdą z odpowiednich wartości referencyjnych, został obliczony z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom ewaluacji - zgodnie z tabelą nr 2 w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Dla dyscypliny nauki o sztuce wagi te wynoszą:
1) kryterium I "Poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności naukowej" - 70;
2) kryterium II "Efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych" -10;
3) kryterium III "Wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki" - 20.
Dokonane z uwzględnieniem powyższych wag porównanie ocen uzyskanych przez Podmiot w dyscyplinie nauki o sztuce według poszczególnych kryteriów z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej A dało całkowity wynik punktowy
-100, porównanie z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej B+ dało całkowity wynik punktowy -100, a porównanie z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej B dało całkowity wynik punktowy 73,4.
W ocenie Ministra, wynik przeprowadzonej oceny pozwalał na przyznanie Państwowej Wyższej Szkoły [...] w Ł. kategorii naukowej B w dyscyplinie nauki o sztuce.
Minister Edukacji i Nauki decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 i 2185) oraz na podstawie art. 269 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r., poz. 574, z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku Państwowej Wyższej Szkoły [...] w Ł. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] lipca 2022 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Minister Edukacji i Nauki wskazał, że Podmiot skarżący zakwestionował prawidłowość oceny w zakresie osiągnięć wskazanych w kryterium I, II, III.
Na podstawie art. 324 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669, z późn. zm.), ewaluacja jakości działalności naukowej przeprowadzana w 2022 r. obejmowała lata 2017-2021.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, Komisja przeprowadziła ewaluację na podstawie zawartych w systemie POL-on informacji dotyczących działalności Podmiotu, według stanu na dzień 31 grudnia 2021 r., dostępnych w tym systemie na dzień 31 stycznia 2022 r. Kierownik Podmiotu złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 354 ust. 4 ustawy, potwierdzające, iż dane wprowadzone do systemu POL-on są zgodne ze stanem faktycznym.
Za prawidłowość i rzetelność danych oraz terminowość ich wprowadzania do systemu odpowiada osoba kierująca danym podmiotem. Ewaluacja przeprowadzana jest wyłącznie na podstawie osiągnięć sprawozdanych w systemie POL-on. Dlatego Podmiot musi dołożyć szczególnej staranności we wprowadzaniu do systemu niezbędnych danych. Minister nie może ani uzupełnić informacji o działalności naukowej, ani skorygować danych wprowadzonych przez Podmiot w sposób błędny lub niekompletny. Wynika to z art. 343 ust. 2, art. 345 ust. 2 i art. 346 ust. 4 ustawy.
Minister stwierdził, że liczbę N ustalono prawidłowo, jako średnią arytmetyczną liczby pracowników w poszczególnych latach z okresu objętego ewaluacją, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, z uwzględnieniem udziału czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie.
Na podstawie danych ustalono, że liczba N=14,9. Podmiot nie wniósł zastrzeżeń co do prawidłowości ustalenia liczby N.
Zgodnie z § 17 ust. 5 rozporządzenia, suma udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych uwzględnianych w ocenie w dyscyplinie nauki o sztuce nie mogła być większa niż 3-krotność liczby N, czyli 44,7.
Zgodnie z § 17 ust. 8 pkt 1 i ust. 9 rozporządzenia, wartość ta została zmniejszona o 9, gdyż:
- jeden pracownik prowadzący działalność naukową w dyscyplinie nauki o sztuce nie upoważnił Podmiotu do wykazania do celów ewaluacji żadnej z publikacji naukowych, o których mowa w § 8 pkt 1 albo 3 albo w § 12 ust. 6 rozporządzenia,
- jeden pracownik zatrudniony w Podmiocie na stanowisku wymagającym prowadzenia działalności naukowej nie złożył oświadczenia o reprezentowanych dyscyplinach, o którym mowa w art. 343 ust. 7 ustawy.
W ramach kryterium I uwzględnionych mogło być nie więcej niż 35,7 udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych autorstwa albo współautorstwa osób, o których mowa w § 11 ust. 1 rozporządzenia.
Podmiot nie zgodził się z tym ustaleniem podnosząc, że obniżenie udziałów było skutkiem okoliczności niemożliwych do usunięcia i przyczyn od niego niezależnych. We wniosku wskazano, że osoba, która nie złożyła oświadczenia, nie ma związku z ewaluowaną dyscypliną. Choroba tego pracownika skutkowała niezłożeniem oświadczenia o dyscyplinie, co doprowadziło do "istotnego ograniczenia potencjału ewaluacyjnego dyscyplin naukowych i artystycznych, w których Podmiot faktycznie prowadzi działalność". Podmiot wyjaśnił, że złożone przez pracownika oświadczenie zaginęło, a z uwagi na jego śmierć nie było możliwości jego odtworzenia i wprowadzenia odpowiedniej adnotacji w systemie POL-on. Podmiot wyjaśnił, że reprezentowana przez pracownika dyscyplina naukowa, to nauki prawne. Pracownik prowadził zajęcia dla studentów z zakresu różnych gałęzi prawa. Mimo przynależności do innej, nieewaluowanej dyscypliny, brak oświadczenia spowodował naliczenie sankcji w dyscyplinie nauki o sztuce. Nie było możliwe dokonanie korekty, gdyż system POL-on dopuszczał korektę tylko wobec osób zatrudnionych, a pracownik zmarł.
Zmniejszenie udziałów jednostkowych było nadmiernie dotkliwe biorąc pod uwagę nieliczną grupę pracowników w poszczególnych ewaluowanych dyscyplinach. Podmiot wskazał, że znajduje się w dziesiątce, a często nawet trójce najlepszych szkół filmowych na świecie, a przez "połączenia błędu technicznego i niefortunnego zbiegu okoliczności" uzyskana ocena nie odzwierciedla jego potencjału i poziomu. Mała liczba pracowników oraz zakres "nałożonych sankcji" skutkował wynikiem nieadekwatnym do faktycznego poziomu naukowego i artystycznego.
Zdaniem Podmiotu, zawarte w art. 267 ust. 2 ustawy upoważnienie do wydania rozporządzenia zobowiązywało Ministra, by ustalając szczegółowe kryteria i sposób oceny miał na uwadze m.in. porównywalność wyników osiąganych przez podmioty w ramach dyscyplin, a także rzetelność i przejrzystość ewaluacji. Zdaniem Podmiotu, określona w § 17 ust. 9 rozporządzenia sankcja zmniejszenia udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych o 6 (niezależnie od liczby N), w drastyczny sposób dotyka podmioty zatrudniające niewielką liczbę pracowników zaangażowanych w działalność badawczą lub artystyczną.
Zdaniem Ministra, taka argumentacja nie mogła być uwzględniona. Wynikający z art. 343 ust. 7 ustawy obowiązek złożenia oświadczenia o reprezentowanej dziedzinie i dyscyplinie dotyczy wszystkich osób prowadzących działalność naukową oraz osób biorących udział w prowadzeniu takiej działalności. Oświadczenie to składa się we wszystkich podmiotach, w których dana osoba jest zatrudniona, niezależne od tego, czy jest to podstawowe, czy dodatkowe miejsce pracy. Pierwsze takie oświadczenie należało złożyć do 30 listopada 2018 r., zgodnie z art. 219 ust. 11 ustawy wprowadzającej. Podmiot był ustawowo zobowiązany do systematycznego aktualizowania danych w systemie POL-on. Argument, że pierwsze złożone oświadczenie "zaginęło", a potem późno zorientowano się o braku oświadczenia o reprezentowanej przez pracownika dyscyplinie, był bezzasadny - bo nastąpiło to po 3 latach. W tym okresie co roku kierownik Podmiotu składał oświadczenie potwierdzające poprawność i kompletność danych wprowadzonych do systemu POL-on. Zdaniem Ministra, nie był to "błąd techniczny", ale nienależyte wykonanie ustawowego obowiązku.
Przepisy rozporządzenia jednoznacznie wskazują przypadki, w których zmniejsza się sumę udziałów jednostkowych w publikacjach z tytułu niezłożenia przez osoby zatrudnione w ewaluowanym podmiocie wymaganych oświadczeń.
Podmiot poinformował we wniosku, że podejmował próby uzyskania od pracownika oświadczenia, ale nie zakończyły się one pozytywnie. Równocześnie wskazał, iż pracownik reprezentował dyscyplinę nauki prawne, w której Podmiot nie prowadzi działalności naukowej. Odnosząc się do tego argumentu Minister wskazał, że do podstawowych obowiązków pracownika badawczo-dydaktycznego należy m.in. prowadzenie działalności naukowej. Jeśli osoba ta była zatrudniona na takim stanowisku, to tłumaczenie, że nie prowadziła działalności naukowej w tej dyscyplinie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż pracownik ten powinien zostać przeniesiony na stanowisko dydaktyczne - co nie generowałoby obniżenia sumy udziałów jednostkowych z tytuł niezłożenia oświadczenia. Informacja o konsekwencjach braku oświadczenia pracownika o reprezentowanej dyscyplinie była widoczna w systemie POL-on, przed rozpoczęciem ewaluacji. Zmniejszenie sumy udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Na podstawie informacji wprowadzonych do systemu POL-on, algorytm optymalizujący, o którym mowa w § 24 ust. 1 rozporządzenia, dokonał wyboru osiągnięć stanowiących podstawę ewaluacji, w sposób zapewniający uzyskanie maksymalnego wyniku punktowego. Zgodnie z § 24 ust. 3 rozporządzenia, kierownik Podmiotu mógł wskazać do oceny inne osiągnięcia niż wybrane w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego. Podmiot skorzystał z tej możliwości i w ocenie uwzględniono tylko osiągnięcia naukowe wskazane w opisany sposób.
Na etapie ponownego rozpatrywania sprawy nie jest już możliwe wskazywanie innych osiągnięć. Ocenie mogły zostać poddane tylko osiągnięcia naukowe podlegające ocenie w trakcie rozpatrywania sprawy w I instancji.
Podmiot zakwestionował ocenę osiągnięć naukowych o numerach ID: 13558438 i 158932850, które Komisja odrzuciła w postępowaniu I instancji z powodu braku związku z zatrudnieniem autora w Podmiocie.
Minister stwierdził, że ww. osiągnięcia zgłoszone przez Podmiot nie spełniają warunków określonych w rozporządzeniu. W ewaluacji nie można uwzględnić artykułu naukowego o numerze ID: 13558438 i monografii naukowej o numerze ID: 158932850, gdyż osiągnięcia te nie miały związku z zatrudnieniem autora w Podmiocie. Autor artykułu został zatrudniony [...] października 2019 r., a artykuł opublikowano w 1. tomie półrocznika z 2019 r. Zatem nie mógł powstać w związku z zatrudnieniem autora w Podmiocie, biorąc pod uwagę czas konieczny na przeprowadzenie badań, napisanie artykułu i proces wydawniczy. Z kolei autor monografii, która ukazała się w 2019 r., został zatrudniony w Podmiocie [...] października 2019 r., więc publikacja ta nie mogła być efektem pracy w nim podejmowanej.
W związku z powyższym liczba punktów za uwzględnione udziały jednostkowe w publikacjach po ponownej ocenie wyniosła 1 779 punktów.
W kryterium II "Efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych" uwzględnia się projekty, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, a także przychody z tytułu komercjalizacji wyników badań naukowych lub prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami oraz przychody z tytułu usług badawczych świadczonych na zlecenie podmiotów nienależących do systemu szkolnictwa wyższego i nauki. W tym kryterium nie zakwalifikowano żadnego spośród projektów wskazanych przez Podmiot w systemie POL-on.
Podmiot zakwestionował nieuznanie projektu o numerze ID 142582748, wyjaśniając, iż środki finansowe na realizację projektu zostały przyznane w trybie konkursowym, a jego cele związane były z prowadzeniem badań. Ponadto zespoły badawcze startujące w konkursie "Regionalna Inicjatywa Doskonałości" (dalej RID), w ramach którego projekt był realizowany - a w szczególności zespoły funkcjonujące w ramach małych dyscyplin - podejmując się realizacji projektu RID trwającego od 2018 r. do 2022 r., nie miały szans na podjęcie realizacji innych grantów. Startując w kolejnych konkursach trudno byłoby zrealizować wymogi programów naukowych i wykazać się odpowiednimi rezultatami. Zespoły nie mogły wiedzieć startując w konkursie RID, że podejmując się realizacji tego projektu naukowego jednocześnie wykluczają dyscyplinę, w ramach której prowadzą badania, z oceny ewaluacyjnej w obszarze efektów finansowych badań naukowych i prac rozwojowych.
W odniesieniu do tej kwestii Minister wskazał, że projekt został sfinansowany przez instytucję niewymienioną w § 22 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Z przepisów tych wynika, że w ewaluacji nie uwzględnia się projektów, na które środki zostały przyznane przez ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego i nauki, z wyjątkiem projektów finansowanych w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki.
Podmiot nie sprawozdał przychodów z tytułu komercjalizacji wyników badań naukowych, nie przedstawił przychodów z tytułu usług badawczych świadczonych na zlecenie podmiotów nienależących do systemu szkolnictwa wyższego i nauki. W związku z czym, za osiągnięcia w ramach kryterium II nie przyznano punktów.
Natomiast w ramach oceny kryterium III "Wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki", Podmiot zakwestionował prawidłowość oceny 3 opisów wpływu: "Laboratorium Narracji Wizualnych - upowszechnienie założeń practice as research oraz wprowadzenie ich do programu nauczania i procedury dyplomowej", "[...] », [...] " oraz "[...] ", twierdząc, że przyznana punktacja nie oddaje rzeczywistego wpływu na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki.
Ocena wpływu działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki przeprowadzana została i uzasadniona przez ekspertów, którą Minister w całości podzielił.
Ocena w ramach III kryterium ewaluacji po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ustalona - zgodnie z § 23 ust. 11 rozporządzenia - jako średnia arytmetyczna uzyskanych przez Podmiot ocen opisów wpływu, wynosiła QIII = 42,5.
Całkowity wynik punktowy po ponownym rozpatrzeniu sprawy w poszczególnych kryteriach z tytułu prowadzenia działalności naukowej w dyscyplinie nauki o sztuce, z każdą z odpowiednich wartości referencyjnych, został obliczony z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom ewaluacji - zgodnie z tabelą nr 2 w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Uzyskane wyniki punktowe, zgodnie z § 27 rozporządzenia, stanowiły podstawę do zaliczenia działalności naukowej w dyscyplinie nauki o sztuce do kategorii naukowej B.
Państwowa Wyższa Szkoła [...] w Ł. wniosła skargę na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia 26 lutego 2023 r.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 269 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyznanie kategorii naukowej B pomimo, że ocena oparta była na niejasnych i dowolnie przyjętych kryteriach, a stan faktyczny nie został w pełni wyjaśniony;
b) § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej, poprzez brak zastosowania tego przepisu i przyjęcie stanu faktycznego wyłącznie na podstawie danych wprowadzonych do systemu POL-on, podczas gdy w trakcie ewaluacji Komisja mogła wezwać podmiot do przedstawienia dokumentów w celu ustalenia stanu faktycznego i potwierdzenia informacji zawartych w systemie POL-on;
c) § 17 ust. 9 rozporządzenia w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niewłaściwe zastosowanie i zmniejszenie udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych o 6 punktów, w trzech oddzielnych dyscyplinach naukowych podlegających ewaluacji, w tym również w dyscyplinie nauki o sztuce, naruszając zasadę równości wobec prawa ośrodków z dużą i niewielką liczbę pracowników, brak zapewnia porównywalności wyników osiąganych przez podmioty w ramach dyscyplin;
d) art. 265 ust. 6 i 7 ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie osiągnięć naukowych:
- monografii pt. "[...] " autorstwa F. P., która została wydana pod koniec 2019 roku przez Wydawnictwo P.,
- artykułu naukowego W.K.,
e) § 22 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia poprzez niewłaściwe zastosowanie i nie zakwalifikowanie projektów wskazanych w systemie POL-on, podczas gdy innemu podmiotowi z K., ten sam projekt, uznano w odwołaniu i przyznano za niego punkty;
f) § 23 ust. 7 rozporządzenia poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie dowolnej oceny punktowej, wewnętrznie sprzecznej, w szczególności poprzez przyjęcie, że działania podjęte przez skarżącą miały doniosłe znaczenie, a ranga wydarzenia odnotowanego przez media ogólnopolskie pozwala uznać jego wpływ za przekraczający zasięg regionalny, a z drugiej strony niską liczbę przyznanych punktów, która opierała się na negatywnym wpływie pandemii;
g) § 23 ust. 1, ust. 7 lit. e) oraz ust. 9 rozporządzenia poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu i przyznanie "0" pkt za "[...]";
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez utrzymanie w mocy oczywiście wadliwej decyzji organu I instancji;
b) art. 7 kpa, art, 77 § 1 kpa, art. 107 § 3 kpa oraz art. 80 kpa poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego;
c) art. 7 kpa w związku z art. 8 § 1 kpa przez nieustalenie prawdy obiektywnej, a także nieuwzględnienie interesu społecznego oraz słusznego interesu Skarżącej.
Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Ministra Edukacji i Nauki z dnia 27 lipca 2022 r.
W uzasadnieniu wskazano, że Minister w sposób nieprawidłowy przyjął, iż ustalenie stanu faktycznego następowało wyłącznie na podstawie danych wprowadzonych do systemu POL-on. Tymczasem, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia, Komisja mogła wezwać ewaluowany podmiot do przedstawienia w wyznaczonym terminie wskazanych dokumentów w postaci papierowej lub elektronicznej w celu ustalenia stanu faktycznego i potwierdzenia informacji zawartych w systemie POL-on.
Zdaniem Skarżącej, określona w § 17 ust. 9 rozporządzenia, sankcja zmniejszenia udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych o 6 (niezależnie od liczby N), w drastycznie odmienny sposób dotyka podmioty zatrudniające dużą i niewielką liczbę pracowników. Minister jako autor rozporządzenia, wprowadził mechanizm sankcji w procesie ewaluacyjnym, który narusza zasadę równości - art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zmniejszenie udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych o 6 punktów, w trzech oddzielnych dyscyplinach naukowych podlegających ewaluacji, w tym również w dyscyplinie nauki o sztuce, narusza zasadę równości wobec prawa ośrodków z dużą i niewielką liczbę pracowników zaangażowanych w działalność badawczą lub artystyczną, co z kolei nie zapewnia porównywalności wyników osiąganych przez podmioty w ramach dyscyplin.
System dawał możliwość usunięcia braków formalnych związanych z niezłożeniem oświadczenia o dyscyplinie do 31 stycznia 2022 roku pod warunkiem, że osoba wykładająca mogła takie oświadczenie dostarczyć w tym terminie. W przypadku nauczycieli akademickich, którzy zmarli takiej możliwości nie było.
Wadliwe był odrzucenie przy ocenie osiągnięć naukowych z powodu braku związku z zatrudnieniem autora w P. monografii pt. "[...]" autorstwa F.P., która została wydana pod koniec 2019 roku przez Wydawnictwo P. oraz artykułu naukowego W. K. Decydującą okolicznością kwalifikacji danego dzieła powinien być wyłącznie fakt zatrudnienia w uczelni przed wydaniem publikacji. Hipotetyczny czasu powstania dzieła stanowi wprowadzenie przesłanki nie wymienionej w przepisach i w konsekwencji był przekroczeniem uznania administracyjnego.
Dokonano nieprawidłowej oceny w kryterium II "Efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych". Komisja nie zakwalifikowała do ewaluacji projektu o numerze ID 142582748, stwierdzając, że projekt ten nie spełnia wymogów § 22 rozporządzenia, ponieważ środki na jego realizację zostały przyznane przez instytucję niewymienioną w rozporządzeniu. Cel grantu wskazywał, że został on powołany na podniesienie poziomu badań naukowych, prac rozwojowych lub twórczości artystycznej, w tym przez zwiększenie liczby publikacji w czasopismach naukowych. W toku ewaluacji wyniki działalności realizowanej w ramach grantu nie zostały zaliczone do oceny, ponieważ grant nie znalazł się w rozporządzeniu.
W ocenie ewaluacyjnej - w postępowaniu odwoławczym dotyczącym innej uczelni ten sam projekt - tj. [...] - od praktyki kreatywnej do teorii edukacji, punkty ID 219838899, nr projektu [...] - uznano przyznając punkty, podczas gdy skarżąca otrzymała 0 pkt.
W sposób nieprawidłowy dokonano oceny 4 opisów wpływu: "[...]", "[...]" oraz "[...]". Punktacja nie odzwierciedlała rzeczywistego wpływu prowadzonej działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki.
W zakresie pierwszego opisu wpływu eksperci stwierdzili, że brak w opisie bibliograficznym jakichkolwiek publikacji pracowników Skarżącej, które mogłyby wywierać wpływ społeczny. Zdaniem Skarżącej, Ekspert nieprawidłowo dokonał kwalifikacji przedstawionego opisu "wpływ" przez co uzyskano błędną ocenę.
Odnośnie "[...]" ekspert wskazał, że popularność wystawy nie ma związku z interdyscyplinarnym charakterem podjętych działań, które nie zostały dostatecznie udokumentowane. Wątpliwość budziło wskazanie w na pandemię jako okoliczność wpływającą na ocenę.
Odnośnie "[...] (etiudy) - działalność zintegrowanych baz Archiwum Podmiotu i [...].pl , ekspert oceniał bazę danych - tak jakby było to "badanie", a nie baza danych, uznając obszar wpływu, którym były "wejścia" do systemu, za nieistotny ilościowy parametr. Tymczasem w przypadku baz danych poziom korzystania jest głównym wskaźnikiem.
Kwestionowano także ocenę opisu wpływu "[...]"
Minister Edukacji i Nauki w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej.
Ewaluacja jakości działalności naukowej została przeprowadzona na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r., poz. 574 ze zm. w skrócie "ustawa"), rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej (Dz. U. z 2022 r., poz. 661) oraz ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018r., poz. 1669, ze zm.).
Powoływane przepisy wprowadziły nowy model oceny, łączący ze sobą dwie metody: metodę parametryczną i metodę ekspercką. Podstawą ewaluacji jakości działalności naukowej w danej dyscyplinie są osiągnięcia pracowników prowadzących taką działalność, przy czym w ocenie uwzględnia się wyłącznie te osiągnięcia, których opis został zamieszczony w systemie POL-on. W przeciwieństwie do poprzedniego modelu oceny jakości działalności naukowej, która brała pod uwagę zgłoszenia dokonywane przez jednostki naukowe w formie ankiety wypełnianej raz na cztery lata, nowy model ewaluacji zakładał, że dane te są wprowadzane do systemu POL-on na bieżąco przez osoby kierujące podmiotami.
Była to pierwsza ewaluacja po reformie systemu szkolnictwa wyższego i nauki wprowadzonej w 2018 r. Na podstawie art. 324 ust. 1 ustawy wprowadzającej, ewaluacja jakości działalności naukowej przeprowadzana w 2022 r. obejmowała lata 2017-2021.
Zgodnie z art. 274 ust. 1 pkt 1 ustawy, ewaluacja należy do zadań Komisji Ewaluacji Nauki. Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia, Komisja przeprowadzała ewaluację na podstawie danych zawartych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, dotyczących działalności podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki, według stanu na dzień 31 grudnia 2021 r., dostępnych w systemie na dzień 31 stycznia 2022 r.
Zgodnie z art. 267 ust. 1 ustawy, podstawowymi kryteriami ewaluacji są:
a) kryterium I - poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności naukowej,
b) kryterium II - efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych,
c) kryterium III - wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki.
Minister Edukacji i Nauki, przyznał Państwowej Wyższej Szkoły [...] w Ł., kategorię naukową B w dyscyplinie nauki o sztuce.
Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżąca zakwestionowała prawidłowość oceny dokonanej przez Komisję w zakresie osiągnięć wskazanych w kryterium I, II, III.
Organ zasadnie podkreślał, że - zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ewaluacji dokonuje się na podstawie danych zawartych w systemie POL-on. Za prawidłowość i rzetelność danych oraz terminowość ich wprowadzania do systemu POL-on odpowiada osoba kierująca danym podmiotem. Kierownik Skarżącego składał oświadczenie, o którym mowa w art. 354 ust. 4 ustawy, potwierdzające, iż dane wprowadzone do systemu POL-on są zgodne ze stanem faktycznym.
Minister nie mógł uzupełnić informacji w systemie ani korygować danych wprowadzonych w sposób błędny lub niekompletny. Wynika to z przepisów art. 343 ust. 2, art. 345 ust. 2 i art. 346 ust. 4 ustawy, które wskazują osoby zobowiązane do wprowadzania do systemu POL-on danych dotyczących m.in. osób prowadzących działalność naukową w danym podmiocie, osiągnięć naukowych i artystycznych, działalności naukowej, nakładów na badania naukowe i prace rozwojowe, przychodów z komercjalizacji wyników działalności naukowej lub know-how związanego z tymi wynikami itp.
Rodzaje osiągnięć naukowych i artystycznych uwzględnianych w ewaluacji, szczegółowe kryteria i sposób oceny osiągnięć, sposób określania kategorii naukowej oraz sposób przeprowadzania ewaluacji zostały określone w powołowym wyżej rozporządzeniu.
Ewaluacja została przeprowadzona w związku ze spełnieniem przez Skarżącego warunku określonego w art. 265 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym ewaluację przeprowadza się w ramach dyscypliny w podmiocie zatrudniającym według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok przeprowadzenia ewaluacji co najmniej 12 pracowników prowadzących działalność naukową wdanej dyscyplinie, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie. Liczba osób zatrudnionych u Skarżącego i prowadzących działalność naukową w dyscyplinie nauki o sztuce, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie, wynosiła 16,75.
W celu ustalenia liczby osiągnięć podlegających ocenie w poszczególnych kryteriach, na podstawie danych z systemu POL-on ustalono liczbę pracowników prowadzących działalność naukową w dyscyplinie nauki o sztuce, którzy wskazali tę dyscyplinę w oświadczeniu, o którym mowa w art. 343 ust. 7 ustawy, oraz złożyli oświadczenie, o którym mowa w art. 265 ust. 5 ustawy, zwaną dalej "liczbą N".
Liczbę N ustalono jako średnią arytmetyczną liczby tych pracowników w poszczególnych latach z okresu objętego ewaluacją, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, z uwzględnieniem udziału czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie.
Zgodnie z danymi w systemie POL-on liczba pracowników prowadzących działalność naukową w dyscyplinie nauki o sztuce według stanu na 31 grudnia w poszczególnych latach objętych ewaluacją wynosiła: w 2017 r. - 13, w 2018 r.-15,25, w 2019 r.-15,75, w 2020 r. - 13,75, w 2021 r.-16,75. Na tej podstawie ustalono, że liczba N = 14,9.
Poziom naukowy prowadzonej działalności naukowej (kryterium I) oceniano uwzględniając osiągnięcia naukowe wskazane w § 8 rozporządzenia, tj. artykuły naukowe, monografie naukowe, rozdziały w monografiach naukowych i redakcje naukowe tych monografii, przyznane patenty na wynalazki, prawa ochronne na wzory użytkowe oraz wyłączne prawa hodowców do odmian roślin.
Zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia, dla każdej publikacji naukowej ustala się jednostkowy udział każdego autora w danej publikacji, zwany dalej "udziałem jednostkowym". Sposób ustalania udziału jednostkowego określa § 16 ust. 2 i 3 rozporządzenia. Stosownie do § 17 ust. 5 rozporządzenia, suma udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych uwzględnianych w ocenie w dyscyplinie nauki o sztuce nie mogła być większa niż 3-krotność liczby N, czyli 44,7.
Zgodnie z § 17 ust. 8 pkt 1 i ust. 9 rozporządzenia, wartość ta została zmniejszona o 9, gdyż jeden pracownik prowadzący działalność naukową w dyscyplinie nauki o sztuce nie upoważnił Skarżącego do wykazania do celów ewaluacji żadnej z publikacji naukowych, oraz jeden pracownik nie złożył oświadczenia o reprezentowanych dyscyplinach, o którym mowa w art. 343 ust. 7 ustawy.
W związku z powyższym w ramach kryterium I uwzględnionych mogło być nie więcej niż 35,7 udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych autorstwa albo współautorstwa osób, o których mowa w § 11 ust. 1 rozporządzenia.
Skarżący nie zgodził się z tym ustaleniem podnosząc, iż obniżenie udziałów było skutkiem okoliczności niemożliwych do usunięcia oraz przyczyn niezależnych od niego. Podnosił, że osoba, która nie złożyła oświadczenia, nie miała związku z ewaluowaną dyscypliną. Choroba tego pracownika była przyczyną niezłożenia oświadczenia o dyscyplinie. Skarżący wyjaśnił, że pierwotnie złożone przez pracownika oświadczenie zaginęło, a potem z uwagi na jego śmierć Skarżący nie miał możliwości wprowadzenia odpowiedniej adnotacji w systemie POL-on. Skarżący wskazał, że reprezentowana przez pracownika dyscyplina naukowa to nauki prawne. Mimo przynależności do innej i nieewaluowanej dyscypliny, brak oświadczenia spowodował naliczenie sankcji w dyscyplinie nauki o sztuce. Po ustaleniu, że oświadczenie o reprezentowanej dyscyplinie nie zostało wprowadzone do systemu POL-on nie było możliwości dokonania korekty, gdyż system dopuszczał korektę tylko wobec osób zatrudnionych, a pracownik zmarł.
Zdaniem Skarżącego, wynikająca z § 17 ust. 9 rozporządzenia sankcja zmniejszenia udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych, w odmienny sposób dotyka podmioty zatrudniające dużą i niewielką liczbę pracowników naukowych.
W ocenie Sądu taka argumentacja nie mogła zostać uwzględniona. Wynikający z art. 343 ust. 7 ustawy obowiązek złożenia oświadczenia o reprezentowanej dziedzinie dotyczy wszystkich osób prowadzących działalność naukową. Oświadczenie to składa się we wszystkich podmiotach, w których dana osoba jest zatrudniona, niezależne od tego, czy jest to podstawowe, czy dodatkowe miejsce pracy. Pierwsze takie oświadczenie należało złożyć do 30 listopada 2018 r., zgodnie z art. 219 ust. 11 ustawy wprowadzającej. Skarżący był ustawowo zobowiązany do systematycznego aktualizowania danych w systemie POL-on. Argumentacja, że pierwsze złożone oświadczenie "zaginęło", a potem zbyt późno zorientowano się, iż w systemie POL-on brak jest oświadczenia o reprezentowanej przez pracownika dyscyplinie nie zasługiwała na uwzględnienie – bowiem na ewentualną korektę były 3 lata. W tym okresie kierownik Skarżącego co roku składał oświadczenie potwierdzające poprawność i kompletność danych wprowadzonych do systemu POL-on. Słusznie zatem Minister uznał, że nie był to "błąd techniczny", ale nienależyte wykonanie ustawowego obowiązku. Nadto informacja o konsekwencjach braku oświadczenia pracownika o reprezentowanej dyscyplinie była widoczna w systemie POL- on, przed rozpoczęciem ewaluacji.
Zasadnie organ argumentował, że istotą regulacji zawartej w § 17 ust. 9 i § 20 ust. 10 rozporządzenia jest obniżenie sumy udziałów jednostkowych we wszystkich dyscyplinach naukowych oraz liczby osiągnięć we wszystkich dyscyplinach artystycznych, w jakich prowadzona jest działalność naukowa, a nie w jednej, którą przypisze się pracownikowi na podstawie analizy jego dorobku naukowego.
Dlatego zmniejszenie sumy udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Kierownik Skarżącego wskazał, które z osiągnięć naukowych sprawozdanych w systemie POL-on zostaną poddane ocenie. Skarżący zakwestionował ocenę osiągnięć naukowych o numerach ID: 13558438 i 158932850, które zostały odrzucone z powodu braku związku z zatrudnieniem autora u Skarżącego.
Jednak powołane osiągnięcia obiektywnie nie spełniały warunków określonych w rozporządzeniu. W ewaluacji nie można było uwzględnić artykułu naukowego o numerze ID: 13558438 i monografii o numerze ID: 158932850. Autor ww. artykułu został bowiem zatrudniony [...] października 2019 r., a artykuł opublikowano w 1. tomie półrocznika z 2019 r. Z kolei autor monografii, która ukazała się w 2019 r., został zatrudniony [...] października 2019 r., zatem publikacja ta nie mogła być efektem pracy w Podmiocie.
Zgodnie z § 25 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w trakcie ewaluacji Komisja mogła nie uwzględnić osiągnięcia naukowego, jeżeli w systemie POL-on zostały nieprawidłowo wprowadzone informacje charakteryzujące to osiągnięcie, a w przypadku osiągnięcia naukowego również jeżeli nie jest ono w żaden sposób związane z badaniami naukowymi prowadzonymi w ewaluowanym podmiocie w ramach danej dyscypliny naukowej lub jeżeli nie powstało ono w związku z zatrudnieniem w ewaluowanym podmiocie lub kształceniem w szkole doktorskiej prowadzonej przez ewaluowany podmiot. Treść przepisu wskazuje, że bada się związek pomiędzy powstaniem danego osiągnięcia a zatrudnieniem w ewaluowanym podmiocie i nie wystarczy jedynie twierdzenie, że autor był zatrudniony w podmiocie.
W związku z powyższym, w kryterium I w dyscyplinie nauki o sztuce, Skarżącemu przyznano łącznie 1779 punktów.
W kryterium II "Efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych" uwzględniono projekty, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, a także przychody z tytułu komercjalizacji wyników badań naukowych lub prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami oraz przychody z tytułu usług badawczych świadczonych na zlecenie podmiotów nienależących do systemu szkolnictwa wyższego i nauki. W postępowaniu nie zakwalifikowano żadnego spośród projektów wskazanych przez w systemie POL-on.
Skarżący zakwestionował nieuznanie projektu o numerze ID 142582748, wyjaśniając, iż środki finansowe na realizację projektu zostały przyznane w trybie konkursowym, a jego cele związane były z prowadzeniem badań.
Jednak projekt został sfinansowany przez instytucję niewymienioną w § 22 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Z przepisów tych wynika, że w ewaluacji nie uwzględnia się projektów, na które środki zostały przyznane przez ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego i nauki, z wyjątkiem projektów finansowanych w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki.
Skarżący nie wykazał przychodów z tytułu komercjalizacji wyników badań naukowych, nie przedstawił przychodów z tytułu usług badawczych świadczonych na zlecenie podmiotów nienależących do systemu szkolnictwa wyższego i nauki. Dlatego nie przyznano punktów za osiągnięcia w ramach kryterium II ewaluacji.
W ramach oceny w kryterium III "Wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki", zgodnie z § 23 ust. 3 rozporządzenia, Skarżący był zobowiązany przedstawić do oceny 2 opisy wpływu. Skarżącemu przysługiwało prawo do przedstawienia 3 dodatkowych opisów wpływu, w związku z czym przedstawił do oceny 2 dodatkowe opisy wpływu.
Zgodnie z § 23 ust. 6 rozporządzenia, opisy wpływu oceniane są przez ekspertów, powołanych przez Ministra na wniosek Przewodniczącego Komisji. Przewodniczący Komisji przydziela dwóch ekspertów do oceny opisu wpływu i wskazuje jednego z nich jako eksperta wiodącego. Punkty przyznaje się za zasięg wpływu oraz za znaczenie wpływu.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżący zakwestionował prawidłowość oceny 3 opisów wpływu "[...] ", "[...]" oraz "[...] " - uznając, iż przyznana punktacja nie oddaje rzeczywistego wpływu prowadzonej działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki. W stosunku do opisu wpływu "[...] Archiwum P. i [...].pl", we wniosku o ponowne rozpatrzenie zastrzeżeń nie zgłaszano. Zarzuty skargi dotyczyły już wszystkich 4 opisów wpływu.
Wskazać należy, że ocena wpływu działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki przeprowadzana jest na podstawie opisów związku między wynikami badań naukowych lub prac rozwojowych albo działalności naukowej w zakresie twórczości artystycznej a gospodarką, funkcjonowaniem administracji publicznej, ochroną zdrowia, kulturą i sztuką, ochroną środowiska naturalnego, bezpieczeństwem i obronnością państwa lub innymi czynnikami wpływającymi na rozwój cywilizacyjny społeczeństwa. Należy ona w całości do ekspertów, których zasady powoływania określa ustawa (art. 274 ust. 2 ustawy).
Ocena w ramach kryterium III jest zatem w całości oceną ekspercką. Zgodnie z § 23 ust. 6a rozporządzenia, Przewodniczący Komisji przydzielił dwóch ekspertów do oceny każdego opisu wpływu i wskazał jednego z nich jako eksperta wiodącego. Ocenę opisu wpływu ustalił ekspert wiodący, we współpracy z drugim ekspertem (§ 23 ust. 6b rozporządzenia). W ten sposób dwukrotnie dokonana została ocena opisów wpływu.
Biorąc pod uwagę specyfikę i różnorodność prowadzonej przez podmioty działalności naukowej, różnorodność wpływu na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki, nie można sformułować katalogu kryteriów, według których oceniane są zasięg i znaczenie danego wpływu. Stopień skomplikowania tej oceny wymuszał powierzenie jej ekspertom. Organ słusznie uwzględnił ocenę dokonaną przez dwóch ekspertów - nie wykroczył w ten sposób poza granice przysługującej mu swobody w ocenie dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a.
Argumentacja skargi w zakresie kryterium III była polemiką, której weryfikacji Sąd dokonać nie mógł, zważywszy na zakres swojej kognicji w tego rodzaju sprawach. Także odwolywanie się do innych postępowań ewaluacyjnych, zamierzonego skutku osiągnąć nie mogło, gdyż Sąd kontroluje konkretne postępowanie administracyjne i nie dokonuje jego konfrontacji z innymi postępowaniami.
Po szczegółowej ocenie analizowanych opisów wpływu – ocena w III kryterium ewaluacji, ustalona - zgodnie z § 23 ust. 11 rozporządzenia - jako średnia arytmetyczna uzyskanych przez Skarżącego ocen opisów wpływu, wynosiła QIII = 42,5.
Stosownie do § 27 ust. 1 rozporządzenia, ustalono kategorię naukową w dyscyplinie nauki o sztuce na podstawie porównania przyznanych ocen, w ramach poszczególnych kryteriów ewaluacji, z odpowiednimi wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowych A, B+ i B, stosując algorytm określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Minister w dniu 13 maja 2022 r. ustalił wartości referencyjne dla kategorii naukowych A, B+ i B dla poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych. Wartości referencyjne to zestaw referencyjnych wartości ocen punktowych określonych dla każdego z kryteriów ewaluacji działalności naukowej, służących kwalifikacji podmiotów prowadzących działalność naukową w ramach danej dyscypliny do kategorii naukowych A, B+, B lub C.
Warunkiem uzyskania kategorii naukowej B+, której przyznania Skarżący oczekiwał, był nieujemny całkowity wynik punktowy porównania ocen przyznanych danemu podmiotowi z zestawem wartości referencyjnych dla kategorii naukowej B+ (§ 27 ust. 3 rozporządzenia).
Skarżący uzyskał wynik ujemny (-100) porównania z zestawem wartości referencyjnych dla kategorii naukowej B+, a nieujemny (73,4) - z zestawem wartości referencyjnych dla kategorii naukowej B, w związku z tym przyznano mu kategorię naukową B.
Reasumując powyższe, nie można zarzucić organowi naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego wskazanych w skardze, które mogłyby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.