II SA/Lu 860/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-01-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowolna budowaopłata legalizacyjnapozwolenie na budowęnadzór budowlanynieruchomościlegalizacja budowy

WSA w Lublinie oddalił skargę na postanowienie WINB utrzymujące w mocy decyzję PINB o nałożeniu opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowany budynek gospodarczy.

Skarżący M.Z.K. zaskarżył postanowienie WINB, które utrzymało w mocy decyzję PINB o nałożeniu opłaty legalizacyjnej w wysokości 25 000 zł za samowolnie wybudowany budynek gospodarczy. Skarżący argumentował, że budowa zakończyła się przed przejęciem przez niego gospodarstwa, a opłata nie powinna obciążać następcy prawnego. Sąd uznał, że opłata legalizacyjna jest niezbędnym warunkiem legalizacji samowolnej budowy i prawidłowo została nałożona na aktualnego właściciela nieruchomości, a jej wysokość jest określona ustawowo.

Sprawa dotyczyła skargi M.Z.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...] września 2004 r. ustalające dla skarżącego opłatę legalizacyjną w wysokości 25 000 zł. Opłata została nałożona w związku z wybudowaniem bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości G.S.W. Skarżący podnosił, że budowa zakończyła się przed przekazaniem mu gospodarstwa rolnego przez rodziców, a postanowienie o wstrzymaniu budowy jest fikcyjne. Twierdził, że działał w dobrej wierze i nie powinien być karany, a obowiązek uiszczenia opłaty nie przechodzi na następców prawnych. Sąd administracyjny uznał jednak, że uiszczenie opłaty legalizacyjnej jest niezbędnym warunkiem wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych ze względu na brak pozwolenia. Sąd podkreślił, że budynek został wybudowany w 2001 r. przez Z.K. bez pozwolenia, a po umorzeniu postępowania egzekucyjnego rozbiórki, nieruchomość wraz z budynkiem została zbyta na rzecz skarżącego. W związku z tym, organ prawidłowo wszczął postępowanie przeciwko skarżącemu jako aktualnemu właścicielowi, umożliwiając mu legalizację samowolnej budowy. Sąd stwierdził, że opłata legalizacyjna została wyliczona poprawnie zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane, jest ona określona ustawowo i nie jest uzależniona od winy, a jej wysokość nie może być dowolnie zmieniana przez organ. Opłata ta nie jest karą, lecz warunkiem odstąpienia od sankcji rozbiórki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, opłata legalizacyjna może być nałożona na aktualnego właściciela nieruchomości, ponieważ postępowanie legalizacyjne ma na celu umożliwienie odstąpienia od sankcji rozbiórki, a właściciel ma tytuł prawny do nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie legalizacyjne jest etapem postępowania w przedmiocie rozbiórki, a postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną powinno być skierowane do inwestora lub właściciela nieruchomości, zależnie od tego, kto posiada tytuł prawny. W sytuacji zbycia nieruchomości, organ prawidłowo wszczął postępowanie przeciwko aktualnemu właścicielowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.b. art. 49 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 49 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 59f § 1

Ustawa - Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.b. art. 59f § 2

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 80 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 83 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 52

Ustawa - Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Opłata legalizacyjna nie powinna obciążać aktualnego właściciela, który nie był inwestorem. Opłata legalizacyjna jest karą i nie przechodzi na następców prawnych. Wysokość opłaty legalizacyjnej jest zbyt duża.

Godne uwagi sformułowania

Uiszczenie opłaty legalizacyjnej (...) jest niezbędnym warunkiem wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych ze względu na brak pozwolenia na budowę. Opłata legalizacyjna nie jest karą, ponieważ postępowanie legalizacyjne (...) stwarza dla strony możliwość odstąpienia od nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.

Skład orzekający

Krystyna Sidor

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Drwal

członek

Bogusław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku zapłaty opłaty legalizacyjnej przez aktualnego właściciela nieruchomości, nawet jeśli nie był inwestorem, oraz charakteru tej opłaty jako warunku legalizacji, a nie kary."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowolnej budowy i późniejszego zbycia nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowolnej budowy i związanych z nią konsekwencji finansowych, co jest interesujące dla właścicieli nieruchomości i praktyków prawa budowlanego.

Samowolnie wybudowałeś dom? Zapłacisz nawet, jeśli nie jesteś pierwszym właścicielem!

Dane finansowe

WPS: 25 000 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 860/04 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-01-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Jerzy Drwal
Krystyna Sidor /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art.49, art.59 f ust.1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor ( sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi M. Z. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] października 2004r., znak: [...] wydanym na podstawie art.138§1pkt.1 i art. 144 kpa w zw. z art. 49ust.1 i 2, art.80ust.2pkt.2 oraz art. 83ust.2 ustawy –Prawo budowlane ( t j. Dz.U. z 2003r.,Nr 207, poz.2016 z późn. zm.) i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania M.Z.K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004r., znak: [...] ustalającego dla M.Z.K. opłatę legalizacyjną w wysokości dwudziestu pięciu tysięcy złotych, w związku z wybudowaniem bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości G.S.W.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że opłatę legalizacyjną nałożono na podstawie art. 49ust.1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ) w związku z budową budynku gospodarczego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Organ wyjaśnił, że M.Z.K. w celu zalegalizowania budowy wykonał uprzednio obowiązek nałożony postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004r., znak: [...] i wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Organ I instancji stwierdzając, że budowa zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz posiada niezbędne opinie i uzgodnienia ustalił opłatę legalizacyjną, która stanowi iloczyn pięćdziesięciokrotnej stawki opłaty określonej w art.59f ust.2 ustawy- Prawo budowlane.
Organ odwoławczy stwierdził, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości zwolnienia z opłaty legalizacyjnej ani jej zmniejszenia. Wysokość opłaty jest określona w ustawie i organ nadzoru budowlanego nie może jej zmienić.
Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że opłatę nałożono na M.Z. K., ponieważ aktualnie on jest właścicielem nieruchomości.
Na powyższą decyzję M.Z.K. wniósł skargę do sądu administracyjnego, domagając się jej uchylenia.
W skardze podniósł, że przy budowie budynku gospodarczego nie odstąpiono istotnie od zatwierdzonego pozwolenia na budowę.
Budowa została zakończona w 2001r., przed przekazaniem mu gospodarstwa rolnego przez rodziców, a postanowienie z dnia [...] lipca 2004r. o wstrzymaniu budowy jest fikcyjne.
Skarżący oświadczył, że czuje się pokrzywdzony zaskarżonym postanowieniem, nakładającym na niego opłatę legalizacyjną. Podkreślił, że nie powinien zostać ukarany, ponieważ działał w dobrej wierze i chcąc zalegalizować budowę budynku gospodarczego wykonaną przez swoich rodziców po przejęciu gospodarstwa rolnego dobrowolnie zgłosił ten fakt Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego załączając brakującą dokumentację.
Zdaniem skarżącego stanowisko organu administracyjnego nakładające na niego obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej jest sprzeczne z art. 124§2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym obowiązek uiszczenia kar i grzywien nie przechodzi na spadkobierców czy następców prawnych.
W ocenie skarżącego wysokość opłaty jest zbyt duża, gdyż przekracza kilkakrotnie wartość budynku.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 §1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Uiszczenie opłaty legalizacyjnej przewidzianej przepisem art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) jest niezbędnym warunkiem wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych ze względu na brak pozwolenia na budowę. Nie uiszczenie opłaty legalizacyjnej skutkuje bowiem wydaniem decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego zrealizowanego samowolnie.
W sprawie bezspornym jest, że budynek gospodarczy /szopogaraż/ znajdujący się na działce nr [...] w miejscowości G.S.W. został wybudowany w 2001r. przez Z.K. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2002r. nakazał inwestorowi jego rozbiórkę, lecz decyzja nie została wykonana, a postępowanie egzekucyjne umorzono, ponieważ Z.K. umową darowizny /akt notarialny z dnia [...] lipca 2002r., rep. A [...] / zbył nieruchomość wraz z wybudowanym szopogarażem swojemu synowi - skarżącemu M. Z.K..
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzając, że nadal istnieje stan niezgodny z prawem, w celu zalegalizowania wykonanych robót budowlanych wydał postanowienie z dnia [...] lipca 2004r., znak: [...], w którym wezwał M.Z.K. jako aktualnego właściciela przedmiotowej nieruchomości do przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Następnie postanowieniem z dnia [...] września 2004r. organ na podstawie art. 49 ustawy – Prawo budowlane ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł.
Podkreślić należy, że postępowanie legalizacyjne przewidziane w powołanym art. 49 jest etapem postępowania w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, a zatem postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną, podobnie jak decyzja nakazująca rozbiórkę powinny być skierowane do inwestora lub właściciela nieruchomości ( art.52 ustawy – Prawo budowlane ), zależnie od tego, który z nich posiada tytuł prawny umożliwiający wykonanie decyzji. Wbrew zarzutom skargi nie można nałożyć obowiązku rozbiórki, ani poprzedzającego tę decyzję postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną na inwestora, który utracił tytuł prawny do tego obiektu. Z powyższych względów organ administracyjny nie mógłby skierować decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego szopogarażau do inwestora Z.K., który nie jest już jego właścicielem. Organ prawidłowo wszczął postępowanie przeciwko skarżącemu M.Z.K., umożliwiając mu zalegalizowanie szopogarażu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Ustalona w zaskarżonym postanowieniu opłata legalizacyjna została wyliczona poprawnie, w oparciu o art. 49ust.2 w zw. z art. 59fust.1ustawy – Prawo budowlane, jako pięćdziesięciokrotność stawki opłaty (500), współczynnika kategorii obiektu (1,0) i współczynnika wielkości obiektu (1,0) . Podkreślić przy tym należy, że jej wysokość określona jest ustawowo i nie jest uzależniona od winy inwestora lub właściciela, dlatego organ orzekający nie może wysokości opłaty legalizacyjnej dowolnie ustalić ani jej obniżyć.
Obowiązujące przepisy nie przewidują żadnych wyjątków od obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty, który jest niezbędnym warunkiem odstąpienia od sankcji nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanych robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę albo podlegających zgłoszeniu. Podkreślić przy tym należy, że opłata legalizacyjna nie jest karą, ponieważ postępowanie legalizacyjne, w toku którego zapada postanowienie ustalające taką opłatę stwarza dla strony możliwość odstąpienia od nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, z której ma ona prawo, a nie obowiązek skorzystać.
Mając powyższe na względzie Sąd stwierdzając, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI