VII SA/Wa 1598/21

VII SA/Wa 1598/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek /sprawozdawca/
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Tomasz Janeczko
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1302/22 - Wyrok NSA z 2025-02-06
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 16, 126, 156 par. 1 i 2, 145
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 51 ust 5, 51 ust 1 pkt 2 i 3, art. 51 ust 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...]" we [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "GINB", "organ odwoławczy"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm., dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni [...] (dalej jako "strona skarżąca", "Spółdzielnia", "inwestor")) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GINB z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej "[...] WINB", "organ I instancji") z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] (dalej "PINB", "PINB dla miasta [...]") z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] nakazującą Spółdzielni [...] – inwestorowi robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalno – usługowego przy ulicy [...] , wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, rozbiórkę skrajnego rzędu balkonów usytuowanych przy wewnętrznym dziedzińcu, od strony granicy z działką nr [...], pochylni usytuowanych przy frontowej elewacji budynku, wzdłuż ulicy [...] (wykonanych niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i przepisami) - utrzymał w mocy własną ww. decyzję.
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółdzielni [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego na działce przy ul. [...].
Po rozpatrzeniu wniosku inwestora o pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...]. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] maja 2001 r, nr [...] odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie ww. budynku, z uwagi na stwierdzenie istotnych odstępstw od warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz od warunków pozwolenia na budowę.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...], uchylił ww. decyzję Prezydenta [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r., znak: [...] ponownie odmówił Spółdzielni udzielenia pozwolenia na użytkowanie omawianego budynku
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] uchylił ww. decyzję Prezydenta [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
PINB dla miasta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r nr [...] znak: [...] odmówił Spółdzielni udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalno- usługowego przy ul. [...], z uwagi na wykonanie obiektu niezgodnie z projektem budowlanym. PINB wskazał, że doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. [...] WINB decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję PINB
Wyrokiem z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 48/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę inwestora na ww. decyzję [...] WINB z dnia [...] listopada 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1830/11 oddalił skargę kasacyjną inwestora od ww. wyroku WSA we Wrocławiu.
PINB dla miasta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 741 ze zm., dalej jako "p.b."), nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia - w terminie do dnia 31 grudnia 2014 r., trzech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót, oraz obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robot do stanu zgodnego z prawem - wykonania odcinka drogi pożarowej, łączącego ciąg pieszo-jezdny usytuowany na podwórku (we wnętrzu międzyblokowymi - pomiędzy budynkami zlokalizowanymi przy ul. [...] i ul. [...]) z istniejącym zjazdem z ulicy [...] usytuowanym na działce nr [...], w celu zapewnienia drogi pożarowej dla przedmiotowego obiektu w sposób zgodny z przepisami (projekt budowlany stanowiący załącznik do decyzji pozwoleniu na budowę nr przewidywał połączenie drogi pożarowej z ulicą [...] przez zjazd na ww. działce oznaczonej wtedy numerem [...]).
[...] WINB decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] uchylił decyzję PINB dla [...] z dnia [...] grudnia 2013r w zakresie obowiązku wykonania odcinka drogi pożarowej i umorzył w tym zakresie postępowanie organu I instancji, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy..
GINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...], utrzymaną w mocy decyzją własną z dnia [...] września 2015 r. znak jw., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] marca 2014 r.
Wyrokiem z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2654/15, WSA w Warszawie oddalił skargę inwestora na decyzję GINB z dnia [...] września 2015 r.
I W dniu 16 lutego 2015 r. inwestor złożył w organie powiatowym pismo wraz z 3 egzemplarzami projektu budowlanego zamiennego. Postanowieniem z [...] marca 2015 r. nr [...] PINB nałożył na Spółdzielnię obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji projektowej w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. W postanowieniu wskazano na niezgodność złożonego projektu z przepisami (ustawą Prawo budowlane i rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462 ze zm.) m.in. w zakresie:
- braku zapewnienia udziału w opracowaniu projektu osób posiadających uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności oraz sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami przez ww. osoby,
- braku opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów wymaganych przepisami szczególnymi,
- braku sporządzenia części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu na aktualnej mapie do celów projektowych.
Wskazano nadto, że projekt nie został sporządzony w sposób zgodny z przywołanym rozporządzeniem, nie odnosi się do aktualnego stanu prawnego i faktycznego inwestycji, nie uwzględnia wszystkich wprowadzonych zmian istotnych, jak również nie wskazuje robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
W dniu 25 października 2016 r. Spółdzielnia złożyła uzupełniony projekt budowlany zamienny. Po sprawdzeniu przedłożonej dokumentacji PINB postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. nr [...] wezwał Spółdzielnię do poprawienia i uzupełnienia projektu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. Wyszczególnił zakres nieprawidłowości, przede wszystkim dotyczących niezgodności przedłożonego opracowania z rozporządzeniem w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, a także braku przedstawienia rozwiązań zgodnych z przepisami, w tym dotyczących drogi pożarowej i pochylni usytuowanych przy budynku wzdłuż ul. [...].
W dniu 29 grudnia 2017 r. Spółdzielnia złożyła w PINB pismo wraz z załącznikami, w tym uzupełniony projekt budowlany zamienny oraz ekspertyzę techniczną i kopię postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z [...] listopada 2017 r.
Po sprawdzeniu przedstawionego przez Spółdzielnię projektu i analizie dokumentów PINB w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. wskazał na brak usunięcia części nieprawidłowości wyszczególnionych w postanowieniu z [...] stycznia 2017 r. nr [...] i na występujące nowe usterki projektu oraz określił termin na poprawienie dokumentacji - 2 miesiące od dnia otrzymania pisma.
Pismem z 22 lutego 2018 r. PINB wystąpił do Zarządu Dróg i Utrzymania Miasta we [...] o zajęcie stanowiska w odniesieniu do rozwiązań przedstawianych w projekcie budowlanym zamiennym, dotyczących pochylni wykonanych na chodniku przy ul. [...]. W odpowiedzi Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta we [...] pismem z 6 kwietnia 2018 r. poinformował, że przeprowadzono pomiary pochylni. W piśmie zamieszczono analizę istniejących pochylni w odniesieniu do przepisów o drogach publicznych i stwierdzono, że "konieczne jest pozyskanie odstępstwa właściwego ministra od obowiązujących przepisów w kwestii posiadania minimalnej szerokości przedmiotowych pochylni". Zwrócono również uwagę na konieczność "przebrukowania rampy celem zapewnienia odpowiedniego odpływu wody opadowej z ciągu komunikacyjnego i zapobieżenia podmakania budynku". Podniesiono też, że "należy zapewnić odpływ wód powierzchniowych na rampie w miejscu najniższej rzędnej nawierzchni" lub przebudować rampy w celu "zwiększenia ilości odpływów".
W dniu 18 maja 2018 r. inwestor przedłożył 3 egzemplarze projektu. Po sprawdzeniu dokumentacji, PINB pismem z 14 czerwca 2018 r. kolejny raz wezwał Spółdzielnię do poprawienia przedłożonego projektu budowlanego zamiennego w terminie do dnia 30 lipca 2018 r. Jednocześnie podkreślono, że projekt zawiera rozwiązania niezgodne z przepisami m.in. w zakresie pochylni oraz usytuowania balkonów od strony wewnętrznego dziedzińca (przedstawione w projekcie usytuowanie balkonów jest niezgodne z przepisami techniczno-budowlanymi, dotyczącymi minimalnej odległości balkonu od granicy działki budowlanej). Ponadto w projekcie po raz kolejny nie określono (w sposób jednoznaczny) robót, które są przewidziane do wykonania po uzyskaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych (w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem).
W dniu 31 października 2018 r. do PINB wpłynęło pismo Spółdzielni informujące o podjętych działaniach, mających na celu doprowadzenie inwestycji do zgodności z przepisami, do którego załączono 3 egzemplarze uzupełnionego projektu budowlanego zamiennego. Inwestor poinformował w piśmie o swoim wystąpieniu z dnia 14 września 2018 r. do organu administracji architektoniczno-budowlanej o wyrażenie zgody na odstępstwo od przepisów w zakresie dotyczącym minimalnej odległości balkonu od granicy działki nr [...] oraz zmniejszonej szerokości chodnika odsuniętego od jezdni i szerokości użytkowej pochylni dla ruchu pieszych. W odpowiedzi na powyższe wystąpienie, PINB budowlanej w piśmie z dnia 17 października 2018 r. zaproponował, aby Spółdzielnia skorzystała z przepisu zawartego w § 2 ust. 2-4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przy czym - jak zauważył inwestor, możliwość zastosowania tego trybu zakwestionował PINB w piśmie z dnia 14 czerwca 2018 r. W związku z powyższym, Spółdzielnia w dniu 25 października 2018 r. zwróciła się do organu administracji architektoniczno-budowlanej o ponowne przeanalizowanie swojego stanowiska.
PINB dla miasta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 p.b., odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami przy ul. [...], przedłożonego w dniu 31 października 2018 r, oraz udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dotyczących budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami przy ul. [...].
[...] WINB decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję PINB.
W ww. rozstrzygnięciach wskazano, że przedłożony przez spółdzielnię projekt budowlany zamienny jest niezgodny z przepisami techniczno- budowlanymi w zakresie:
- zaprojektowania obiektu zgodnie z § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczącym minimalnej odległości (1,5 m) balkonu od granicy działki budowlanej - dotyczy rzędu balkonów usytuowanych w odległości ok. 0,5 m od granicy z działką nr [...] (w poprzednio przedłożonym projekcie wskazano odległość wynoszącą 0,77 m),
- zaprojektowania obiektu zgodnie z § 16 ust. 1 ww. rozporządzenia dotyczącym konieczności zapewnienia utwardzonego dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego i użyteczności publicznej (brak zapewnienia utwardzonych dojść o odpowiedniej szerokości do wejść do lokali usługowych, z powodu wykonania na chodniku pochylni dla osób niepełnosprawnych), ponadto z uwagi na brak określenia w projekcie wymiarów szerokości spocznika przy pochylni, nie jest jasne czy przedstawione rozwiązanie jest zgodne z § 71 ust. 3 rozporządzenia wskazującym, że powierzchnia spocznika pochylni dla osób niepełnosprawnych powinna mieć wymiary co najmniej 1,5 x 1,5 m poza polem otwierania skrzydła drzwi wejściowych do budynku.
Podkreślono, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny nie został również uzupełniony i poprawiony w zakresie:
- w części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu brak oznaczenia rzędnych poziomu terenu przy wejściach do budynku oraz wskazania dojść łączących wyjścia z obiektu budowlanego z drogą pożarową (brak też informacji, że ww. rozwiązania przedstawiono w części rysunkowej projektu architektoniczno-budowlanego - na rzucie parteru),
- w przedłożonym projekcie zamieszczono rysunki odnoszące się do powiązania przedmiotowego budynku z przyległymi obiektami budowlanymi (z garażami usytuowanymi na działce m [...]), jednakże nie przedstawiono w sposób jednoznaczny sposobu odprowadzenia wód opadowych z projektowanego (objętego projektem budowlanym zamiennym) zadaszenia przylegającego do garaży, a także rozwiązań materiałowych i konstrukcyjnych dotyczących elementów budowlanych przylegających do segmentów garaży, -w części rysunkowej projektu nie oznaczono (w pełnym zakresie) klas odporności ogniowej elementów budowlanych stanowiących oddzielenia przeciwpożarowe oraz obudowy dróg ewakuacyjnych, -w projekcie nie wskazano jednoznacznie robót, które są przewidziane do wykonania po uzyskaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych,
- w części opisowej projektu pozostawiono zapisy, których nieprawidłowość wskazał organ powiatowy w piśmie do inwestora z dnia 14 czerwca 2018 r, (zapis dotyczący możliwości wystąpienia o odstępstwo od przepisów w zakresie zapewnienia odpowiedniej szerokości (1,5 m) dojść do lokali usługowych oraz zapis na str. 37: "wnosi się o odstępstwo od obowiązujących przepisów warunków technicznych", w zakresie odległości projektowanych balkonów od granicy z działką nr [...]).
Spółdzielnia złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji [...] WINB z dnia [...] lipca 2019 r.
GINB decyzją z dnia [...] marca 2020 r, znak: [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji organu wojewódzkiego
WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 860/20 oddalił skargę Spółdzielni na decyzję GINB z dnia [...] marca 2020 r.
PINB dla miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 5 p.b., nakazał Spółdzielni [...] " - inwestorowi robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, rozbiórkę:
- skrajnego rzędu balkonów usytuowanych przy wewnętrznym dziedzińcu, od strony granicy z działką nr [...]
- pochylni usytuowanych przy frontowej elewacji budynku, wzdłuż ul. [...].
PINB wskazał, że pomimo upływu roku czasu od wydania ww. decyzji [...] WINB z dnia [...] lipca 2019 r. inwestor nie uzupełnił i nie przedstawił projektu budowlanego zamiennego. Organ podkreślił, że uzyskanie odstępstwa na podstawie przepisów techniczno-budowlanych na podstawie art. 9 p.b. nie jest właściwym trybem w postępowaniu naprawczym, odnoszącym się do robót już zrealizowanych, gdyż w świetle art. 9 ust. 3 p.b. ma on zastosowanie przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Pismem z 2 grudnia 2020 r. Spółdzielnia [...] złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] listopada, nr [...] utrzymującej w mocy decyzję PINB dla [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...]
Pismem z 20 stycznia 2021 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek Spółdzielni postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] listopada, nr [...]
Pismem z 12 stycznia 2021 r. strona skarżąca złożyła do GINB opinię w przedmiotowej sprawie z dnia [...] stycznia 2021 r. sporządzoną przez mgr. inż. arch. S Z projektanta budynku przy ul. [...].
GINB decyzją z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...] na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] WONB z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...]. W uzasadnieniu GINB wskazał, że nakaz określony w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego powinien być adekwatny do stanu faktycznego sprawy i powinien umożliwić doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W ocenie GINB, obowiązki nałożone na inwestora w badanej sprawie te kryteria spełniają, bowiem prowadzą do naprawienia nieprawidłowości stwierdzonych na wcześniejszych etapach postępowania naprawczego, tj. naruszenia § 12 ust. 6 pkt 1 oraz § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065, ze zm.), polegające odpowiednio na wykonaniu balkonów w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy z dz. nr [...] oraz niezapewnienie utwardzonych dojść o odpowiedniej szerokości do wejść do lokali usługowych, z powodu wykonania na chodniku pochylni dla osób niepełnosprawnych. GINB odnosząc się do zarzutów przedstawionych we wniosku strony skarżącej, wskazał, że w zasadniczej części odnoszą się one do wcześniejszych etapów postępowania, zakończonych prawomocnymi decyzjami administracyjnymi i wyrokami sądów administracyjnych, a więc nie mogą odnieść skutku. W szczególności bezpodstawne jest kwestionowanie na obecnym etapie samego faktu wykonania budynku z odstępstwami od projektu budowlanego, co wyjaśniono stronie skarżącej już w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. W ocenie GINB, decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...] listopada 2020 r. nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, ani żadną inną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Pismem z dnia 30 marca 2021 r. Spółdzielnia złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem ww. decyzji GINB, powtarzając argumentację zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji [...] WINB.
GINB decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. utrzymał w mocy swoją własną decyzję z dnia [...] marca 2021 r., podtrzymując stanowisko w niej zawarte.
Z takim rozstrzygnięciem organu nie zgodziła się Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...], wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżąca postawiła zarzuty:
- naruszenia art. 21 ust 1 i art. 31 ust 3 Konstytucji RP, a tym samym uznanie, że nakaz rozbiórki nie spowoduje pogwałcenia podstawowych zasad i wartości konstytucyjnych.
- naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. przepisów art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., w szczególności uchybienie zasadzie dochodzenia prawdy obiektywnej poprzez niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz braku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
- naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie, że decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Mając to na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
Spółdzielnia potwierdziła to, że jest inwestorem budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...]. Realizacja tego budynku na podstawie decyzji budowlanej została zakończona w czerwcu 2000 r., a wszelkie czynności wymagane przepisami Prawa budowlanego, związane z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie budynku zostały przez Spółdzielnię spełnione. Przeprowadzone przez Państwową Straż Pożarną i Państwowego Inspektora Sanitarnego kontrole nie wniosły żadnych zastrzeżeń do wybudowanego obiektu.
Wymagane prawem budowlanym instytucje: Straż Pożarna, Sanepid, Ochrona Środowiska i Państwowa Inspekcja Pracy, dokonały odbioru obiektu i nie wniosły zastrzeżeń do możliwości jego użytkowania. Po zakończeniu budowy budynku, inwestor wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Podkreślić należy, że inwestor zrealizował wszystkie warunki przewidziane w przepisach Prawa budowlanego, jakie wymagane są dla uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Zgodnie z art. 57 ust. 2 p.b. inwestor dołączył do wniosku o pozwolenie na użytkowanie opracowanie projektowe, w którym wykazał wszystkie zmiany wprowadzone, w stosunku do projektu zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Dokumentacja powykonawcza została uzgodniona przez rzeczoznawców do spraw sanitarno-higienicznych, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zabezpieczeń przeciwpożarowych. W dokumentacji powykonawczej naniesiono również zmiany zagospodarowania terenu. Ważny dla sprawy jest fakt, że obowiązujące wówczas przepisy Prawa budowlanego nie precyzowały pojęcia istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Zarówno projektant, kierownik budowy i inspektor nadzoru, którym był pracownik Wydziału Architektury Urzędu Miejskiego nie uznali wykonanych odstępstw od projektu za istotne, a jedynie wymagające uwzględnienia w dokumentacji powykonawczej, co też uczyniono. W oparciu o powyższe przepisy Wojewoda [...] dwukrotnie (decyzja z dnia [...] lipca 2001 r., i z dnia [...] stycznia 2003 r.) uchylił decyzje Prezydenta [...] odmawiające wydania pozwolenia na użytkowanie budynku przy ul. [...].
Od zakończenia budowy w 2000 roku w budynku nie były prowadzone przez Spółdzielnię żadne roboty budowlane, które mogłyby spowodować zmianę w stosunku do złożonego w PINB projektu powykonawczego.
Na przestrzeni 17 lat ustawa Prawo budowlane była wielokrotnie nowelizowana, dostosowywana także do wymogów unijnych, które nie obowiązywały w dacie wydania pozwolenia na budowę z [...] sierpnia 1997 r.
Skarżąca podkreśliła, że balkony usytuowane od strony wewnętrznego dziedzińca, a które w ocenie PINB należy rozebrać, graniczą z działką nr [...] na której posadowione są garaże przylegające do parteru budynku przy ul. [...]. W tej sytuacji fakt wybudowania pięciu balkonów w odległości mniejszej aniżeli 1,5 metra od granicy działki (na której są garaże) nie powoduje jakichkolwiek dolegliwości, czy utrudnień czy też nie narusza niczyjej własności. Żaden z właścicieli czy najemców garaży usytuowanych na sąsiedniej działce nie kwestionował nigdy, ani tez nie skarżył się na uciążliwości związane ze zbyt bliską odległością balkonów od granicy ich działki. Od ponad 21 lat wszystkie strony funkcjonują bezkonfliktowo. Decyzję o nakazie rozbiórki po ponad 21 latach skrajnego rzędu balkonów, która swój początek miała dopiero w 2018 r., (gdyż przed tą datą temat rozbiórki balkonów ani razu nie pojawił się w decyzjach PINB czy [...] WINB ani też innych organów) należy uznać za naruszenie prawa własności zagwarantowanych obywatelom w Konstytucji RP.  Wyburzenie balkonów po ponad 21 latach ich istnienia, spowoduje tylko i wyłącznie wieloletnie procesy sądowe (odszkodowawcze) pomiędzy właścicielami mieszkań a Spółdzielnią.
Odnosząc się do pochylni skarżąca wskazała, że NSA w uzasadnieniu wyroku kasacyjnego z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1728/15 w sprawie decyzji PINB nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r., nakazującej skarżącej Spółdzielni doprowadzić pochylnię dla osób niepełnosprawnych przy budynku od ulicy [...] do stanu zgodnego z prawem stwierdził, że: "Brak jasnego i precyzyjnego określenia, na czym mają polegać prace zmierzające do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, prowadzi do wniosku, że PINB rażąco naruszył przepis art. 51 ust 1 pkt 2 P.b. Rozbieżność stanowisk, jakie zajmowały organy badające wykonanie obowiązku nałożonego w decyzji z dnia [...] listopada 2000 r. słusznie zostało uznane przez organ odwoławczy za wywołujące skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności".
Skarżąca zwróciła uwagę, że pochylnia dla osób niepełnosprawnych spełnia swoją funkcję od 21 lat, stanowiąc dojście do lokali usługowo-handlowych usytuowanych na parterze budynku. Po wybudowaniu została przekazana i przejęta do majątku Zarządu Dróg i Komunikacji protokołem z dnia [...] marca 2001 r. W opinii technicznej Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta ze względów funkcjonalno-ruchowo-komunikacyjnych stwierdził jednoznacznie, iż pochylnię należy pozostawić w tym stanie funkcjonalnym jako ogólny ciąg pieszy z możliwością pozostawienia jej dla obsługi komunikacyjnej istniejących punktów usługowo-handlowych w parterze budynku. Nadto ZDiUM, jako zarządzający pasem drogowym informuje, że na przebudowę pochylni i jej zmianę na chodnik ze schodami poprzecznymi do wejść do lokali użytkowych nie wyrazi zgody.
Z powyższego wynika, że Spółdzielnia otrzymuje od różnych instytucji sprzeczne i wzajemnie wykluczające się decyzje. Taki stan rzeczy, przy jednoczesnym sprawnym funkcjonowaniu zarówno mieszkańców jak i użytkowników lokali użytkowych funkcjonuje już od 21 lat.
W odpowiedzi na skargę, GINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, iż przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. znak: [...] którą, po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymano w mocy decyzję GINB z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] nakazującą Spółdzielni [...] – inwestorowi robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalno – usługowego przy ulicy [...], wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, rozbiórkę skrajnego rzędu balkonów usytuowanych przy wewnętrznym dziedzińcu, od strony granicy z działką nr [...] pochylni usytuowanych przy frontowej elewacji budynku, wzdłuż ulicy [...] (wykonanych niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i przepisami)
Decyzja ta wydana została w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w tym trybie decyzji, czy postanowienia na zasadzie art. 126 k.p.a. - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.
Wskazać należy, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 k.p.a. toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności jest zatem ustalenie wad decyzji, które pozwalają na stwierdzenie nieważności z powodu wad istniejących od dnia jej wydania. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji, organ orzekający w tym zakresie bada stan faktyczny, jak i prawny z daty wydania decyzji. Przedmiotem postępowania w- sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, a jedynie ustalenie, czy decyzja nie jest dotknięta kwalifikowanymi wadami prawnymi.
Podkreślić należy, iż kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia opiera się na tych samych dowodach, które były podstawą wydania pierwotnej decyzji. Nowy materiał dowodowy wniesiony do sprawy, na ogół pozostaje bez wpływu na kontrolę zaistnienia przesłanek wskazanych w 156 § 1 k.p.a.. Nowe dowody i okoliczności wykazane w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, nie będące częścią akt sprawy na dzień wydania decyzji, co do zasady zgodnie z art. 145 k.p.a. mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Właściwy organ orzeka o stwierdzeniu nieważności badanej decyzji tylko wówczas gdy stwierdzi, iż wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 156 § 1 k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 2 k.p.a. ustawy, a więc nie upłynął termin dopuszczalności stwierdzenia nieważności badanego rozstrzygnięcia, ani też rozstrzygnięcie to nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych.
W niniejszej sprawie skarżąca wnosiła o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2020 r., nr [...] w związku z zaistnieniem przesłanki zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż rażące naruszenie prawa, o którym mowa w 156 § 1 k.p.a., określane jest w doktrynie i orzecznictwie jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W orzecznictwie zgodnie zauważa się, iż rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w razie oczywistego naruszenia prawa, tj. takiego, gdy dane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawa, a więc takim, który nie wymaga dalszych wyjaśnień. W wyroku z 31 stycznia 2006 r. (sygn. akt I OSK 883/05, lex nr 299873), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "Rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa". Utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa". I dalej: "Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma charakter rażący. A zatem dla uznania, że wystąpiło owo kwalifikowane "naruszenie prawa", konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący". W przywołanym wyroku Sąd zaznaczył też, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zaznaczył przy tym, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Jednocześnie dodać należy, iż w orzecznictwie zwraca się uwagę i podkreśla, że ani oczywistość naruszenia przepisu, ani jego charakter nie są wystarczające do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. Obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją. Na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę m.in. w wyroku z 25 września 2007 r. (sygn. akt II OSK 1111/06, lex nr 494728), w którym to wskazał, iż "O tym, czy naruszenie prawa jest "rażącym", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za "rażące" należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Utożsamianie zatem tego pojęcia z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony. Przy kwalifikowaniu naruszenia prawa do kategorii naruszenia rażącego chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną, lecz o skutki, których dotkliwości dla strony niczym nie można usprawiedliwiać."
W niniejszej sprawie kwestionowana decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] została wydana na podstawie art. 51 ust. 5 p.b. Zgodnie z tym przepisem w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja w tym przedmiocie ma bowiem charakter związany, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia, że adresat obowiązku nie przedłożył projektu zamiennego, względnie przedłożył go, lecz ten nie spełnia wymogów przepisów prawa, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest zastosować art. 51 ust. 5 p.b. Norma prawna wynikająca z art. 51 ust. 5 P.b. nakazuje wdrożenie przewidzianych w tym przepisie konsekwencji bez względu na to, z jakich powodów nie wykonany został obowiązek nałożony decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. Organowi nie pozostawiono możliwości uwzględnienia ewentualnego braku zawinienia strony (por. wyrok WSA w Gliwicach z 5 grudnia 2019 r., sygn. II SA/Gl 952/19, dostępny w CBOSA). Wykładnia art. 51 ust. 5 prowadzi do wniosku, że przez niewykonanie obowiązku określonego w art. 51 ust. 1 pkt 3 należy rozumieć także sytuację, w której co prawda przedstawiono zamienny projekt budowlany, ale projekt taki, jako niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi nie może zostać zatwierdzony.
W niniejszej sprawie kwestia nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, jak i wiążące się z nią stwierdzenie zaistnienia istotnych odstępstw od projektu zatwierdzonego decyzją z [...] sierpnia 1997 r. została ostatecznie przesądzona decyzjami PINB z [...] grudnia 2013 r. oraz [...] WINB z [...] marca 2014 r. Obie decyzje stwierdzają wystąpienie istotnych odstępstw pomiędzy tym co zrealizowano a tym co zostało zatwierdzone w 1997 roku jak również nakładają na Spółdzielnię jako na inwestora obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.
Należy wskazać, że decyzje nakładające obowiązek przedłożenia projektu zamiennego zostały również poddane weryfikacji w postępowaniu nadzwyczajnym (stwierdzenia nieważności). Decyzjami z [...] sierpnia 2015 r. i [...] września 2015 r. GINB odmówił stwierdzenia ich nieważności, zaś prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z 13 października 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2654/15 oddalono skargę Spółdzielni na te decyzje.
Należy także zwrócić uwagę, że kwestia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego była badana przez nadzór budowlany w ramach postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu. Decyzją PINB z [...] kwietnia 2010 r. odmówiono Spółdzielni udzielenia takiej zgody, zaś rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy [...] WINB decyzją z [...] listopada 2010 r.
Sądowa kontrola tych aktów zakończyła się negatywnie dla Spółdzielni bowiem skargę na decyzje GINB WSA we [...] oddalił wyrokiem z 19 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 48/11, zaś NSA w istocie utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy oddalając skargę kasacyjną inwestora - zob. wyrok z 30 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1830/11.r.
Natomiast decyzją PINB dla miasta [...] z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 p.b. odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami przy ul. [...], przedłożonego w dniu [...] października 2018 r, oraz udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dotyczących budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami przy ul. [...]. Decyzją [...] WINB z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], utrzymano w mocy ww. decyzję PINB. W ww. rozstrzygnięciach wskazano, że przedłożony przez spółdzielnię projekt budowlany zamienny jest niezgodny z przepisami techniczno- budowlanymi w zakresie:
- zaprojektowania obiektu zgodnie z § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dotyczącym minimalnej odległości (1,5 m) balkonu od granicy działki budowlanej - dotyczy rzędu balkonów usytuowanych w odległości ok. 0,5 m od granicy z działką nr [...] (w poprzednio przedłożonym projekcie wskazano odległość wynoszącą 0,77 m),
- zaprojektowania obiektu zgodnie z § 16 ust. 1 ww. rozporządzenia dotyczącym konieczności zapewnienia utwardzonego dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego i użyteczności publicznej (brak zapewnienia utwardzonych dojść o odpowiedniej szerokości do wejść do lokali usługowych, z powodu wykonania na chodniku pochylni dla osób niepełnosprawnych), ponadto z uwagi na brak określenia w projekcie wymiarów szerokości spocznika przy pochylni, nie jest jasne czy przedstawione rozwiązanie jest zgodne z § 71 ust. 3 rozporządzenia wskazującym, że powierzchnia spocznika pochylni dla osób niepełnosprawnych powinna mieć wymiary co najmniej 1,5 x 1,5 m poza polem otwierania skrzydła drzwi wejściowych do budynku.
Także powyższe decyzje odmawiające zatwierdzenia przedłożonego przez stronę skarżącą projektu budowlanego zamiennego budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego zostały również poddane weryfikacji w postępowaniu nadzwyczajnym (stwierdzenia nieważności). Decyzjami z [...] lutego 2019 r. i [...] lipca 2019 r. GINB odmówił stwierdzenia ich nieważności, zaś prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 860/12 oddalono skargę Spółdzielni na te decyzje.
Pomimo upływu roku czasu od wydania ww. decyzji [...] WINB decyzją z [...] lipca 2019 r. inwestor nie uzupełnił i nie przedstawił projektu budowlanego zamiennego sporządzonego w sposób zgodny z przepisami. Rację mają także organy, że uzyskanie odstępstwa na podstawie przepisów techniczno-budowlanych na podstawie art. 9 p.b. nie jest właściwym trybem w postępowaniu naprawczym, odnoszącym się do robót już zrealizowanych, gdyż w świetle art. 9 ust. 3 p.b. ma on zastosowanie przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym w świetle powyższego uznać należy, że PINB był zobligowany do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 5 p.b, i słusznie nakazał Spółdzielni [...] ", rozbiórkę:
- skrajnego rzędu balkonów usytuowanych przy wewnętrznym dziedzińcu, od strony granicy z działką nr [...]
- pochylni usytuowanych przy frontowej elewacji budynku, wzdłuż ul. [...].
Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, a także we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, oraz do argumentacji zawartej we wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, wskazać należy, że w znacznej mierze ma ona charakter słusznościowy. De facto skarżąca nie wskazała na żadne przepisy prawa materialnego, które zostałyby rażąco naruszone przy wydawaniu kwestionowanej decyzji.
Skarżąca bardzo dużą wagę przywiązuje do rozstrzygnięć Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2001 r. oraz [...] stycznia 2003 r. uchylającego wcześniejsze decyzje Prezydenta [...] o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie i w związku z tym wskazuje, że przedłożono komplet dokumentów wraz ze wszystkimi koniecznymi uzgodnieniami, które powinny przemawiać za udzieleniem pozwolenia na użytkowanie. Rzecz w tym, że kwestię odmowy udzielenia zgody na użytkowanie obiektu rozstrzygnięto ostatecznie już w latach 2010-2013 (decyzje PINB i [...] WINB oraz wyroki WSA i NSA przywołane w części historycznej). Kontestowanie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie a w szerszym kontekście również obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, nie jest w niniejszej sprawie ani trafne ani dopuszczalne. Kwestia ta została w całości rozstrzygnięta w latach ubiegłych, zaś niniejsze postępowanie ma na celu ocenę, czy, został wykonany obowiązek, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b.
Podkreślić należy, że prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych zapadłe w przedmiotowej sprawie wiążą nie tylko strony i sądy, które je wydały, lecz również inne sądy i organy państwowe. Zarówno WSA we Wrocławiu, jak również NSA w wydanych wyrokach potwierdziły wykonanie spornej inwestycji z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ponadto kontrolując rozstrzygnięcia GINB wydane w trybie nadzwyczajnym WSA w Warszawie oraz NSA orzekły, że prawidłowo został nałożony obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego jak też prawidłowo odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego budynku przedłożonego przez stronę skarżącą. Natomiast w niniejszym postępowaniu ocenie GINB podlega jedynie prawidłowość wydania rozstrzygnięć dotyczących zbadania w trybie art. 51 ust. 4 p..b., czy został wykonany obowiązek, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b.
Bezprzedmiotowe jest zatem kwestionowanie działań podejmowanych przez terenowe organy nadzoru budowlanego na wcześniejszych etapach postępowania.
Nadto należy wskazać, że skarżąca przyjmuje wadliwą interpretację wyroku NSA z 9 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1728/15. Otóż wyrok ten nie może być odczytywany jako stwierdzający, że pochylnia dla osób niepełnosprawnych została wykonana w sposób zgodny z prawem. Ocena Sądu skupiła się bowiem na tym, że w sprawie dotyczącej unieważnienia decyzji PINB nakazującej doprowadzenie pochylni stanowiącej integralną część budynku do stanu zgodnego z prawem brak było jasnego i precyzyjnego określenia, na czym miałby polegać obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i na czym mają polegać prace zmierzające do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości czym naruszono art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b.. Wyrok ten w żadnym więc razie nie przesądził o prawidłowym wykonaniu pochylni, tak jak o tym nie przesądza również jej funkcjonowanie od wielu lat.
Sąd podziela ponadto stanowisko organu, że argumenty dotyczące pochylni dla osób niepełnosprawnych, w tym przewidywane trudności dotyczące jej przebudowy czy rozbiórki nie uzasadniają stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Nie można uznać za zasadny podniesionego argumentu, że "idąc tokiem nakreślonym przez PINB, Spółdzielnia po rozebraniu pochylni, a następnie uzyskaniu uprawnienia do kontynuacji budowy budynku przy ul[...] ponownie wybudowałaby taką samą pochylnię, gdyż innego rozwiązania technicznego i funkcjonalnego w zaistniałych warunkach nie ma". Nakaz rozbiórki części balkonów oraz pochylni dla osób niepełnosprawnych wynika z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa.
Ponadto słusznie GINB ustalił, że decyzja [...] WINB z dnia [...] listopada 2020 r. nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., obligującą organ nadzorczy do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Badana decyzja została bowiem wydana przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu prawa i bez rażącego naruszenia prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwych stron postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.