VII SA/Wa 1595/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymującą w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego.
Skarga dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji PINB nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego wybudowanego bez pozwolenia. Skarżący zarzucali rażące naruszenie prawa i niewykonalność decyzji PINB. Sąd uznał, że ustalenia prawomocnego wyroku karnego, który stwierdził rozbiórkę i budowę nowego budynku, wiążą organy administracji i sąd. W związku z tym, organy prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji PINB, a sąd oddalił skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę E. P. i W. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 2018 r. nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucali m.in. rażące naruszenie prawa i niewykonalność decyzji PINB. Sąd, opierając się na art. 11 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podkreślił, że ustalenia prawomocnego wyroku skazującego Sądu Rejonowego w [...] z 2010 r., który stwierdził, że M. K. dokonał rozbiórki istniejącego budynku i budowy nowego budynku mieszkalnego bez pozwolenia, wiążą zarówno organy administracji, jak i sąd. W związku z tym organy nie mogły formułować ustaleń sprzecznych z tym wyrokiem. Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji PINB, ponieważ nie wykazały one wad wymienionych w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podanie przez PINB innej podstawy prawnej (art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego zamiast art. 48) nie stanowiło rażącego naruszenia prawa. Również zarzut niewykonalności decyzji skierowanej do inwestora, który nie był właścicielem nieruchomości w dacie jej wydania, został uznany za bezzasadny, gdyż zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 52 Prawa budowlanego, inwestor mógł być adresatem takiego nakazu. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenia prawomocnego wyroku karnego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny i organy administracji, uniemożliwiając formułowanie ustaleń sprzecznych z tym wyrokiem w postępowaniu administracyjnym, w tym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny i organy administracji są związane ustaleniami prawomocnego wyroku karnego dotyczącymi osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia. W związku z tym, organy nie mogą kwestionować ustaleń wyroku karnego, który stwierdził rozbiórkę i budowę nowego budynku, a tym samym nie mogą stwierdzić nieważności decyzji administracyjnej opartej na tych ustaleniach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Nieważność decyzji w przypadku wydania jej z rażącym naruszeniem prawa.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Nieważność decyzji w przypadku jej niewykonalności w dniu wydania i trwałej niewykonalności.
p.b. art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Pomocnicze
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny i pośrednio organy administracji.
p.b. art. 50a § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części w przypadku wykonywania robót budowlanych pomimo wstrzymania ich wykonywania.
p.b. art. 52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Obowiązek inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego do dokonania czynności nakazanych w decyzji.
p.p.s.a. art. 11
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
k.p.a. art. 107 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji administracyjnej, w tym wskazanie podstawy prawnej.
p.b. art. 90
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Przepis dotyczący wykonania robót budowlanych w przypadkach określonych w innych przepisach, podlegający karze.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenia prawomocnego wyroku karnego wiążą organy administracji i sąd w postępowaniu administracyjnym. Podanie niewłaściwej podstawy prawnej nie jest rażącym naruszeniem prawa skutkującym nieważnością decyzji. Inwestor może być adresatem nakazu rozbiórki, nawet jeśli nie jest właścicielem nieruchomości w dacie wydania decyzji. Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego było uzasadnione, nawet jeśli można było rozważać inne przepisy.
Odrzucone argumenty
Decyzja PINB była dotknięta rażącym naruszeniem prawa. Decyzja PINB była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Organ I instancji (WINB) nie mógł uwzględnić wyroku Sądu Rejonowego w postępowaniu nieważnościowym. Zastosowanie przez PINB błędnego trybu legalizacyjnego. Nieprecyzyjne określenie przedmiotu rozbiórki w decyzji PINB. Decyzja WINB powinna zostać doręczona przez ePUAP.
Godne uwagi sformułowania
ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny adresatami normy wyrażonej w tym przepisie są pośrednio organy administracji publicznej o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja nie jest rzeczą organów nadzoru budowlanego kwestionowanie zapadłego w tej sprawie wyroku podanie niewłaściwej podstawy prawnej, podczas gdy właściwa podstawa istnieje, nie stanowi wydania decyzji bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa
Skład orzekający
Bogusław Cieśla
przewodniczący
Artur Kuś
sędzia
Michał Podsiadło
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążący charakter ustaleń wyroku karnego dla postępowań administracyjnych, interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa i niewykonalności decyzji, dopuszczalność skierowania nakazu rozbiórki do inwestora."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której istnieje prawomocny wyrok karny określający stan faktyczny samowoli budowlanej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia wiążącego postępowanie karne z administracyjnym oraz interpretacji wad decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.
“Wyrok karny decyduje o losie samowoli budowlanej: Sąd administracyjny nie może kwestionować ustaleń sądu karnego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1595/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-01-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Artur Kuś Bogusław Cieśla /przewodniczący/ Michał Podsiadło. /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1108/23 - Wyrok NSA z 2025-11-04 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 156 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący:, Sędzia WSA, Bogusław Cieśla, , Sędziowie: Sędzia WSA, Asesor WSA, Artur Kuś, Michał Podsiadło (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi E. P. i W. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 maja 2022 r. znak DON.7100.81.2022.KAL/FSE w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oddala skargę Uzasadnienie 1. Zaskarżoną decyzją z 25 maja 2022 r. znak DON.7100.81.2022.KAL/FSE, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 14 marca 2022 r. znak: WOP.771.25.2021.AMLY w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. 2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach. 2.1. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB), działając na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 3 i 4, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332; dalej: p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej: k.p.a.), decyzją z [...]stycznia 2018 r. nr [...] nakazał M K rozbiórkę budynku mieszkalnego położonego na działkach nr ewid. [...] i [...]w [...] – wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. 2.2. Pismem z 15 lipca 2021 r. W P (dalej: skarżący) wystąpił do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ I instancji) z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji PINB, zarzucając wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, jak również jej niewykonalność. Skarżący zażądał ponadto zawieszenia wykonania tej decyzji w trybie art. 159 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu tego wniosku wskazano, że budynek mieszkalny, którego dotyczyła ww. decyzja istniał "od niepamiętnych czasów", a organ nadzoru budowlanego podważył legalność inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie tego budynku. Z decyzji nie wynika natomiast, które części ww. budynku "są nielegalne", a – zdaniem skarżącego – nakaz rozbiórki nie może dotyczyć tej części budynku, która została wykonana legalnie. Brak precyzyjnego sformułowania w tym zakresie wskazuje również na trwałą niewykonalność ww. decyzji. Ponadto podmiot, na który nałożono nakaz rozbiórki nie włada już tą nieruchomością. Skarżący jest aktualnie właścicielem ww. nieruchomości (na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...]grudnia 2020 r. sygn. akt [...] o przysądzeniu własności nieruchomości). 2.3. Postanowieniem nr 1095/2021 z 20 grudnia 2021 r. WINB, działając na podstawie art. 159 § 1 k.p.a., wstrzymał wykonanie spornej decyzji PINB nr [...] z [...]stycznia 2018 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie postanowieniem z 16 marca 2022 r. znak: DON.7101.29.2022.KAL. 2.4. Decyzją z 14 marca 2022 r. znak: WOP.771.25.2021.AMLY Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji PINB. 2.4.1. W uzasadnieniu tej decyzji, organ I instancji wskazał, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...]z [...] czerwca 2010 r. sygn. akt [...] , M K został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu stanowiącego przestępstwo z art. 90 p.b., tj. tego, że w okresie od połowy 2008 r. do jesieni 2009 r. [...] województwa [...], powiatu [...], na działce ewidencyjnej nr [...]jako inwestor robót, dokonał rozbiórki istniejącego budynku mieszkalnego, a następnie na tej działce oraz części działki nr ewid. [...]budowy nowego budynku mieszkalnego bez wymaganego zgłoszenia i zezwolenia na budowę uzyskanego we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej. WINB podał, że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny, a z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że adresatami normy wyrażonej w tym przepisie są pośrednio organy administracji publicznej. Zatem pomimo braku wyraźnej regulacji w k.p.a. okoliczności (fakty) potwierdzone prawomocnym wyrokiem skazującym organ administracji publicznej obowiązany jest taktować jako udowodnione, przy czym pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku" w ujęciu art. 11 p.p.s.a. należy rozumieć ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa oraz miejsca i czasu jego popełnienia. Z uwagi na powyższe, WINB przyjął za podstawę swojego rozstrzygnięcia wynikające z ww. wyroku ustalenia, że M K w okresie od połowy 2008 r. do jesieni 2009 r. w [...] w województwie [...], powiecie [...], na działce ewidencyjnej nr [...] jako inwestor robót, dokonał rozbiórki istniejącego budynku mieszkalnego, a następnie na tej działce oraz części działki nr ewid. [...] budowy nowego budynku mieszkalnego bez wymaganego zgłoszenia i zezwolenia na budowę uzyskanego we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej. Mając na uwadze powyższe, za niezasadne uznano zarzuty skarżącego dotyczące zakresu robót wykonanych przez M K. 2.4.2. WINB wskazał ponadto, że w 2012 r. M K dobudował do budynku objętego postępowaniem (z wykorzystaniem pozostałości po budynku gospodarczym) dodatkową część o długości ok. 14,64 m i szerokości max. ok. 15,90 m. Dobudowana część jest powiązana z ww. budynkiem funkcjonalnie i technicznie, tworząc jedną całość. Wskazać należy, że ww. roboty budowlane zostały wykonane po doręczeniu M K postanowienia PINB nr [...]z [...]czerwca 2010 r. o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przy budowie budynku mieszalnego na działkach nr [...] i [...] położonych w [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę. WINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 50a pkt 1 p.b. (obowiązującym zarówno w dacie wykonania dobudowy, jak również w dacie wydania weryfikowanej decyzji) organ w przypadku wykonywania robót budowlanych pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem, o którym mowa w art. 48 ust. 2 p.b., nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Wyjaśniono, że art. 50a pkt 1 p.b. nie stanowi podstawy do prowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego zmierzającego do rozbiórki obiektu budowlanego. Przepis ten określa jedynie dodatkową podstawę bezwarunkowego stwierdzenia rozbiórki. W związku z tym w sprawie zachodziły przesłanki nakazania na podstawie art. 50a pkt 1 p.b. rozbiórki całego budynku mieszkalnego położonego na działkach nr ewid. [...] i [...] w miejscowości [...]. Jeżeli bowiem przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 48 p.b. była rozbiórka obiektu budowlanego (w całości), to nakaz rozbiórki wydany na podstawie art. 50a pkt 1 p.b. będzie również dotyczył całego obiektu budowlanego. W ocenie organu I instancji, podanie w spornej decyzji PINB innej podstawy prawnej nie może stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności tej decyzji. 2.4.3. WINB nie podzielił również twierdzeń skarżącego co do nieprecyzyjnego sformułowania obowiązku zawartego w spornej decyzji PINB. W ocenie WINB, nakaz wydany przez PINB oznacza, że obowiązek rozbiórki dotyczy całego budynku mieszkalnego. Wskazanie w ww. decyzji miejscowości i działek, na których jest zlokalizowany przedmiotowy budynek, jest wystarczające dla identyfikacji obiektu podlegającego rozbiórce. 2.4.4. Zdaniem organu I instancji, skarżący nie ma racji twierdząc że ze względu na brak możliwości wykonania decyzji o nakazaniu rozbiórki w dniu jej wydania przez M K z uwagi na brak władztwa nad nieruchomością, decyzja od momentu jej wydania była niewykonalna i obciążona wadą rażącego naruszenia prawa. WINB odwołał się w tym miejscu do przywołanego wyżej wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] czerwca 2010 r. sygn. akt [...], który przesądził, że M K był inwestorem budynku mieszkalnego na działce nr [...] i części działki nr [...] w [...]. WINB wyjaśnił, że to ustalenie jest wiążące dla WINB na podstawie art. 11 p.p.s.a. Również z zalegającego w aktach sprawy protokołu kontroli z 8 stycznia 2015 r. podpisanego przez M K, wynika, że osoba ta była również inwestorem części dobudowanej do ww. budynku. WINB podniósł, że w dacie wydania spornej decyzji PINB, M K nie był właścicielem działki nr [...]w [...], bowiem – jak wynika z treści księgi wieczystej – umową darowizny z 23 października 2015 r. zbył własność tej nieruchomości na rzecz M P (wyżej wymieniony nie był także właścicielem działki nr [...] w [...]). Jednak z art.52 p.b. wynika, że inwestor może być adresatem decyzji wydanej na podstawie wskazanych w nim przepisów – z przepisu tego nie wynika natomiast w sposób oczywisty, kiedy nakaz powinien być skierowany do inwestora, a kiedy do właściciela nieruchomości. WINB wskazał, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. W omawianym zakresie art. 52 p.b. nie ma takiego charakteru, a również orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące art. 52 p.b. nie jest jednolite. Zatem nałożenie obowiązku rozbiórki na inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, nie powoduje, że decyzja nakazująca rozbiórkę jest niewykonalna ani też nie może być uznane za rażące naruszenie art. 52 p.b. W związku z tym w ocenie WINB sporna decyzja nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ I instancji uznał ponadto, że weryfikowana decyzja nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. 2.5. W odwołaniu od tej decyzji, skarżący wniosła o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji PINB z [...]stycznia 2018 r. Organowi I instancji zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 79a, art. 8 i art. 107 § 1 k.p.a., jak również art. 156 § 1 pkt 2 i 5 oraz art. 11 p.p.s.a. 2.6. Zaskarżoną decyzją z 25 maja 2022 r. znak DON.7100.81.2022.KAL/FSE, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB, organ odwoławczy) utrzymał w mocy ww. decyzję WINB z 14 marca 2022 r. 2.6.1. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, GINB przypomniał, że pismem z 20 maja 2010 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego ws. budowy budynku na działkach nr [...] i [...]w [...]wykonanej w warunkach samowoli budowlanej. W trakcie przeprowadzonych 8 czerwca 2010 r. oględzin stwierdzono, że na przedmiotowej działce znajduje się budynek mieszkalny murowany o 4 kondygnacjach – ściany z pustaka, stropy i klatka schodowa żelbetowe, więźba drewniana, pokrycie blacha trapezowa. Na dzień oględzin budynek w stanie wykończonym za wyjątkiem okładzin kamieniarskich ścian przyziemia (częściowo). Budynek o funkcji mieszkalnej z pokojami do wynajęcia. Kotłownia na paliwo stałe (ekogroszek). Przyłącze wody i prądu istniejące dla dawnego budynku. Obecny podczas kontroli inwestor M K oświadczył, ze po dokonaniu zakupu budynku mieszkalno-gospodarczego przeprowadził remont polegający na rozebraniu dachu, stropu nad parterem. Ściany parteru pozostały jak poprzednio. Na istniejących ścianach parteru wykonany został nowy strop żelbetowy, ściany piętra, strop nad piętrem i nowy dach z pomieszczeniem na poddaszu z nową klatka schodową. Schody wyjściowe i nowe instalacje. Budynek był wykonywany wg projektu opracowanego przez P R – uprawnionego projektanta. Na przebudowę i rozbudowę obiektu nie uzyskał pozwolenia na budowę. Realizacja przebudowy i rozbudowy odbywała się bez nadzoru osoby uprawnionej. Natomiast S B wyjaśnił w trakcie kontroli, że przebudowa i rozbudowa polegały na rozbiórce częściowej budynku mieszkalnego i całkowitej rozbiórce części budynku gospodarczego oraz poszerzeniu budynku w kierunku wschodnim o nowe fundamenty pod zadaszenie. Wymiary budynku zostały poszerzone we wszystkich kierunkach o grubość ściany. Ponadto zostały nadbudowane 2 kondygnacje. Od strony północnej część budynku została postawiona od nowa. Obecna podczas kontroli W K potwierdziła to, co oświadczył S B. Postanowieniem z [...]czerwca 2010 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego na działach nr ewid. [...]i [...]w [...]bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia określonych dokumentów w terminie do 28 lutego 2011 r. W uzasadnieniu wskazanego rozstrzygnięcia wskazano, że "w trakcie przeprowadzonych w dniu 08.06.2010 r. oględzin oraz złożonych przez strony wyjaśnień ustalono, że Pan M K dokonał częściowej rozbiórki budynku gospodarczego oraz częściowej rozbiórki budynku mieszkalnego i dokonał przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego". W dniu 8 stycznia 2015 r. przeprowadzona została kolejna kontrola ww. obiektu budowlanego, w trakcie której ustalono, że do ww. budynku dobudowano dodatkową część o długości ok. 14,64 m i szerokości do 15,90 m. Dobudowana część dwukondygnacyjna z dachem dwuspadowym krytym blachą trapezową i częściowo panelami z pleksi. Dach częściowo wsparty na słupach drewnianych, od strony północnej została umieszczona niecka basenowa z tworzywa sztucznego, pozostała część pod dachem pod dachem została obudowana ścianami zewnętrznymi. Na poziomie parteru znajdują się pomieszczenia ogólne, garaż oraz skrytka, natomiast w drugiej kondygnacji poddasza pomieszczenia mieszkalne. Dobudowane pomieszczenia połączone są funkcjonalnie i technicznie z budynkiem mieszkalno-usługowym, tworzą jedną całość. Na podstawie zdjęć będących załącznikiem do protokołu z 8 czerwca 2010 r. przyjęto, że w rejonie dobudowanej części znajdowała się pozostałość po budynku gospodarczym będącym w odległości 3 m od budynku mieszkalno-usługowego. Z analizy dokumentacji wynika, że pozostały jedynie ściany parteru a pozostała część jest nowopowstała, zabudowano przestrzeń między budynkiem mieszkalno-usługowym, a częścią budynku gospodarczego. Następnie decyzją z [...]stycznia 2018 r. PINB nakazał M K rozbiórkę budynku mieszkalnego położonego na działkach nr ewid. [...] i [...] w miejscowości [...]– wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że pomimo podjęcia przez organ nadzoru budowlanego próby legalizacji obiektu, inwestor nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków – wobec czego obligatoryjnym było nakazanie rozbiórki obiektu na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane. 2.6.2. GINB stwierdził, że WINB zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji PINB z 18 stycznia 2018 r. Analiza akt przedmiotowej sprawy nie wykazała, aby ww. decyzja była obarczona którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego, kluczowy dla sprawy jest wyrok Sądu Rejonowego w [...]z [...] czerwca 2010 r. sygn. akt [...], prawomocnie uznający M K winnym przestępstwa z art. 90 Prawa budowlanego, tj., tego, że "w okresie od połowy 2008 roku do jesieni 2009 roku w [...]województwa [...], powiatu [...], na działce ewidencyjnej nr [...]jako inwestor robót, dokonał rozbiórki istniejącego budynku mieszkalnego, a następnie na tej działce oraz części działki nr ewid. [...]budowy nowego budynku mieszkalnego bez wymaganego zgłoszenia i zezwolenia na budowę uzyskanego we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej". Wyrok ten wiąże również w niniejszej sprawie w zakresie ustaleń wynikających w sentencji, tj. osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa oraz miejsca i czasu jego popełnienia. W tym miejscu GINB podniósł, że w niniejszej sprawie spór sprowadza się do zakresu samowoli budowlanej dokonanej przez M K, a w konsekwencji do tego, jaki powinien być zakres orzeczonej rozbiórki, tj. czy mógł nią zostać objęty cały budynek. GINB wyjaśnił, że strona przedmiotowa przestępstwa, w zakresie której występuje związanie prawomocnym wyrokiem sądu karnego, obejmuje w badanej sprawie nie tylko samo zakwalifikowanie czynu jako przestępstwa z art. 90 p.b., ale także konkretny sposób zachowania się sprawcy, który wypełnił znamiona tego przestępstwa. Ten czy został zaś w prawomocnym wyroku karnym jednoznacznie opisany jako rozbiórka budynku i budowa nowego budynku. Będąc związane wyrokiem stwierdzającym popełnienie samowoli budowlanej organy nadzoru budowlanego, obowiązane są przeprowadzić właściwe, odpowiadające danej samowoli, postępowanie uregulowane w Prawie budowlanym, w tym np. postępowanie uregulowane w art. 48-49 tej ustawy tak jak to miało miejsce w badanej sprawie. Związanie nie oznacza wcale bezwzględnego obowiązku wydania rozbiórki, gdyż przepisy Prawa budowlanego w razie stwierdzenia samowoli w pierwszej kolejności przewidują nałożenie obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Tak też było w badanej sprawie, lecz wobec nieprzedłożenia tych dokumentów przez inwestora, organ miał obowiązek nakazać rozbiórkę. GINB dodał, że jeżeli sąd stwierdził popełnienie przestępstwa polegającego na samowolnej rozbiórce i budowie nowego budynku, a nie przebudowie, nadbudowie czy rozbudowie, to nie jest rzeczą organów nadzoru budowlanego kwestionowanie zapadłego w tej sprawie wyroku. 2.6.3. Zdaniem GINB, w postępowaniu nieważnościowym WINB miał kompetencję do uwzględnienia wyroku Sądu Rejonowego w [...]do materiału dowodowego. O ile w postępowaniu nieważnościowym co do zasady należy orzekać na podstawie tego materiału dowodowego, który posłużył do wydanie ocenianego rozstrzygnięcia i nie można prowadzić postępowania dowodowego co do istoty sprawy, to jednak nie istnieje całkowity zakaz przeprowadzania jakichkolwiek dowodów. W szczególności organ jest uprawniony a nawet zobowiązany do poczynienia ustaleń faktycznych pozwalających na stwierdzenie, czy badana decyzja jest obarczona którąś z wady wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zatem twierdzenie, że organ wojewódzki nie mógł na potrzeby postępowania nieważnościowego pozyskać z Sądu odpisu prawomocnego wyroku wydanego przez ocenianą decyzją, nie znajduje oparcia w przepisach prawa ani nawet generalnej charakterystyce postępowania nadzwyczajnego. 2.6.4. Z uwagi na związanie wyrokiem Sądu Rejonowego w [...], bez znaczenia dla sprawy są twierdzenia skarżącego, że z materiału dowodowego zgromadzonego przez PINB wynika, że dokonano częściowej rozbiórki a następnie rozbudowy budynku. Nawiązując do ustaleń poczynionych powyżej, należy wskazać, że organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do kwestionowania ustaleń faktycznych wyrażonych w sentencji wyroku karnego a dotyczących strony przedmiotowej przestępstwa. Ponadto, nie znajduje żadnego uzasadnienia twierdzenie, jakoby sformułowanie o budowie nowego obiektu budowlanego mogło oznaczać co innego w postępowaniu karnym i administracyjnym. 2.6.5. GINB podzielił ocenę organu I instancji, że istniały podstawy do zastosowania tego przepisu 50a pkt 1 p.b. W żadnym jednak razie zastosowanie innej podstawy prawnej nakazu rozbiórki nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności. Nie budzi bowiem żadnych wątpliwości w orzecznictwie, że podanie niewłaściwej podstawy prawnej, podczas gdy właściwa podstawa istnieje, nie stanowi wydania decyzji bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa. Tym samym, bezzasadne jest twierdzenia, jakoby taka ocena powinna doprowadzić organ wojewódzki do stwierdzenia nieważności decyzji PINB. 2.6.6. Odnosząc się do zarzutu niewykonalności decyzji z uwagi na skierowanie jej do inwestora niebędącego, w dacie jej wydania, właścicielem nieruchomości GINB wskazał, że bezsprzecznie M K był inwestorem, a zatem, w świetle art. 52 p.b., dopuszczalne było skierowanie rozstrzygnięcia do niego. Co do zasady, właściwszym jest kierowanie rozstrzygnięć w postępowaniu legalizacyjnym do podmiotu posiadającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jednakże skierowanie rozstrzygnięcia do inwestora nieposiadającego takiego prawa nie powoduje obarczenia takiego rozstrzygnięcia żadną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. GINB dodał, że wykładnia art. 52 p.b., w szczególności w zakresie omawianego zagadnienia nie jest jednolita, a wymienienie w nim inwestora, właściciela i zarządcy obiektu budowlanego na zasadzie alternatywy wyklucza przyjęcie, że wybór któregoś z tych podmiotów może stanowić o obarczeniu takiej decyzji wadą nieważnościową. Ponadto, wbrew twierdzeniom odwołania, uzasadniając dopuszczalność skierowania nakazu rozbiórki do M K, WINB nie powołał się na związanie wyrokiem karnym. Na to związanie powołał się w kwestii ustalenia inwestora, natomiast, jak już wyjaśniono, inwestor jest jednym z podmiotów, do którego w świetle art. 52 p.b. można skierować nakaz rozbiórki. 2.6.7. W ocenie organu odwoławczego, chybiony jest także zarzut zastosowania przez PINB błędnego trybu legalizacyjnego. Skoro, w świetle związania wyrokiem Sądu Rejonowego w [...]z 8 czerwca 2010 r., samowola budowlana polegała na budowie nowego budynku, to nie ma wątpliwości, że powinien zostać zastosowany art. 48 p.b. Nawet zaś przyjmując, że doszło do częściowej rozbiórki a następnie rozbudowy i nadbudowy budynku, również nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w związku z zastosowaniem tego przepisu. Uznano, że przywołany przez stronę skarżącą pogląd, iż w przypadku połączenia ze sobą legalnie i nielegalnie powstałej substancji budowlanej, stosować należy procedurę uregulowaną w art. 50-51 p.b. a nie tę uregulowaną w art. 48-49 ustawy, jest wynikiem celowościowej wykładni całokształtu przepisów ustawy regulujących postępowanie legalizacyjne i naprawcze. Wykładnia ta ukształtowała się dopiero w wyniku obszernego orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Literalne brzmienie art. 48 ust. 1 p.b. wskazuje tymczasem, że przepis ten należy stosować do każdego rodzaju samowolnej budowy (a więc także nadbudowy i rozbudowy) wymagającej pozwolenia na budowę. Tym samym, nawet pomijając związanie wyrokiem sądu karnego co do rodzaju popełnionej samowoli, nie sposób twierdzić, że zastosowanie art. 48 p.b. w badanej sprawie stanowiło rażące naruszenie prawa. 2.6.8. GINB uznał również za bezzasadny zarzut nieprecyzyjnego określenia przedmiotu rozbiórki. Niezrozumiałe jest twierdzenie o braku określenia dokładnego przedmiotu postępowania i kwalifikacji prawnej wykonanych nielegalnie robót, skoro w sentencji organ powiatowy wskazał, że nakazuje rozbiórkę "budynku mieszkalnego położonego na działkach nr ewid. [...]i [...]w miejscowości [...]– wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę". Organ określił zatem rodzaj robót budowlanych (budowa), rodzaj budynku (mieszkalny) oraz jego położenie. Jednocześnie nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym twierdzenie, jakoby oprócz objętego nakazem rozbiórki istniał drugi budynek mieszkalny położony jednocześnie na obu ww. działkach. 2.6.9. Zdaniem GINB niezrozumiały jest ostatni z zarzutów zawarty w odwołaniu, wskazujący, że decyzja WINB powinna zostać doręczona stronie przez ePUAP. GINB nie dostrzegł ku temu żadnych podstaw prawnych ani faktycznych. W szczególności pełnomocnik skarżącego nie wnosił podań przez ePUAP ani w żadnym z podań nie wskazał adresu do doręczeń elektronicznych – przeciwnie, w każdym piśmie pełnomocnik podaje adres kancelarii fizyczny jako adres do doręczeń. Niezrozumiałe są zatem twierdzenia, iż "taka też została przyjęta droga komunikacji" lub że jest to preferowana forma komunikacji skarżącego z organem. Podsumowując, GINB stwierdził, że przeprowadzone postępowanie nieważnościowe nie wykazało, aby badana decyzja była obarczona którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. i podzielił w tym zakresie wyczerpująco i przekonująco uargumentowane stanowisko WINB. 3. Pismem z 27 czerwca 2022 r. E P i W P wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję, wnosząc o jej uchylenie wraz z utrzymaną nią w mocy decyzją WINB oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie: 1) art. 6, art. 7, art. 79a, art. 8 oraz art. 107 § 1 k.p.a. polegające na oparciu zaskarżonej decyzji i jej uzasadnienia na dowolnej argumentacji w oderwaniu od przepisów prawa i obowiązków organu w tym zakresie, w szczególności na odstąpieniu od zasady stanowiącej, że organy administracji działają na podstawie przepisów prawa oraz stoją na straży praworządności, prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, 2) art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. przez błędną ich wykładnię skutkującą nieuzasadnionym twierdzeniem, iż decyzja o nakazie rozbiórki z [...]stycznia 2018 r. nie jest dotknięta wadami skutkującymi stwierdzeniem jej nieważności, pomimo, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a ponadto jest niewykonalna i jej niewykonalność ma charakter trwały, 3) art. 11 p.p.s.a. przez jego błędna wykładnię i w konsekwencji niedopuszczalne zastosowanie w przedmiotowej sprawie. 4. W odpowiedzi na skargę, GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. 5.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie. Za podstawę faktyczną wyroku przyjęto stan faktyczny prawidłowo ustalony w zaskarżonym akcie. 6. Przedmiotem kontrolowanego postępowania było stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z [...]stycznia 2018 r. nr [...], nakazującej M K rozbiórkę budynku mieszkalnego położonego na działkach nr ewid. [...]i [...]w [...]– wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzję tę wydano na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 3 i 4, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 p.b. 6.1. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Przy czym w myśl art. 156 § 2 k.p.a., nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Stosownie zaś do art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. 6.2. Zarzuty skarżącego, zgłaszane zarówno w toku kontrolowanego postępowania nadzwyczajnego, jak i w skardze do sądu administracyjnego, dotyczyły oceny, czy ww. decyzja PINB została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Należy w tym miejscu przypomnieć, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Konieczne jest także, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej, o której stanowi art. 16 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 2021 r. sygn. akt I OSK 4431/18, LEX nr 3291252). Ponadto, skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (zob. wyrok NSA z 17 listopada 2021 r. sygn. akt II OSK 3289/18, LEX nr 3291591). Dlatego też o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią niebudzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej (zob. wyrok NSA z 26 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 1822/21, LEX nr 3282335). 6.3. Skarżący wskazywał również na podstawę z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., przewidującą stwierdzenie nieważności decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Wypada wyjaśnić, że niewykonalność decyzji zachodzi wówczas, gdy nie ma możliwości technicznych jej wykonania, bądź istnieją prawne nakazy lub zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. Inaczej rzecz ujmując niewykonalność prawna oznacza niemożność zastosowania się do decyzji z uwagi na istniejący w obowiązującym porządku prawnym zakaz lub nakaz określonego zachowania pozostający w sprzeczności z wydaną decyzją. Niewykonalność faktyczna decyzji to natomiast trwała niemożność jej wykonania z pozaprawnych przyczyn obiektywnych o charakterze nieusuwalnym (zob. wyrok NSA z 26 stycznia 2022 r., II OSK 1371/19, LEX nr 3344553). Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku (por. wyrok NSA z 3 marca 2020 r., II OSK 150/19, LEX nr 3034215). Ponadto decyzji nie można uznać za niewykonalną jedynie dlatego, że jej wykonanie wywoła niekorzystne skutki ekonomiczne dla strony, spowoduje trudności w wykorzystaniu urządzeń technicznych lub wymaga znacznych nakładów finansowych (zob. wyrok NSA z 5 lutego 2019 r., II OSK 606/17, LEX nr 2635997). 7. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja została wydana w rezultacie prawidłowej oceny wystąpienia przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności spornego pozwolenia na budowę. 7.1. Zasadniczą oś sporu między skarżącymi i organami orzekającymi w sprawie stanowiły wątki dotyczące zakresu obowiązku rozbiórki nałożonego sporną decyzją PINB z [...]stycznia 2018 r. nr [...]. Skarżący wskazywali, że skoro tylko część obiektu, którego dotyczy ta decyzja, została wzniesiona w warunkach samowoli budowlanej, to tylko tej części powinien dotyczyć nakaz rozbiórki. W odpowiedzi na ten zarzut, organ powołał się na wyrok Sądu Rejonowego w [...]z [...] czerwca 2010 r. sygn. akt [...]skazujący M K za czyn z art. 90 p.b. 7.1. W związku z tym należy podnieść, że zgodnie z art. 11 p.p.s.a., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Z ugruntowanego już orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że nie tylko sąd administracyjny jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku sądu karnego co do popełnienia przestępstwa, ale adresatami tej reguły są również pośrednio organy administracji publicznej, które w sprawie będącej przedmiotem kontroli ze strony sądu administracyjnego czyniły ustalenia faktyczne. Zatem w przypadku wydania wyroku karnego skazującego organy nie mają swobody w zakresie ustalenia okoliczności objętych wyrokiem (zob. wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r., I GSK 1394/20, LEX nr 3109575). Innymi słowy, art. 11 p.p.s.a. zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego (zob. wyrok NSA z 6 listopada 2020 r., II FSK 1590/18, LEX nr 3180801). W orzecznictwie utrwalony jest już również pogląd, że pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku" w rozumieniu tego przepisu, należy przyjąć te z nich, które wynikają z sentencji wyroku karnego dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia, czyli ogólnie faktu popełnienia czynu stanowiącego określone przestępstwo (por. np. wyroki NSA z: 8 kwietnia 2011 r. sygn. akt II FSK 2070/09 i sygn. akt I FSK 790/10; 19 lipca 2017 r. sygn. akt I FSK 2204/15 oraz 30 sierpnia 2017 r. sygn. akt I FSK 2274/15). 7.2. Przytoczonym już wcześniej wyrokiem z [...] czerwca 2010 r. sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w [...]uznał M K za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu (tj. tego, że w okresie od połowy 2008 r. do jesieni 2009 r. na działce ewidencyjnej nr [...]w [...]w woj. [...], jako inwestor robót, dokonał rozbiórki istniejącego budynku mieszkalnego, a następnie na tej działce oraz na części działki nr ewid. [...] budowy nowego budynku mieszkalnego bez wymaganego zgłoszenia i zezwolenia na budowę uzyskanego we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej), tj. przestępstwa z art. 90 p.b. i na tej podstawie wymierzył mu karę grzywny. W dacie czynu i orzekania przez sąd powszechny, art. 90 p.b. przewidywał, że "kto, w przypadkach określonych w art. 48, art. 49b, art. 50 ust. 1 pkt 1 lub art. 50 ust. 1 pkt 2, wykonuje roboty budowlane, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2". 7.3. W ocenie Sądu, z przytoczonej wyżej sentencji wyroku Sądu Rejonowego w [...]wynika, że zarówno organy administracji publicznej (w tym Wojewoda i WINB orzekające na skutek wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności), jaki Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę jest związany tym, że: 1) w okresie od połowy 2008 r. do jesieni 2009 r. na działce ewidencyjnej nr [...] w [...]w woj. [...], dokonano rozbiórki istniejącego budynku mieszkalnego, 2) po przeprowadzeniu ww. rozbiórki, dokonano na działce nr [...]na części działki nr ewid. [...]w [...]w woj. [...]budowy nowego budynku mieszkalnego bez wymaganego zgłoszenia i zezwolenia na budowę uzyskanego we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej 3) inwestorem robót, o których mowa powyżej był M K – syn J i T z d. M. 7.4. W związku z tym, prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że nie mogą w kontrolowanym postępowaniu formułować ustaleń, z których miałoby wynikać, że działania inwestora polegały na czymś innym niż rozbiórka istniejącego budynku na działce nr [...]oraz budowa nowego budynku mieszkalnego na działkach [...] i [...] (bez wymaganego zgłoszenia i pozwolenia na budowę). Ustalenia takie, na jakich opierał się wniosek o stwierdzenie nieważności spornej decyzji PINB byłyby bowiem nie do pogodzenia z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo, wydanego w postępowaniu karnym. Zatem z uwagi na prawomocność ww. wyroku Sądu Rejonowego w [...], dla postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności spornej decyzji PINB nie mogły mieć znaczenia również ustalenia dokonane w toku pierwotnego postępowania administracyjnego (tego, które zakończyło się decyzją PINB z [...]stycznia 2018 r. nr [...]) w tym zakresie, w jakim nie pokrywają się one z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego M K. 7.5. W ocenie Sądu, organy obu instancji miały nie tylko prawo, ale i obowiązek uwzględnienia w toku postępowania nadzwyczajnego skutków ww. wyroku Sądu Rejonowego w [...]. Istotnie, w postępowaniu nieważnościowym organ, badając czy w sprawie zachodziły przesłanki wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., nie gromadzi nowego materiału dowodowego, który prowadziłby do nowych ustaleń faktycznych w sprawie, tylko to ustalenia faktyczne, dokonane w postępowaniu zwyczajnym, determinują ocenę zastosowania przesłanek norm prawa materialnego. W postępowaniu nadzorczym inny jest więc zakres postępowania dowodowego w odniesieniu do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym (zob. wyrok NSA z 4 marca 2022 r., I OSK 1131/21, LEX nr 3342401). Niemniej jednak postępowanie nieważnościowe jest również postępowaniem administracyjnym, a prowadzący je organ jest związany wyrokiem skazującym wydanym w postępowaniu karnym powiązanym z weryfikowaną decyzją administracyjną. W postępowaniu nieważnościowym organ nie mógł zatem dopuścić do sytuacji, w której wydałby decyzję na podstawie ustaleń sprzecznych z tym wyrokiem skazującym. Słusznie zatem GINB stwierdził, że jeżeli sąd stwierdził popełnienie przestępstwa polegającego na samowolnej rozbiórce i budowie nowego budynku, a nie przebudowie, nadbudowie czy rozbudowie, to nie jest rzeczą organów nadzoru budowlanego kwestionowanie zapadłego w tej sprawie wyroku. 7.6. Sąd podziela również ocenę organów obu instancji, że w toku postępowania zakończonego sporną decyzją PINB istniały podstawy do zastosowania tego przepisu 50a pkt 1 p.b. Uchybienie PINB polegające na nieprawidłowym sformułowaniu podstawy prawnej ww. decyzji nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności. Sąd wyjaśnia, że rdzeń znaczenia pojęcia "decyzja wydana bez podstawy prawnej" jest jednoznaczny i wskazuje, że chodzi o sytuację, w której albo nie ma normy prawnej, która umocowuje administrację publiczną do działania, albo też norma jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. Odnosi się to do sytuacji, gdy decyzja nie odpowiada żadnemu normatywnemu wzorcowi decyzji i można to stwierdzić przez analizę jej samej oraz obowiązujących przepisów prawa, bez odwoływania się do sfery faktu (zob. wyrok NSA z 22 września 2021 r., II OSK 87/21, LEX nr 3265075). Natomiast w sytuacji, w której – jak w spornej decyzji PINB – adekwatna norma prawna istnieje, lecz nie została przywołana w treści decyzji administracyjnej, dochodzi co prawda do naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., lecz uchybienie to nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. 7.7. Odnosząc się do zarzutu niewykonalności decyzji z uwagi na skierowanie jej do inwestora M K, należy wskazać, że zgodnie z art. 52 p.b., to inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Dopiero po wydaniu spornej decyzji PINB, ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471, ze zm.) art. 52 p.b. otrzymał brzmienie, które przewiduje, że jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W dniu wydania decyzji PINB, M K jako inwestor tych robót mógł zatem być adresatem zawartego w niej nakazu. Jak wskazywano w piśmiennictwie (A. Gliniecki [w:] A. Despot-Mładanowicz, Z. Kostka, A. Ostrowska, W. Piątek, A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 52), obciążenie nim kolejnych właścicieli nieruchomości, na której położony jest samowolnie wzniesiony obiekt "zdejmowałoby odpowiedzialność za samowolę budowlaną z faktycznego sprawcy samowoli i narażałoby na dodatkowe i nieuzasadnione koszty właściciela nieruchomości (zob. wyroki NSA z dnia 1 kwietnia 2011 r., II OSK 576/10, LEX nr 1080367, oraz z dnia 25 kwietnia 2012 r., II OSK 243/11, LEX nr 1251946)". 7.8. Sąd podziela również stanowisko GINB stanowiące odpowiedź na zarzut zastosowania przez PINB błędnego trybu legalizacyjnego. Organ odwoławczy słusznie wyjaśnił, że skoro, w świetle wyroku Sądu Rejonowego w [...]z [...] czerwca 2010 r., samowola budowlana polegała na budowie nowego budynku, to nie ma wątpliwości, że powinien zostać zastosowany art. 48 p.b. Dodatkowo przekonująco GINB wskazał, że nawet pomijając związanie wyrokiem sądu karnego co do rodzaju popełnionej samowoli, nie sposób twierdzić, że zastosowanie art. 48 p.b. w badanej sprawie stanowiło rażące naruszenie prawa, skoro różnice przedmiotowe między procedurami z art. 50-51 p.b. i art. 48-49 ustawy są rezultatem celowościowej wykładni całokształtu przepisów ustawy regulujących postępowanie legalizacyjne i naprawcze, nie wynikały zaś w sposób jednoznaczny z brzmienia ww. przepisów obowiązującego w dacie orzekania przez PINB. Prawidłowo również GINB uznał, że decyzja PINB precyzyjnie wskazuje przedmiot rozbiórki, a rozstrzygnięcie PINB jest w tym zakresie zgodne z ustaleniami prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] czerwca 2010 r. 7.9. Dlatego też Sąd uznał, że GINB przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie naruszył art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a., prawidłowo przyjmując, że sporna decyzja PINB nie została dotknięta żadną z wad uzasadniających stwierdzenie jej nieważności. 8. W ocenie Sądu, zarzuty skarżących i twierdzenia podnoszone zarówno w toku kontrolowanego postępowania, jak i w skardze do sądu administracyjnego, nie mogły doprowadzić do uwzględnienia skargi. GINB nie naruszył bowiem art. 6, art. 7, art. 79a, art. 8 oraz art. 107 § 1 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Obszerne uzasadnienie zaskarżonej decyzji odnosi się do wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, a zwłaszcza do twierdzeń strony zgłaszanych w toku postępowania nieważnościowego. Treść tego uzasadnienia dowodzi, że organy administracji działają na podstawie prawa oraz stoją na straży praworządności, a kontrolowane postępowanie było – w ocenie Sądu – prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. 9. Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonego aktu lub stwierdzenie jego nieważności. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI