VII SA/WA 1594/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę Gminy na postanowienie Ministra o umorzeniu postępowania w sprawie przekształcenia szkoły, uznając, że upływ terminu przekształcenia uczynił postępowanie bezprzedmiotowym.
Gmina wniosła o opinię w sprawie zamiaru przekształcenia szkoły z dniem 31 sierpnia 2021 r. Po negatywnych opiniach organów i uchyleniu ich przez WSA, Kurator umorzył postępowanie z uwagi na upływ terminu. Minister utrzymał to postanowienie. WSA oddalił skargę Gminy, stwierdzając, że upływ terminu przekształcenia uczynił postępowanie bezprzedmiotowym, co uzasadnia umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Sprawa dotyczyła skargi Gminy na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki utrzymujące w mocy postanowienie Małopolskiego Kuratora Oświaty o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania opinii w sprawie zamiaru przekształcenia Szkoły Podstawowej w [...] z dniem 31 sierpnia 2021 r. Gmina podjęła uchwałę o zamiarze przekształcenia szkoły i wystąpiła o opinię. Po negatywnych opiniach organów i uchyleniu ich przez WSA w poprzedniej instancji, Kurator umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na upływ wyznaczonego terminu przekształcenia. Minister Edukacji i Nauki utrzymał to postanowienie w mocy. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasad postępowania administracyjnego i błędne przyjęcie przesłanek do umorzenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że określenie w uchwale terminu przekształcenia szkoły jest kluczowym elementem stosunku materialnoprawnego, a jego upływ czyni postępowanie bezprzedmiotowym na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sąd zaznaczył, że choć wadliwe działania organów przyczyniły się do niedotrzymania terminu, nie wpływa to na ocenę zasadności umorzenia postępowania w kontekście upływu terminu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, upływ terminu przekształcenia szkoły czyni postępowanie w sprawie wydania opinii przez kuratora oświaty bezprzedmiotowym, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Uzasadnienie
Określenie w uchwale terminu, w jakim zamierzone jest przekształcenie szkoły, stanowi zasadniczy element stosunku materialnoprawnego. Gdy termin ten minął, postępowanie staje się bezprzedmiotowe, ponieważ brak jest podstaw do władczej ingerencji organu administracji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.o. art. 89 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
u.p.o. art. 89 § ust. 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.o. art. 89 § ust. 9
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8 i 9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Upływ terminu przekształcenia szkoły, określonego w uchwale intencyjnej, czyni postępowanie w sprawie wydania opinii przez kuratora oświaty bezprzedmiotowym na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasad postępowania administracyjnego (praworządności, prawdy obiektywnej, zaufania, czynnego udziału strony, szybkości i prostoty) przez organy opiniujące. Błędne przyjęcie przez organy przesłanek do umorzenia postępowania. Możliwość podjęcia uchwały przekształcającej szkołę później, po upływie terminu wskazanego w uchwale intencyjnej, w ramach tego samego zamiaru. Organy nie uwzględniły w pełni oceny prawnej i wskazań sądu z poprzedniego wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
określenie w uchwale terminu, w jakim zamierzone jest przekształcenie szkoły, stanowi jeden z zasadniczych elementów stosunku materialnoprawnego w stanie faktycznym sprawy istniejącym podczas wydawania zaskarżonych postanowień wydanie opinii o zamiarze przekształcenia szkoły z dniem 31 sierpnia 2021 r. było niewątpliwie bezprzedmiotowe, gdyż termin ten już minął na bezczynność i przewlekłe działanie przez organ administracji publicznej przysługują stronie odrębne środki ochrony prawnej
Skład orzekający
Aneta Żak
sprawozdawca
Bogusław Cieśla
przewodniczący
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przekształcania szkół, w szczególności znaczenia terminu likwidacji/przekształcenia dla bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury opiniowania przekształcenia szkoły przez kuratora oświaty i Ministra Edukacji, z uwzględnieniem przepisów Prawa oświatowego i Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje proceduralne pułapki w prawie oświatowym, gdzie niedotrzymanie terminów przez organy może prowadzić do bezprzedmiotowości postępowania, mimo wcześniejszych wyroków sądowych.
“Szkoła nie przekształcona na czas? Sąd umarza postępowanie z powodu upływu terminu.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1594/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-10-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Aneta Żak /sprawozdawca/ Bogusław Cieśla /przewodniczący/ Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Symbol z opisem 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze Hasła tematyczne Oświata Skarżony organ Minister Edukacji i Nauki Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1082 art. 89 Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 105 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Asesor WSA Aneta Żak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 października 2023 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 marca 2023 r. znak DWST-WOOS.4021.7.2023.EM w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę Uzasadnienie Minister Edukacji i Nauki zaskarżonym postanowieniem z 14 marca 2023 r. znak: DWST-WOOS.4021.7.2023.EM, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.) – dalej: k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 89 ust. 1, ust. 3, ust. 4 pkt 1 i ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 z późn. zm.) – dalej: u.p.o., utrzymał w mocy postanowienie Małopolskiego Kuratora Oświaty z 11 stycznia 2023 r., NP.542.2.28.2021.SJ, umarzające postępowanie w przedmiocie wydania opinii w sprawie zamiaru przekształcenia z dniem 31 sierpnia 2021 r. Szkoły Podstawowej w [...] poprzez utworzenie podporządkowanej jej organizacyjnie Szkoły Filialnej w [...] o strukturze organizacyjnej klas I-III z oddziałem przedszkolnym. Postanowienie to zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. W dniu 29 stycznia 2021 r. Rada Gminy [...] podjęła uchwałę nr [...] o zamiarze przekształcenia z dniem 31 sierpnia 2021 r. Szkoły Podstawowej w [...] wchodzącej w skład Zespołu Placówek Oświatowych w [...] - dalej "SP w [...]", poprzez utworzenie podporządkowanej jej organizacyjnie Szkoły Filialnej w [...] o strukturze organizacyjnej obejmującej klasy I-III i oddział przedszkolny - dalej "filia w [...]". Wykonując ww. uchwałę Wójt Gminy [...] pismem z 24 lutego 2021 r. wystąpił do Małopolskiego Kuratora Oświaty (dalej także jako: Kurator lub organ I instancji), z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiotowej sprawie w trybie przewidzianym w art. 89 ust. 3 u.p.o. Postanowieniem z 24 marca 2021 r., NP.542.2.28.2O21.SJ, Małopolski Kurator Oświaty negatywnie zaopiniował zamiar przekształcenia z dniem 31 sierpnia 2021 r. SP w [...], a Minister Edukacji i Nauki postanowieniem z 8 grudnia 2021 r. DWST-WOOS.4021.58.2021.EM ww. rozstrzygnięcie organu I instancji utrzymał w mocy. Na skutek rozpoznania skargi Gminy [...] na postanowienie Ministra z 8 grudnia 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 czerwca 2022 r. sygn. II SA/Wa 174/22, uchylił postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z 8 grudnia 2021 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji z 24 marca 2021 r., negatywnie opiniujące zamiar przekształcenia z dniem 31 sierpnia 2021 r. SP w [...]. Zdaniem Sądu, negatywna opinia organów obu instancji została oparta na argumentacji pozaprawnej, o charakterze celowościowym, której podstawą są opinie lokalnej społeczności, osób zatrudnionych w placówce podlegającej likwidacji, rodziców, jak również ogólna polityka oświatowa państwa. Sąd uznał, że brak jest dostatecznego uzasadnienia prawnego tych rozstrzygnięć oraz wskazania, z jakimi konkretnymi przepisami prawnymi kolidują zamierzenia jednostki samorządowej co do przekształcenia szkoły. W związku z uprawomocnieniem się ww. orzeczenia, postanowieniem z 11 stycznia 2023 r. (NP.542.2.28.2021.SJ) Kurator umorzył postępowanie w przedmiocie zaopiniowania zamiaru przekształcenia z dniem 31 sierpnia 2021 r. SP w [...] poprzez utworzenie podporządkowanej jej organizacyjnie filii w [...]. Uzasadniając to rozstrzygnięcie Kurator wyjaśnił, że jednym z badanych elementów przed wydaniem opinii, o której mowa w art. 89 u.p.o., jest termin likwidacji lub przekształcenia szkoły, którym jest koniec określonego roku szkolnego. Kurator zauważył, że w przypadku zamiaru przekształcenia SP w [...] termin ten został określony uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z [...] stycznia 2021 r. na dzień 31 sierpnia 2021 r. Zdaniem Kuratora, z uwagi na fakt, że wyznaczony termin już minął i jest to okoliczność, którą Kurator zobowiązany jest uwzględnić, postępowanie w sprawie zaopiniowania zamiaru przekształcenia SP w [...]z dniem 31 sierpnia 2021 r. stało się bezprzedmiotowe, w związku z powyższym uzasadnione jest jego umorzenie. W zażaleniu na powyższe postanowienie, wniesionym do Ministra Edukacji i Nauki, Gmina [...] podniosła zarzuty naruszenia przez organ I instancji: art. 6 k.p.a. (zasady praworządności); art. 7 k.p.a. (zasady prawdy obiektywnej), art. 8 § 1 k.p.a. (zasady zaufania do władzy publicznej), art. 10 § 1 k.p.a. (zasady czynnego udziału strony w postępowaniu), art. 12 k.p.a. (zasady szybkości i prostoty postępowania) oraz art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. oraz art. 89 ust. 1 i 3 u.p.o., poprzez błędne przyjęcie, że zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania. Zdaniem strony, postępowanie zapoczątkowane w styczniu 2021 r. uchwałą Rady Gminy [...] nie zostało zakończone i nic nie stoi na przeszkodzie, aby sama uchwała przekształcająca szkołę, jako finał tego postępowania, mogła zostać podjęta później, już po upływie wskazanego w uchwale terminu, np. z końcem roku szkolnego 2022/2023, gdyż będzie to dokonane w ramach tego samego sygnalizowanego w roku 2021 zamiaru. W wyniku rozpoznania tego zażalenia, zaskarżonym postanowieniem z 14 marca 2023 r. Minister Edukacji i Nauki utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 u.p.o., publiczna szkoła podstawowa, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. W przypadku przekształcenia szkoły, przepisy te stosuje się odpowiednio (art. 89 ust. 9). Zgodnie z art. 89 ust. 3 u.p.o., szkoła publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. W przedmiotowej sprawie termin przekształcenia SP w [...] został określony uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. na dzień 31 sierpnia 2021 r. Minister stwierdził, że w dniu wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia termin przekształcenia wyznaczony wskazaną uchwałą już minął, a szkoła funkcjonuje nadal w niezmienionej strukturze organizacyjnej. Jak wyjaśnił organ, termin przekształcenia szkoły został ściśle określony przez ustawodawcę w art. 89 ust. 1 w zw. z art. 94 u.p.o. na dzień 31 sierpnia, a organ prowadzący obowiązany jest wskazać w uchwale konkretną datę przekształcenia doprecyzowując rok. Minister przypomniał następnie, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wtedy, gdy brak jest któregoś elementu materialnego stosunku prawnego, zaś określenie w uchwale terminu w jakim zamierzona jest likwidacja lub przekształcenie szkoły stanowi jeden z elementów stosunku materialnoprawnego. Istota bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że nastąpiło takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć szczególna relacja między faktem a prawem. Bezprzedmiotowość postępowania może zaistnieć na każdym jego etapie. Z uwagi na fakt, że w dacie orzekania, zarówno przez Kuratora, jak i organ zażaleniowy nieaktualna jest już uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...]stycznia 2021 r. dotycząca zamiaru przekształcenia z dniem 31 sierpnia 2021 r. SP w [...], Minister wskazał, że stoi na stanowisku, iż postępowanie dotyczące opinii w sprawie zamiaru przekształcenia tej szkoły z dniem 31 sierpnia 2021 r. stało się bezprzedmiotowe i z tego względu podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z 14 marca 2023 r. w przedmiocie umorzenia postępowania wniosła Gmina [...]zarzucając wydanie go z naruszeniem: 1) zasady praworządności - art. 6 k.p.a., 2) zasady prawdy obiektywnej – art. 7 k.p.a. 3) zasady zaufania do władzy publicznej - art. 8 § 1 k.p.a.; 4) zasady czynnego udziału strony w postępowaniu – art. 10 § 1 k.p.a., 5) zasady szybkości i prostoty postępowania – art. 12 k.p.a., 6) art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. oraz art. 89 ust. 1 i ust. 3 u.p.o., poprzez przyjęcie, że zachodzą przesłanki umorzenia postępowania. Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w uzasadnieniu skargi podnosząc, że Rada Gminy wskazała termin likwidacji (reorganizacji) szkoły na koniec roku szkolnego 2020/2021, a informację podała 29 stycznia 2021 r., a więc z ponad sześciomiesięcznym uprzedzeniem. Z przyczyn od organów Gminy niezależnych, wskutek naruszających prawo postanowień wydanych przez organy opiniujące, termin przekształcenia szkoły nie został dotrzymany. Zdaniem skarżącego, choć zapoczątkowane w styczniu 2021 r. stosowną uchwałą postępowanie nie zostało zakończone to nic nie stoi na przeszkodzie, aby sama uchwała przekształcająca szkołę, jako finał tego postępowania, mogła zostać podjęta później, już po upływie wskazywanego w uchwale o zamiarze terminu, np. z końcem roku szkolnego 2022/2023, gdyż będzie to dokonane w ramach tego samego, sygnalizowanego w roku 2021, zamiaru. Zdaniem skarżącego, organy w sposób dowolny potraktowały wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 czerwca 2022 r., z których jednoznacznie wynika, że sąd nie dopatrzył się bezprzedmiotowości postępowania i podstaw do jego umorzenia. Ponadto z przedstawionego przez organ I i II instancji stanowiska wynika w praktyce, że pomimo niezgodnego z prawem i przewlekłego działania organów opiniujących, Gmina bez swojej winy powinna powtórzyć wszystkie czynności, celem przeprowadzenia planowanej reorganizacji. Skarżąca zwróciła uwagę, że po pierwsze powtarzając te czynności Gmina dokonuje je już w zmienionej sytuacji faktycznej, co powoduje, że np. po raz kolejny musi przeprowadzać wymagane do uzasadnienia uchwały analizy. Po drugie, dotychczasowy sposób procedowania sprawy przez organy opiniujące wskazuje, że sprawa uzyskania pozytywnej opinii może znów nie zakończyć się przed końcem wskazanego w nowej uchwale roku szkolnego, co doprowadzi do powtórzenia się obecnej sytuacji. Aczkolwiek można przesunąć zamiar przekształcenia na kolejne lata, uwzględniając fakt, że uzyskanie ostatecznej opinii nie nastąpi w minimalnym 6 miesięcznym terminie, to zdaniem skarżącej, takie rozwiązanie sprzeciwia się ratio legis art. 89 ust. 1 u..p.o., który to przepis po pierwsze nie może być odczytywany bez uwzględnienia planowania wydatków w budżecie gminy. Po drugie dokonywane analizy związane z zamiarem przekształcenia odnosić się do konkretnych okresów, które nie są zbyt odległe od daty podjęcia zamiaru. Zdaniem strony, sposób działania organów w przedmiotowej sprawie narusza podstawowe zasady prawa wyrażone w art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 10 § 1 i art. 12 k.p.a. W prowadzonym postępowaniu opiniującym organy wydawały opinię wychodząc poza przyznane im przez art. 89 ust. 1 u.p.o. kompetencje, kierując się przesłankami które były bez znaczenia. Skutkiem takiego działania, a także skutkiem ostatecznego uchylenia się od wydania opinii, uchyliły się od obowiązku ustalenia prawdy obiektywnej. Bezczynność organu, polegająca na tym, że zażalenie na negatywną opinię wniesione w marcu 2021 r. zostało rozpatrzone w grudniu 2021 roku, czy też na tym, że przez 6 miesięcy od doręczenia wyroku WSA nie zostały podjęte żadne działania, narusza zasadę szybkości postępowania. Wykorzystanie owej bezczynności jako argumentu prawnego do zakończenia postępowania, bez jakiegokolwiek merytorycznego rozstrzygnięcia i to pomimo wskazówek zawartych w wyroku WSA, w sposób rażący podważa zaufanie do władzy publicznej. Podstawę faktyczną umorzenia postępowania stanowił wyłącznie fakt będący następstwem niewłaściwego działania organów opiniujących. Tymczasem Gmina realizując obowiązki wynikające z przepisów, dołożyła wszelkich starań, aby prowadzona przez nią procedura była prawidłowa. W szczególności w sposób wyczerpujący przeprowadziła analizy finansowe, demograficzne, społeczne, których celem było wszechstronne uzasadnienie planowanej reorganizacji. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji i Nauki wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej jako: p.p.s.a.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, m.in. wówczas, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Mając na względzie, że przedmiotem skargi jest postanowienie, o którym mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a., skarga została rozpoznana w ww. trybie. Skarga podlega oddaleniu, gdyż kontrolowane w tej sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji nie naruszają art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 89 u.p.o., nie naruszają też wskazanych przez stronę skarżącą w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sposób wskazany w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest postanowienie Ministra Edukacji i Nauki utrzymujące w mocy wydane na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postanowienie Małopolskiego Kuratora Oświaty o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania opinii w sprawie zamiaru przekształcenia z dniem 31 sierpnia 2021 r. Szkoły Podstawowej w [...] poprzez utworzenie podporządkowanej jej organizacyjnie Szkoły Filialnej w [...] o strukturze organizacyjnej klas I-III z oddziałem przedszkolnym. Postępowanie administracyjne, w którym wydano kontrolowane przez Sąd postanowienia, stanowiło etap postępowania w sprawie przekształcenia szkoły publicznej, regulowanego przepisami art. 89 u.p.o. Zgodnie z art. 89 ust. 3 zd. 1 u.p.o., szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. Opinia, o której mowa w ust. 3, jest wydawana w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie do ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania (art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.o.). Wskazać należy, że procedura likwidacji szkoły, o której mowa w art. 89 ust. 3 u.p.o., łączy w sobie pierwiastek postępowania uchwałodawczego i administracyjnego – przed kuratorem oświaty. Całą procedurę likwidacji (przekształcenia) szkoły inicjuje tzw. uchwała intencyjna. Uchwała ta wskazuje termin zamierzonej likwidacji - jest nim obligatoryjnie koniec roku szkolnego, a zatem 31 sierpnia (art. 94). Ponieważ został on ustanowiony przepisem prawa publicznego, mającym charakter bezwzględnie obowiązujący, ani organ prowadzący, ani organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie mogą wyznaczyć innej daty likwidacji. Ustawa nie precyzuje, o koniec którego roku szkolnego chodzi; przepis należy interpretować w kontekście zdania drugiego w ust. 1 komentowanego artykułu, gdzie mowa o zobowiązaniu do powiadomienia "co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji". Jest zatem w pełni dopuszczalne podjęcie procedury likwidacji np. w roku szkolnym 2021/2022, której zakończenie przewiduje się na dzień 31.08.2025 r. Zmiana pierwotnie ustalonego terminu likwidacji powoduje konieczność ponownego przeprowadzenia całej procedury. Przed terminem określonym w art. 89 ust. 1 u.p.o. powinny zostać wykonane wszystkie czynności likwidacyjne, a końcową czynność stanowi podjęcie uchwały o likwidacji (lub przekształceniu) szkoły publicznej (zob. M. Pilich [w:] A. Olszewski, M. Pilich, Prawo oświatowe. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2022, komentarz do art. 89, uwaga nr 3 i powołane tam przykłady z judykatury). W niniejszej sprawie procedura likwidacyjna zainicjowana została uchwałą Rady Gminy [...] nr [...]z [...] stycznia 2021 r. o zamiarze przekształcenia szkoły z dniem 31 sierpnia 2021 r. Mając powyższe na względzie, nie można zatem zgodzić się ze stroną skarżącą, że choć postępowanie zapoczątkowane w styczniu 2021 r. uchwałą intencyjną Rady Gminy [...] nie zostało zakończone, to nic nie stoi na przeszkodzie, aby sama uchwała przekształcająca szkołę mogła zostać podjęta później, już po upływie wskazanego w uchwale terminu, np. z końcem roku szkolnego 2022/2023. Jak prawidłowo wskazały organy, określenie w uchwale terminu, w jakim zamierzone jest przekształcenie szkoły, stanowi jeden z zasadniczych elementów stosunku materialnoprawnego sprawy, rozpoznawanej przez kuratora w trybie art. 89 ust. 3 u.p.o. (zob. wyrok WSA w Warszawie z 29 czerwca 2021 r. II SA/Wa 385/21). W stanie faktycznym sprawy istniejącym podczas wydawania zaskarżonych postanowień wydanie opinii o zamiarze przekształcenia szkoły z dniem 31 sierpnia 2021 r. było niewątpliwie bezprzedmiotowe, gdyż termin ten już minął, a w konsekwencji, aktualizowały się warunki do zastosowania art. 105 § k.p.a. zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, ingerencji organu administracyjnego, poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Tak też było w rozważanym przypadku. W odniesieniu do licznych zarzutów skargi dotyczących czasowych aspektów wydania opinii przez kuratora należy wskazać, że ich ocena wykracza poza zakres niniejszej sprawy (zob. art. 134 § 1 p.p.s.a.), bowiem na bezczynność i przewlekłe działanie przez organ administracji publicznej przysługują stronie odrębne środki ochrony prawnej, przewidziane w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Tym nie mniej Sąd zaznacza, że dostrzega, iż na skutek wadliwego, gdyż potwierdzonego wyrokiem Sądu z 9 czerwca 2022 r., działania organów opiniujących, Gmina nie ze swojej winy nie mogła doprowadzić do skutecznego zakończenia procedury przekształcenia szkoły, z uwagi na to, że postępowanie w sprawie wydania opinii przez kuratora przekroczyło ramy czasowe wyznaczone uchwałą intencyjną ze stycznia 2021 r. Nie ma to jednak wpływu na wynik sprawy. Aczkolwiek termin do wydania opinii reguluje przepis art. 89 ust. 5 u.p.o. stanowiący, że opinię tę kurator oświaty wydaje w ciągu 30 dni od otrzymania stosownego wniosku, to termin ten nie gwarantuje pomyślnego przebiegu procedury likwidacyjnej. Sąd podkreśla, że również w piśmiennictwie zwraca się uwagę na iluzoryczność ochrony sądowej gminy skarżącej negatywną opinię kuratora i trafnie zauważa zarazem, że ustawodawca nie przewidział szczególnych rozwiązań gwarantujących gminie likwidację/przekształcenie szkoły po uzyskaniu korzystnego orzeczenia sądowego. W sytuacji, w jakiej doszło do prawomocnego uchylenia postanowienia kuratora oświaty w sprawie negatywnej opinii, powinien on, co do zasady, w terminie ustawowym wydać nową opinię uwzględniającą ocenę prawną i wskazania wyrażone w orzeczeniu. Mając jednak na uwadze terminy procedowania sądu i organów może się okazać, że nie będzie możliwości dochowania terminów przewidzianych przepisami u.p.o. (zob. L. Staniszewska, Instytucja zajęcia stanowiska jako forma współdziałania w stanowieniu i stosowaniu prawa, Poznań 2022, s.117-118). Z takim przypadkiem Sąd miał do czynienia w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutów pominięcia przez organy oceny prawnej sformułowanej przez Sąd w wyroku z 9 czerwca 2022 r. przypomnieć trzeba, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w danej sprawie. Wyrażona w uzasadnieniu ww. wyroku z 9 czerwca 2022 r. ocena prawna Sądu dotyczyła wykładni art. 89 ust. 1 u.p.o. i w jej ramach Sąd stwierdził, że dokonana przez organy interpretacja przepisu prawa materialnego wyrażonego w art. 89 ust. 1 u.p.o. była błędna, gdyż opierała się na argumentach wynikających z wykładni celowościowej lub słusznościowej oraz okolicznościach o charakterze pozanormatywnym, jak opinie społeczności, rodziców i kadry pedagogicznej. Ocena ta stanowiła merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy uwzględniające stan faktyczny, jaki istniał w czasie, gdy organy wydawały postanowienia, które były następnie poddane sądowej kontroli. W wyroku tym Sąd zanegował wskazane przez organy powody wydania opinii negatywnej, nakazując organom przeprowadzić postępowanie z uwzględnieniem zasad postępowania i podejmując działania wynikające z przyznanych mu kompetencji. Zauważyć trzeba, że procedując wedle tych wytycznych, ponownie rozpoznając sprawę organy nie mogły jednak abstrahować od tego, że w okresie, jaki upłynął od wydania poprzedniego rozstrzygnięcia uległy zmianie zasadnicze elementy materialnego stosunku administracyjnoprawnego, jaki miałby zostać zawiązany w tym postępowaniu. Powyżej wskazane okoliczności faktyczne tej sprawy, w świetle powołanych przepisów regulujących tryb postępowania likwidacyjnego (art. 89 ust. 1 i 3 u.p.o.), determinowały wynik kontrolowanego postępowania administracyjnego, wobec czego podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogły być ocenione jako mające istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI