VII SA/Wa 295/05

VII SA/Wa 295/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-02-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka /sprawozdawca/
Bożena Więch-Baranowska
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 707/06 - Wyrok NSA z 2007-05-09
II OZ 823/05 - Postanowienie NSA z 2005-10-07
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2006 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko – Własnościowej w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej doprowadzenie do poprzedniego stanu użytkowania poddasza skargę oddala
Uzasadnienie
VII SA/Wa 295/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko – Własnościowej doprowadzenie użytkowania V kondygnacji poddasza budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] do poprzedniego stanu użytkowania.
Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko – Własnościowa w [...], jako przesłankę podając art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., że wykonanie tej decyzji skutkowałoby pozbawieniem członków skarżącej spółdzielni skutecznie nabytych przez nich praw podmiotowych, co pozostaje w sprzeczności z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Decyzją z dnia [...] listopada 2004 roku nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 157 § 1 i 2 i art. 158 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji.
W uzasadnieniu stwierdził, że rozstrzygnięcie objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności jest prawidłowe i nie wypełnia żadnej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jak wynika z ekspertyzy budowlanej z wykonanych robót budowlanych, na kondygnacji poddasza przedmiotowego budynku mieszkalnego wykluczono możliwość doprowadzenia zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z przepisami prawa, dlatego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wykazał istnienie w przedmiotowej sprawie przesłanek uprawniających organ do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania spornej inwestycji.
Odpowiadając na zarzuty sformułowane we wniosku o stwierdzenie nieważności organ I instancji stwierdził, że decyzja nie jest niewykonalna, ani ze względów faktycznych ani prawnych.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 roku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko – Własnościowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podał, że kwestionowane w trybie nieważnościowym rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] jest konsekwencją decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 roku utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 roku, stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 1999 roku nr [...] zezwalającej Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko – Własnościowej na zmianę sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami tj. kondygnacji poddasza składającej się z 7 pomieszczeń na 5 lokali mieszkalnych.
Zdaniem organu II instancji w sprawie niniejszej można ewentualnie mówić o naruszeniu zasady słuszności i wskazanego przez skarżącą art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a nie 156 § 1 pkt 5 k.p.a., który w sposób jednoznaczny stanowi o niewykonalności decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko – Własnościowa wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności, a także zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania polegających na nieuwzględnieniu odwołania skarżącej, podczas gdy na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego odwołanie powinno zostać uwzględnione oraz,
- prawną niewykonalność decyzji o charakterze trwałym.
W uzasadnieniu wyjaśniła, że nie można zgodzić się z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa możliwe jest podjęcie działań prowadzących w efekcie do zaprzestania użytkowania V kondygnacji budynku jako mieszkalnej. Osiągnięcie oczekiwanego decyzją efektu wymaga dokonania przez skarżącą działań naruszających posiadanie członków, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali mieszkalnych mieszczących się na przedmiotowej kondygnacji, co wobec faktu, że posiadanie to opiera się na prawie podmiotowym, jakim jest ograniczone prawo rzeczowe, w świetle prawa cywilnego stanowi czyn zabroniony.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona.
Skarga uległa oddaleniu, bowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa i to zarówno procesowego jak i materialnego.
Kwestionowana decyzja została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym – nieważnościowym, które rządzi się swoimi prawami. Instytucja nieważności ma wyjątkowy charakter i stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnej, dlatego może znajdować zastosowanie jedynie w szczególnych przypadkach. Można żądać stwierdzenia nieważności decyzji jeżeli zachodzi jedna z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu żadna z tych przesłanek w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła, a zatem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2004 roku nakazującej Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko – Własnościowej doprowadzenie użytkowania V kondygnacji poddasza budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] do poprzedniego stanu użytkowania.
Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 roku zezwolił Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko – Własnościowej na zmianę sposobu użytkowania kondygnacji poddasza budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Wojewoda [...] po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego z urzędu w dniu 5 czerwca 2002 rok stwierdził nieważność powyższej decyzji. W efekcie wniesionego odwołania od decyzji Wojewody [...] przez Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko – Własnościową Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2002 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Następnie [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem na terenie działki przy ul. [...] w [...] i decyzją z dnia [...] marca 2003 roku nałożył na Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko – Własnościową obowiązek dostarczenia ekspertyzy budowlanej z wykonanych robót budowlanych na V kondygnacji przedmiotowej inwestycji. Z przedstawionej w dniu 2 lutego 2004 roku ekspertyzy wynika, że nie można doprowadzić obiektu do stanu zgodnego z prawem, a konkretnie dobudować wind.
W konsekwencji na podstawie art. 51 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 71 ust. 3 oraz art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego w dniu 23 czerwca 2004 roku [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko – Własnościowej doprowadzenie użytkowania V kondygnacji poddasza do poprzedniego stanu użytkowania.
Nie można zgodzić się z zarzutami skargi, że w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. W orzecznictwie przyjmuje się, że o niewykonalności decyzji przesądzają takie okoliczności uniemożliwiające jej wykonanie, które pojawiły się przed wydaniem decyzji oraz są nieusuwalne przez cały czas. Decyzja jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest ona faktycznie niemożliwa do wykonania np. przy istniejącym stanie wiedzy technicznej. Nie uzasadnia natomiast twierdzenia o niewykonalności decyzji jej wysoki koszt lub nieopłacalność ekonomiczna. Na marginesie należy wyjaśnić, że niewykonalność faktyczna decyzji występuje gdy nie ma możliwości technicznych, np. nakazano wykonanie instalacji wentylacyjnej, której nie można wykonać z powodów technicznych, a niewykonalność prawna decyzji ma miejsce gdy istnieją prawne nakazy lub zakazy, które stwarzają nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustalonych w decyzji czyli np. decyzja została wydana przeciwko osobie nieistniejącej lub nieokreślonej albo orzeczenie jest niezrozumiałe lub same z sobą sprzeczne.
Trudności w wyegzekwowaniu wykonania decyzji, wynikające z negatywnego stanowiska jej adresatów lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności decyzji i nie uzasadniają stwierdzenia jej nieważności z tego tytułu (wyrok NSA z 13 lutego 1986 roku, III SA 1146/85, ONSA 1986/1 poz. 12). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podnosi, że "trwała niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść obowiązków i uprawnień zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze".
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] stycznia 2005 roku wyraził pogląd, iż "w przedmiotowej sprawie można ewentualnie mówić o naruszeniu art. 64 § 2 Konstytucji RP". Zdaniem Sądu poprzez wydanie kwestionowanej decyzji nie został naruszony art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi:
1. Każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia.
2. Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej.
3. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
Decyzja nie pozbawia, właścicieli lokali mieszczących się na V kondygnacji przedmiotowego budynku mieszalnego, prawa własności, a konkretnie własnościowego prawa do lokalu w spółdzielni mieszkaniowej.
Fakt, że osobom zamieszkującym lokale powstałe w oparciu o przeprowadzone prace adaptacyjne zostało przyznane przez spółdzielnie własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, nie przesądza o niemożliwości prawnej pozbawienia tych osób tego prawa na skutek decyzji, której wykonanie prowadzi do utraty waloru lokali mieszkalnych przedmiotowych pomieszczeń. W takim przypadku osoby pozbawione lokalu mają roszczenie do spółdzielni o odszkodowanie.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.