II OSK 176/15
Podsumowanie
NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę była uzasadniona, gdyż zarzuty skarżących były już przedmiotem wcześniejszych postępowań sądowych.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. i J. M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Skarżący twierdzili, że decyzja była niewykonalna z powodu nieprecyzyjnego oznaczenia obiektu. NSA uznał, że odmowa wszczęcia postępowania była prawidłowa, ponieważ zarzuty skarżących dotyczące nieważności decyzji były już przedmiotem wcześniejszych postępowań sądowych, a wyroki sądów administracyjnych zamykały drogę do ponownego badania tych kwestii.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. M. i J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowienie to utrzymywało w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Skarżący zarzucali, że decyzja nakazująca rozbiórkę była niewykonalna z powodu nieprecyzyjnego oznaczenia obiektu. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. NSA, analizując sprawę, odwołał się do uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 6/09), zgodnie z którą żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, jeśli sąd już rozważał okoliczności odpowiadające przesłankom nieważności. NSA stwierdził, że zarzuty skarżących dotyczące niewykonalności decyzji rozbiórkowej były już przedmiotem kontroli sądowej w poprzednich postępowaniach, w tym w wyrokach NSA z dnia 30 kwietnia 1999 r. i z dnia 13 listopada 2012 r. W związku z tym, odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności była uzasadniona, ponieważ wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej. Sąd podkreślił, że wykonalność decyzji ocenia się na dzień jej wydania, a nie na dzień składania wniosku o stwierdzenie nieważności. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a., zostały uznane za nieuzasadnione. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ może odmówić wszczęcia postępowania, jeśli sąd administracyjny w prawomocnym wyroku oddalającym skargę rozważył okoliczności odpowiadające przesłankom nieważności, co zamyka drogę do ponownego badania tych kwestii w postępowaniu o stwierdzenie nieważności z powodu powagi rzeczy osądzonej.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że jeśli sąd administracyjny w wyroku oddalającym skargę na decyzję rozważył kwestie, które mogłyby stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji, to organ administracji jest związany tym rozstrzygnięciem i powinien odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (18)
Pomocnicze
k.p.a. art. 158 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Niezastosowanie przez Sąd I instancji mimo istnienia naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
k.p.a. art. 157 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Niezastosowanie przez Sąd I instancji mimo istnienia naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
u.p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty skarżących dotyczące nieważności decyzji rozbiórkowej były już przedmiotem rozstrzygnięcia sądów administracyjnych w poprzednich postępowaniach, co uzasadnia odmowę wszczęcia nowego postępowania o stwierdzenie nieważności z powodu powagi rzeczy osądzonej. Opis obiektu budowlanego i jego wymiary były wystarczające do identyfikacji na dzień wydania decyzji rozbiórkowej, a kwestia niewykonalności decyzji była już badana przez sądy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a., art. 61a § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a.) przez błędne ustalenie, że GINB dokonał porównania rozważań Sądów i miał podstawy do ustalenia, że zarzuty były już badane. Naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 153 p.p.s.a.) przez brak analizy zakresu rozstrzygnięć Sądów w dotychczasowych orzeczeniach w kontekście ostatniego wniosku o stwierdzenie nieważności.
Godne uwagi sformułowania
żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej wykonalność decyzji o rozbiórce obiektu ma być oceniana na dzień wydania decyzji o rozbiórce, a nie na chwilę składania wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji
Skład orzekający
Anna Żak
del. NSA
Teresa Kobylecka
sprawozdawca
Włodzimierz Ryms
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sytuacji, gdy zarzuty wnioskodawcy były już przedmiotem rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w sprawie oddalającej skargę na tę decyzję (powaga rzeczy osądzonej). Interpretacja wykonalności decyzji rozbiórkowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd administracyjny już badał kwestie związane z potencjalną nieważnością decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą powagi rzeczy osądzonej w kontekście postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy można kwestionować decyzję administracyjną po latach, jeśli sąd już raz ją badał?”
Sektor
budownictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II OSK 176/15 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2016-10-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-01-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Żak Teresa Kobylecka /sprawozdawca/ Włodzimierz Ryms /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane VII SA/Wa 691/14 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-08-29 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 267 art. 158 par. 1, art. 156 par. 1, art. 157 par. 3, art. 61a, art. 7, art. 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2012 poz 270 art. 141 par. 4, art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1c , art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Teresa Kobylecka (spr.) del. NSA Anna Żak Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska-Pellegrino po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. M. i J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 691/14 w sprawie ze skargi M. M. i J. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 stycznia 2014 r. znak ... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2014r., sygn. akt VII SA/Wa 691/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. M. i J. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 stycznia 2014r., znak ..., w którym organ działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267), po rozpatrzeniu wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 8 stycznia 2014r., znak: ... odmawiające, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., wszczęcia na wniosek M. M. i J. M. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody K. z dnia 20 czerwca 1997r., znak: ... utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 13 maja 1996r. nakazującej T. M. rozbiórkę obiektu budowlanego zrealizowanego na działkach nr ..., ..., ..., ..., ..., ... i ... przy ul. C. w K. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sąd uznał, iż skarga M. M. i J. M. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem. Uzasadniając rozstrzygnięcie podjęte w wyroku z dnia 29 sierpnia 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody K. z dnia 20 czerwca 1997r. złożyli M. M. i J. M., spadkobiercy T. M., który decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 13 maja 1996r. został zobowiązany do rozbiórki budynku: pawilon-hala o wymiarach 60x30 m, o konstrukcji nośnej stalowej (słupy i rygle), obudowanego murem ceglanym warstwowo. M. M. i J. M. zarzucili, że organ nie rozpoznał istoty sprawy, w szczególności nie ustalił czy decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki została sformułowana w taki sposób, aby było możliwe jej wykonanie, bowiem budynek podlegający rozbiórce został nieprecyzyjnie oznaczony jako obiekt budowlany. Ponadto organ nie wyjaśnił stronom przesłanek, które miały znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i którymi się kierował przy jej załatwianiu. Sąd podkreślił, że decyzja Wojewody K. z dnia 20 czerwca 1997r. była kontrolowana przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, który wyrokiem z dnia 30 kwietnia 1999r. sygn. akt II SA/Kr 1271/97 oddalił skargę na tę decyzję stwierdzając, że "zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, a tylko stwierdzenie naruszenia prawa w zaskarżonym akcie administracyjnym powoduje jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na podjętą w dniu 7 grudnia 2009r. (sygn. akt I OPS 6/09, ONSAiWSA 2010r. nr 2, poz. 18) uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wskazano, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany wcześniej wyrok sądu - przeszkody przedmiotowe czyniące jego rozpoznanie niedopuszczalnym. Skoro wyrok oddalający skargę jest prawomocny, to zawarta w nim ocena co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie może być podważona w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, chyba, że podniesione zostaną kwestie, które nie były badane przez sąd administracyjny we wcześniejszym postępowaniu. Po kontroli przeprowadzonej przez Naczelny Sąd Administracyjny, zakończonej w/w wyrokiem z dnia 30 kwietnia 1999r. – decyzja Wojewody K. z dnia 20 czerwca 1997r. była także badana w postępowaniu nieważnościowym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14 stycznia 2011r., sygn. akt VII SA/Wa 1817/10 oddalił skargę na decyzję GINB z dnia 18 sierpnia 2010r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody K. z dnia 20 czerwca 1997r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 listopada 2012r., sygn. akt II OSK 1223/11 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że "bezsporne w okolicznościach rozpoznawanej sprawy jest to, że przedmiotowy obiekt w budowie – pawilon-hala o wymiarach 60x30m, o konstrukcji nośnej stalowej (słupy i rygle), obudowany murem ceglanym warstwowo, realizowany był bez pozwolenia na budowę, a więc w warunkach samowoli budowlanej. Budowa wskazanego wyżej obiektu dokonywana była w 1995r., natomiast obowiązująca wówczas ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.) nie przewidywała jakiejkolwiek legalizacji samowoli budowlanej. Norma art. 48 tej ustawy stanowiła, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". W ocenie Sądu I instancji, GINB mając na uwadze rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w uzasadnieniach wyroków z dnia 30 kwietnia 1999r. i z dnia 13 listopada 2012r. oraz argumentację strony zawartą w kolejnym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody K. z dnia 20 czerwca 1997r., słusznie doszedł do przekonania, że zarzuty zawarte we wniosku były badane przez Sądy prowadzące postępowanie w sprawie decyzji rozbiórkowej, której stwierdzenia nieważności domagają się skarżący. Stosownie zaś do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009r., sygn. akt I OPS 6/09, jeżeli oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia - wydany wyrok zamyka organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej. Sąd uznał zatem, że odmowa wszczęcia postępowania z przyczyny przedmiotowej, czyli jak w niniejszej sprawie, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., może mieć miejsce w sytuacjach niespornego ustalenia przez organ co było przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu, a więc czy jest on związany oceną prawną, która odnosi się do określonych elementów uzasadnienia zapadłego wyroku. Z uwagi na fakt, że wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 1999r. oraz z dnia 13 listopada 2012r. zawierały uzasadnienie i była możliwość zbadania i porównania zakresu oceny Sądu z argumentacją i zarzutami strony, zawartymi w aktualnie złożonym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, Sąd stwierdził, iż organ mógł odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody K. z dnia 20 czerwca 1997r. Zarzuty skarżących były bowiem przedmiotem skargi w sprawie sądowej zakończonej wyrokiem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 1999r. jak również wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2011r. (sygn. akt VII SA/Wa 1817/10) utrzymanym w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012r. (sygn. akt II OSK 1223/11), jak i wniosku o stwierdzenie nieważności. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., oddalił skargę. W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2014r. M. M. i J. M. zaskarżyli powyższy wyrok w całości i wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili: 1) naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik postępowania (art. 174 pkt. 2 p.p.s.a.), tj. art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a, poprzez jego niezastosowanie przez Sąd I instancji, mimo istnienia naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 61a § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., przez błędne ustalenie, że GINB dokonał porównania rozważań Sądu zawartych w uzasadnieniach wyroków NSA z dnia 30 kwietnia 1999r. i z dnia 13 listopada 2012r., a w konsekwencji miał podstawy do ustalenia, że zarzuty zawarte w aktualnym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej były już badane przez Sądy prowadzące postępowania w sprawie tej decyzji, 2) naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt.2 p.p.s.a.), tj.: art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 153 p.p.s.a., poprzez brak przedstawienia w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku analizy zakresu rozstrzygnięć Sądu w dotychczasowych orzeczeniach wydanych w ramach kontroli legalności decyzji rozbiórkowej w kontekście ostatniego wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności tej decyzji, a w konsekwencji dowolne ustalenie, że zarzuty skarżących były przedmiotem wcześniejszych skarg do Sądu, co ma uzasadniać odmowę wszczęcia postępowania wg. art. 61a k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący argumentowali, że w sprawie zakończonej wyrokiem NSA z dnia 30 kwietnia 1999r. – Sąd rozważał kwestie związane z naruszeniem art. 48 Prawa budowlanego z 1994r., poprzez jego błędne zastosowanie, a w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 13 listopada 2012r. kwestie związane z błędnym ustaleniem osoby adresata decyzji rozbiórkowej oraz kwestię pominięcia J. M., jako współwłaściciela nieruchomości przy wydaniu decyzji rozbiórkowej. W ocenie skarżących, wniosek o stwierdzenie nieważności w niniejszej sprawie oparty jest na zupełnie innych okolicznościach, tj. rażących wadach w samej decyzji rozbiórkowej. W ocenie skarżących, Sąd I instancji nie odniósł się do ww. kwestii, błędnie ustalając, że zarzuty skarżących miały być przedmiotem skarg we wcześniejszych postępowaniach sądowych. Jednocześnie skarżący kasacyjnie wskazali, że analiza treści uzasadnień postanowień GINB wskazuje, że organ ten wbrew wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 7 k.p.a. nie dokonał analizy zakresu orzekania Sądów w sprawach zakończonych oddaleniem skarg z zarzutami zgłoszonymi w aktualnym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W sprawie niniejszej nie występują przesłanki skutkujące nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Odnosząc się do wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, wskazać należy, że z uzasadnienia uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009r. sygn. akt I OPS 6/09 wynika, że w razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem podjętym na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (do dnia 11 kwietnia 2011r. art. 157 § 3 k.p.a., od dnia 11 kwietnia 2011r. postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania art. 61a k.p.a.) – wymaga zbadania co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne jest zatem stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.). Jeśli tak, to wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd – zgodność z prawem zakwestionowanej decyzji). Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że możliwa jest i taka sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu, np. fakt uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. Uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o istotnych dla wyniku postępowania okolicznościach sprawy spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim przypadku, prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania złożonego do organu administracji żądania. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, w tym stanie rzeczy, wniesienie do organu administracji żądania stwierdzenia nieważności decyzji, od której skarga została wcześniej oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powoduje koniczność wstępnego zbadania przez organ, czy nie zachodzi przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności merytorycznego rozpoznania tego żądania. Dokonanie tego rodzaju ustalenia będzie z reguły wymagało zapoznania się z uzasadnieniem wyroku, oddalającego skargę na decyzję ostateczną oraz aktami sprawy (aktami sądowymi i aktami administracyjnymi). Skoro oddalenie przez sąd administracyjny skargi na decyzję administracyjną zamyka organom administracji, legitymowanym do uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego możliwość pozbawienia tej decyzji mocy wiążącej tylko "w zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte są zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego", to konieczne jest zbadanie i ustalenie zarzutów podnoszonych przez stronę w toku postępowania zakończonego wyrokiem oddalającym skargę i obecnie we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Poprzez porównanie uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, materiału zgromadzonego w sprawie i wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji należy ustalić, czy kwestie podnoszone obecnie przez stronę zostały rozpoznane, czy też pozostały poza sferą rozważań sądu administracyjnego i czy miało miejsce rażące naruszenie prawa. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji zapoznał się z uzasadnieniem wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 30 kwietnia 1999r. (sygn. akt IV SA/Kr 1271/97), Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2011r. (sygn. akt VII SA/Wa 1817/17) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012r. (sygn. akt II OSK 1223/11), aktami tych spraw, a także zbadał argumenty podnoszone przez skarżących we wniosku o stwierdzenie nieważności, dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nieuprawnionym. Z wniosku skarżących kasacyjnie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody K. z dnia 20 czerwca 1997r. wynika, że podstawą wniosku było rażące naruszenia prawa – art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 5 k.p.a. Zarzuty te sprowadzały się do stwierdzenia niewykonalności decyzji o nakazie rozbiórki z dnia 13 maja 1996r. z tego powodu, że osnowa decyzji nie daje możliwości identyfikacji obiektu budowlanego podlegającego rozbiórce (nie wskazano obrębu jednostki ewidencyjnej oraz numerów ksiąg wieczystych). Sąd I instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że organ nadzoru budowlanego decyzją z dnia 13 maja 1996r. (utrzymaną w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia 20 czerwca 1997r.) nakazał inwestorowi T. M. rozbiórkę "obiektu budowlanego będącego w budowie na terenie położonym przy ul. C. na działkach nr ...,...,...,...,...,...,...". W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wybudowany bez pozwolenia na budowę obiekt to "pawilon-hala o wym. 60x30 m, w konstrukcji nośnej stalowej (słupy i rygle) oraz obudowie z muru ceglanego warstwowego. Obiekt w stanie surowym". Oddalając skargę na decyzję z dnia 20 czerwca 1997r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 kwietnia 1999r. (sygn. akt II SA/Kr 1271/97) wskazał, że "skarżący przyznał, że (...) wzniósł pawilon-halę o wym. 60x30, o którą w niniejszej sprawie chodzi". Sąd ten także stwierdził, co zostało podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że decyzja Wojewody K. z dnia 20 czerwca 1997r. i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Również w wyroku z dnia 13 listopada 2012r., wydanym w postępowaniu nieważnościowym Sąd stwierdził, iż "kontrolowana w trybie nadzoru decyzja była podjęta przez właściwy rzeczowo organ, wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, a przede wszystkim była skierowana do podmiotu będącego stroną w sprawie, nie dotyczyła sprawy rozstrzygniętej wcześniej inną decyzją ostateczną, nie była niewykonalna oraz jej wykonanie nie powoduje czynu zagrożonego karą (....), nie jest dotkniętą żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.". Sąd orzekający w tej sprawie podzielił ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ nadzoru budowlanego, w tym opis i wymiary obiektu podlegającego rozbiórce, ustalone podczas oględzin i zaznaczył, że budowa nie została zakończona. Skoro taka ocena została dokonana przez ten Sąd, to należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że brak jest podstaw do kwestionowania tych ustaleń w nowym postępowaniu administracyjnym. Z powyższego wynika, że stanowisko Sądu I instancji, wskazujące na to, iż żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody K. z dnia 20 czerwca 1997r., od której oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego skargę, jak również, którą kontrolowano w postępowaniu nieważnościowym, którego przedmiotem była kontrola każdej przesłanki nieważnościowej wymienionej w art. 156 § 1 k.p.a. (mimo, że wniosek dotyczył jednej z nich), powinno było skutkować odmową wszczęcia postępowania nieważnościowego, gdyż w rezultacie badania żądania organ administracji prawidłowo ustalił wystąpienie przeszkody przedmiotowej, czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym, z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu. Należy także pamiętać, że wykonalność decyzji o rozbiórce obiektu ma być oceniana na dzień wydania decyzji o rozbiórce, a nie na chwilę składania wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji, czyli na dzień 17 października 2013r. W decyzji z dnia 13 maja 1996r. wskazano numery ewidencyjne działek, nie zachodziła potrzeba określania obrębu jednostki ewidencyjnej oraz numerów ksiąg wieczystych. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Nie jest w związku z tym także usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a, poprzez jego niezastosowanie przez Sąd I instancji, mimo istnienia naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 61a § 1 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., albowiem Sad I instancji słusznie uznał, że nie doszło do naruszenia tych przepisów. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania za nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. ----------------------- 1
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę