VII SA/Wa 1588/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-02-21
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowępola elektromagnetycznewznowienie postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegoPrawo budowlanekontrola sądowadecyzja administracyjnaochrona środowiskabezpieczeństwo

WSA w Warszawie uchylił decyzję GINB utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Pomorskiego odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco nowych dowodów dotyczących przekroczenia norm pól elektromagnetycznych.

Sąd uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy odmowę uchylenia pozwolenia na budowę. Skarżący, Rejonowy Zarząd Infrastruktury, domagał się wznowienia postępowania z powodu nowych dowodów wskazujących na przekroczenie norm pól elektromagnetycznych w dniu wydania pierwotnej decyzji. Organy administracji uznały, że nowe dowody nie mogą stanowić podstawy wznowienia, ponieważ zostały sporządzone po dacie wydania decyzji. Sąd uznał tę argumentację za niewystarczającą, wskazując, że organy powinny zbadać treść tych dowodów pod kątem ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, nawet jeśli same dowody powstały później.

Sprawa dotyczyła skargi Rejonowego Zarządu Infrastruktury w G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Pomorskiego odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę. Rejonowy Zarząd Infrastruktury wnioskował o wznowienie postępowania, powołując się na nowe dowody w postaci sprawozdania z listopada 2021 r. dotyczące przekroczenia dopuszczalnych norm pól elektromagnetycznych. Organy administracji obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, argumentując, że nowe dowody nie mogły stanowić podstawy wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ nie istniały w dniu wydania pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę (12 lutego 2020 r.). Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję GINB oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Pomorskiego. Sąd uznał, że organy administracji nie zbadały wystarczająco treści nowych dowodów pod kątem ujawnienia istotnych okoliczności faktycznych, które istniały w dacie wydania decyzji, ale nie były znane organowi. Sąd podkreślił, że choć same dowody powstały później, ich treść mogła wskazywać na fakty istniejące wcześniej, a organy powinny były ocenić tę kwestię merytorycznie, a nie tylko na podstawie daty sporządzenia dokumentów. W związku z tym Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, treść tych dowodów powinna być oceniona pod kątem ujawnienia nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, które istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie zbadały wystarczająco treści nowych dowodów, ograniczając się jedynie do daty ich sporządzenia. Wskazał, że nowe dowody mogą ujawnić nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dacie wydania decyzji, nawet jeśli same dowody powstały później. Brak takiej oceny stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wznowienia postępowania w przypadku wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 151 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy nie stwierdzi podstaw do jej uchylenia.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

u.p.b. art. 80 § 1 pkt 2

Prawo budowlane

u.p.b. art. 81 § 1 pkt 2

Prawo budowlane

u.p.z.p. art. 15 § 3 pkt 7

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określenie w planie miejscowym granic terenów zamkniętych i stref ochronnych.

u.p.z.p. art. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.o.o.

Ustawa o obronie Ojczyzny

u.p.o.o.rp.

Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku

Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie zbadały wystarczająco treści nowych dowodów dotyczących przekroczenia norm pól elektromagnetycznych, ograniczając się jedynie do daty ich sporządzenia. Nowe dowody, mimo późniejszego sporządzenia, mogły ujawnić nowe okoliczności faktyczne istotne dla sprawy, które istniały w dacie wydania decyzji, ale nie były znane organowi.

Odrzucone argumenty

Nowe dowody (sprawozdanie z listopada 2021 r.) nie mogą stanowić podstawy wznowienia postępowania, ponieważ nie istniały w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (12 lutego 2020 r.). Rejonowy Zarząd Infrastruktury w G. miał możliwość zaskarżenia pierwotnej decyzji Wojewody Pomorskiego, czego zaniechał. Decyzja lokalizacyjna z 1976 r. ustanawiająca strefę ochronną nie stanowi prawa powszechnie obowiązującego i nie wpływa na niniejsze rozstrzygnięcie.

Godne uwagi sformułowania

Organy bowiem, po wznowieniu postępowania, wyszły z założenia, że przedłożone wraz z wnioskiem o wznowienie sprawozdanie rozkładu pól elektromagnetycznych dla obiektu W. z listopada 2021 r. oraz omówienie rezultatów badania nie mogą służyć rozpoznaniu sprawy co do istoty, gdyż dowody te nie istniały w dniu wydania decyzji (12 lutego 2020 r.). Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Za nową okoliczność faktyczną nie może być uznana np. opinia biegłego lub prywatna sporządzona po wydaniu decyzji, lecz co najwyżej fakty (okoliczności) wynikające z tej opinii. O ile w niniejszej sprawie same przedłożone dokumenty z uwagi na daty ich sporządzenia, nie dają podstawy dla przyjęcia, że są one dowodem stanowiącym podstawę wznowienia postępowania, o tyle – zdaniem Sądu – ich treść powinna być oceniona i rozważona w kontekście możliwości dostarczenia nowych informacji, które mogły okazać się kluczowe w sprawie o udzielenie D. G. pozwolenia na budowę...

Skład orzekający

Mirosław Montowski

przewodniczący

Iwona Ścieszka

sprawozdawca

Bogusław Cieśla

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w kontekście nowych dowodów i okoliczności faktycznych, a także obowiązek organów administracji badania treści tych dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania w oparciu o nowe dowody dotyczące oddziaływania na środowisko (pola elektromagnetyczne).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa publicznego (pola elektromagnetyczne) w kontekście pozwolenia na budowę oraz interpretacji przepisów proceduralnych dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Czy nowe dowody na przekroczenie norm pól elektromagnetycznych mogą wzruszyć pozwolenie na budowę? Sąd administracyjny wskazuje drogę.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1588/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-02-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-08-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla
Iwona Ścieszka /sprawozdawca/
Mirosław Montowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1187/23 - Wyrok NSA z 2025-11-19
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 145 par. 1 pkt 5 art. 151 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirosław Montowski Sędziowie: sędzia WSA Bogusław Cieśla asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.) Protokolant: referent Tomasz Bilewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Rejonowego Zarządu Infrastruktury w G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 czerwca 2022 r. nr DOA.7110.136.2022.NKR w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Rejonowego Zarządu Infrastruktury w G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) decyzją z 6 czerwca 2022 r., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Wojewody Pomorskiego z 13 kwietnia 2022 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.
Decyzja ta została wydana w następujących okolicznościach sprawy.
Wojewoda Pomorski na wniosek Rejonowego Zarządu Infrastruktury w G. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną Wojewody Pomorskiego z 12 lutego 2020 r. uchylającą decyzję Starosty P. z [...] lipca 2018 r. oraz zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą D. G. pozwolenia na budowę zespołu dziewięciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych ozn. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] wraz z infrastrukturą techniczną na terenie działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych we W., gmina W. (jednostka ewidencyjna: [...] miasto, obręb ewidencyjny: [...]).
Następnie decyzją z 13 kwietnia 2022 r. Wojewoda Pomorski, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 80 ust. 1 pkt 2 i art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, ze zm.), odmówił uchylenia decyzji własnej z 12 lutego 2020 r.
Wojewoda podkreślił, że 7 stycznia 2022 r. wpłynął wniosek Rejonowego Zarządu Infrastruktury w G., na podstawie art. 148 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., o wznowienie postępowania w sprawie odmowy wydania decyzji o pozwolenie na budowę zespołu dziewięciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną na terenie działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych we W, gmina W i ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem Sprawozdania z badania rozkładu pól elektromagnetycznych z 12 listopada 2021 r. Jednocześnie w piśmie tym zwrócono się o uchylenie decyzji Wojewody Pomorskiego z 12 lutego 2020 r. i wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy z uwzględnieniem przedłożonego dokumentu.
Postanowieniem z 10 marca 2022 r. Wojewoda Pomorski wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną Wojewody Pomorskiego z 12 lutego 2020 r.
Odmawiając uchylenia decyzji własnej z 12 lutego 2020 r. Wojewoda Pomorski wskazał, że Rejonowy Zarząd Infrastruktury w G. był stroną postępowania zakończonego wydanym przez Wojewodę Pomorskiego pozwoleniem na budowę. Jak wynika z wypisu z ewidencji gruntów oraz treści księgi wieczystej nr [...], właścicielem działki nr [...], na której znajdują się obiekty wojskowe jest Skarb Państwa, natomiast zarząd trwały sprawuje Ministerstwo Obrony Narodowej Rejonowy Zarząd Infrastruktury G.
Dalej Wojewoda wskazał, że jako przesłankę wznowienia postępowania wnioskodawca wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wojewoda zaznaczył, że skarżący w piśmie inicjującym postępowanie wznowieniowe wskazuje, że taką przesłankę stanowi fakt, iż "zarówno Starosta P., jak również Wojewoda Pomorski w dacie rozpoznawania decyzji nie miał wiedzy w zakresie przekroczenia poziomu dopuszczalnych norm. (...) w dacie wydania decyzji normy były przekroczone, a uzgodnienie znajdujące się w dokumentach sprawy nie zawierało prawidłowej interpretacji badań". W opinii Rejonowego Zarządu Infrastruktury wyniki sprawozdania z badania rozkładu pól elektromagnetycznych w środowisku dla obiektu we W. opracowane w listopadzie 2021 r. wykazują przekroczone wartości dopuszczalnych pól elektromagnetycznych określonych rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r. poz. 2448) zarówno na wysokości od 0 do 2 m nad gruntem, jak i na wysokości 4 m.n.p.t. Badania przeprowadzono również dla działek objętych inwestycją.
Wojewoda zaznaczył jednakże, że opracowania przedłożone przez Rejonowy Zarząd Infrastruktury w G. do wniosku o wznowienie postępowania sporządzone zostały prawie dwa lata po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem, nawet gdyby uznać je za istotne dla sprawy zakończonej sporną decyzją, nie mogą stanowić okoliczności, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przede wszystkim ze względu na fakt, że brak im przymiotu "nowości dla sprawy". W projekcie budowlanym znajduje się natomiast sprawozdanie z pomiarów pól elektromagnetycznych w środowisku wykonane w kwietniu 2018 r. przez Wojskowy Instytut Higieny i Epidemiologii, według którego w otoczeniu urządzeń wchodzących w skład instalacji obiektu wojskowego W., w pionie pomiarowym - planowanej drogi wewnętrznej przy terenie inwestycji "do wysokości 10 m nad poziomem ziemi oraz innych miejsc, w których mogą przebywać ludzie, nie występuje obszar, na którym przekroczone są dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z 30.10.2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów".
Mając na uwadze powyższe Wojewoda uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka wynikająca z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nie można za taką bowiem uznać przedłożonego sprawozdania z badania rozkładu pól elektromagnetycznych oraz omówienia rezultatów badania rozkładu pól elektromagnetycznych dla obiektu W. z listopada 2021 r., jako że dowody te nie istniały w dniu wydania decyzji. Na marginesie Wojewoda zauważył, że wnioski przedstawione przez Rejonowy Zarząd Infrastruktury w G. mogą stanowić podstawę do zaskarżenia uchwały planistycznej do sądu administracyjnego. Niezależnie od powyższego wnioskodawca może zwrócić się do właściwego ministra o uchylenie pozwolenia na budowę spornej inwestycji, przy zastosowaniu art. 161 § 1 k.p.a.
Reasumując, Wojewoda Pomorski stwierdził, że nie ma podstaw do uchylenia własnej decyzji ostatecznej z 12 lutego 2020 r., ponieważ nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, na którą powoływał się Rejonowy Zarząd Infrastruktury w G., mianowicie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przedłożone dowody nie istniały w dniu wydania ww. decyzji Wojewody Pomorskiego, ponieważ przedstawione dokumenty opracowano dopiero w listopadzie 2021 r.
Odwołania od decyzji Wojewody Pomorskiego wnieśli: Rejonowy Zarząd Infrastruktury w G. i D. G..
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 6 czerwca 2022 r., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Wojewody Pomorskiego z 13 kwietnia 2022 r. GINB zgodził się z organem I instancji, że przywołana przez wnioskodawcę jako podstawa wznowienia okoliczność, czyli "Sprawozdanie z badania pól elektromagnetycznych w środowisku dla obiektu we W. z dn. 12.11.2021 r. ([...])...", jak również "omówienie rezultatów badania", nie mogła uzasadniać zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W ocenie organu odwoławczego, zarówno sprawozdanie z badania (data wykonania -12 listopada 2021 r.), omówienie rezultatów badania (data sporządzenia - 14 listopada 2021 r.), jak również cyt.: "Pomiary kontrolne rozkładu pól elektromagnetycznych dla potrzeb ochrony środowiska wykonane zostały przez pracowników Laboratorium Badawczego [...] w ramach akcji pomiarowej w dniach 3 i 4 listopada 2021 r." (Sprawozdanie z badania ... 2 str. Tekstu sprawozdania spośród 22), nie istniały w dacie wydania decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 12 lutego 2020 r., tym samym nie mogą stanowić okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem nie stanowią nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniałyby w dacie wydania decyzji ostatecznej. GINB podzielił również spostrzeżenie organu wojewódzkiego, że w dokumentacji budowlanej (zatwierdzonej decyzją z dnia 12 lutego 2020 r.) znajduje się sprawozdanie nr [...] z pomiarów pól elektromagnetycznych w środowisku, sporządzone w kwietniu 2018 r. przez Zespół Analiz Zagrożeń Elektromagnetycznych Wojskowego Instytutu Higieny i Epidemiologii, z którego wynika, że "W otoczeniu urządzeń wchodzących w skład instalacji będącej przedmiotem niniejszego opracowania do wysokości 10 m nad poziomem ziemi oraz innych miejsc, w których mogą przebywać ludzie, nie występuje obszar, na którym przekroczone są dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z 30.10.2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów".
W związku z powyższym GINB stwierdził, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania, co uzasadnia odmowę uchylenia decyzji Wojewody Pomorskiego z 12 lutego 2020 r. w tym trybie.
Odnosząc się kolejno do argumentów odwołań GINB wskazał, że Rejonowy Zarząd Infrastruktury w G. nie był "pobawiony możliwości obrony interesu obrony narodowej", niewątpliwie bowiem miał możliwość złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ostateczną decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 12 lutego 2020 r., czego zaniechał.
Analizując podstawowy zarzut zawarty w odwołaniu D. G, wskazującej, że cyt.: "Regionalny Zarząd Infrastruktury w G. był organem uzgadniającym w postępowaniu administracyjnym, lecz to nie czyni go stroną postępowania", GINB wyjaśnił, że to Rejonowy Zarząd Infrastruktury w G. a nie Jednostka Wojskowa, posiada przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Wojewody Pomorskiego z 12 lutego 2020 r., co wynika z załącznika nr 26 do zarządzenia Nr 28/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 października 2013 r. w sprawie nadania statutów Inspektoratowi Wsparcia Sił Zbrojnych oraz jednostkom podległym Szefowi Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, stanowiącym Statut Rejonowego Zarządu Infrastruktury w G. Jednocześnie, jak wskazuje Księga Wieczysta nr [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy w W., IV Wydział Ksiąg Wieczystych, właścicielem działki nr [...] (stanowiącej teren zamknięty) jest Skarb Państwa w zarządzie Ministerstwa Obrony Narodowej Rejonowy Zarząd Infrastruktury G. W świetle zatem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, Rejonowy Zarząd Infrastruktury w G prawidłowo został uznany za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Interes zarządcy terenu zamkniętego w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę inwestycji zlokalizowanej w jego otoczeniu, niewątpliwie wynika z wymagań bezpieczeństwa i obronności kraju, stosownie do ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2021 r., poz. 372 ze zm.) jak również aktualnie obowiązujących przepisów wynikających z ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r., poz. 655).
Odnosząc się do argumentacji wskazującej na "...Decyzję lokalizacyjną Nr 023/76 z dnia 21.05.1976 r. Komisji Planowania przy Radzie Ministrów ustanawiającą 3 km strefę ochronną dla kompleksu [...] w P...", GINB zauważył, że powyższa decyzja pozostaje bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Nie stanowi bowiem prawa powszechnie obowiązującego, ani przepisów odrębnych, do których odsyła art. 4 Prawa budowlanego. Decyzja z 21 maja 1976 r., stosownie do art. 17 pkt 6 lit. b tiret czwarty (wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego kolejno występuje o uzgodnienie projektu planu z właściwymi organami wojskowymi, ochrony granic oraz bezpieczeństwa państwa) w związku z art. 15 ust. 3 pkt 7 (w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice terenów zamkniętych, i granice stref ochronnych terenów zamkniętych) ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503), mogła ewentualnie stanowić podstawę do określenia w prawie miejscowym granic terenów zamkniętych oraz granic stref ochronnych terenów zamkniętych.
Końcowo GINB zaznaczył, że mając na uwadze argumentację zawartą we wniosku o wznowienie, dotyczącą uzgodnienia znajdującego się w dokumentacji projektowej, w stosunku do którego w ocenie Rejonowego Zarządu Infrastruktury inwestor nie dopełnił wymogu określonego przez Wojewodę Pomorskiego w wezwaniu z dnia 25 września 2019 r., należy wyjaśnić, iż w związku z faktem braku podstaw do wznowienia postępowania, powyższa kwestia pozostaje bez wpływu na treść wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył Rejonowy Zarząd Infrastruktury w G., reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 152 § 1 k.p.a. Jak wywodzono, skarżący już niejednokrotnie podkreślał podczas toczącego się postępowania, iż wady z art. 145 § 1, art 145a § 1, art. 145aa § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. są istotnymi wadami postępowania. Nie jest jednak wiadome, jaki wpływ wywarły one na decyzję administracyjną, mogą spowodować więc jedynie wzruszalność decyzji.
Skarżący zauważył dalej, że przekroczenia dopuszczalnych wartości istniały w dniu wydania decyzji, jednakże interpretacja badań nie była znana organowi. Należy bowiem przypuszczać, z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, iż gdyby interpretacja badań była znana, to wówczas decyzja Starosty z 30 lipca 2018 r. nie zostałaby uchylona decyzją Wojewody Pomorskiego z 12 lutego 2020 r. i nie zostałoby dokonane zatwierdzenie projektu budowlanego, nie zostałoby udzielone D. G. pozwolenie na budowę zespołu dziewięciu budynków mieszkalnych. Zarówno Starosta P., jak również Wojewoda Pomorski w dacie wydawania decyzji nie mieli wiedzy w zakresie przekroczenia poziomu dopuszczalnych norm. Co nie zmienia faktu, iż w dacie wydania decyzji one istniały. Zatem, w ocenie skarżącego, zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nie sposób zgodzić się z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji, że Pomiary kontrolne rozkładu pól elektromagnetycznych dla potrzeb ochrony środowiska wykonane zostały przez pracowników laboratorium w dniach 3 i 4 listopada 2021 r. a co za tym idzie, w ocenie organu, jako że nie istniały w dniu wydania decyzji nie mogą stanowić podstawy wznowienia postępowania. Umknęło jednak uwadze Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że skoro urządzenie radiolokacyjne jest to samo przez cały okres, tak w dniu wydania decyzji jak i wykonania badań, to tym samym przekroczenie norm jako takich istniało, tylko interpretacja pojawiła się już po wydaniu decyzji. Tym samym w ocenie skarżącego przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zostały spełnione. Zarówno załączone rysunki, grafiki oraz interpretacje badan dokładnie wskazują przekroczenie norm oraz miejsce ich przekraczania, stąd trudno podjąć polemikę za takowym stwierdzeniem, skoro cala dokumentacja została załączona przez skarżącego i znajduje się w aktach sprawy z wyraźnym wskazaniem wartości oraz miejsc przekroczeń i ta okoliczność winna być brana przy rozpoznaniu niniejszej sprawy pod uwagę, tak ze względu na bezpieczeństwo narodowe państwa, jak również mieszkańców inwestycji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznana w tych warunkach sprawa pozwoliła Sądowi uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Z uwagi na tryb, w jakim wydana była zaskarżona decyzja wypada podkreślić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stanowiącą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją (postanowieniem) ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi - stosownie do treści art. 149 § 2 k.p.a. - podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W niniejszej sprawie, organ wszczął postępowanie z przyczyny wymienionej w żądaniu strony po stwierdzeniu, że strona wykazała bądź co najmniej uprawdopodobniła, że ustalenie istnienia tej przyczyny, o treści odpowiadającej podstawie kodeksowej (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) może wpłynąć na byt prawny decyzji dotychczasowej (art. 151 k.p.a.). Na tym wstępnym etapie postępowania organ nie badał prawdziwości wywodzonej przyczyny wznowienia, czyli nie wyjaśniał jej istnienia, a tylko dokonał oceny prawnej, czy we wskazanych przez stronę konkretnych okolicznościach stanowiła ona przyczynę ustawową. Dokonując jednakże w kolejnym etapie badania, czy wskazana przez stronę podstawa rzeczywiście istnieje, organ ustalił nieprawdziwość badanej przyczyny wznowienia i wydał decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). W orzecznictwie wskazuje się, że odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. jest wyłącznie rezultatem stwierdzenia przez właściwy organ administracji publicznej braku podstawy wznowieniowej, która stanowiła przyczynę wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. W takiej sytuacji nie dochodzi do rozstrzygania o istocie sprawy załatwionej decyzją dotychczasową (zob. wyrok NSA z 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 967/07, CBOSA). Tym niemniej, w postępowaniu wywołanym wnioskiem o wznowienie postępowania stosowane są przepisy o postępowaniu zwykłym, a więc także przepisy o postępowaniu wyjaśniającym. Zgodnie z art. 7 k.p.a., organ administracji publicznej, a więc także organ do którego złożono wniosek o wznowienie o postępowania administracyjnego, z urzędu lub na wniosek stron powinien podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w rezultacie których będzie możliwe ustalenie, czy zachodzi okoliczność stanowiąca podstawę wznowienia.
Powyższe, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nabiera istotnego znaczenia. Organy bowiem, po wznowieniu postępowania, wyszły z założenia, że przedłożone wraz z wnioskiem o wznowienie sprawozdanie rozkładu pól elektromagnetycznych dla obiektu W. z listopada 2021 r. oraz omówienie rezultatów badania nie mogą służyć rozpoznaniu sprawy co do istoty, gdyż dowody te nie istniały w dniu wydania decyzji (12 lutego 2020 r.). Wskazano również, że w dokumentacji budowlanej znajduje się sprawozdanie z pomiaru pól elektromagnetycznych w środowisku sporządzone w kwietniu 2018 r., które nie potwierdza przekraczania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych. Wypada jednakże zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż obowiązek organu administracji wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., konkretyzuje się w przypadku spełnienia łącznie 3 przesłanek, po pierwsze: ujawnione dowody lub okoliczności faktyczne, istotne dla sprawy są nowe, po drugie: okoliczności te lub dowody muszą istnieć w dniu wydania ostatecznej decyzji i po trzecie, fakty te (lub dowody) nie były znane organowi w dniu orzekania. (...) Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Za nową okoliczność faktyczną nie może być uznana np. opinia biegłego lub prywatna sporządzona po wydaniu decyzji, lecz co najwyżej fakty (okoliczności) wynikające z tej opinii. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 397/19, CBOSA)
Na gruncie rozpoznawanej sprawy, wznowienie przez Wojewodę Pomorskiego postępowania, co nastąpiło postanowieniem z 10 marca 2022 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., implikowało kolejne czynności pozwalające na ustalenie, czy przedstawione dowody, jak również okoliczności faktyczne z nich wynikające umożliwiają ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Na tym tle istotnym pozostaje zauważenie, że decyzja objęta wnioskiem o wznowienie była wydana w warunkach związania wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 15 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 803/18, który uchylając poprzednią decyzję Wojewody Pomorskiego z 1 października 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty P. z [...] lipca 2018 r. wskazał, że organ pominął w swej ocenie uzgodnienie z Regionalnym Centrum Informatyki w G. dokonane zgodnie z § 12 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który podyktowany był obecnością na tym terenie planem infrastruktury telekomunikacyjnej. Wykonując zalecenia Sądu, Wojewoda Pomorski w uzasadnieniu decyzji z 12 lutego 2020 r. wskazywał, że choć Wojewódzki Sztab Wojskowy w toku postępowania administracyjnego podnosił, iż usytuowany na obszarze zamkniętym system wykrywania celów powietrznych może powodować, że potencjalni mieszkańcy budynków wielorodzinnych będą narażeni na występujące ponadnormatywne promieniowanie elektromagnetyczne, jednakże na poparcie swego stanowiska strona nie przedłożyła wiążących dowodów, które pozwoliłyby na odmowę pozwolenia na budowę. Jak wywodził Wojewoda: "(w)prawdzie pismem z 25 listopada 2019 r. Wojewódzki Sztab Wojskowy poinformował organ odwoławczy, że Wojskowy Instytut Higieny i Epidemiologii w Warszawie może przeprowadzić stosowne badania pomiarów poziomów promieniowania elektromagnetycznego na środowisko naturalne generowanych przez urządzenia znajdujące się na terenie kompleksu wojskowego, jednak jak poinformowano pismem z dnia 10 grudnia 2019 r. z uwagi na niesprzyjające warunki atmosferyczne badań nie przeprowadzono i wskazano, że Instytut może przystąpić do prowadzenia ponownych badań w pierwszym kwartale 2020 r. W ocenie Wojewody, biorąc pod uwagę czas trwania przedmiotowego postępowania o pozwolenie na budowę, zainicjowanego wnioskiem z dnia 13 listopada 2017 r., strona miała odpowiednio dużo czasu na przeprowadzenie stosownych badań i zwłoka w tym działaniu nie może skutkować dalszym odwlekaniem w czasie rozstrzygnięcia, o które wnosi inwestor.". Z powyższego wynika, że Wojewoda Pomorski mając na uwadze obowiązek ochrony zdrowia publicznego rozważał istnienie - choćby potencjalnego - zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z uwagi na występujące w tym obszarze promieniowanie elektromagnetyczne. Wydał jednakże decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą D. G. pozwolenia na budowę, kierując się szybkością postępowania.
Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności pozostawały istotne dla rozważenia, czy i na ile przedłożone wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania: Sprawozdanie z badania rozkładu pól elektromagnetycznych wykonane 12 listopada 2021 r. na podstawie badań przeprowadzonych w dniach 3 i 4 listopada 2021 r. oraz Omówienie rezultatów badania wykonane w dniu 14 listopada 2021 r., stanowią okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. skutkującą możliwością przejścia do kolejnego etapu, jakim jest ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy.
Skonkretyzowane twierdzenia wnioskodawcy zawarte we wniosku o wznowienie postępowania z 6 grudnia 2021 r. oraz w piśmie z 10 lutego 2022 r. umożliwiały dokonanie weryfikacji twierdzeń co do przyczyny wznowienia opartej na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją Wojewody Pomorskiego z 12 lutego 2020 r. Rejonowy Zarząd Infrastruktury w G. powołał się bowiem na Sprawozdanie z badania rozkładu pól elektromagnetycznych sporządzone w dniu 12 listopada 2021 r. wskazując, że zarówno Starosta P. jak i Wojewoda Pomorski w dacie wydawania decyzji nie mieli wiedzy w zakresie przekroczenia poziomu dopuszczalnych norm promieniowania elektromagnetycznego.
Ponownego podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, lecz także nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, aby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. W art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., posługując się kategorią "nowych okoliczności faktycznych" oraz "nowych dowodów", ustawodawca użył bowiem alternatywy zwykłej, a nie koniunkcji (zob. wyr. SN z 21.5.2002 r., sygn. akt III RN 71/01, Legalis, za: R. Hauser, M. Wierzbowski (red), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 7, Warszawa 2021). Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na treść merytorycznego rozstrzygnięcia.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że o ile w niniejszej sprawie same przedłożone dokumenty z uwagi na daty ich sporządzenia, nie dają podstawy dla przyjęcia, że są one dowodem stanowiącym podstawę wznowienia postępowania, o tyle – zdaniem Sądu – ich treść powinna być oceniona i rozważona w kontekście możliwości dostarczenia nowych informacji, które mogły okazać się kluczowe w sprawie o udzielenie D. G. pozwolenia na budowę zespołu dziewięciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych ozn. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] wraz z infrastrukturą techniczną na terenie działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych we W., gmina W. (jednostka ewidencyjna: [...] miasto, obręb ewidencyjny: [...]). Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że nie jest wystarczające dla oceny skuteczności przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazywanie jedynie na późniejszą – względem decyzji wydanej w trybie zwykłym - datę dokumentów. Organ nie dokonał bowiem oceny treści tych dokumentów w kontekście ujawnienia nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Dokonana więc w tym aspekcie ocena pozostaje niepełna, co świadczy o naruszeniu przez organy przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie, że w sprawie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 1 oraz art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Pomorskiego z 13 kwietnia 2022 r. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na koszty postępowania sądowego w łącznej kwocie 680 złotych składają się: wpis od skargi (200 zł) i koszty zastępstwa procesowego (480 zł).
Ponownie prowadząc postępowanie organy będą zobowiązane w drodze postępowania wyjaśniającego poczynić odpowiednie ustalenia i następnie dokonać oceny, czy treść przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów pozwala przyjąć, że pojawiły się istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Po ustaleniu powyższej kwestii organ wyda decyzję, którą należycie uzasadni.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI