VII SA/WA 1584/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K. G. i M. M. na czynność Prezydenta Miasta odmawiającą wyłączenia budynku z gminnej ewidencji zabytków. Skarżący argumentowali, że budynek nie posiada wartości zabytkowych, a jego wpis do ewidencji był omyłkowy. Powołali się na opinię Narodowego Instytutu Dziedzictwa, która negatywnie oceniła wartość zabytkową obiektu. Prezydent Miasta odmówił wyłączenia, wskazując na wartość historyczną budynku jako uzupełnienia międzywojennego układu zabudowy, nawiązanie do stylu lat trzydziestych oraz walor dokumentacyjny jako realizacji powojennej z cechami charakterystycznymi dla okresu lat 30. XX w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że organ wykazał, iż budynek nadal posiada wartości zabytkowe, a modernizacje nie wpłynęły negatywnie na jego charakter. Sąd podkreślił, że ocena wartości zabytkowej należy do kompetencji organów konserwatorskich, które w tym przypadku zgodnie uznały, że budynek powinien pozostać w ewidencji. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów proceduralnych ani materialnych, uznając, że odmowa wykreślenia nie była dowolna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących gminnej ewidencji zabytków, ocena wartości zabytkowej obiektów, rola opinii NID w postępowaniu administracyjnym.
Sprawa dotyczy specyficznego budynku i jego oceny przez organy konserwatorskie; zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków oceny wartości zabytkowej obiektów powojennych nawiązujących do wcześniejszych stylów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy budynek ujęty w gminnej ewidencji zabytków, mimo modernizacji i opinii NID negującej jego wartość zabytkową, powinien zostać z niej wyłączony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, budynek nie powinien zostać wyłączony z gminnej ewidencji zabytków, ponieważ nadal posiada wartości zabytkowe, historyczne i architektoniczne, a dokonane modernizacje nie wpłynęły negatywnie na jego charakter.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy konserwatorskie prawidłowo oceniły, iż budynek, mimo modernizacji i opinii NID, nadal posiada walory historyczne (jako uzupełnienie międzywojennego układu, nawiązanie do stylu lat 30.) i architektoniczne (walor dokumentacyjny jako realizacja powojenna z cechami modernistycznymi), które uzasadniają jego pozostawienie w gminnej ewidencji zabytków. Ocena ta mieści się w granicach uznania administracyjnego.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił wartość zabytkową budynku, odrzucając opinię Narodowego Instytutu Dziedzictwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo dokonał krytycznej oceny opinii NID, wskazując na własne argumenty dotyczące wartości historycznej i architektonicznej budynku, które uzasadniają jego pozostawienie w ewidencji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ miał prawo dokonać krytycznej oceny opinii NID i przedstawił własne argumenty dotyczące wartości zabytkowej budynku, które uznał za wystarczające do odmowy wyłączenia go z ewidencji. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania tej oceny.
Czy postępowanie w sprawie odmowy wyłączenia budynku z gminnej ewidencji zabytków wymaga stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie to nie jest postępowaniem jurysdykcyjnym w trybie kodeksowym, a jego legalność bada się głównie pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że przepisy dotyczące wpisu i wykreślenia z gminnej ewidencji zabytków nie przewidują wydawania decyzji administracyjnych i nie wymagają stosowania KPA w pełnym zakresie, a kontrola sądu skupia się na zgodności z prawem materialnym.
Przepisy (8)
Główne
u.o.z. art. 22 § ust. 4
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy.
u.o.z. art. 22 § ust. 5
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte zabytki wpisane do rejestru, inne zabytki z wojewódzkiej ewidencji oraz inne zabytki wyznaczone przez wójta/burmistrza/prezydenta miasta w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Pomocnicze
u.o.z. art. 3 § pkt 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja zabytku jako dzieła człowieka lub związanego z jego działalnością, stanowiącego świadectwo minionej epoki lub zdarzenia, którego zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową.
u.o.z. art. 3 § pkt 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja zabytku nieruchomego jako nieruchomości, jej części lub zespołu nieruchomości.
u.o.z. art. 6 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Zabytki nieruchome, w tym dzieła architektury i budownictwa, podlegają ochronie i opiece bez względu na stan zachowania.
u.o.z. art. 21 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Ewidencja zabytków jest podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami.
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem art. 16 § ust. 1 i 2
Podstawą do wyłączenia z gminnej ewidencji zabytków karty adresowej zabytku jest utrata przez nieruchomość statusu zabytku.
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem art. 17 § ust. 1
Karta adresowa zabytku nieruchomego powinna być sporządzona zgodnie z przepisami rozporządzenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek posiada wartość historyczną jako uzupełnienie międzywojennego układu zabudowy i nawiązuje do stylu lat trzydziestych. • Budynek ma walor dokumentacyjny jako realizacja powojenna z cechami charakterystycznymi dla okresu lat 30. XX w. • Dokonane modernizacje nie wpłynęły negatywnie na sam obiekt i jego otoczenie w kontekście posiadanych wartości zabytkowych. • Ocena wartości zabytkowej należy do kompetencji organów konserwatorskich, które zgodnie uznały, że budynek powinien pozostać w ewidencji.
Odrzucone argumenty
Budynek nie posiada wartości artystycznej, historycznej i naukowej, która uzasadniałaby jego ujęcie w gminnej ewidencji zabytków (argumentacja skarżących oparta na opinii NID). • Wpis do ewidencji był omyłkowy z powodu błędnych oznaczeń w planie miejscowym i zmian numeracji nieruchomości. • Organ nie odniósł się merytorycznie do opinii Narodowego Instytutu Dziedzictwa. • Naruszenie przepisów KPA poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego.
Godne uwagi sformułowania
zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową • podstawą do wyłączenia z gminnej ewidencji zabytków karty adresowej zabytku, jest utrata przez nieruchomość statusu zabytku • budynek ten został wybudowany w latach 1951-1955 jako uzupełnienie międzywojennego układu zabudowy • nawiązuje on do stylu lat trzydziestych poprzez m.in. prostą formę budynku, gabaryt, sposób zagospodarowania działki • walor dokumentacyjny obiektu jako realizacji powojennej z okresu socrealizmu, ale o cechach charakterystycznych dla okresu lat trzydziestych XX w. • dokonane przekształcenia nie wpływają znacząco na charakterystyczne czy też dostrzegalne cechy architektury 20-lecia międzywojennego
Skład orzekający
Elżbieta Granatowska
sprawozdawca
Grzegorz Antas
członek
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących gminnej ewidencji zabytków, ocena wartości zabytkowej obiektów, rola opinii NID w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego budynku i jego oceny przez organy konserwatorskie; zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków oceny wartości zabytkowej obiektów powojennych nawiązujących do wcześniejszych stylów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem ochrony zabytków i nieruchomości, ze względu na analizę kryteriów oceny wartości zabytkowej i procedury administracyjnej.
“Czy powojenny budynek z elementami stylu lat 30. to zabytek? Sąd rozstrzyga spór o wpis do ewidencji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.