II SA/KR 81/06

II SA/Kr 81/06 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Rynczak
Joanna Tuszyńska
Małgorzata Brachel - Ziaja /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Ewa Rynczak Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi K.S. postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. znak[...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w K. nakazał K.S. rozbiórkę kabiny suchego WC o wymiarach w rzucie 0,90 x 1,00 m wraz ze zbiornikiem betonowym o wymiarach w rzucie 1,20 x 1,40 m, położonych na działce nr "1" w S. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]kwietnia 2004 r. znak[...], którą następnie K.S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarga na decyzję nakazującą rozbiórkę została zarejestrowana pod sygn. II SA/Kr 830/04. W toku postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji postanowieniem z dnia 30 maja 2005 r. Sprawa ta została zakończona prawomocnym wyrokiem z daty 14 marca 2007 r., którym Sąd oddalił skargę.
Dnia [...]lipca 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu k. - ziemskiego w K. wystosował do K.S. upomnienie, w którym wezwał ją do dobrowolnego wykonania nakazu rozbiórki informując jednocześnie, że jeśli obowiązek nie zostanie wykonany w terminie 7 dni od otrzymania upomnienia, sprawa zostanie skierowana do egzekucji. Upomnienie zostało doręczone adresatowi 12 lipca 2004 r.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu k. - ziemskiego w K. w dniu 4 kwietnia 2005 r. wydał tytuł wykonawczy obejmujący opisany wyżej obowiązek rozbiórki znak:[...] oraz postanowienie o nałożeniu na K.S. grzywny w wysokości 1.000 zł w celu przymuszenia do wykonania tego obowiązku (również znak PINB[...]). Postanowienie o nałożeniu grzywny zostało wydane na podstawie art. 80 ust. 2 pkt l w zw. z art. 83 ust. l oraz art. 81 ust. l pkt l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 z późn. zm.) oraz art. 64a § l pkt l, art. 119, art. 120, art. 121 § 2 i 4, art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110 poz. 968 z późn. zm.). W uzasadnieniu tego postanowienia organ I instancji wskazał, że wydano je z powodu niewykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w załączonym odpisie tytułu wykonawczego, pomimo upomnienia, w którym PINB w K. uprzedzał o wszczęciu postępowania egzekucyjnego.
Powyższe postanowienie zaskarżyła K.S. domagając się jego uchylenia w całości z uwagi na jego bezzasadność. W zażaleniu podniosła, że postanowienie o nałożeniu grzywny zostało wydane z naruszeniem prawa, bowiem pominięto w nim fakt zaskarżenia przez nią decyzji nakazującej rozbiórkę do sądu administracyjnego i sprawa ta oczekuje na rozpoznanie.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. znak[...] wydanym na podstawie art. 138 § l pkt l i art. 123 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 23 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Oceniając prawidłowość zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że wysokość wymierzonej grzywny mieści się w granicach określonych przez art. 121 § 2 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ l instancji zachował także wymogi proceduralne, określone w art. 122 § 2 pkt l i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na tej podstawie organ odwoławczy stwierdził, że skarżone postanowienie jest prawidłowe, co obligowało go do utrzymania go w mocy.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu stwierdzono, iż samo wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wiadomo mu z urzędu o postanowieniu WSA w Krakowie z dnia 30 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Kr 830/04, którym wstrzymano wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę, jednakże w jego ocenie postanowienie WSA nie wpływa na niniejsze postępowanie zażaleniowe. Zaskarżone postanowienie zostało wydane prawidłowo w dacie, gdy obowiązek podlegający egzekucji był wymagalny i brak było wówczas podstaw by wstrzymać jego wykonanie. Powyższa okoliczność powoduje jednak po stronie organu egzekucyjnego, jakim jest w niniejszej sprawie PINB dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w K., obowiązek zawieszenia toczącego się postępowania egzekucyjnego stosownie do treści art. 56 § l pkt l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Powyższe postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K.S. domagając się jego uchylenia jako bezzasadnego i sprzecznego z prawem. Powołała się na postanowienie Sądu z 30 maja 2004 r. sygn. II SA/Kr 830/04 o wstrzymaniu wykonania decyzji nakazującej jej rozbiórkę suchego WC i stwierdziła, że nie można na nią nakładać grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji, której wykonanie zostało wstrzymane przez Sąd. Ponadto podkreśliła swoją trudną sytuację materialną.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoją wcześniejszą argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Postanowienie Sądu o wstrzymaniu wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę nakłada na organ egzekucyjny - PINB - obowiązek zawieszenia postępowania zgodnie z art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ale nie ma wpływu na postępowanie zażaleniowe w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do wstrzymania egzekucji na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji dotknięte są wadami, które powodują konieczność ich uchylenia. Obydwa uchylone orzeczenia naruszają zarówno przepisy prawa materialnego, jak i przepisy postępowania.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że po wydaniu postanowienia przez organ I instancji o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki suchego WC, a przed rozpatrzeniem zażalenia na to postanowienie zmieniły się okoliczności sprawy. Dnia 30 maja 2005 r. w sprawie sygn. akt II SA/Kr 830/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wstrzymał wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę. Okoliczność ta była znana Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K., jednakże w sposób nieprawidłowy przyjął on, że okoliczność ta nie ma wpływu na toczące się postępowanie zażaleniowe. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że stosownie do treści art. 56 § l pkt l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skutkiem wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonej do niego decyzji jest konieczność zawieszenia postępowania egzekucyjnego, jednakże błędnie ustalił, że postanowienie o zawieszeniu winien wydać Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu k. - ziemskiego w K. Ponadto organy obu instancji ustalając wysokość nakładanej grzywny całkowicie pominęły art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który w sposób wiążący rozstrzyga o sposobie obliczania kwoty grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki.
W ocenie Sądu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nieprawidłowo ograniczył się wyłącznie do kontroli prawidłowości zaskarżonego postanowienia I instancji w dacie jego wydania. Prawdą jest, że w tym dniu tj. 4 kwietnia 2005 r. nie było przeszkód do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki suchego WC na działce K.S., bowiem obowiązek ten był wykonalny. Jednakże zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego przepisu wynika także obowiązek stosowania ogólnych zasad postępowania administracyjnego, a więc również i tej, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę na nowo biorąc pod uwagę aktualny stan faktyczny i prawny. O ile więc stan faktyczny lub prawny zmienił się po wydaniu rozstrzygnięcia w I instancji, organ rozpatrujący zażalenie musi w swoim orzeczeniu uwzględnić nowe okoliczności. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nieprawidłowo uznał, że wstrzymanie przez Sąd wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę nie ma wpływu na toczące się postępowanie zażaleniowe.
Kolejnym stwierdzonym przez Sąd uchybieniem organu odwoławczego jest zastosowanie nieprawidłowej wykładni powołanego wyżej art. 56 § l pkt l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w razie wstrzymania wykonania egzekwowanego rozstrzygnięcia. Z kolei § 3 powołanego przepisu stanowi, że postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego wydaje organ egzekucyjny. Pod pojęciem organu egzekucyjnego rozumie się organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków (art. la pkt 7 powołanej ustawy). Organem egzekucyjnym w niniejszej sprawie nie jest jedynie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu k. - ziemskiego w K., a również Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Jeżeli przesłanka uzasadniająca zawieszenie postępowania pojawiła się na etapie postępowania zażaleniowego, należało zawiesić to postępowanie przed rozpatrzeniem zażalenia. Nie ma żadnych przeszkód by zawiesić postępowanie przed organem II instancji, a opisywanym przypadku był to wręcz obowiązek organu odwoławczego. Trzeba bowiem podkreślić, że cytowany art. 56 § l pkt l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ma charakteru uznaniowego, lecz z chwilą zaistnienia wymienionych w nim przesłanek zobowiązuje do zawieszenia postępowania. Dopiero po ustąpieniu przyczyn zawieszenia (w tym przypadku: po wydaniu wyroku oddalającego skargę na decyzję o nakazie rozbiórki) wolno podjąć postępowanie egzekucyjne i dopiero wówczas Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. miał prawo rozpoznać zażalenie.
Oba organy wydające rozstrzygnięcia w tej sprawie naruszyły również przepis prawa materialnego, a mianowicie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stwierdzenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., że "wysokość wymierzonej grzywny mieści się w granicach określonych przez art. 121 § 2 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji" jest prawdziwe, jednakże kwota wskazana w § 2 tego przepisu nie odnosi się do sytuacji, w której egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego. Ten przypadek tj. przymusowa rozbiórka obiektu budowlanego uregulowany został odrębnie w § 5 art. 121. Zgodnie z tym przepisem w brzmieniu obowiązującym podczas rozstrzygania sprawy wysokość grzywny stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny l m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Jeżeli przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zajdzie konieczność wymierzenia skarżącej grzywny w celu przymuszenia, wysokość tej grzywny należy obliczyć na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Omówione wcześniej naruszenie przepisów postępowania polegające na braku zawieszenia postępowania egzekucyjnego mimo istnienia obligatoryjnej przesłanki tego zawieszenia mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Komunikat Prezesa GUS, o którym mowa w powołanym wyżej art. 121 § 5 ogłaszany jest co kwartał, a więc w zależności od daty rozstrzygania sprawy przez organ II instancji współczynnik, przez który należy przemnożyć powierzchnię zabudowy zmienia się w czasie. Wymierzając grzywnę należy stosować współczynnik aktualny, który był inny w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, a inny w czasie, gdy postanowienie to powinno było zapaść.
Ponieważ zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, oba te rozstrzygnięcia należało uchylić na podstawie art. 145 § l pkt l "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).