VII SA/Wa 1571/25

VII SA/Wa 1571/25 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-07-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Sygn. powiązane
II OSK 2461/25 - Postanowienie NSA z 2025-12-09
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Rady Gminy N. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 8 kwietnia 2025 r., znak: WP-I.4131.64.2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Rada Gminy N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia
8 kwietnia 2025 r., znak: WP-I.4131.64.2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że skarga z dnia 8 maja 2025 r. została złożona przez Radę Gminy N., podpisana zaś przez Przewodniczącego Rady. Ponieważ podstawą do wniesienia skargi była uchwała Rady Gminy N. w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego, w której wskazano iż wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy N., skarga powinna była zostać podpisana przez ten organ. Wojewoda Mazowiecki podniósł jednocześnie, że podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 98 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm., zwana dalej "u.s.g."), zatem do złożenia skargi w przedmiotowej sprawie upoważniona jest gmina, nie zaś rada gminy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu z uwagi na brak zdolności procesowej strony skarżącej.
Jak stanowi art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.
Zgodnie z art. 26 § 1 p.p.s.a. zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne
i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25, tj. osoby fizyczne, osoby prawne lub organy administracji publicznej (§ 1), państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów
i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) oraz organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4).
Jak stanowi art. 11a ust. 1 u.s.g. organami gminy są: rada gminy (pkt 1); wójt (burmistrz, prezydent miasta) (pkt 2). Do właściwości rady gminny, zgodnie z art. 18 ust. 1 u.s.g., należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Do wyłącznej właściwości rady gminy należy:
1) uchwalanie statutu gminy;
2) ustalanie wynagrodzenia wójta, stanowienie o kierunkach jego działania oraz przyjmowanie sprawozdań z jego działalności;
3) powoływanie i odwoływanie skarbnika gminy, który jest głównym księgowym budżetu - na wniosek wójta;
4) uchwalanie budżetu gminy, rozpatrywanie sprawozdania z wykonania budżetu oraz podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium z tego tytułu;
4a) rozpatrywanie raportu o stanie gminy oraz podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzielenia wotum zaufania z tego tytułu;
5) uchwalanie planu ogólnego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego;
6) uchwalanie programów gospodarczych;
6a) przyjmowanie programów rozwoju w trybie określonym w przepisach o zasadach prowadzenia polityki rozwoju;
7) ustalanie zakresu działania jednostek pomocniczych, zasad przekazywania im składników mienia do korzystania oraz zasad przekazywania środków budżetowych na realizację zadań przez te jednostki;
8) podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach;
9) podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących:
a) zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość; do czasu określenia zasad wójt może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy,
b) emitowania obligacji oraz określania zasad ich zbywania, nabywania i wykupu przez wójta,
c) zaciągania długoterminowych zobowiązań zaliczanych do tytułu dłużnego, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270, z późn. zm.),
d) ustalania maksymalnej wysokości pożyczek i kredytów krótkoterminowych zaciąganych przez wójta w roku budżetowym,
e) zobowiązań w zakresie podejmowania inwestycji i remontów o wartości przekraczającej granicę ustalaną corocznie przez radę gminy,
f) tworzenia i przystępowania do spółek i spółdzielni oraz rozwiązywania i występowania z nich,
g) określania zasad wnoszenia, cofania i zbywania udziałów i akcji przez wójta,
h) tworzenia, likwidacji i reorganizacji przedsiębiorstw, zakładów i innych gminnych jednostek organizacyjnych oraz wyposażania ich w majątek,
i) ustalania maksymalnej wysokości pożyczek i poręczeń udzielanych przez wójta w roku budżetowym,
j) wyrażenia zgody na zawarcie umowy, o której mowa w art. 50a ust. 1;
10) określanie wysokości sumy, do której wójt może samodzielnie zaciągać zobowiązania;
11) podejmowanie uchwał w sprawie przyjęcia zadań, o których mowa w art. 8 ust. 2 i 2a;
12) podejmowanie uchwał w sprawach współdziałania z innymi gminami oraz wydzielanie na ten cel odpowiedniego majątku;
12a) podejmowanie uchwał w sprawach współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw oraz przystępowania do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych i regionalnych;
13) podejmowanie uchwał w sprawach herbu gminy, nazw ulic i placów będących drogami publicznymi lub nazw dróg wewnętrznych w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320 i 1222), a także wznoszenia pomników;
14) nadawanie honorowego obywatelstwa gminy;
14a) podejmowanie uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów;
15) stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy.
Stosownie zaś do treści art. 31 u.s.g. wójt kieruje bieżącymi sprawami rady gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Mając na uwadze powyższe przepisy zauważyć trzeba, że to uprawnieniem wójta gminy, nie zaś rady gminy (czy jej przewodniczącego) jest reprezentowanie gminy, w tym występowanie w jej imieniu
w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. Gmina bowiem, zgodnie z art. 2 ust. 2 u.s.g., posiada osobowość prawną. W przywoływanej ustawie brak jest natomiast przepisów wskazujących na posiadanie przez radę gminy osobowości prawnej.
To gmina jest zatem organem administracji publicznej mającym zdolność sądową
(art. 25 § 1 p.p.s.a.) i procesową (art. 26 § 1 p.p.s.a.) i to ona (reprezentowana przez wójta, burmistrza czy prezydenta miasta) jest upoważniona do złożenia skargi. Powyższe potwierdza uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. I OPS 3/12.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, iż zgodnie z art. 98 ust. 1 u.s.g. rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Stosownie do art. 98 ust. 3 u.s.g. do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze skargą na rozstrzygnięcie nadzorcze w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Nr [...] Rady Gminy N. z dnia [...] lutego 2025 r. w sprawie zmiany statutu [...] Ośrodka Kultury. Sprawa ta, zgodnie z art. 98 ust. 1 u.s.g., dotyczy gminy i jako taka powinna być wniesiona po podjęciu uchwały organu, który podjął uchwałę, tj. rady gminy. Należy zauważyć, iż słusznie zatem Rada Gminy N. podjęła uchwałę
Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2025 r. w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego i prawidłowo w § 2 powierzyła jej wykonanie Wójtowi Gminy N. Skarga z dnia 8 maja 2025 r. została jednak wniesiona przez Radę Gminy N. oraz podpisana przez przewodniczącego Rady Gminy N.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 p.p.s.a., sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.