VII SA/Wa 1558/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-10-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyprzeniesienie decyzjiśmierć inwestoraprawo administracyjnepostępowanie administracyjneWZinwestycja budowlanazgoda stronybezprzedmiotowość postępowania

WSA uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy, uznając, że śmierć jednego z dwóch inwestorów nie powoduje wygaśnięcia decyzji w całości, a zgoda żyjącego inwestora jest wystarczająca do jej przeniesienia.

Spółka złożyła wniosek o przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy wydanej pierwotnie dla dwóch małżonków. Jeden z inwestorów zmarł, a drugi wyraził zgodę na przeniesienie decyzji. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu śmierci jednego z adresatów decyzji. WSA uchylił te decyzje, stwierdzając, że śmierć jednego z inwestorów nie powoduje wygaśnięcia decyzji w całości, a zgoda żyjącego inwestora jest wystarczająca do jej przeniesienia na rzecz skarżącej spółki.

Przedmiotem sprawy była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, która umorzyła postępowanie w sprawie przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy (WZ) na rzecz skarżącej spółki. Decyzja WZ została pierwotnie wydana dla dwóch małżonków. Po jej wydaniu jeden z inwestorów zmarł. Drugi inwestor, będący małżonką zmarłego, wyraził zgodę na przeniesienie decyzji na rzecz skarżącej spółki, która zobowiązała się przyjąć wszystkie warunki. Organy administracji uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, powołując się na śmierć jednego z adresatów decyzji i brak możliwości uzyskania jego zgody na przeniesienie. WSA w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy wadliwie zinterpretowały przepis art. 63 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem Sądu, śmierć jednego z dwóch adresatów decyzji WZ nie powoduje jej wygaśnięcia w całości. Decyzja zachowuje moc prawną wobec żyjącego inwestora, który może skutecznie wyrazić zgodę na jej przeniesienie na rzecz innej osoby. Sąd podkreślił, że skarżąca nie wnosiła o przeniesienie decyzji od osoby zmarłej, lecz od żyjącego inwestora, a zgoda tej osoby jest wystarczająca do przeniesienia decyzji. WSA uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, śmierć jednego z dwóch inwestorów nie powoduje wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy w całości. Decyzja zachowuje moc prawną wobec żyjącego inwestora, który może skutecznie wyrazić zgodę na jej przeniesienie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak jest przepisu prawa, który stanowiłby o wygaśnięciu w całości decyzji o warunkach zabudowy w przypadku śmierci jednego z dwóch adresatów. Żyjący inwestor nadal posiada uprawnienia wynikające z decyzji i może skutecznie wyrazić zgodę na jej przeniesienie, co jest wystarczające do wszczęcia postępowania w trybie art. 63 ust. 5 u.p.z.p.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 63 § ust. 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zgoda żyjącego inwestora jest wystarczająca do przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy, jeśli jeden z pierwotnych adresatów zmarł.

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.s.g. art. 39 § ust. 4

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Ustawa z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju art. 11 § ust. 3

k.c. art. 8

Kodeks cywilny

k.c. art. 922 § § 1

Kodeks cywilny

u.p.z.p. art. 65 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć jednego z dwóch inwestorów nie powoduje wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy w całości. Zgoda żyjącego inwestora jest wystarczająca do przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy. Skarżąca nie wnosiła o przeniesienie decyzji od osoby zmarłej, lecz od żyjącego inwestora. Organy błędnie oparły się na orzecznictwie dotyczącym sytuacji, gdy decyzja była wydana na rzecz tylko jednego wnioskodawcy.

Odrzucone argumenty

Decyzja o warunkach zabudowy ma charakter osobisty i nie podlega dziedziczeniu. Śmierć jednego z adresatów decyzji o warunkach zabudowy czyni postępowanie w sprawie jej przeniesienia bezprzedmiotowym. Brak możliwości uzyskania zgody zmarłego inwestora na przeniesienie decyzji.

Godne uwagi sformułowania

brak jest jednego z dwóch adresatów tej decyzji, który może wyrazić zgodę na jej przeniesienie decyzja o warunkach zabudowy tworzy swoiste prawo osobiste dla wnioskodawcy brak jest przepisu prawa, który stanowiłby inaczej, tj. o wygaśnięciu w całości ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy wobec śmierci jednego z dwóch adresatów takiego aktu zgoda tej osoby przewidziana w tym ostatnim przepisie we wskazanych okolicznościach jest więc wystarczająca dla zastosowania instytucji przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy Wymóg zgody należy w takim przypadku odnosić bowiem wyłącznie do żyjącego adresata decyzji.

Skład orzekający

Joanna Gierak-Podsiadły

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Ostrowska

sędzia

Andrzej Siwek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Przenoszenie decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji, gdy jeden z pierwotnych adresatów zmarł, a drugi żyje i wyraża zgodę."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy decyzja WZ została wydana na rzecz więcej niż jednego inwestora.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego i administracyjnego – możliwości przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy po śmierci jednego z inwestorów, co ma istotne znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów.

Czy śmierć jednego z inwestorów przekreśla szanse na budowę? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1558/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek
Izabela Ostrowska
Joanna Gierak-Podsiadły /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 293
art. 63 ust 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, sędzia WSA Andrzej Siwek, , Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2021 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2021 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi [...] Spółki z o.o. w [...] ("skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie ("SKO") o znaku [...] z [...] maja 2021 r. wydana w sprawie przeniesienia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w następującym stanie sprawy:
W dniu 2 marca 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o przeniesienie na jej rzecz decyzji nr [...] z [...] lipca 2015 r., wydanej dla [...] i [...], i ustalającej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących i w zabudowie bliźniaczej oraz budowie drogi wewnętrznej dojazdowej do ul. [...], wraz z niezbędną infrastrukturą, z elementami zagospodarowania terenu, przewidzianej do realizacji na częściach działek nr ewid. [...] w obrębie [...] w dzielnicy [...]. Do wniosku dołączono zgodę [...] na przeniesienie ww. decyzji.
W postępowaniu uruchomionym ww. żądaniem, na podstawie danych zawartych w systemie ewidencji ludnośc i [...] , ustalono, że drugi z adresatów decyzji nr [...],[...], zmarł w dniu [...] października 2015 r.
Uzupełniając ww. żądanie skarżący złożył do akt - na tym etapie postępowania - opinie prawną dotyczącą przeniesienia "decyzji o warunkach zabudowy (WZ) w sytuacji, gdy po wydaniu tej decyzji jeden z dwóch inwestorów (będących małżonkami) zmarł, zaś drugi inwestor, będący również adresatem tej decyzji, wyraża zgodę na przeniesienie tej decyzji na rzecz innego podmiotu".
Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej Zarząd Dzielnicy [...][...] kwietnia 2021 r. wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., "k.p.a."), art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r., poz. 293 ze zm., "u.p.z.p."), art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713 ze zm.) i art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju [...] (Dz. U. z 2018 r., poz. 1817) oraz § 17 pkt 4 uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom [...] do wykonywania niektórych zadań i kompetencji [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]) umorzył postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji podał, że decyzja o warunkach zabudowy ma charakter osobisty i nie dotyczy praw zbywalnych i dziedzicznych. Wobec tego, po śmierci jednego z adresatów decyzji, jego spadkobiercy nie posiadają prawa zbywalnego umożliwiającego przeniesienie tej decyzji na rzecz innego podmiotu. Zgodnie z art. 63 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym: "Organ, który wydał decyzją, o której mowa w art. 59 ust. 1, jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innej osoby, jeżeli przyjmuje ona wszystkie warunki zawarte w tej decyzji. Stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane jej przeniesienie." Skoro jeden z adresatów decyzji nr [...] zmarł, postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ nie ma jednego z dwóch adresatów decyzji o warunkach zabudowy, który może wyrazić zgodę na jej przeniesienie. Spadkobiercy zmarłego nie mogą skutecznie wyrazić zgody - w miejsce zgody, jaką powinien udzielić uprawniony zmarły. Z chwilą śmierci podmiotu (jednego z podmiotów), na rzecz którego została wydana decyzja o warunkach zabudowy, nie ma możliwości, by został spełniony podstawowy warunek, od którego zaistnienia uzależnione jest przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy. Tym warunkiem jest zgoda uprawnionego (uprawnionych) do przeniesienia decyzji na osobę trzecią. W celu wykazania prawidłowości swojego stanowiska organ I instancji powołał się na wyrok WSA w Warszawie z 16 marca 2018 r., o sygn. IV SA/Wa 3206/17.
Z orzeczeniem tym nie zgodziła się skarżąca, wniosła w ustawowym terminie odwołanie; wniosła w nim o uchylenie tego orzeczenia i wydanie w jego miejsce decyzji uwzględniającej żądanie strony. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: art. 63 ust. 5 u.p.z.p. przez jego niezastosowanie, w szczególności poprzez brak wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie; art. 104 i art 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe, jako że decyzja o warunkach zabudowy wygasła w całości (a nie w części - w związku ze śmiercią jednego z dwóch inwestorów); art. 107 par. 3 k.p.a. poprzez brak wystarczającego wyjaśnienia podstawy prawnej podjętej decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, SKO decyzją o znaku [...] z [...] maja 2021 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że decyzja o warunkach zabudowy tworzy swoiste prawo osobiste dla wnioskodawcy (inwestora), stanowiące rodzaj urzędowej informacji o charakterystyce zabudowy. Stanowi rodzaj promesy uprawniającej do późniejszego uzyskania pozwolenia na budowę na określonych w niej warunkach.
W doktrynie prawa dominują poglądy odmawiające decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu charakteru aktu rzeczowego. Przemawia za tym dopuszczalność wydania kilku wnioskodawcom decyzji dotyczącej tej samej nieruchomości dla różnych inwestycji, a także kilku decyzji dotyczących różnych inwestycji temu samemu wnioskodawcy (art. 63 ust. 1 u.p.z.p.). Ponadto w odróżnieniu od regulacji dotyczących aktów rzeczowych, skutki prawne decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie rozciągają się z mocy samego prawa na osoby niebędące pierwotnie stroną postępowania w przedmiocie wydania tej decyzji. W konstrukcji prawnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu brak bowiem charakterystycznej dla aktów rzeczowych, możliwości przechodzenia rozstrzygnięcia z niej wynikającego z adresata na inne podmioty.
Zgodnie z art. 63 ust. 5 u.p.z.p. organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy, jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innej osoby, jeżeli przyjmuje ona wszystkie warunki zawarte w tej decyzji. Konstrukcja przenoszenia praw i obowiązków zawartych w decyzji administracyjnej na osobę trzecią, zwana sukcesją prawną albo następstwem prawnym, jest w obszarze prawa administracyjnego zjawiskiem wyjątkowym, zwłaszcza w odniesieniu do aktów, które - tak jak decyzja o warunkach zabudowy - nie są aktami rzeczowymi. Tym samym w przypadku uzyskania pozytywnej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, adresat decyzji mógłby co najwyżej nabyć prawo osobiste, wynikające z występowania w postępowaniu administracyjnym jako inwestor. Nie mógłby on natomiast uzyskać żadnego prawa majątkowego (zbywalnego), które wchodziłoby do masy spadkowej.
Skarżąca Spółka w uzasadnieniu odwołania podniosła, że możliwe jest przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy w przypadku śmierci jednego z adresatów tej decyzji, gdyż nie ma ona charakteru ściśle osobistego skoro ustawodawca zezwolił na jej "zbywalność", tj. przeniesienie na inny podmiot (w drodze decyzji). W świetle poczynionych uprzednio rozważań, stanowiska tego nie można podzielić.
W zakresie spadkobrania w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany został pogląd, według którego prawa i obowiązki nabyte na przykład w drodze decyzji administracyjnej są w zasadzie niezbywalne, chyba że są to prawa i obowiązki o charakterze cywilnoprawnym. Charakter danego prawa jako zbywalnego względnie niezbywalnego należy oceniać na podstawie jego treści określonej w przepisach prawa materialnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 685/07). Żaden z przepisów u.p.z.p. nie określa, by uprawnienie wynikające z decyzji o warunkach zabudowy podlegało dziedziczeniu, a tym samym, by wchodziło w skład spadku.
I dalej SKO wskazało, że niezbędną przesłanką do wydania decyzji na podstawie art. 63 ust. 5 u.p.z.p. jest zgoda strony, na rzecz której decyzja podlegająca przeniesieniu została wydana. Zgoda ta jak przyjmuje się w orzecznictwie jest typowym oświadczeniem woli, do którego mają zastosowanie przepisy k.c. (por. wyrok NSA z 12 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2510/12). Zgodnie z art. 8 k.c. zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Osoba zmarła nie posiada zdolności prawnej, a tym samym nie może być podmiotem praw i obowiązków z zakresu administracji publicznej.
W niniejszej sprawie dyspozycja art. 63 ust. 5 u.p.z.p. nie została spełniona. Ostateczna decyzja Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z [...] lipca 2015 r. ustalająca warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy została wydana na rzecz [...] i [...]. Niesporne jest, że [...] zmarł po wydaniu ww. decyzji, a jego jedyną spadkobierczynią jest [...]. Powyższe znajduje potwierdzenie również w treści wpisów w dziale II - "Własność" księgi wieczystej KW Nr [...]prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych. Wprawdzie [...] jest następcą prawym po zmarłym [...], na rzecz którego została wydana decyzja Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] [...] lipca 2015 r., jednakże z uwagi na okoliczność, iż powyższa decyzja nie stanowi prawa o charakterze majątkowym, a tym samym mogącym stanowić przedmiot sukcesji, to z tej przyczyny decyzja ta nie mogła wejść do spadku po zmarłym (art. 922 § 1 k.c.). Regulacje ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w sposób wyraźny wskazują na brak powiązania decyzji o warunkach zabudowy z jakimkolwiek prawem majątkowym inwestora, a w szczególności z tytułem prawnym do nieruchomości, co do której następuje ustalenie warunków zabudowy.
W konsekwencji SKO przyjęło, że wskazana przez skarżącą podstawa prawna żądania, tj. art. 63 ust. 5 u.p.z.p., nie może mieć zastosowania. Z treści art. 63 ust. 5 u.p.z.p. jednoznacznie bowiem wynika, iż niezbędną przesłanką do wydania decyzji na podstawie tego przepisu jest zgoda strony, na rzecz której decyzja podlegająca przeniesieniu została wydana. Skoro osoba, na rzecz której została wydana decyzja Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z [...] lipca 2015 r. zmarła, a decyzja o warunkach zabudowy nie podlega dziedziczeniu, to tym samym, brak jest podstaw prawych do prowadzenia postępowania administracyjnego zgodnie z wnioskiem złożonym przez skarżącą w dniu 2 marca 2021 r., co w konsekwencji prowadzi do wydania decyzji umarzającej postępowanie wywołane ww. wnioskiem skarżącej jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. SKO dodało, że w okolicznościach niniejszej sprawy bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego ma swoje źródło w braku podstaw do zastosowania art. 63 ust. 5 u.p.z.p., tj. przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z 28 lipca 2015 r. w związku ze śmiercią jednego z adresatów tej decyzji, tj. [...]. Skoro jeden z adresatów decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., tj. [...] zmarł, to tym samym w sprawie nie istnieje jeden z podmiotów, który w myśl ww. art. 63 ust. 5 powinien wyrazić zgodę na przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku WSA w Warszawie z 16 marca 2018 r. o sygn. akt IV SA/Wa 3206/17.
W skardze do Sądu na ww. decyzję SKO skarżąca zarzuciła naruszenie: przepisów prawa materialnego, a to: art. 63 ust. 5 u.p.z.p. poprzez brak wydania decyzji zgodnie z wnioskiem strony pomimo spełnienia wszystkich przesłanek wydania takiej decyzji i oparcie rozstrzygnięcia na argumentacji zawartej w wyroku sądu administracyjnego, wydanym w odmiennym stanie faktycznym; przepisów prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, a to: art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak przeanalizowania oraz odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do adekwatnego do okoliczności sprawy orzecznictwa i argumentacji, podniesionej przez skarżącą w toku postępowania, a także poprzez sformułowanie uzasadnienia, które w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie jest zupełnie przekonujące; art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji umarzającej postępowanie w sprawie wskutek błędnego uznania decyzji o warunkach zabudowy za wygasłą (w całości), zamiast uchylenia decyzji organu I instancji i rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty.
Wnosząc jw. skarżąca zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi rozwijając swoje stanowisko wskazała, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana na rzecz dwóch osób fizycznych (inwestorów), będących małżonkami. Po wydaniu decyzji jeden z inwestorów zmarł. Drugi inwestor wyraził natomiast zgodę na przeniesienie tej decyzji na rzecz skarżącej, która oświadczyła, że przyjmuje wszystkie warunki zawarte w tej decyzji. Spełnione zostały zatem wszystkie przesłanki, od których uzależnione jest wydanie decyzji o przeniesieniu decyzji o warunkach zabudowy. Organ I instancji umorzył jednak postępowanie w tej sprawie, uznając że jest ono bezprzedmiotowe, ponieważ brak jest podmiotu, który mógłby wyrazić zgodę na jej przeniesienie. W uzasadnieniu powołał się w szczególności na wyrok WSA w Warszawie z 16 marca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 3206/17. Podobnie uczynił organ II instancji, który również swoją argumentację oparł na przedmiotowym orzeczeniu. Tymczasem ww. orzeczenie dotyczyło innej sytuacji, tj. sytuacji, w której decyzja była wydana wyłącznie na rzecz jednego wnioskodawcy (a nie dwóch).
I dalej skarżąca wskazała, że w opinii prawnej, przedstawionej organowi I instancji, a także w odwołaniu od decyzji, przedstawiła adekwatne orzecznictwo, z którego wynika, że w tej szczególnej sytuacji, gdy adresatów decyzji było dwóch, zaś jeden z nich zmarł - zgodę na jej przeniesienie może skutecznie wyrazić drugi adresat decyzji. Podała też, że do tego orzecznictwa oraz argumentacji powołanej przez stronę organy obu instancji zupełnie się nie odniosły. Zauważyła jednocześnie, że w wyroku WSA we Wrocławiu z 10 maja 2016 r. o sygn. akt II SA/Wr 106/16 oraz w wyroku NSA z 16 stycznia 2019 r. o sygn. akt II OSK 334/17 wskazano, iż "decyzja o pozwolenie na budowę nie wygasa w całości w przypadku śmierci jednego z inwestorów". Podała, że wyroki te dotyczą co prawda pozwolenia na budowę, jednak nie ma w tym przypadku podstaw do odmiennego traktowania decyzji o warunkach zabudowy (jako że przesłanki przeniesienia pozwolenia na budowę są analogiczne do tych, określonych dla decyzji o warunkach zabudowy). Takie samo stanowisko zajął również WSA we Wrocławiu w wyroku z 15 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 658/10. Jak wskazano w tym orzeczeniu: "śmierć adresata pozwolenia na budowę skutkuje wygaśnięciem tej decyzji administracyjnej - w całości, jeżeli zmarły podmiot był jedynym adresatem, bądź w odniesieniu do tego adresata, jeżeli inwestorów było więcej. Wymóg zgody inwestora odnosić się mógł więc jedynie do żyjącego adresata decyzji".
Skarżąca wskazała też, że w zaskarżonej decyzji wyraźnie zaznaczono, że decyzja o warunkach zabudowy wygasła w całości - z uwagi na śmierć jednego z inwestorów. Organy jednak zupełnie nie wyjaśniły, dlaczego śmierć jednego z inwestorów miałaby powodować taki właśnie skutek. Nie wskazały żadnego przepisu prawa, z którego taki skutek miałby wynikać. Dodała, że przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy zostały wyraźnie określone w art. 65 ust. 1 u.p.z.p.; żadna z tych przesłanek nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie.
Zarzuciła nadto, że organy nie przeanalizowały, co to konkretnie oznacza, że decyzja wydana została na rzecz dwóch inwestorów. Podała, że jeśli śmierć jednego z adresatów decyzji miałaby automatycznie powodować wygaśnięcie praw nabytych przez drugiego z inwestorów, potrzebny byłby na to wyraźny przepis prawa, a takiego brak.
W końcu skarżąca podniosła, że istotą sporu w przedmiotowej sprawie nie jest kwestia rzeczowego charakteru decyzji o warunkach zabudowy. Niezależnie bowiem od tego, czy uprawnienie do wyrażenia zgody na przeniesienie decyzji, które przysługiwało osobie zmarłej, przeszło na spadkobiercę (w tym przypadku na rzecz [...]) czy też nie, w aktualnym stanie faktycznym i prawnym to właśnie [...] posiada wyłączne uprawnienie do wyrażenia takiej zgody.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję SKO o znaku [...] z [...] maja 2021 r., utrzymującą w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z [...] kwietnia 2021 r. umarzającą postępowanie w sprawie przeniesienia ostatecznej decyzji nr [...] z [...] lipca 2015 r. (ustalającej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących i w zabudowie bliźniaczej oraz budowie drogi wewnętrznej dojazdowej do ul. [...], wraz z niezbędną infrastrukturą, z elementami zagospodarowania terenu, przewidzianej do realizacji na częściach działek nr ewid. [...] w obrębie [...] w dzielnicy [...]). W wymienionych decyzjach wskazano na bezprzedmiotowość postępowania wywołanego wnioskiem skarżącej a opartego na przepisie art. 63 ust. 5 u.p.z.p. Przyjęto, że w związku z tym, że jeden z inwestorów, na rzecz których ww. decyzja ostateczna została wydana, zmarł, nie ma jednego z dwóch adresatów tej decyzji, który może wyrazić zgodę na jej przeniesienie. Jednocześnie w obu ww. decyzjach podkreślono, że decyzja o warunkach zabudowy tworzy swoiste prawo osobiste dla wnioskodawcy; zawiera swego rodzaju informację o charakterze zabudowy, jaką można zrealizować na danym terenie; przy czym uprawnienie to jest w zasadzie niezbywalne. Wywodząc o konieczności zastosowania w sprawie na etapie I instancji art. 105 § 1 k.p.a. oparto się na wyroku tut. Sądu z 16 marca 2018 r. o sygn. akt IV SA/Wa 3206/17.
Oceniając te decyzje Sąd uznał, że argumentacja w nich zawarta wadliwie pomija fakt sygnalizowany przez skarżącą od początku w sprawie, a mianowicie wydania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy z wniosku dwóch osób, z których "tylko" jedna z nich zmarła przed wszczęciem niniejszego postepowania o przeniesienie. Brak właściwej analizy z uwzględnieniem tej okoliczności doprowadził oba organy orzekające w sprawie do błędnych - zdaniem Sądu - wniosków, w konsekwencji wydania decyzji z naruszeniem art. 63 ust. 5 u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie.
I tak, rozwijając tę ocenę Sąd zauważa, że zgodnie z art. 63 ust. 5 u.p.z.p. organ, który wydał decyzję, o której mowa w art. 59 ust. 1 (tj. decyzję o warunkach zabudowy), jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innej osoby, jeżeli przyjmuje ona wszystkie warunki zawarte w tej decyzji. Stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane jej przeniesienie. Zatem, jak z powyższego wynika, przeniesienie decyzji uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków. Po pierwsze, strona, na rzecz której została wydana decyzja, musi wyrazić zgodę na jej przeniesienie. Po wtóre, osoba, na rzecz której ma być przeniesiona decyzja, musi przyjąć wszystkie zawarte w niej warunki. Niniejsze warunki muszą być spełnione łącznie. W konsekwencji przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy na inną osobę skutkuje wyłącznie zmianą jej adresata, a warunki zabudowy określone w decyzji pozostają niezmienione.
Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją wywołane zostało wnioskiem skarżącej z 26 lutego 2021 r. o przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy, w którym zawarto oświadczenie o przejęciu wszystkich warunków zawartych w przenoszonej decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z [...] lipca 2015 r. oraz do którego załączono zgodę [...] na przeniesienie ww. decyzji o warunkach zabudowy na skarżącą. W tych okolicznościach należało przyjąć, że dyspozycja ww. przepisu art. 63 ust. 5 została spełniona. Wprawdzie decyzja o warunkach zabudowy została wydana także na rzecz [...], który zmarł [...] października 2015 r. Niemniej wobec jej wydania na rzecz dwóch osób nie można było przyjąć, że decyzja ta wygasła i nie wywołuje już żadnych skutków prawnych. Owszem, orzeczenie to wygasło w stosunku do [...] (z uwagi na śmierć tej osoby), ale nadal zachowało swoją moc prawną wobec drugiego z inwestorów – [...]. Nie ma bowiem żadnego przepisu prawa, który stanowiłby inaczej, tj. o wygaśnięciu w całości ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy wobec śmierci jednego z dwóch adresatów takiego aktu. Skoro tak, to [...], pomimo śmierci męża – [...], nadal przysługują uprawnienia ukształtowane ww. orzeczeniem. Osoba ta może więc w procesie inwestycyjnym z powołaniem się na decyzję nr [...] z [...] lipca 2015 r., i po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 65 ust. 1 u.p.z.p., skutecznie ubiegać się o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym może także skorzystać z prawa związanego z posiadaniem takiego orzeczenia, a przewidzianego w art. 63 ust. 5 u.p.z.p. Zgoda tej osoby przewidziana w tym ostatnim przepisie we wskazanych okolicznościach jest więc wystarczająca dla zastosowania instytucji przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy. Wymóg zgody należy w takim przypadku odnosić bowiem wyłącznie do żyjącego adresata decyzji.
Zajmując stanowisko odmienne organy orzekające wadliwie skoncentrowały się na charakterze decyzji o warunkach zabudowy i zbywalności uprawnień z niej wynikających, w tym w drodze spadkobrania. Nie rozważyły natomiast w pełni, z uwzględnieniem obowiązującego porządku prawnego, skutku, jaki wywołuje śmierć jednego z dwóch adresatów ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy; co więcej – przedstawiły pogląd prowadzący w istocie do pozbawienia [...] uprawnień przyznanych decyzją z [...] lipca 2015 r. Kwestie te słusznie zostały podniesione i zaakcentowane przez skarżącą w rozpoznawanej skardze. Słusznie też w niej wywiedziono, że istota sporu w sprawie nie dotyczyła charakteru decyzji o warunkach zabudowy. Skarżąca nie wnosiła bowiem o przeniesienie na jej rzecz decyzji o warunkach zabudowy z osoby zmarłej, tylko o przeniesienie tej decyzji z osoby żyjącej. Niezależnie zatem od zbywalności w drodze dziedziczenia uprawnień wynikających z tego aktu, należało rozważyć, czy [...] jako jeden z adresatów posiada w aktualnym stanie faktycznym i prawnym wyłączne prawo do wyrażanie zgody na przeniesienie decyzji o warunkach zabudowy z [...] lipca 2015 r. Uczynić tego nie można zaś było w oderwaniu od zbadania, czy wskazana decyzja wygasła także w stosunku do żyjącego adresata tego aktu. Należało przy tym zwrócić uwagę na odmienność stanu faktycznego w niniejszej sprawie a zakończonej prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z 16 marca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 3206/17, stanowiącego swego rodzaju "wskazówkę" dla organów orzekających w niniejszej sprawy. Odmienność ta jest istotna, albowiem w sprawie rozpoznanej ww. wyrokiem decyzja o warunkach zabudowy została wydana na rzecz jednej osoby, która to zmarła przed uruchomieniem postępowania o przeniesienie tego orzeczenia. W takich też okolicznościach faktycznych Sąd w ww. wyroku podzielił stanowisko organów o bezprzedmiotowości postępowania. W tym jednak przypadku okoliczności faktyczne są inne; żyje bowiem jeden z dwóch adresatów decyzji o warunkach zabudowy, co winno zostać przez organy orzekające uwzględnione i przeanalizowane w powyżej wskazanym już przez Sąd kierunku.
Co więcej - prawidłowa analiza w tej materii, wobec braku regulacji szczególnych, winna doprowadzić organy do stwierdzenia, że wskazana decyzja o warunkach zabudowy zachowuje nadal swoją moc obowiązującą w stosunku do [...]; śmierć jednego z dwóch adresatów tej decyzji nie stanowi bowiem o jej wygaśnięciu w całości. [...] może więc korzystać z praw nabytych na podstawie ww. decyzji o warunkach zabudowy; może tym samym także skutecznie wyrazić zgodę, o której mowa w art. 63 ust. 5 u.p.z.p.
Z tych też przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI