VII SA/Wa 1543/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-03-06
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneobiekt małej architekturybudyneksamowola budowlananieważność decyzjipostępowanie administracyjnenadzór budowlanydrewutnia

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie budowy drewutni, uznając ją za budynek, a nie obiekt małej architektury.

Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która stwierdziła nieważność decyzji Powiatowego Inspektora o umorzeniu postępowania w sprawie budowy drewutni. Organ uznał, że drewutnia jest budynkiem, a nie obiektem małej architektury, co oznaczało samowolę budowlaną. Skarżący kwestionował tę kwalifikację, twierdząc, że obiekt jest niewielki i spełnia definicję obiektu małej architektury. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów nadzoru budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Pierwotna decyzja Powiatowego Inspektora umarzała postępowanie administracyjne w sprawie budowy obiektu małej architektury (drewutni). Organ wyższej instancji zakwestionował tę kwalifikację, uznając drewutnię za budynek w rozumieniu Prawa budowlanego, ze względu na jej trwałe związanie z gruntem, przegrody budowlane, fundamenty i dach. Skarżący zarzucał organom błędy w ustaleniach faktycznych i błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że obiekt jest obiektem małej architektury. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy obu instancji prawidłowo stwierdziły rażące naruszenie prawa materialnego (art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego) oraz art. 105 § 1 Kpa przez Powiatowego Inspektora, który umorzył postępowanie, podczas gdy budowa budynku bez pozwolenia stanowiła samowolę budowlaną i nie czyniła postępowania bezprzedmiotowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Obiekt taki należy kwalifikować jako budynek, a nie obiekt małej architektury.

Uzasadnienie

Obiekt trwale związany z gruntem, wydzielony przegrodami budowlanymi, posiadający fundamenty i dach, odpowiada definicji budynku zawartej w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Nie mieści się w definicji obiektu małej architektury z art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania tylko wtedy, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy jest warunkiem umorzenia.

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Niedopuszczalne jest wydanie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji ostatecznej z innych przyczyn niż wskazane w katalogu zamkniętym (pkt 1-7).

P.b. art. 3 § pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

Definicja budynku: obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

Pomocnicze

P.b. art. 3 § pkt 4

Ustawa Prawo budowlane

Definicja obiektu małej architektury: niewielkie obiekty, w szczególności kultu religijnego, posągi, wodotryski, obiekty architektury ogrodowej, użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku (np. piaskownice, huśtawki).

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Drewutnia, ze względu na swoje cechy (trwałe związanie z gruntem, przegrody budowlane, fundamenty, dach), jest budynkiem w rozumieniu Prawa budowlanego, a nie obiektem małej architektury. Umorzenie postępowania w sprawie budowy obiektu, który jest budynkiem wzniesionym samowolnie, stanowi rażące naruszenie art. 105 § 1 Kpa, ponieważ postępowanie nie było bezprzedmiotowe.

Odrzucone argumenty

Obiekt jest niewielki i spełnia definicję obiektu małej architektury. Nawet jeśli wykładnia organu była błędna, nie stanowiła ona przekroczenia jasnego i niedwuznacznego prawa. Oględziny przeprowadzone przez osoby bez uprawnień budowlanych i wykształcenia technicznego są niewiarygodne.

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego brak podstaw do uznania, iż prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. postępowanie w sprawie budowy drewutni było bezprzedmiotowe obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach - jest budynkiem brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku, nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony.

Skład orzekający

Izabela Ostrowska

przewodniczący

Mirosława Kowalska

sprawozdawca

Ewa Machlejd

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji budynku i obiektu małej architektury w Prawie budowlanym, zasady prowadzenia postępowania w trybie stwierdzenia nieważności decyzji oraz umorzenia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki przepisów Prawa budowlanego oraz Kpa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje typowy spór interpretacyjny dotyczący granic między budynkiem a obiektem małej architektury, co jest częstym problemem w praktyce budowlanej i administracyjnej.

Czy drewutnia to budynek? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę w Prawie budowlanym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1543/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Machlejd
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Mirosława Kowalska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Sygn. powiązane
II OSK 778/06 - Wyrok NSA z 2007-05-17
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2006 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2005 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu otrzymanego w dniu [...] czerwca 2005 r. odwołania P. G. z dnia [...] czerwca 2005 r. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r., nr [...], znak: [...], stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], znak: [...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie budowy obiektu małej architektury (drewutni) na działce nr ew. [...] przy ulicy [...] [...] w N. w zakresie objętym właściwością organów nadzoru budowlanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia [...] maja 2005 r., znak: [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził z urzędu nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru w P. z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] , znak: [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie budowy obiektu małej architektury (drewutni) na działce nr ew. [...] przy ulicy [...] w N. w zakresie objętym właściwością organów nadzoru budowlanego.
W uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia organ l-ej instancji wskazał, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż obiekt, którego dotyczyła badana decyzja z dnia [...] maja 2004 r. nie jest obiektem malej architektury, ale jako, że w ocenie organu jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, stosownie do dyspozycji art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - jest budynkiem. Brak było wobec tego podstaw do umorzenia postępowania w niniejszej sprawie w oparciu o art. 105 § 1 kpa.
Od powyższej decyzji z dnia [...] maja 2005 r. P. G. złożył odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Odwołanie wpłynęło w terminie.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że w czasie przeprowadzonych oględzin w dniu 11 marca 2004 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż: przedmiotowy obiekt, użytkowany jako magazyn na drewno, "jest z trzech stron zamknięty ścianami z cegły, otynkowany, z dachem dwuspadowym pokrytym blachodachówką". "Od strony ogrodu obiekt nie ma ściany, jest otwarty. Obiekt trwale związany z gruntem - ściany na wylewce fundamentowej, betonowej. Wymiary drewutni
1,70m x 2,60m." "Inwestor nie przedstawił zgłoszenia do Urzędu Gminy zamiaru wykonania drewutni. Powyższy obiekt nie jest zinwentaryzowany na żadnym z podkładów geodezyjnych". "Drewutnia powstała jesienią 2000 roku."
Zdaniem organu doszło do samowolnego wzniesienia budynku. Zgodnie bowiem dyspozycją art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane budynkiem jest obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego, jako obiekt małej architektury, należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury; b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej; c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Pojęcie obiektu małej architektury zostało w Prawie budowlanym zdefiniowane podobnie do pojęcia budowli. Obiektami małej architektury są niewielkie obiekty budowlane, nie mieszczące się w pojęciu ani budynku ani budowli, w szczególności są to obiekty przykładowo wymienione w przepisie.
Zdaniem organu przedmiotowa drewutnia, jako budynek o przeznaczeniu magazynowym, po pierwsze mieści się w pojęciu budynku, a po drugie nie należy do żadnej w wymienionych w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego grup obiektów budowlanych.
W związku z twierdzeniem P. G., iż przedmiotowy obiekt nie posiada fundamentu, w dniu 22 sierpnia 2005 r. w obecności odwołującego się przeprowadzono dodatkowe oględziny obiektu. Oględziny te potwierdziły, iż omawiany budynek posiada fundament o wysokości 54 cm, z czego 30 cm znajduje się poniżej poziomu terenu.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ powiatowy, umarzając decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] , znak: [...], prowadzone przez siebie postępowanie, rażąco naruszył art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Wymieniony wyżej przepis art. 105 § 1 stanowi bowiem, iż organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Natomiast w omawianej sprawie brak jest podstaw do uznania, iż prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. postępowanie w sprawie budowy drewutni było bezprzedmiotowe. Zatem stosownie do dyspozycji przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, należało stwierdzić nieważność badanej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], znak: [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Skarżący wskazał, że oględziny przeprowadzone w dniu 22 sierpnia 2005 r. dokonane były przez osoby bez uprawnień budowlanych i wykształcenia technicznego. Nie ustalono, że obiekt ma wysokość ok. 2, nie badano z czego wykonano ściany, jaką mają grubość.
Zdaniem skarżącego skoro jego obiekt jest niewielki, to odpowiada definicji obiektu małej architektury wskazanej w przepisie art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego.
Ponadto w ocenie skarżącego, nawet gdyby wykładnia dokonana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. była wykładnią błędną, to i tak nie może być uznana za przekroczenie jasne i niedwuznaczne i to takie, które z uwagi na jego skutki nie daje się pogodzić z panującym w państwie porządkiem prawnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zdaniem Sądu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.
Wskazać należy, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było z urzędu w trybie nadzwyczajnym, jakim jest tryb stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 kpa ma na celu weryfikację ostatecznej decyzji z punktu widzenia, czy ta jest dotknięta jedną z wad, kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, który stanowi katalog zamknięty.
Zdaniem Sądu prawidłowo organy obu instancji uznały, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja zapadła z rażącym naruszeniem prawa art. 105 kpa i art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.
Postępowanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. prowadzone było w sprawie budowy drewutni w trybie nadzoru budowlanego.
Zdaniem Sądu organ z rażącą obrazą art. 3 pkt 4b Prawa budowlanego przyjął, że kontrolowany obiekt jest obiektem małej architektury, a tym samym nie doszło do samowoli budowlanej.
Sąd podziela argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ze przedmiotowy obiekt stanowi budynek. Odpowiada bowiem definicji zawartej w przepisie art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegrod budowlanych, posiada fundamenty i dach.
To, że parametry obiektu odpowiadają wprost ustawowej definicji budynku zawartej w przepisie art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, a organ zakwalifikował go jako obiekt małej architektury, przesądza o rażącym naruszeniu prawa, tj. w/w przepisu.
Kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa materialnego, gdyż rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyrażonym i nie budzącym wątpliwości przepisem.
Wbrew zarzutom skargi doszło do przekroczenia prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Kwalifikowanie przedmiotowego budynku jako obiektu małej architektury obarczone jest błędną wykładnią art. 3 pkt 4, a pominięciem oczywistej definicji art. 3 pkt 2 odpowiadającej temu obiektowi.
Zdaniem Sądu kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja obarczona jest także rażącym naruszeniem przepisu art. 105 kpa.
Stosownie do treści art. 105 kpa organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania jedynie wtedy, gdy to z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia, gdy w oczywisty sposób organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Jeżeli jednak istnieje pewien stan faktyczny, który podlega uregulowaniu przez organ administracji państwowe na wniosek strony bądź z urzędu to postępowanie winno się toczyć, a rzeczą organu, po rozpoznaniu sprawy, jest wydanie orzeczenia zawierającego rozstrzygnięcie merytoryczne, również w przypadku braku przesłanek do uwzględnienia żądania objętego wnioskiem. Brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku, nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony.
Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI