VII SA/Wa 1525/22

VII SA/Wa 1525/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Milicka-Stojek
Artur Kuś /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Montowski
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Zabytki
Sygn. powiązane
II OSK 1009/23 - Wyrok NSA z 2025-10-16
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 710
art. 22 ust. 4, 5
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Dz.U. 2021 poz 741
art. 60 ust. 1 w zw. z art. 5, ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), , Sędzia WSA Mirosław Montowski, asesor WSA Anna Milicka – Stojek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2022 r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 7 czerwca 2022 r. znak: DOZ-APN.650.125.2021.MW w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym postanowieniem z 7 czerwca 2022 r., znak: DOZ-APN.650.125.2021.MW, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "Minister", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 w związku z art. 126 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r., poz. 840; dalej: "u.o.z."), po rozpatrzeniu wniosku T. G. (dalej: "skarżący") z 11 października 2021 r. (uzupełnionego pismem z 16 października 2021 r.) o stwierdzenie nieważności postanowienia Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu (dalej: "organ I instancji") z 17 września 2021 r., znak: DOZ-OAiK.650.517.2021.AR, utrzymującego w mocy postanowienie [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "[...]WKZ") z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], znak: [...], odmawiające uzgodnienia projektu budynku jednorodzinnego na działce oznaczonej geodezyjnie jako nr [...], [...], obręb [...], przy ul. [...]we W. - odmówił stwierdzenia nieważności ww. postanowienia organu I instancji z [...] września 2021 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy. Podniósł, że [...]WKZ (po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta [...] z [...] marca 2021 r., znak: [...]), postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], znak: [...], odmówił uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę wolnostojącego budynku jednorodzinnego na działce oznaczonej geodezyjnie nr [...], [...], obręb [...] przy ul. [...]. we W.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że dz. nr [...] znajduje się na terenie układu urbanistycznego osiedla [...] we W., ujętego w gminnej ewidencji zabytków. W ewidencji tej ujęto również budynek przy ul. [...] usytuowany na dz. nr [...]. Osiedle [...] w analizowanej jego części zachowało historyczny sposób kompozycji, podziały parcelacyjne oraz sposób zagospodarowania poszczególnych działek. Wille i budynki mieszkalne sytuowane są w obowiązującej, frontowej linii zabudowy. W pozostałej części działki są wolne od zabudowy i przeznaczone na zieleń ogrodową w formie przedogródków od frontu budynków mieszkalnych i obszernych ogrodów na ich tyłach. Pojedyncze odstępstwa od tej reguły w formie budynków mieszkalnych w głębi poszczególnych parcel, w drugiej linii zabudowy, stanowią obiekty powstałe przed wejściem w życie obowiązujących przepisów prawa i z naruszeniem chronionych wartości, dlatego nie mogą stanowić wzoru do naśladowania. Na dz. nr [...], w jej frontowej część, znajduje się już historyczny budynek mieszkalny o własnych walorach zabytkowych. Zatem, realizacja w rekreacyjnej części ogrodowej dz. nr [...] kolejnego budynku mieszkalnego nastąpiłaby z naruszeniem wartości zabytkowych osiedla [...] we W.. W części ogrodowej powstawać mogą jedynie skromnych rozmiarów budynki gospodarcze i rekreacyjne, o niewielkiej powierzchni zabudowy, nie zaś jak przewidują to ustalenia uzgadnianego projektu decyzji, osobny budynek mieszkalny o wysokości dwu kondygnacji i powierzchni zabudowy (145 m²) większej niż budynek historyczny na tej działce (około 96 m²).
Organ I instancji (po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na powyższe postanowienie) postanowieniem z 17 września 2021 r., znak: DOZ-OAiK.650.517.2021.AR, utrzymał w mocy postanowienie z [...] kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że na obszarze układu urbanistycznego osiedla [...] we W., ukształtowanego w latach 30-tych XX wieku na przedmieściach ówczesnego miasta W., ochronie i opiece podlegają przede wszystkim układ przestrzenny osiedla, określony przez historyczne rozplanowanie placów i ulic, historyczny kształt i wielkość działek oraz ich sposób zagospodarowania, współzależność między zabudową, zielenią a otwartą przestrzenią, a także formy architektonicznie historycznych budynków współkształtujące ww. układ urbanistyczny.
Stwierdził, że Osiedle [...] we W. zachowało do dziś czytelny układ przestrzenny, ze stanowiącą jego główną oś kompozycyjną, szeroką, dwujezdniową aleją J. K. oraz odchodzącymi od niej po obu stronach pozostałymi ulicami wypełniającymi szczelnie przestrzeń północno-zachodnią części Wielkiej Wyspy na Odrze, leżącej między Kanałem Powodziowym, Odrą i Starą Odrą. Samo osiedle jest niemal w całości ograniczone naturalnymi granicami, które tworzą: od zachodu Stara Odra, od Północy Kanał Powodziowy a od wschodu kanał Czarnej Wody domknięty od południa terenami zielonymi Parku Szczytnickiego. Nieregularny, rozszerzający się ku północy obszar pierwotnie rozplanowanego na początku lat 30-tych XX wieku osiedla sprzyja malowniczości zakomponowanego układu przestrzennego, którego odchodzące od głównej osi ulice biegną po łuku, wpasowując się w nieregularność wydzielonej pod to osiedle części Wielkiej Wyspy. Dostosowując podziały parcelacyjne do uprzednio przyjętego systemu drogowego planiści z lat 30. XX wieku podzielili cały obszar na rytmiczne, silnie wydłużone parcele zwrócone frontami w stronę ulic i delikatnie dopasowujące się swoim kształtem do ich malowniczego biegu.
Organ I instancji podkreślił również, że pomimo współczesnych rozbudów i pojedynczych budynków w drugiej linii zabudowy zrealizowanych z rażącym naruszeniem historycznych wartości planistycznych, w planie osiedla nadal doskonale widać dominujący sposób rozplanowania z zabudową mieszkalną w obowiązującej, przyulicznej linii zabudowy, oraz z pozostawieniem tylnej, ogrodowej części poszczególnych parcel w formie terenów niezabudowanych z przeznaczeniem na ogrody. Jak widać na podstawie analizy map historycznych tej części Wielkiej Wyspy z lat 1920 - 1942, dość przypadkowo i chaotycznie zagospodarowany teren z chwilą jego zakomponowania na osiedle podmiejskie w typie "miasta-ogrodu" na początku lat 30. XX wieku, stał się malowniczo uporządkowanym terenem inwestycji mieszkalnych o ustalonych regułach zagospodarowania i jego zabudowy. W roku 1937 jedynie nieliczne działki były zabudowane budynkami mieszkalnymi, zaś na mapie z roku 1942 już na ponad połowie parceli usytuowane są budynki. Niezależnie jednak od stopnia zainwestowania, na każdym z kolejnych etapów zabudowywania terenów osiedla [...], budynki sytuowano w zgodzie z pierwotną koncepcją planistyczną. Także powojenne inwestycje realizowano z poszanowaniem tej koncepcji, o czym świadczy obecny plan tego osiedla.
Wyjaśnił, że dopiero w ostatnich dziesięcioleciach powstawać zaczęły inwestycje mieszkalne o znacznych gabarytach w drugiej linii zabudowy, na terenach pierwotnie przeznaczonych na zieleń ogrodową. Jednak inwestycje te stanowią, w blisko już 100-letniej historii tego osiedla, rażące odstępstwa od historycznego, z reguły respektowanego także współcześnie, sposobu zagospodarowania tego osiedla. Dlatego zdaniem organu nie powinny one stanowić pretekstu do kolejnych przekształceń niszczących historyczne walory całego osiedla. Nieregularność, zarówno głównych ulic jak i rozmieszczonych przy nich działek budowlanych na osiedlu [...], doskonale współgra z cenioną przez urbanistów okresu dwudziestolecia międzywojennego malowniczością układu przestrzennego. Projektanci osiedla czerpali inspirację z modnej w chwili jego planowania idei miasta-ogrodu – E. H.. Układy urbanistyczne tego typu gwarantowały i nadal gwarantują, pod warunkiem zachowania ich zabytkowych walorów, wysoki standard zamieszkania, w kameralnym otoczeniu, wśród dominującej nad zabudową zieleni, za względnie niewysoką pierwotną cenę takiej inwestycji, która była sytuowana na przedmieściach XIX-wiecznych miast, zdominowanych przez zabudowę kamieniczną. Działka nr [...] nie stanowi zatem jakiegoś samodzielnego obiektu ochrony, ale jest integralną częścią ww. osiedla współdzielącą jego walory tak długo, jak długo sposób jej zagospodarowania i zabudowy zgodny jest z historycznymi zasadami kompozycji przestrzennej "miast-ogrodów".
W ocenie organu I instancji, lokalizacja kolejnego budynku mieszkalnego na terenie historycznej parceli, tj. w granicach współczesnej dz. nr [...], stanowiłaby naruszenie wskazanych wyżej zabytkowych wartości osiedla [...]. Dlatego, niezależnie od szczegółowych warunków i zasad zagospodarowania terenu, jakie ustalono w uzgadnianym projekcie decyzji - decyzja ta nie może uzyskać akceptacji organu konserwatorskiego. Jej ustalenia przewidują bowiem realizację budynku mieszkalnego w tej części dz. [...], która stanowiła historyczną część strefy ogrodów, zlokalizowanych w otoczeniu budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Fakt, że na obszarze układu urbanistycznego osiedla [...] zrealizowano w przeszłości budynki z pogwałceniem historycznego rozplanowania, nie upoważnia organów ochrony zabytków do wyrażania zgody na kolejne działania godzące w wartości tego obszaru. Jednocześnie uzgadniany projekt decyzji przewiduje zwiększenie gęstości zabudowy na terenie analizowanym ze średniego wynoszącego 0,17 do poziomu 0,23. Uszczupleniu uległaby również będąca przedmiotem ochrony i w istotnym stopniu decydująca o walorach całego osiedla część działki historycznie wolna od zabudowy. Zgodnie z art. 4 pkt 2, 3 i 6 u.o.z., organy administracji publicznej obowiązane są do zapobiegania zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków; udaremniania niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków; uwzględniania zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska. Związane dyspozycją tego przepisu organy ochrony zabytków nie mogą wyrazić akceptacji dla przedłożonego projektu decyzji ze względu na realizację drugiego budynku mieszkalnego na historycznej parceli obejmującej obecną działkę nr [...], na której znajduje się już zabytkowy budynek mieszkalny. Projekt ten przewiduje również znaczne zwiększenie powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki, jak również ograniczenie powierzchni biologicznej na tej działce.
Skarżący złożył 11 października 2021 r. wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia z 17 września 2021 r., znak: DOZ-OAiK.650.517.2021.AR. Następnie 9 listopada 2021 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga na ww. postanowienie. Pismem z 1 grudnia 2021 r., znak: [...], (na zawiadomienie przez Ministra o wszczęciu postępowania) odpowiedzi udzieliła E. P., która w piśmie z 7 grudnia 2021 r. przedstawiła swoje stanowisko, dotyczące szkodliwego wpływu inwestycji planowanej przez skarżącego na zabytkowy układ osiedla .we W..
Organ odwoławczy (wydając zaskarżone do Sądu rozstrzygnięcie z 7 czerwca 2022 r.), wyjaśnił m.in., że w gminnej ewidencji zabytków mogą znaleźć się obiekty i obszary, które nie są ujęte w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Zabytki takie muszą jednak być wyznaczone w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Opracowanie karty adresowej zabytku oraz osiągniecie porozumienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków co do kwestii włączenia jej do zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy, nie oznacza, że zabytek został już ujęty w gminnej ewidencji zabytków. Do tego konieczne jest zgodnie z przepisem § 18 rozporządzenia Ministra w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem z 26 maja 2011 r. (Dz. U. z 2021 r., poz. 56), sprawdzenie, czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym oraz dokonanie aktu włączenia karty adresowej zabytku nieruchomego do gminnej ewidencji zabytków. Czynności te należą do kompetencji organu gminy, tj. wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Jednocześnie wyjaśnić należy, że przepisy u.o.z., oraz wydanego na jej podstawie ww. rozporządzenia z 26 maja 2011 r. nie przewidują wydania decyzji, ani postanowień w sprawie włączenia danego zabytku do gminnej ewidencji zabytków. Jednak powinien to być akt, który w sposób jednoznaczny wyraża wolę organu w tym zakresie i który został wydany w określonym dniu. Zatem włączenie zabytku do gminnej ewidencji zabytków powinno mieć materialny wyraz w wydaniu przez właściwy organ gminy aktu o charakterze wewnętrznym, tj. zarządzenia, czy decyzji rozumianej jako akt woli, nie zaś jako zewnętrzny akt administracyjny, ewentualnie inna formalna czynność skutkująca włączeniem karty adresowej zabytku do zasobu gminnej ewidencji zabytków. Konsekwencją ujęcia danego obiektu w gminnej ewidencji zabytków jest obowiązek uzyskania akceptacji organu ochrony zabytków dla planowanych przy nich działań inwestycyjnych, w tym wynikający z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: "u.p.z.p.) obowiązek uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Skarżący kwestionuje legalność postanowienia z 17 września 2021 r. Głównym zarzutem podniesionym we wniosku o stwierdzenie nieważności jest brak wykazania przez organy ochrony zabytków obu instancji, że działka nr ew. [...] położona przy ul. [...], w ramach historycznego układu urbanistycznego osiedla [...] została ujęta w gminnej ewidencji zabytków, a także zarzuca brak udokumentowania tego faktu w aktach administracyjnych.
Zdaniem organu odwoławczego, w zebranym materiale dowodowym znajduje się kopia karty adresowej gminnej ewidencji zabytków opracowanej dla historycznego układu urbanistycznego osiedla w rejonie ulic: al. [...], [...], .. oraz [...] i rzeki Odry. Z treści karty wynika, że została opracowana w lutym 2017 r. Natomiast w piśmie z [...] stycznia 2021 r., znak: [...], [...]WKZ poinformował skarżącego, że działka nr ew. [...], [...], obręb [...] położona przy ul. [...] we W. znajduje się na terenie historycznego układu przestrzennego dzielnicy [...], który jest ujęty w wojewódzkiej ewidencji zabytków (pkt 1). Historyczny układ urbanistyczny osiedla [...] znajdował się wojewódzkiej ewidencji zabytków już w maju 2014 r. (pismo [...]WKZ z 7 maja 2014 i zawiadomienie z 18 listopada 2015 r.). W piśmie z 25 stycznia 2021 r. [...]WKZ wskazał także, że gminną ewidencję zabytków w imieniu Prezydenta W. prowadzi Miejski Konserwator Zabytków we W. na podstawie zarządzenia Prezydenta W. z [...] listopada 2014 r., nr [...] w sprawie założenia gminnej ewidencji zabytków W..
Stosownie do § 3 ust. 1-4 ww. zarządzenia, lista kart adresowych zabytków nieruchomych ujętych w gminnej ewidencji zabytków W. prowadzona jest w formie elektronicznej. Listę, o której mowa w ust. 1 umieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego W.. Dokonywanie zmian na liście, o której mowa w ust. 1 nie wymaga zmiany zarządzenia. Za aktualność listy o której mowa w ust. 1 odpowiada Miejski Konserwator Zabytków. Z § 3 ust. 3 i 4 zarządzenia z 24 listopada 2014 r. wynika, że lista kart adresowych zabytków nieruchomych ujętych gminnej ewidencji zabytków jest katalogiem otwartym, który nie wymaga każdorazowej zmiany treści samego zarządzenia. Włączanie kolejnych kart adresowych zabytków odbywa się bowiem poprzez aktualizację listy kart adresowych zabytków nieruchomych prowadzonej w formie elektronicznej. Momentem włączenia karty adresowej danego zabytku do gminnej ewidencji zabytków W. będzie moment dokonania czynności skutkującej włączeniem karty adresowej na listę kart adresowych prowadzoną elektronicznie, o której mowa w § 3 zarządzenia z 24 listopada 2014 r.
Organ odwoławczy ustalił, że historyczny układ urbanistyczny osiedla [...] we W. ujęty był w wojewódzkiej ewidencji zabytków już w maju 2014 r., co potwierdza pismo [...]WKZ z 7 maja 2014 r., znak: [...]. Następnie historyczny układ urbanistyczny osiedla [...]został ujęty w utworzonej elektronicznie 23 września 2014 r. liście kart adresowych zabytków nieruchomych ujętych w gminnej ewidencji zabytków, która stanowi załącznik do wydanego [...] listopada 2014 r. zarządzenia Prezydenta W. nr [...] (informacje i dokumentacja przekazane drogą elektroniczną przez r.pr. E. H. - maile z 16 i 17 maja 2022 r.).
Stwierdził (mając na uwadze powyższy fakt), że dz. nr ew. [...] położona przy ul. [...] we W. została włączona do gminnej ewidencji zabytków W. [...]listopada 2014 r. i tym samym była w niej ujęta w dacie wydania przez [...]WKZ postanowienia nr [...], znak: [...], tj[...] kwietnia 2021 r. Wbrew twierdzeniu skarżącego, zgodnie z art. 60 ust. 1, w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p., projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla dz. ew. [...]przy ul. [...] wymagał uzgodnienia przez organ ochrony zabytków.
Doszło do włączenia historycznego układu urbanistycznego osiedla [...]we W. do gminnej ewidencji zabytków W. [...] listopada 2014 r., pomimo braku opracowania w tej dacie karty adresowej tego zabytku, co zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia z 25 maja 2011 r., powinno być pierwszą czynnością w tym procesie. Karta adresowa gminnej ewidencji tego zabytku została opracowana dopiero w lutym 2017 r. Zdaniem Ministra, powyższa kolejność czynności nie ma jednak wpływu na skuteczność ujęcia osiedla [...] w gminnej ewidencji zabytków, z uwagi na treść przepisu art. 22 ust. 5 u.o.z., zgodnie z którym w gminnej ewidencji zabytków obligatoryjnie powinny być ujęte zabytki nieruchome znajdujące się wojewódzkiej ewidencji zabytków. Ujęcie w gminnej ewidencji W. zabytkowego osiedla [...] we W. ma związek ze zmianą przepisów ustawy z 23 lipca 2003 r., o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, która nastąpiła na postawie ustawy z 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r., nr 75, poz. 474). Przepisy tej ustawy weszły w życie 5 czerwca 2010 r. Na podstawie art. 1 pkt 5 lit. a i b ww. ustawy, zmieniona została treść art. 22 u.o.z. Ustęp 4 tego przepisu otrzymał brzmienie: "Wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. Do art. 22 został dodany ustęp 5, zgodnie z którym w gminnej ewidencji zabytków obligatoryjnie powinny być ujęte zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków". Ponadto zgodnie z art. 7 ww. ustawy zmieniającej z 18 marca 2010 r., wojewódzcy konserwatorzy zabytków mieli obowiązek w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy przekazać wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) i staroście wykaz zabytków, o których mowa w art. 1 pkt 5 lit. b ww. ustawy z 18 marca 2010 r. oraz wykaz zabytków nieruchomych wyznaczonych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Z kolei zgodnie z przepisem art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej z 18 marca 2010 r., w terminie 2 lat od dnia przekazania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków, o którym mowa w art. 7, wójt (burmistrz, prezydent miasta) mieli obowiązek założenia gminnej ewidencji zabytków. Na tej właśnie podstawie prawnej [...]WKZ zawiadomił Prezydenta Miasta W. o wprowadzeniu zmian w wojewódzkiej ewidencji zabytków, poprzez ujęcie w niej historycznego układu urbanistycznego osiedla [...] we W. (pisma [...]WKZ z [...] maja 2014 r. i [...] listopada 2015 r.).
Minister dodał, że skarżący kwestionuje także legalność czynności organu ochrony zabytków, na skutek których karta adresowa układu urbanistycznego [...] została włączona do gminnej ewidencji zabytków. W ocenie organu powyższa kwestia pozostaje poza przedmiotem postępowania nieważnościowego. Skarżący może zwrócić się o zbadanie legalności czynności Miejskiego Konserwatora Zabytków we W. w zakresie włączenia karty adresowej układu urbanistycznego [...] do gminnej ewidencji zabytków wyłącznie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w trybie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia konstytucyjnie chronionych praw właściciela nieruchomości ujętej w gminnej ewidencji zabytków – wyjaśnił, że służy temu nałożony na właściwy organ gminy, obowiązek niezwłocznego zawiadomienia właściciela łub posiadacza zabytku albo nieruchomości, która przestała być zabytkiem o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków (§ 18 b ust. 1 rozporządzenia Ministra z 26 maja 2011 r.). Obowiązek ten dotyczy także sporządzenia nowej karty adresowej i wyłączenia karty adresowej z gminnej ewidencji zabytków. Zawiadomienia o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku będącego historycznym układem urbanistycznym łub ruralistycznym lub o sporządzeniu nowej karty adresowej takiego zabytku, dokonuje się w drodze obwieszczenia umieszczonego stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej. Przepis § 18b w obecnym ww. brzmieniu wszedł w życie 19 października 2019 r. Przed tą datą przepisy u.o.z., ani przepisy rozporządzenia z 26 maja 2011 r., nie nakładały na organy gminy, tj. wójta, burmistrza alb prezydenta miasta, ani na organy ochrony zabytków, obowiązku informowania właściciela lub posiadacza nieruchomości o włączeniu jej do gminnej ewidencji zabytków. Działka nr ew. [...] przy ul. [...] we W. wchodząca w skład historycznego układu urbanistycznego osiedla [...] została ujęta w gminnej ewidencji zabytków W. [...] listopada 2014 r., a więc w dacie poprzedzającej wejście w życie przepisu § 18b rozporządzenia z 26 maja 2011 r. Obowiązująca w polskim systemie prawnym zasada lex retro non agit określająca zakaz retroaktywności, nie pozwala na wsteczne zastosowanie przepisu § 18b ust. 2 ww. rozporządzenia.
W ocenie Ministra, na uwzględnienie nie zasługuje również wniosek skarżącego o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem Prezydenta W.. W myśl art. 89 § 1 k.p.a, organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa. Zdaniem Ministra, powyższe okoliczności nie mają miejsca w omawianej sprawie. Ponadto postanowienie organu I instancji nie jest obarczone żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
W konsekwencji, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, postanowieniem z 7 czerwca 2022 r., znak: DOZ-APN.650.125.2021.MW, odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia organu I instancji z [...] września 2021 r.
2. T. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie z 7 czerwca 2022 r. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i o umorzenie postępowania obu organów. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotów kosztów sądowych, a także "(...) aby Sąd zobowiązał Ministra do wskazania i do przedłożenia do akt postępowania konkretnego dokumentu urzędowego, z którego Minister wywodzi nabycie przez ten organ z konkretną datą dzienną kompetencji do rozstrzygania w przedmiocie uzgadniania projektów decyzji Prezydenta W. o ustaleniu warunków zabudowy dla działki Skarżącego".
W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., że organ wydając zaskarżone postanowienie rażąco naruszył art. 107 § 3 k.p.a. Wskazał "fakt" ujęcia jego działki przez Prezydenta W. w gminnej ewidencji zabytków W. jako fakt udowodniony, ale nie wskazał żadnych dowodów, na których się oparł ustalając tę okoliczność i nie wskazał, dlaczego dowodowi w postaci braku istnienia jakichkolwiek dokumentów mogących potwierdzić dokonanie tej czynności przez Prezydenta W. w jakiejś konkretnej dacie, czynnością jakiejś konkretnej, upoważnionej do tego przez Prezydenta osoby, Minister odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W sposób rażący naruszył art. 80 k.p.a., ustalając, czy okoliczność rzekomego ujęcia jego działki w gminnej ewidencji zabytków została udowodniona, nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, a na podstawie spekulacji i konfabulacji opartych na ignorowaniu przepisów prawa materialnego.
W postępowaniu nieważnościowym Minister nie pozyskał do akt postępowania żadnego dowodu na okoliczność ujęcia jego działki w gminnej ewidencji zabytków w jakiejś konkretnej dacie dziennej, czynnością jakiejś konkretnej osoby i przyznał, że takie dowody nie istnieją. Zamiast dowodów na okoliczność rzekomego ujęcia jego działki w wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz w gminnej ewidencji zabytków, Minister przedstawił mocno naciągany wywód, oparty na wymyślonych przez "zasadach", które w tej sprawie mają zastąpić przepisy obowiązującego prawa. Wymyślił sobie, że jakoby działka skarżącego została ujęta w gminnej ewidencji zabytków z dniem [...] listopada 2014 r., czyli z dniem podpisania wewnętrznego Zarządzenia Prezydenta W. o utworzeniu gminnej ewidencji zabytków nr [...]. W zarządzeniu nr [...] nie ma woli organu ujęcia jakichkolwiek obiektów z datą podpisania tego zarządzenia.
Minister błędnie wskazał, że zgodnie z § 3 zarządzenia Prezydenta W.nr [...] w BIP ma być publikowana lista kart adresowych zabytków ujętych w gminnej ewidencji zabytków. W rzeczywistości zrządzenie wskazuje, że w BIP ma być publikowana lista zabytków ujętych w gminnej ewidencji zabytków, co w tej sprawie jest istotną różnicą, ponieważ obszar obejmujący działkę skarżącego został umieszczony na tej liście bez wcześniejszego utworzenia, bez wcześniejszego zweryfikowania i bez wcześniejszego ujęcia w odpowiedniej, wymaganych przepisami prawa karty adresowej. Owa lista nie jest listą zabytków ujętych w gminnej ewidencji zabytków, lecz jest listą zabytków, które Prezydent W. dopiero zamierza ująć.
W ocenie skarżącego, Minister w sposób rażący naruszył również art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji w ten sposób, że zamiast działać na podstawie przepisów prawa – art. 22 ust. 2 i ust. 4 ustawy z 23 lipca 2003 r.- zastosował w miejsce tych przepisów § 3 wewnętrznego zarządzenia Prezydenta W. nr [...], tak jakby to był przepis prawa. Minister najwyraźniej nie zauważył, że zarządzenie nr [...] weszło w życie z dniem jego podpisania, zostało opublikowane jedynie w BIP, a nie w dzienniku Urzędowym Województwa [...], a zatem jest to akt wewnętrzny, a nie przepis prawa miejscowego.
Skarżący opisał ustalenia, dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, w zarządzeniach Prezydenta W. i pismach zarówno Prezydenta W., jak i[...].WKZ (przytaczając ich fragmenty) oraz przedstawił swoje dalsze stanowisko w sprawie.
3. Pismem z 8 listopada 2022 r. E. P. (współwłaścicielka nieruchomości) wskazała, że "(...) nie wyrażam zgody na jakiekolwiek zmiany z konstrukcji domu, dobudowę, rozbudowę, budowę jakiegokolwiek budynku na posesji W. u. [...]".
4. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, jednocześnie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
1. Istota sprawy sprowadza się do kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia Ministra (wydanego w tzw. postępowaniu nieważnościowym), w których odmówiono stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra odmawiającego uzgodnienia projektu budynku jednorodzinnego na dz. [...], [...], obręb [...], przy ul. [...] we W..
Głównym zarzutem podniesionym przez skarżącego, jest to, że organy w niniejszej sprawie nie wykazały, że dz. nr ew. [...] położona przy ul. [...], w ramach historycznego układu urbanistycznego osiedla [...] została ujęta w gminnej ewidencji zabytków, a także zarzut braku udokumentowania tego faktu w aktach administracyjnych. Dodatkowo należy wskazać, że skarżący kwestionuje także legalność czynności organu ochrony zabytków, na skutek których karta adresowa układu urbanistycznego "[...]" została włączona do gminnej ewidencji zabytków. Kwestia ta pozostaje poza przedmiotem niniejszego postępowania nieważnościowego. Skarżący może zwrócić się o zbadanie legalności czynności Miejskiego Konserwatora Zabytków we W. w zakresie włączenia karty adresowej układu urbanistycznego [...] do gminnej ewidencji zabytków do WSA we Wrocławiu w trybie określonym w p.p.s.a.
2. W pierwszej kolejności wskazać należy przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszej s[prawie.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy może wystąpić każdy, niezależnie od tego, czy posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny, jej treść stanowi dla inwestora informację o obowiązujących na danym terenie przepisach prawa mających wpływ na sposób zagospodarowania nieruchomości oraz o możliwym sposobie jej zagospodarowania, warunkowanym tymi przepisami (por. wyrok NSA z 17 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2624/19). Decyzja o warunkach zabudowy nie ma charakteru konstytutywnego, gdyż nie tworzy nowego porządku prawnego, ale stanowi informację, co i pod jakimi warunkami, inwestor może na danym terenie wybudować, nie naruszając przepisów prawa i w kontekście wnioskowanego zamierzenia inwestycyjnego.
Decyzję o warunkach zabudowy w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 u.o.z. oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 u.o.z.). Wynikający ze wskazanych przepisów wymóg, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje się "po uzgodnieniu" z określonymi organami oznacza, że nawet odmowa uzgodnienia przez jeden organ współdziałający stanowi przeszkodę do wydania pozytywnej decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 listopada 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 518/19).
Gminna ewidencja zabytków jest prowadzona przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte: 1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru; 2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków; 3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (art. 22 ust. 4 i 5 u.o.z. ). Czynność włączenia do gminnej ewidencji karty adresowej zabytku, uprzednio wpisanego do ewidencji wojewódzkiej, jest czynnością związaną, pochodną w stosunku do czynności włączenia karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków i niezależną od ocen wójta (burmistrza, prezydenta miasta), co do zabytkowego charakteru przedmiotu wpisu do ewidencji. Zatem w sytuacji, gdy wojewódzki konserwator zabytków włączy kartę ewidencyjną zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków, to bezwzględnym obowiązkiem wójta (burmistrza, prezydenta miasta) jest sporządzenie karty adresowej tego zabytku i włączenie jej do gminnej ewidencji zabytków (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 20 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 371/21). Z drugiej strony, w gminnej ewidencji zabytków mogą się znaleźć obiekty i obszary, które nie są ujęte w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Zabytki takie muszą jednak być wyznaczone w porozumieniu z WKZ. Opracowanie karty adresowej zabytku oraz osiągniecie porozumienia z WKZ co do kwestii włączenia jej do zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy, nie oznacza, że zabytek został już ujęty w gminnej ewidencji zabytków. Do tego konieczne jest zgodnie z § 18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem z dnia 26 maja 2011 r. (Dz. U. 2021 r., poz. 56), sprawdzenie, czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym oraz dokonanie aktu włączenia karty adresowej zabytku nieruchomego do gminnej ewidencji zabytków. Czynności te należą do kompetencji organu gminy, tj. wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Jednocześnie wyjaśnić należy, że u.o.z, oraz wydanego na jej podstawie ww. rozporządzenia z dnia 26 maja 2011 r. nie przewidują wydania decyzji, ani postanowień w sprawie włączenia danego zabytku do gminnej ewidencji zabytków. Jednak powinien to być akt, który w sposób jednoznaczny wyraża wolę organu w tym zakresie i który został wydany w określonym dniu. Zatem włączenie zabytku do gminnej ewidencji zabytków powinno mieć materialny wyraz w wydaniu przez właściwy organ gminy aktu o charakterze wewnętrznym, tj. zarządzenia, czy decyzji rozumianej jako akt woli, nie zaś jako zewnętrzny akt administracyjny, ewentualnie inna formalna czynność skutkująca włączeniem karty adresowej zabytku do zasobu gminnej ewidencji zabytków. Konsekwencją ujęcia danego obiektu w gminnej ewidencji zabytków jest obowiązek uzyskania akceptacji organu ochrony zabytków dla planowanych przy nich działań inwestycyjnych, w tym wynikający z przywołanych wyżej przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obowiązek uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Zatem wbrew twierdzeniu skarżącego, zgodnie z art. 60 ust. 1, w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p. projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla działki ew. [...] przy ul. [...] wymagał uzgodnienia przez organ ochrony zabytków. Wynik postępowania uzgodnieniowego ma charakter wiążący dla organu orzekającego w sprawie ustalenia warunków zabudowy, a więc w postępowaniu głównym.
3. Ze stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie wynikają następujące okoliczności mające zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia:
- w zebranym materiale dowodowym znajduje się kopia karty adresowej gminnej ewidencji zabytków opracowanej dla historycznego układu urbanistycznego osiedla w rejonie ulic: al. [...], [...], [...] oraz [...] i rzeki Odry; z karty wynika, że została ona opracowana w lutym 2017 r.;
- w piśmie z 25 stycznia 2021 r. [...] WKZ poinformował skarżącego, że dz. nr ew. [...] położona przy ul. [...] we W. znajduje się na terenie historycznego układu przestrzennego dzielnicy [...], który jest ujęty w wojewódzkiej ewidencji zabytków;
- historyczny układ urbanistyczny osiedla [...] znajdował się wojewódzkiej ewidencji zabytków już w maju 2014 r. (por. pismo [...] WKZ z 7 maja 2014 i zawiadomienie z 18 listopada 2015 r.);
- w piśmie z 25 stycznia 2021 r. [...] WKZ wskazał także, że gminną ewidencję zabytków w imieniu Prezydenta W. prowadzi Miejski Konserwator Zabytków we W. na podstawie zarządzenia Prezydenta W. nr [...] z [...] listopada 2014 r. w sprawie założenia gminnej ewidencji zabytków W.; zgodnie z § 3 ust. 1-4 tego zarządzenia, lista kart adresowych zabytków nieruchomych ujętych w gminnej ewidencji zabytków W. jest prowadzona w formie elektronicznej; listę umieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego W.; dokonywanie zmian na liście nie wymaga zmiany zarządzenia; za aktualność listy odpowiada Miejski Konserwator Zabytków;
- z § 3 ust. 3 i 4 zarządzenia z 24 listopada 2014 r. wynika zatem, że lista kart adresowych zabytków nieruchomych ujętych gminnej ewidencji zabytków jest katalogiem otwartym, który nie wymaga każdorazowej zmiany treści samego zarządzenia; włączanie kolejnych kart adresowych zabytków odbywa się bowiem poprzez aktualizację listy kart adresowych zabytków nieruchomych prowadzonej w formie elektronicznej; momentem włączenia karty adresowej danego zabytku do gminnej ewidencji zabytków W. będzie zatem moment dokonania czynności skutkującej włączeniem karty adresowej na listę kart adresowych prowadzoną elektronicznie (o której mowa w § 3 zarządzenia); włączenie karty adresowej zabytku następuje w oparciu o czynność materialno-techniczną organu, a wydanie zarządzenia potwierdza jedynie dokonanie takiej czynności (por. postanowienie WSA w Warszawie z 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 164/22);
- historyczny układ urbanistyczny osiedla [...] we W. był ujęty w wojewódzkiej ewidencji zabytków już w maju 2014 r. (potwierdza to pismo [...] WKZ z 7 maja 2014 r.);
- następnie historyczny układ urbanistyczny osiedla [...] został ujęty w utworzonej elektronicznie 23 września 2014 r. liście kart adresowych zabytków nieruchomych ujętych w gminnej ewidencji zabytków, która stanowi załącznik do wydanego [...] listopada 2014 r. zarządzenia Prezydenta W. nr [...] (informacje i dokumentacja przekazane drogą elektroniczną przez radcę prawnego E. H. – por. e-maile z 16 i 17 maja 2022 r.).
Biorąc pod uwagę powyższe, zasadnie twierdzą organy, że dz. nr ew. [...] położona przy ul. [...] we W.została włączona do gminnej ewidencji zabytków W. [...]listopada 2014 r. i tym samym była w niej ujęta w dacie wydania przez [...] WKZ postanowienia nr [...], tj. [...] kwietnia 2021 r.
4. W niniejszej sprawie doszło do włączenia historycznego układu urbanistycznego osiedla [...] we W. do gminnej ewidencji zabytków W. [...] listopada 2014 r., pomimo braku opracowania w tej dacie karty adresowej tego zabytku, co zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 maja 2011 r. powinno być pierwszą czynnością w tym procesie. Karta adresowa gminnej ewidencji tego zabytku została opracowana dopiero w lutym 2017 r. Powyższa kolejność czynności nie ma jednak zasadniczego wpływu na skuteczność ujęcia osiedla [...] w gminnej ewidencji zabytków, z uwagi na art. 22 ust. 5 u.o.z. zgodnie z którym w gminnej ewidencji zabytków obligatoryjnie powinny być ujęte zabytki nieruchome znajdujące się wojewódzkiej ewidencji zabytków. Organ gminy nie może nie wpisać do ewidencji gminnej zabytku, który jest wpisany do ewidencji wojewódzkiej. Ze względu na wskazany automatyzm w działaniu organu gminy, nie ma też podstaw do badania cech przedmiotu podlegającego wpisowi pod kątem spełniania ustawowych przesłanek uznania nieruchomości za zabytek. W myśl 22 ust. 5 pkt 2 u.o.z. jedyną przesłanką wpisania obiektu do gminnej ewidencji zabytków jest jego wcześniejsze włączenie do wojewódzkiej ewidencji zabytków (por. wyrok WSA w Lublinie z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 35/21).
W analizowanej sprawie ujęcie w gminnej ewidencji W. zabytkowego osiedla [...] we W. ma związek ze zmianą przepisów u.o.z., która nastąpiła na postawie ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., nr 75, oz. 474). Przepisy tej ustawy weszły w życie w dniu 5 czerwca 2010 r. Na podstawie art. 1 pkt 5 litera a i b ww. ustawy została zmieniona została treść art. 22 u.o.z. Ustęp 4 tego przepisu otrzymał brzmienie: "Wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. Do art. 22 został dodany ust. 5, zgodnie z którym w gminnej ewidencji zabytków obligatoryjnie powinny być ujęte zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków." Ponadto zgodnie z art. 7 ustawy zmieniającej z dnia 18 marca 2010 r., wojewódzcy konserwatorzy zabytków mieli obowiązek w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy przekazać wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) i staroście wykaz zabytków, o których mowa w art. 1 pkt 5 lit. b ww. ustawy z dnia 18 marca 2010 r. oraz wykaz zabytków nieruchomych wyznaczonych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej z dnia 18 marca 2010 r., w terminie 2 lat od dnia przekazania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków, o którym mowa w art. 7, wójt (burmistrz, prezydent miasta) mieli obowiązek założenia gminnej ewidencji zabytków.
Zasadnie twierdzą organy, że to właśnie na tej podstawie prawnej [...] WKZ zawiadomił Prezydenta Miasta W. o wprowadzeniu zmian w wojewódzkiej ewidencji zabytków, poprzez ujęcie w niej historycznego układu urbanistycznego osiedla [...] we W. (por. pisma [...] WKZ z 7 maja 2014 r. i pismo z 18 listopada 2015 r.).
5. Zdaniem Sądu, niezasadne są zarzuty skarżącego odnośnie do naruszenia konstytucyjnie chronionych praw właściciela nieruchomości ujętej w gminnej ewidencji zabytków.
Wskazać należy, że na właściwy organ gminy został nałożony obowiązek niezwłocznego zawiadomienia właściciela lub posiadacza zabytku albo nieruchomości, która przestała być zabytkiem o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków (§ 18 b ust. 1 rozporządzenia). Obowiązek ten dotyczy także sporządzenia nowej karty adresowej i wyłączenia karty adresowej z gminnej ewidencji zabytków. Zawiadomienia o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku będącego historycznym układem urbanistycznym lub ruralistycznym lub o sporządzeniu nowej karty adresowej takiego zabytku, dokonuje się w drodze obwieszczenia umieszczonego stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej. Przepis § 18b w obecnym przywołanym wyżej brzmieniu, wszedł w życie w dniu 19 października 2019 r. Przed tą datą przepisy u.o.z. ani przepisy rozporządzenia z dnia 26 maja 2011 r. nie nakładały na organy gminy (wójta, burmistrza alb prezydenta miasta) ani na organy ochrony zabytków, obowiązku informowania właściciela lub posiadacza nieruchomości o włączeniu jej do gminnej ewidencji zabytków.
Działka nr [...] przy ul. [...] we W. wchodząca w skład historycznego układu urbanistycznego osiedla [...] została ujęta w gminnej ewidencji zabytków W. [...] listopada 2014 r., a więc w dacie poprzedzającej wejście w życie § 18b rozporządzenia z dnia 26 maja 2011 r. Takie zestawienie dat nie pozwala na wsteczne zastosowanie § 18b ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem. Zawiadomienia o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku będącego historycznym układem urbanistycznym lub ruralistycznym, historycznym zespołem budowlanym, terenem, na którym znajduje się znaczna ilość zabytków archeologicznych, lub nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym do gminnej ewidencji zabytków, o włączeniu tej karty, o sporządzeniu nowej karty adresowej takiego zabytku, o zamiarze wyłączenia karty adresowej takiego zabytku z gminnej ewidencji zabytków lub o wyłączeniu tej karty dokonuje się w drodze obwieszczenia umieszczonego na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej.
6. W ocenie Sądu, zasadnie twierdzą organy, że w niniejszej sprawie analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, że postanowienie Ministra z 17 września 2021 r. nie jest obarczone żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zatem kontrolowane w postępowaniu nieważnościowym rozstrzygniecie Ministra odmawiające stwierdzenia nieważności wskazanego postanowienia jest prawidłowe. Wszelkie zarzuty zawarte w skardze należało uznać za bezzasadne albo mogące być przedmiotem odrębnej sprawy sądowoadministracyjnej. Bezzasadne są również zarzuty naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. i art. 80 k.p.a. wskazane w skardze. Zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie okoliczności faktycznych, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się opierał jak i przyczyn, które spowodowały, iż innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ponadto uzasadnienie prawne decyzji musi także zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Oznacza to, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest konieczne dla późniejszego prawidłowego zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego lub ich wykładni w stanie faktycznym sprawy, który nie może budzić żadnych wątpliwości (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2022 r., sygn. akt I GSK 1571/21). W niniejszej sprawie zarówno rozstrzygniecie jak i uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie wskazują również na naruszenia przepisów proceduralnych.
7. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.