VII SA/WA 1519/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Uniwersytetu na decyzję Ministra Edukacji i Nauki dotyczącą przyznania kategorii naukowej A w dyscyplinie nauki fizyczne, uznając prawidłowość postępowania ewaluacyjnego.
Uniwersytet zaskarżył decyzję Ministra Edukacji i Nauki o przyznaniu mu kategorii naukowej A w dyscyplinie nauki fizyczne, kwestionując sposób oceny jego dorobku naukowego. Sąd administracyjny po analizie sprawy uznał, że postępowanie ewaluacyjne, w tym dodatkowa ocena ekspercka, zostało przeprowadzone prawidłowo, a zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych i merytorycznych nie zasługują na uwzględnienie. W konsekwencji sąd oddalił skargę.
Przedmiotem skargi Uniwersytetu L. była decyzja Ministra Edukacji i Nauki z dnia 9 lutego 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję z 29 lipca 2022 r. o przyznaniu skarżącemu kategorii naukowej A w dyscyplinie nauki fizyczne. Uniwersytet zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia w zakresie oceny wpływu działalności naukowej (kryterium III) oraz niedokonanie wymaganej dodatkowej oceny eksperckiej przy ustalaniu możliwości uzyskania kategorii A+. Skarżący podniósł również zarzuty dotyczące nierzetelności i nieprzejrzystości ewaluacji oraz naruszenia przepisów KPA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy, uznał skargę za niezasadną. Sąd stwierdził, że postępowanie ewaluacyjne, przeprowadzone zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz rozporządzeniem wykonawczym, było prawidłowe. W szczególności sąd ocenił, że dodatkowa ocena ekspercka, mimo że zakończyła się negatywnymi opiniami obu ekspertów, została przeprowadzona zgodnie z przepisami, a jej wynik nie pozwolił na przyznanie kategorii A+. Sąd podkreślił, że nie jest uprawniony do merytorycznej oceny opinii ekspertów, a jedynie do kontroli proceduralnej. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z poszanowaniem przepisów prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, ocena ta została dokonana prawidłowo przez ekspertów, którzy wskazali na niekompletność i niedostateczną jakość dowodów wpływu, co uzasadniało brak przyznania punktów.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej oceny opinii ekspertów w zakresie jakości działalności naukowej. W tym przypadku ocena została przeprowadzona przez dwóch ekspertów, którzy dostatecznie określili powody braku punktacji, wskazując na niekompletność i niedostateczną jakość dowodów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (39)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pr.s.w. art. 269 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
pr.s.w. art. 269 § ust. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Pomocnicze
przepisy wprowadzające art. 324 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
pr.s.w. art. 267 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
pr.s.w. art. 265 § ust. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
pr.s.w. art. 265 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
rozporządzenie ewaluacyjne art. 8
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej
rozporządzenie ewaluacyjne art. 16 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej
rozporządzenie ewaluacyjne art. 16 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej
rozporządzenie ewaluacyjne art. 16 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej
rozporządzenie ewaluacyjne art. 17 § ust. 5
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej
rozporządzenie ewaluacyjne art. 24 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej
rozporządzenie ewaluacyjne art. 24 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej
rozporządzenie ewaluacyjne art. 22 § ust. 1 pkt 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej
rozporządzenie ewaluacyjne art. 22 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej
rozporządzenie ewaluacyjne art. 22 § ust. 6
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej
rozporządzenie ewaluacyjne art. 23 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej
rozporządzenie ewaluacyjne art. 23 § ust. 11
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej
rozporządzenie ewaluacyjne art. 27 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej
rozporządzenie ewaluacyjne art. 28 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej
rozporządzenie ewaluacyjne art. 28 § ust. 4
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej
rozporządzenie ewaluacyjne art. 28 § ust. 5
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej
rozporządzenie ewaluacyjne art. 28 § ust. 7
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej
pr.s.w. art. 266
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
pr.s.w. art. 267 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
pr.s.w. art. 267 § ust. 1 pkt 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
pr.s.w. art. 268 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
pr.s.w. art. 67 § ust. 1 pkt 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów rozporządzenia w zakresie oceny wpływu działalności naukowej. Zarzuty dotyczące niedokonania wymaganej dodatkowej oceny eksperckiej w postępowaniu odwoławczym. Zarzuty dotyczące nierzetelności i nieprzejrzystości ewaluacji. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA.
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny trafności opinii ekspertów postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją, które to szczegółowo uregulowano m.in. w rozporządzeniu ewaluacja "kończy" uchwała KEN w sprawie proponowanych kategorii naukowych
Skład orzekający
Joanna Gierak-Podsiadły
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
sędzia
Iwona Ścieszka
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ewaluacji jakości działalności naukowej, procedury administracyjnej w sprawach o przyznanie kategorii naukowych oraz zakresu kontroli sądów administracyjnych nad decyzjami Ministra Edukacji i Nauki w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania ewaluacyjnego w szkolnictwie wyższym i nauce, z uwzględnieniem szczegółowych przepisów rozporządzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania uczelni wyższych – ewaluacji naukowej i przyznawania kategorii naukowych. Choć jest to kwestia specjalistyczna, ma znaczenie dla środowiska akademickiego i może być interesująca dla prawników zajmujących się prawem oświatowym i administracyjnym.
“Uniwersytet przegrywa w sądzie batalię o wyższą kategorię naukową – kluczowa była ocena ekspertów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1519/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-10-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Gierak-Podsiadły /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6148 Działalność badawczo-rozwojowa
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 574
art. 269 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Asesor WSA Iwona Ścieszka Protokolant: st. specjalista Joanna Piątek-Macugowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2023 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu [....] na decyzję Ministra Edukacji i Nauki z dnia 9 lutego 2023 r. nr 210/606/2022-1 w przedmiocie przyznania kategorii naukowej A w dyscyplinie nauki fizyczne oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Uniwersytetu L. ("skarżący") jest decyzja Ministra Edukacji i Nauki ("MEiN", "Minister") nr 210/606/2022-1 z 9 lutego 2023 r. w sprawie przyznania kategorii naukowej, wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Minister Edukacji i Nauki decyzją nr 210/606/2022 z 29 lipca 2022 r., na podstawie art. 269 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 574 ze zm. – dalej: "pr.s.w.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej: "k.p.a."), przyznał Uniwersytetowi L. kategorię naukową A w dyscyplinie nauki fizyczne.
W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że Komisja Ewaluacji Nauki przeprowadziła ewaluację na podstawie zawartych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on informacji dotyczących działalności Uniwersytetu L. według stanu na dzień 31 grudnia 2021 r., dostępnych w tym systemie na dzień 31 stycznia 2022 r. Zgodnie z art. 324 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm. – dalej: "przepisy wprowadzające") ewaluacja obejmowała lata 2017-2021.
Dalej Minister wskazał, że Komisja Ewaluacji Nauki dokonała odrębnej oceny działalności naukowej skarżącego w dyscyplinie naukowej nauki fizyczne w każdym z podstawowych kryteriów ewaluacji określonych w art. 267 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a opinie i stanowiska zostały wprowadzone do systemu POL-on, w którym skarżąca sprawozdawała swoje osiągnięcia, w module SEDN – System Ewaluacji Dorobku Naukowego, dedykowanym temu celowi. Na podstawie wyników ewaluacji Komisja Ewaluacji Nauki podjęła uchwałę nr 21/2022 z 9 czerwca 2022 r., w której zaproponowała przyznanie skarżącemu w dyscyplinie nauki fizyczne kategorii naukowej A.
Minister - po zapoznaniu się z osiągnięciami naukowymi skarżącego i wynikami dokonanej przez Komisję oceny jakości jej działalności naukowej - stwierdził, że na podstawie danych wprowadzonych przez skarżącego do systemu POL-on ustalił, że według stanu na dzień 31 grudnia 2021 r. zatrudniał on 32,25 osób prowadzących działalność naukową w dyscyplinie nauki fizyczne, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie, a zatem – zgodnie z art. 265 ust. 4 w zw. z art. 265 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce – działalność naukowa prowadzona przez skarżącego w tej dyscyplinie podlegała ewaluacji z mocy prawa.
MEiN wyjaśnił również sposób ustalenia liczby N, a więc liczby pracowników prowadzących u skarżącego działalność naukową w dyscyplinie nauki fizyczne, którzy wskazali tę dyscyplinę w oświadczeniu, o którym mowa w art. 343 ust. 7 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, oraz złożyli oświadczenie, o którym mowa w art. 265 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Minister ustalił zatem, że liczba N wynosi 31,8.
Organ wskazał także, że poziom naukowy prowadzonej działalności naukowej (kryterium I) ocenia się uwzględniając osiągnięcia naukowe wskazane w § 8 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej (Dz. U. z 2022 r., poz. 661; "rozporządzenie"), tj. artykuły naukowe, monografie naukowe, rozdziały w monografiach naukowych i redakcje naukowe tych monografii, przyznane patenty na wynalazki, prawa ochronne na wzory użytkowe oraz wyłączne prawa hodowców do odmian roślin. Podał, że zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia, dla każdej publikacji naukowej ustala się jednostkowy udział każdego autora w danej publikacji. Sposób ustalania udziału jednostkowego określa § 16 ust. 2 i 3 rozporządzenia. W przypadku publikacji wieloautorskiej, udział jednostkowy zależy od całkowitej wartości punktowej publikacji naukowej, przeliczeniowej wartości punktowej publikacji naukowej, ustalonej zgodnie z przepisami § 13-15 rozporządzenia, a także liczby współautorów będących osobami, o których mowa w § 11 ust. 1 rozporządzenia, którzy upoważnili ewaluowany podmiot do wykazania publikacji naukowej w danej dyscyplinie naukowej. Zgodnie z § 17 ust. 5 rozporządzenia, suma udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych uwzględnianych w ocenie w dyscyplinie naukowej nauki fizyczne nie mogła być większa niż 3-krotność liczby N, czyli 95,4. W związku z powyższym, w ocenie skarżącego w ramach kryterium I uwzględnionych mogło być nie więcej niż 95,4 udziałów jednostkowych w publikacjach naukowych autorstwa albo współautorstwa osób, o których mowa w § 11 ust. 1 rozporządzenia.
W ocenie Ministra udziały jednostkowe poszczególnych autorów publikacji uwzględnionych w ewaluacji, a także wartość punktowa tych udziałów zostały obliczone przez Komisję Ewaluacji Nauki w sposób prawidłowy, zgodnie z rozporządzeniem. Organ w tym zakresie wyjaśnił, że na podstawie informacji wprowadzonych do systemu POL-on, algorytm optymalizujący, o którym mowa w § 24 ust. 1 rozporządzenia, dokonał wyboru osiągnięć stanowiących podstawę ewaluacji, w sposób zapewniający uzyskanie maksymalnego wyniku punktowego przy uwzględnieniu warunków określonych w § 17, § 18 oraz § 34-36. W dniu 10 lutego 2022 r. skarżący otrzymał w systemie POL-on wykaz osiągnięć wybranych w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego. Zgodnie z § 24 ust. 3 rozporządzenia, kierownik skarżącego mógł wskazać do oceny inne osiągnięcia niż wybrane w wyniku zastosowania algorytmu optymalizującego. Skarżący skorzystał z tej możliwości. Z tego względu Minister wskazał, że w ocenie w kryterium I uwzględniono tylko osiągnięcia naukowe wskazane w opisany sposób. Następnie osiągnięcia wskazane przez skarżącego do objęcia ewaluacją w dyscyplinie nauki fizyczne zostały poddane ocenie Komisji Ewaluacji Nauki, która swoje stanowisko w odniesieniu do poszczególnych osiągnięć zamieściła w systemie POL-on, w module SEDN.
Po zapoznaniu się z informacjami dotyczącymi osiągnięć publikacyjnych skarżącego przedstawionych do ewaluacji oraz po szczegółowym przeanalizowaniu wyników oceny dokonanej przez Komisję Ewaluacji Nauki, Minister w pełni podzielił stanowisko Komisji Ewaluacji Nauki. Minister stwierdził, że punktacja dla osiągnięć zaakceptowanych przez Komisję Ewaluacji Nauki została ustalona w sposób prawidłowy, zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami. Równocześnie Minister zgodził się z oceną Komisji Ewaluacji Nauki, że jedno ze zgłoszonych przez skarżącego osiągnięć nie spełnia warunków określonych w rozporządzeniu. Biorąc pod uwagę informacje wprowadzone przez skarżącego do systemu POL-on, Minister stwierdził, że Komisja Ewaluacji Nauki zasadnie nie uwzględniła w ewaluacji 1 artykułu naukowego o numerze ID: 106280 uznając, że osiągnięcie to nie miało związku z zatrudnieniem autora/współautora u skarżącego lub odbywaniem przez niego kształcenia w szkole doktorskiej prowadzonej przez skarżącego. Na podstawie danych w systemie POL-on stwierdzono, że data publikacji jest wcześniejsza niż data zatrudnienia pracownika będącego autorem lub współautorem publikacji w ewaluowanym podmiocie lub rozpoczęcia kształcenia w szkole doktorskiej.
W związku z powyższym, Minister uznał, że liczba punktów za uwzględnione w ocenie udziały jednostkowe w publikacjach wyniosła ostatecznie 10.959 punktów. Podał również, że skarżący wykazał 32 patenty na wynalazki, nie wykazał natomiast innych praw ochronnych. Komisja Ewaluacji Nauki uwzględniła wszystkie zgłoszone patenty na wynalazki, przyznając za nie 2025 punktów. Minister przychylił się do stanowiska Komisji Ewaluacji Nauki i uznał, że ocena ww. osiągnięć została dokonana w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami. W efekcie dokonanej oceny, za patenty na wynalazki skarżącemu przyznano 2025 punktów. W związku z powyższym, w ramach oceny w kryterium I skarżącemu w dyscyplinie nauki fizyczne przyznano łącznie 12.984 punkty. Oznacza to, że ocena skarżącego w kryterium I ewaluacji ustalona zgodnie z zależnością określoną § 21 rozporządzenia wyniosła QI = 408,3.
Dalej Minister wskazał, że w kryterium II "Efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych" uwzględnia się projekty, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, a także przychody z tytułu komercjalizacji wyników badań naukowych lub prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami oraz przychody z tytułu usług badawczych świadczonych na zlecenie podmiotów nienależących do systemu szkolnictwa wyższego i nauki. Spośród wskazanych przez skarżącego w systemie POL-on osiągnięć Komisja Ewaluacji Nauki pozytywnie zaopiniowała 21 projektów, przyznając 411,9 punktu. Ustalając punktację stosowano przeliczniki punktowe określone w § 22 ust. 4 rozporządzenia, z uwzględnieniem zwiększeń punktacji wynikających z ust. 6.
Minister wyjaśnił, że w systemie POL-on, w którym skarżący sprawozdawał wszystkie realizowane projekty, w module SEDN zapewniono skarżącemu dostęp do szczegółowego wykazu uwzględnionych projektów wraz z punktacją za każdy z nich, wynikającą z przywołanych wyżej przepisów rozporządzenia. Skarżący nie przedstawił przychodów z tytułu komercjalizacji wyników badań naukowych lub prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami. Sprawozdał natomiast przychody z tytułu 2 usług badawczych świadczonych na zlecenie podmiotów nienależących do systemu szkolnictwa wyższego i nauki. Komisja Ewaluacji Nauki uwzględniła 2 ww. osiągnięcia zgłoszone przez skarżącego. Wobec tego Minister uznał, że na podstawie § 22 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, przy ustalaniu punktacji za ww. osiągnięcia stosowano przelicznik 1 pkt za 10 000 zł przychodu. Równocześnie, liczba punktów, jakie podmiot może uzyskać za te osiągnięcia, nie może przekroczyć 10-krotności liczby N. W związku z tym, skarżący uzyskał z tytułu ww. przychodów 0,3 punktu. Łącznie, za osiągnięcia skarżącego w ramach kryterium II ewaluacji przyznano 412,2 punktu. Oznacza to, że ocena skarżącego w kryterium II ewaluacji, ustalona zgodnie z zależnością określoną § 22 ust. 9 rozporządzenia, wyniosła QII = 12,96.
I dalej Minister podał, że w ramach oceny w kryterium III "Wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki", zgodnie z § 23 ust. 3 rozporządzenia, skarżący był zobowiązany przedstawić do oceny 2 opisy wpływu. Minister wskazał, że skarżący przedstawił wymagane opisy wpływu oraz dowody wpływu – podlegały one ocenie przez 2 ekspertów powołanych przez Ministra na wniosek Przewodniczącego Komisji Ewaluacji Nauki. Ocena za "Rozwój globalnych technologii opartych o materiały o zredukowanej geometrii: aspekty przemysłowe, naukowe i popularyzatorskie" wyniosła 55 pkt, w tym 30 pkt za zasięg wpływu i 25 pkt za znaczenie wpływu. Eksperci uznali jednak, że interdyscyplinarność badań naukowych lub prac rozwojowych miała kluczowe znaczenie dla powstania danego wpływu. W związku z tym, ostateczną ocenę opisu wpływu zwiększono o 20% do wysokości 66 pkt. Ocena zaś za "Poprawę bezpieczeństwa pracy w zakresie ochrony radiologicznej personelu w zakładach medycyny nuklearnej" wyniosła 0 pkt, w tym 0 pkt za zasięg wpływu i 0 pkt za znaczenie wpływu. Eksperci nie uznali bowiem ww. opisu wpływu ze względu na niekompletność i niedostateczną jakość dowodów wpływu. W związku z powyższym, ocena skarżącego w III kryterium ewaluacji, ustalona – zgodnie z § 23 ust. 11 rozporządzenia – jako średnia arytmetyczna uzyskanych przez skarżącego ocen opisów wpływu, wynosi QIII = 33.
Następnie Minister wskazał, że zgodnie z § 27 ust. 1 rozporządzenia, Komisja Ewaluacji Nauki określiła kategorię naukową proponowaną dla skarżącego w dyscyplinie naukowej nauki fizyczne na podstawie porównania przyznanych mu ocen, w ramach poszczególnych kryteriów ewaluacji, z odpowiednimi wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowych A, B+ i B, stosując algorytm określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Do porównania zastosowano próg pełnego przewyższania G, ustalony przez Komisję Ewaluacji Nauki uchwałą nr 15/2022 z dnia 27 kwietnia 2022 r. w wysokości 0,3. Wartości referencyjne oznaczają zestaw referencyjnych wartości ocen punktowych określonych dla każdego z kryteriów ewaluacji działalności naukowej, służących kwalifikacji podmiotów prowadzących działalność naukową w ramach danej dyscypliny do kategorii naukowych A, B+, B lub C.
Minister podał też, że biorąc pod uwagę przesłanki określone w § 26 ust. 2 rozporządzenia, Komisja Ewaluacji Nauki uchwałą nr 15/2022 z dnia 27 kwietnia 2022 r. określiła proponowane wartości referencyjne dla poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych. Na podstawie powyższej propozycji, biorąc pod uwagę specyfikę prowadzenia działalności naukowej w tych dyscyplinach, w dniu 13 maja 2022 r. Minister Edukacji i Nauki ustalił wartości referencyjne dla kategorii naukowych A, B+ i B dla poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych. Całkowity wynik punktowy porównania ocen, jakie skarżący uzyskał w poszczególnych kryteriach z tytułu prowadzenia działalności naukowej w dyscyplinie nauki fizyczne, z każdą z odpowiednich wartości referencyjnych, został obliczony z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom ewaluacji – zgodnie z tabelą nr 2 w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Dokonane z uwzględnieniem wag porównanie ocen uzyskanych przez skarżącego w dyscyplinie nauki fizyczne według poszczególnych kryteriów z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej A dało całkowity wynik punktowy 20, porównanie z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej B+ dało całkowity wynik punktowy 20, a porównanie z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowej B dało całkowity wynik punktowy 43,8. Uzyskane wyniki punktowe, zgodnie z § 27 rozporządzenia, stanowiły podstawę do zaliczenia działalności naukowej skarżącego w dyscyplinie nauki fizyczne do kategorii naukowej A.
MEiN zwrócił uwagę, że w celu wyłonienia ewaluowanych podmiotów, których działalność naukowa prowadzona w ramach poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych zostanie zaliczona do kategorii naukowej A+, zgodnie z § 28 ust. 3 rozporządzenia, Komisja Ewaluacji Nauki ustaliła w każdej dyscyplinie nauki i sztuki próg procentowy służący do kwalifikacji kandydatów. Wartość progu procentowego uzależniono od pozycji nauki polskiej w danej dyscyplinie w ten sposób, że wyższa pozycja w międzynarodowej bazie S.(S.) skutkowała niższą wartością progu procentowego. Dla dyscypliny nauki fizyczne, Komisja Ewaluacji Nauki uchwałą nr 17/2022 z dnia 9 maja 2022 r. ustaliła próg procentowy służący do wyłonienia kandydatów do kategorii A+ wynoszący 86%. Ocena działalności skarżącego w ramach kryterium I ewaluacji wynosi 100% oceny najwyżej ocenionego podmiotu w kryterium I w tej dyscyplinie, która wyniosła 408,3. Wobec powyższego Komisja Ewaluacji Nauki stwierdziła, że działalność naukowa skarżącego w dyscyplinie nauki fizyczne kwalifikuje go do ubiegania się o kategorię naukową A+, a zatem skarżący podlegał dodatkowej ocenie eksperckiej, o której mowa w § 28 rozporządzenia.
Komisja przeprowadziła, zgodnie z § 28 ust. 4 rozporządzenia, dodatkową ocenę działalności naukowej skarżącego na podstawie analizy wyników działalności naukowej, z uwzględnieniem międzynarodowego znaczenia osiągnięć naukowych albo artystycznych, ich wpływu na rozwój cywilizacyjny, w tym rozwój kultury i sztuki, w porównaniu do jakości i efektów działalności naukowej prowadzonej w ramach tej dyscypliny przez wiodące europejskie ośrodki naukowe o zbliżonym potencjale naukowym. Ocena została dokonana przez dwóch ekspertów, w tym jednego pochodzącego ze znaczącego zagranicznego ośrodka naukowego, powołanych przez Ministra na wniosek Przewodniczącego Komisji Ewaluacji Nauki. Ocenę przeprowadzono z uwzględnieniem parametrów określonych w § 28 ust. 5 rozporządzenia. Minister zauważył, że zgodnie z § 28 ust. 7 rozporządzenia, każdy z oceniających skarżącego ekspertów mógł wyrazić pozytywną albo negatywną opinię w sprawie zaliczenia działalności naukowej prowadzonej przez skarżącego w ramach ewaluowanej dyscypliny naukowej albo artystycznej do kategorii naukowej A+.
Minister podał, że obydwaj eksperci uznali, że działalność naukowa skarżącego nie uprawnia go do uzyskania w dyscyplinie nauki fizyczne kategorii naukowej A+. W dorobku naukowym skarżącego w naukach fizycznych jest tylko kilka artykułów w znanych czasopismach branżowych. Tylko jeden projekt został sfinansowany przez instytucję zagraniczną. Eksperci również wskazali, że skarżący nie otrzymał żadnych dotacji na badania z Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych. Pomimo podejmowanych przez skarżącego działań, wynik porównania skarżącego do wiodących europejskich ośrodków badawczych o podobnym potencjale naukowym nie pozwala zakwalifikować go do kategorii A+.
Uzasadnienie ocen ekspertów znajduje się w systemie POL-on, w module SEDN. W oparciu o oceny ekspertów oraz analizę osiągnięć, Komisja Ewaluacji Nauki uznała, że wyniki działalności skarżącego w dyscyplinie nauki fizyczne nie uzasadniają przyznania kategorii A+. Wobec tego Minister stwierdził, że ocena została przeprowadzona przez Komisję Ewaluacji Nauki zgodnie z przepisami ustawy i rozporządzenia, zaakceptował w całości wyniki oceny osiągnięć naukowych skarżącego w ewaluowanej dyscyplinie i nie przedstawił uwag do jej wyników. W ocenie Ministra, wynik przeprowadzonej oceny pozwala na przyznanie skarżącemu kategorii naukowej A w dyscyplinie nauki fizyczne.
Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Edukacji i Nauki decyzją nr 210/606/2022-1 z 9 lutego 2023 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 269 ust. 1 i 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, utrzymał w mocy własną decyzję z 29 lipca 2022 r.
Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji Minister przekazał wniosek skarżącego do zaopiniowania przez Komisję Ewaluacji Nauki. Porównanie wyników ponownej oceny z wartościami referencyjnymi dla kategorii naukowych A, B+ i B wykazało, że skarżącemu w dyscyplinie nauki fizyczne powinna zostać przyznana kategoria naukowa A i taką kategorię Komisja Ewaluacji Nauki zaproponowała w uchwale nr 28/2022 z 10 listopada 2022 r.
W dalszej części Minister ponownie przeanalizował oceny skarżącego w ramach trzech kryteriów ewaluacji i szczegółowo wyjaśnił podstawy ustalenia tych ocen. Organ w całości powtórzył również argumentację dotyczącą wyłonienia ewaluowanych podmiotów, których działalność naukowa prowadzona w ramach poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych zostanie zaliczona do kategorii naukowej A+ i związane z tym podstawy niezaliczenia skarżącego do tej kategorii naukowej. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister wskazał, że Komisja Ewaluacji Nauki zapoznała się z argumentami przedstawionymi we wniosku oraz ponownie przeanalizowała wyniki działalności naukowej skarżącego, z uwzględnieniem międzynarodowego znaczenia osiągnięć naukowych, ich wpływu na rozwój cywilizacyjny, w porównaniu do jakości i efektów działalności naukowej prowadzonej w ramach tej dyscypliny przez wiodące europejskie ośrodki naukowe o zbliżonym potencjale naukowym. W tym zakresie Komisja Ewaluacji Nauki uznała, że liczba artykułów o wartości punktowej 200 i 140 pkt (66 prac) autorstwa albo współautorstwa osób, o których mowa w § 11 ust. 1 rozporządzenia, jest znacząca, jednak niewyróżniająca się na tle innych podmiotów w dyscyplinie nauki fizyczne. Niemniej jednak Komisja Ewaluacji Nauki zauważyła potencjał skarżącego wyrażający się w tematyce prac i ich międzynarodowym znaczeniu, zwracając jednocześnie uwagę, że część opublikowanych artykułów dotyczy badań z obszaru astrofizyki.
Minister zwrócił dalej uwagę, że w ramach kryterium I skarżący uzyskał najwyższą punktację, którą zawdzięcza w znacznej mierze przyznanym patentom. Są to patenty krajowe (17) lub współautorstwo patentów (15). Podał, że biorąc pod uwagę sumę punktów uzyskanych za publikacje, skarżący lokuje się na 10 miejscu. Średnia liczba cytowań na pracę, za lata 2017-2021, według bazy WoS jest niższa w porównaniu z wiodącymi ośrodkami takimi jak: Uniwersytet K. w P. (Europa wschodnia) i Uniwersytet G. we F.. Według bazy Scopus, w systemie SciVal, publikacje pracowników skarżącego z okresu 2017-2021 uzyskały średni wskaźnik cytowań (Field-Weighted Citation Impact) wynoszący na dzień sporządzania oceny 0.99. Jest to wynik bliski średniej (odpowiadającej wartości 1) i wyraźnie niższy niż uzyskany przez wiodące w dyscyplinie podmioty (1.50 – 2.23). Również liczba publikacji w czasopismach naukowych znajdujących się w górnych 10% (Output in Top 10% Citation Percentiles) równa 7.4% jest znacząco niższa od wyników wiodących w dyscyplinie podmiotów (17.2% - 18.6%). Minister wskazał, że porównania dokonano również za pomocą rankingu SCIMAGO, w którym skarżący zajmuje w dyscyplinie "Physics and Astronomy" 626 miejsce na świecie (112 w Europie wschodniej). Uniwersytet K. w P. lokuje się na 448 miejscu (21 w Europie wschodniej), a Uniwersytet G. we F. na 433 miejscu. Zdaniem Komisji Ewaluacji Nauki, skarżący ma osiągnięcia naukowe mniejsze w porównaniu z wiodącymi ośrodkami w Europie.
Dalej MEiN podał, że analizując liczbę projektów, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 1 lit. a, ze szczególnym uwzględnieniem projektów finansowanych przez Europejską Radę do Spraw Badań Komisja Ewaluacji Nauki zauważyła, że spośród 21 projektów naukowych część była realizowana we współpracy międzynarodowej. Są to dobre i bardzo dobre projekty, w tym kilka wyróżniających się, takich jak astrofizyczne: M., PIERRE AUGER oraz jądrowe: n_ToF. Tylko jeden projekt był finansowany przez instytucje zagraniczne lub międzynarodowe. Brak wyróżniających się rangą projektów ERC. Ten wynik dał skarżącemu 20 miejsce pośród wszystkich 33 podmiotów ewaluowanych w dyscyplinie nauki fizyczne. Minister wskazał również, że Komisja Ewaluacji Nauki przeanalizowała także znaczenie wyników działalności naukowej dla rozwoju gospodarczego kraju, dla zwiększenia konkurencyjności i innowacyjności polskiej gospodarki (kryterium III). Tu zgłoszone zostały dwa opisy wpływu. Jeden dotyczący "Rozwoju globalnych technologii opartych o materiały o zredukowanej geometrii: aspekty przemysłowe, naukowe i popularyzatorskie" - te badania mają na razie bardziej charakter badań podstawowych niż aplikacyjnych. Dotyczą możliwych zastosowań i mogą skutkować takimi zastosowaniami dopiero w przyszłości. Drugi opis dotyczy "Poprawy bezpieczeństwa pracy w zakresie ochrony radiologicznej personelu w zakładach medycyny nuklearnej". Te prace są istotne, ale ich zasięg jest ograniczony do placówek medycyny nuklearnej, w której wykonywane są procedury z użyciem radionuklidów. Według opisu obejmują "rekomendacje dla pracowników zakładu medycyny nuklearnej" oraz "programy szkoleń dla pracowników ośrodków produkujących radionuklidy". Nie jest oczywisty ich związek z badaniami naukowymi. Zdecydowało to o odległym miejscu w tym kryterium pośród wszystkich podmiotów ewaluowanych w dyscyplinie nauki fizyczne.
Finalnie Minister uznał, że ocena została przeprowadzona przez Komisję Ewaluacji Nauki zgodnie z przepisami ustawy i rozporządzenia, zaakceptował w całości wyniki oceny osiągnięć naukowych skarżącego w ewaluowanej dyscyplinie i nie przedstawił uwag do jej wyników.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Ministra Edukacji i Nauki skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie; wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) § 23 rozporządzenia poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny ewaluacyjnej w kryterium III w zakresie opisu wpływu "Poprawa bezpieczeństwa pracy w zakresie ochrony radiologicznej personelu w zakładach medycyny nuklearnej" bez wskazania konkretnych przesłanek uzasadniających negatywną ocenę wskazanego wpływu;
2) § 28 rozporządzenia ewaluacyjnego w związku z art. 269 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez niedokonanie w ramach procedury ponownego rozpatrzenia sprawy dodatkowej oceny eksperckiej przez dwóch ekspertów w zakresie ustalenia czy skarżący jako podmiot zaliczony do kategorii A w dyscyplinie nauki fizyczne, może ubiegać się o uzyskanie kategorii A+, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez pozbawienie skarżącego prawa do kompleksowej oceny eksperckiej będącej podstawą do uzyskania kategorii A+ w dyscyplinie nauki fizyczne;
3) art. 266 w zw. z art. 267 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez przyznanie kategorii naukowej A skarżącemu w dyscyplinie nauki fizyczne w sposób nierzetelny i nieprzejrzysty;
4) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie;
5) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej;
6) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie wszechstronną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na uznaniu, że przyznana kategoria naukowa A w dyscyplinie nauki fizyczne została określona w sposób prawidłowy;
7) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji w sposób niewyczerpujący i niezindywidualizowany, które to uchybienia uniemożliwiają ocenę, czy zawarte w decyzji rozstrzygnięcie nie zapadło z przekroczeniem granic uznania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi ww. zarzuty zostały rozwinięte. Skarżący podniósł w szczególności, że zastrzeżenia budzi ocena ekspertów w kryterium III, dotycząca opisu wpływu "Poprawa bezpieczeństwa pracy w zakresie ochrony radiologicznej personelu w zakładach medycyny nuklearnej". Podał, że podstawą do rekomendacji przedstawionych w tym opisie skutków wpływu były badania naukowe, których konsekwencją były nie tylko publikacje wyróżnione w opisie, ale również publikacje z zakresu tej tematyki opublikowane w czasopismach o zasięgu międzynarodowym, które w tym miejscu wymienił. Wskazał, że przywołane prace udowadniają, że badania naukowe w zakresie poprawy bezpieczeństwa personelu w medycynie nuklearnej nie ograniczają się jedynie do zakresu narażenia rąk pracowników, ale obejmują wszystkie aspekty istotne z punktu widzenia ochrony radiologicznej. Istotność badań w tym zakresie podkreślają niedawno dokonane zmiany legislacyjne w zakresie prawa atomowego. O jakości badań świadczą również liczne granty badawcze, których beneficjentami są pracownicy Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej, w tym granty które rozpoczęły się przed 2017 r., co miało wpływ na umiędzynarodowienie badań w dyscyplinie nauki fizyczne. Powyższe nie zostało wzięte pod uwagę przez ekspertów, co mogło prowadzić do wybiórczej analizy przesłanek przy ocenie wskazanego opisu wpływu.
Skarżący podniósł także, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł zastrzeżenia do oceny eksperckiej dokonanej na potrzeby oceny możliwości przyznania skarżącemu kategorii naukowej A+ w dyscyplinie nauki fizyczne. W dodatkowej ocenie eksperckiej uznano, że działalność naukowa nie uprawnia go do uzyskania w dyscyplinie nauki fizyczne kategorii naukowej A+. Jeden z zarzutów stwierdza, że w dorobku naukowym skarżącego w dyscyplinie nauki fizyczne jest tylko "kilka artykułów w znanych czasopismach branżowych", ale nie zostało to poparte informacją jakie kryteria były brane pod uwagę przy wyborze grupy czasopism określonych terminem "znane branżowe czasopisma". Skarżący stwierdził, że jedynym mierzalnym wyznacznikiem w tym zakresie jest oficjalna lista czasopism z punktacją MEiN oraz, że w okresie ewaluacji wykazał kilkanaście prac z punktacją MEiN 200 i 50 punktów będącą wyznacznikiem znanych czasopism branżowych. Podniósł dalej, że decyzja wydana w pierwszej instancji wskazywała również na kwestię braku grantów z ERC, ale zauważył, że nie był to warunek konieczny do spełnienia do uzyskania kategorii naukowej A+. Podał, że nie wszystkie ośrodki z tą kategorią posiadają takiej projekty oraz, że realizuje inne duże granty międzynarodowe o porównywalnym, jeśli nie większym znaczeniu światowym, a jeden z pracowników jest koordynatorem S.2 w projekcie M. oraz członkiem E. i C.. Skarżący wskazał także, że istotne znaczenie ma też fakt prowadzenia szerokiej współpracy o zasięgu globalnym w takimi m.in. jednostkami jak: University of C. (Nowa Zelandia), University of I. at U. (USA), O. University (Japonia), która przekłada się na bardzo wysoki poziom naukowy prowadzonych prac badawczych.
Skarżący wskazał nadto na istotną wadę proceduralną polegającą na niedokonaniu oceny eksperckiej określonej w § 28 ust. 1 rozporządzenia przez dwóch ekspertów w postępowaniu drugiej instancji.
Wskazał również, że szczegółowe kryteria ewaluacji powinny być znane przed początkiem okresu ewaluowanego, a jeśli nawet okazało się to niemożliwe, to wówczas kryteria i zasady ewaluacji ogłoszone później powinny pozostać niezmienne do końca okresy podlegającego ocenie. Standardy te nie zostały zachowane, a dowodem są liczne zmiany rozporządzenia - obejmujące w szczególności zmiany listy czasopism i wydawnictw punktowanych, w których dochodziło do zmiany punktacji, co uzasadnia stwierdzenie o braku rzetelności i przejrzystości ewaluacji.
Odpowiadając na ww. skargę, organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Stanowisko to uzupełnił pismem procesowym z 24 października 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przed rozwinięciem tej oceny Sąd zauważa, że kontrolował w niniejszej sprawie decyzję Ministra Edukacji i Nauki nr 210/606/2022-1 z 9 lutego 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję własną tego organu z 29 lipca 2022 r. nr 210/606/2022 o przyznaniu skarżącemu kategorii naukowej A w dyscyplinie nauki fizyczne.
Decyzja ta została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, ustawy z dna 3 lipca 2018 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, i przepisy wykonawcze zawarte w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej. Wydanie tej decyzji poprzedziła ewaluacja jakości działalności naukowej przeprowadzona przez Komisję Ewaluacji Nauki, na podstawie zawartych w systemie POL-on informacji dotyczących działalności skarżącego, dostępnych w tym systemie na dzień 31 stycznia 2022 r. Ewaluacja objęła lata 2017-2021, a przeprowadzona została wg trzech kryteriów określonych w art. 267 ust. 1 ww. ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (doprecyzowanych w powołanym powyżej rozporządzeniu). Wobec tego, że ustalono, że skarżący na dzień 31 grudnia 2021 r. zatrudniał 32,25 osób prowadzących działalność naukową w dyscyplinie nauki fizyczne (w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy związanej z prowadzeniem działalności naukowej w tej dyscyplinie), działalność naukowa skarżącego w tej dyscyplinie podległa ewaluacji z mocy prawa – art. 265 ust. 4 i art. 265 ust. 1 ww. ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Dalej i co istotne, Komisja przeprowadzając ewaluację działalności naukowej skarżącego w ww. dyscyplinie uznała, że kwalifikuje się on do ubiegania się o kategorię naukową najwyższą – A+, stosownie do § 28 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Ocena przeprowadzona z uwzględnieniem tej regulacji dokonana została przez dwóch ekspertów powołanych przez Ministra na wniosek Przewodniczącego Komisji. Obydwaj eksperci uznali, że działalność naukowa skarżącego nie uprawnia go do uzyskania w dyscyplinie nauki fizyczne kategorii naukowej A+. W konsekwencji Komisja zaproponowana przyznanie skarżącemu w ww. dyscyplinie kategorię naukową A, a ocenę tę podzielił Minister w obu wydanych w sprawie decyzjach. Co ważne, w postępowaniu przed Ministrem skarżący nie zgodził się z oceną dokonaną przez dodatkowych dwóch ekspertów na podstawie § 28 rozporządzenia i podniósł zarzuty w tym kontekście. Po ich przeanalizowaniu – w tym z uwzględnieniem opinii eksperta Komisji, Minister nie zmienił stanowiska w sprawie. Kwestie te zostały podniesione także w skardze, w której to wskazano nadto na to, że na etapie odwoławczym wypowiedział się tylko jeden ekspert w sytuacji, gdy przepisy prawa wymagają opinii dwóch.
Sąd - po dokonaniu weryfikacji zaskarżonej decyzji - uznał, że zarówno zarzuty eksponowane w skardze a związanę z oceną dokonaną w oparciu o § 28 rozporządzenia, jak i pozostałe tam podniesione, w tym dotyczące opinii biorących udział w ewaluacji jakości działalności naukowej ekspertów, nie zasługują na uwzględnienie.
I tak, w kontekście § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Sąd wyjaśnia, że zgodnie z jego treścią w celu wyłonienia ewaluowanych podmiotów, których działalność naukowa prowadzona w ramach poszczególnych dyscyplin naukowych i artystycznych zostanie zaliczona do kategorii naukowej A+, Komisja przeprowadza dodatkową ocenę ekspercką. Ocena dokonywana jest przez dwóch ekspertów, w tym jednego pochodzącego ze znaczącego zagranicznego środka naukowego, powoływanych przez ministra na wniosek Przewodniczącego Komisji. Dodatkowej ocenie eksperckiej zostaje poddana działalność naukowa ewaluowanego podmiotu w ramach dyscypliny naukowej albo artystycznej, jeżeli (m.in. – v. pkt 2 § 28 ust. 2) uzyskała w zakresie podstawowego kryterium ewaluacji, o którym mowa w art. 267 ust. 1 pkt 1 ustawy, zwanego dalej "pierwszym kryterium", ocenę o wartości nie niższej niż próg procentowy ustalony przez Komisję w stosunku do najwyższej oceny w danej dyscyplinie naukowej albo artystycznej. Wynik uzyskany przez skarżącego w kryterium I, uprawniał do oceny jego działalności na zasadzie § 28 rozporządzenia. Ocena ta winna uwzględniać materię określoną w § 28 ust. 4 i 5 rozporządzenia, i (co istotne) ma charakter ekspercki. Taka też w sprawie miała miejsce, a jej wynik (dwie oceny negatywne), nie pozwalał na przyznanie skarżącemu w ocenianej dyscyplinie najwyższej kategorii naukowej. Sąd nie stwierdził, aby tryb znajdujący w takiej sytuacji zastosowanie, został w sprawie naruszony. Po zapoznaniu się z pismem pełnomocnika organu z 24 października 2023 r. (i załącznikami do tego wystąpienia), Sąd upewnił się, że ocena przewidziana w § 28 rozporządzenia została dokonana przez uprawnionych do tego dwóch ekspertów, w tym pochodzącego z zagranicznego ośrodka naukowego. Poza tym Sąd stwierdza, że na etapie postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, odnośnie do zarzutów w tym wniosku podniesionych, wypowiedział się dodatkowo ekspert – członek Komisji, a to stosownie do art. 269 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym wniosek (o którym mowa w ust. 4 tego artykułu, a więc o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest opiniowany przez KEN w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku przekazanego przez ministra. Inna procedura na tym etapie nie jest przewidziana, czy inaczej: znajdujące w sprawie przepisy prawa nie wymagają dokonania "ponownej" oceny w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez dwóch ekspertów, o których mowa w § 28 rozporządzenia. Nie doszło zatem, wbrew wywodom skargi, do istotnego naruszenia procedury przed wydaniem zaskarżonej w tej sprawie decyzji.
Natomiast odnośnie do merytorycznej oceny działalności naukowej dokonanej przez dodatkowych dwóch ekspertów, Sąd zaznacza, że w ramach swej kognicji sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny trafności takich opinii. Kwestie dotyczące tego, co jest przedmiotem ewaluacji – a więc jakość działalności naukowej – wymagają przy dokonywaniu oceny wiadomości specjalnych w danej dziedzinie naukowej. Sąd administracyjny z natury rzeczy nie ma takiej specjalistycznej wiedzy, tj. pozwalającej na ocenę zasadności stanowiska zajmowanego przez specjalistów w tym zakresie (w danej dyscyplinie naukowej), spełniających wymogi określone w art. 272 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje natomiast zbadanie, czy w toku postępowania o przyznanie kategorii naukowych nie doszło w szczególności do naruszenia trybu postępowania określonego właściwymi przepisami, w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził tego rodzaju naruszeń w tym postępowaniu - zakończonym zaskarżoną decyzją Ministra. Dodatkowo - w kwestii spornej, związanej z § 28 rozporządzenia - dostrzega też, że jak wynika z pisma procesowego pełnomocnika organu, aby zapewnić porównywalność ocen i możliwość wskazania istotnie najlepszych podmiotów spośród kandydujących do kategorii naukowej A+, oceny dokonywało w każdej dyscyplinie dwóch tych samych ekspertów; w dyscyplinie nauki fizyczne ocenie takiej poddano 10 podmiotów, w tym skarżącego. Sąd zauważa także, że kwestie, dla których ocena dodatkowych dwóch ekspertów powinna być przez Ministra "podważona", wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i powtórzone w skardze, były poddane analizie w postępowaniu administracyjnym, w tym dokonywanej przez eksperta – członka KEN. Znalazło to swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym organ (akceptując analizę Komisji) wskazał szczegółowo na okoliczności brane pod uwagę przez Komisję (w ponownej ocenie), zauważając, że wyniki działalności naukowej skarżącego analizowano z uwzględnieniem międzynarodowego znaczenia osiągnięć naukowych, ich wpływu na rozwój cywilizacyjny, w porównaniu do jakości i efektów działalności naukowej prowadzonej w ramach tej samej dyscypliny przez wiodące europejskie ośrodki naukowe o zbliżonym potencjale naukowym. Kontrola sądowoadministracyjna nie może dotyczyć tych kwestii – z przyczyn już podniesionych, niemniej jednak Sąd zauważa, że w zakresie koniecznym w sprawie w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ponowna analiza miała miejsce, a to przez KEN – eksperta/członka tej Komisji. Tak dokonana ocena nie dała podstaw do zmiany rozstrzygnięcia wydanego na etapie pierwszej instancji.
Uwagi Sądu poczynione powyżej, związane z zakresem kognicji sądu administracyjnego w tego rodzaju sprawach, należy odnieść także do zarzutu skargi dotyczącego § 23 rozporządzenia i oceny ewaluacyjnej w kryterium III, dotyczącym wpływu działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki (v. art. 267 ust. 1 pkt 3 ustawy prawo o Szkolnictwie wyższym), przeprowadzanej na podstawie opisów związku między wynikami badań naukowych lub prac rozwojowych albo działalności naukowej w zakresie twórczości artystycznej a gospodarką, funkcjonowaniem administracji publicznej, ochroną zdrowia, kulturą i sztuką, ochroną środowiska naturalnego, bezpieczeństwem i obronnością państwa lub innymi czynnikami wpływającymi na rozwój cywilizacyjny społeczeństwa, zwanych dalej "opisami wpływu", sporządzonych na podstawie dowodów tego wpływu mających w szczególności formę raportów, publikacji naukowych i cytowań w innych dokumentach lub publikacjach (v. § 23 ust. 1 rozporządzenia). Dowody wpływu (nie więcej niż 5 na jeden opis wpływu) ewaluowany podmiot miał obowiązek przedstawić w terminie określonym w § 23 ust. 1a rozporządzenia, a opisy wpływu - w liczbie wynikającej z § 23 ust. 3 rozporządzenia. W tym przypadku skarżący przedstawił wymagane dwa opisy wpływu, jeden z nich - dotyczący "Poprawy bezpieczeństwa pracy w zakresie ochrony radiologicznej personelu w zakładach medycyny nuklearnej" - nie otrzymał punktów. Przywołanego opisu wpływu nie uznano, a to z uwagi na jego niekompletność i niedostateczną jakość przedstawionych do oceny dowodów wpływu. Sąd zauważa przy tym, że stosownie do § 23 ust. 6 rozporządzenia opisy wpływu uwzględniane w ocenie są oceniane przez ekspertów powoływanych przez ministra na wniosek Przewodniczącego Komisji, co powoduje, że także w tym zakresie ocena Sądu w niniejszej sprawie jest ograniczona. Sąd zauważa jednak, że wymagana ocena opisu wpływu miała miejsce, a to przez dwóch ekspertów, w tym wiodącego, którzy to dostatecznie określili powody, dla których powyżej wskazany opis wpływu nie uzyskał punktów. Wskazano m.in., że w dowodach wpływu brak jest bezpośredniego odniesienia do prac badawczych przedstawionych w opisie wpływu oraz że badania i szkolenia dotyczyły tej samej tematyki, natomiast nie jest jasne na ile badania naukowe były wykorzystywane w trakcie szkoleń oraz miały rzeczywisty wpływ na procedury bezpieczeństwa. W konsekwencji uznano, że podjęte działania mają wyraźny potencjał do uzyskania ważnego osiągnięcia, ale nie uznano opisu wpływu ze względu na niekompletność i niedostateczną jakość dowodów wpływu. Ze wskazanych przyczyn także w kontekście § 23 rozporządzenia Sąd nie stwierdził naruszenia prawa mogącego prowadzić do uwzględnienia skargi, biorąc pod uwagę również to, że ocena w kryterium III w postępowaniu administracyjnym nie była sporna.
Analizując pozostałe zarzuty skargi, Sąd przyjął, że także te nie są zasadne. Dokonując takiej oceny Sąd wziął pod uwagę specyfikę postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, które to szczegółowo uregulowano m.in. w rozporządzeniu, i nie stwierdził, aby procedura znajdująca zastosowanie w sprawie - dotycząca przyznania kategorii naukowych, została istotnie naruszona; zważając także na to, że w postępowaniu przed organem wątpliwości budziła wyłącznie dodatkowa ocena ekspercka, a skarżący nie kwestionował ocen dotyczących poszczególnych trzech podstawowych kryteriów wymienionych w art. 267 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Przyjmując jak wyżej i biorąc pod uwagę art. 268 ww. ustawy Sąd zauważa jednocześnie, że wydane przez Ministra decyzje poprzedziła ewaluacja jakości działalności naukowej skarżącego w dyscyplinie nauki fizyczne (a to z mocy prawa). Ewaluacja/ocena przeprowadzona została po raz pierwszy na podstawie obecnie obowiązującego modelu oceny, opartego na metodzie parametrycznej i eksperckiej, z wykorzystaniem systemu POL-on – zarówno jeśli chodzi o gromadzenie materiału dowodowego, jak i dokumentowanie przebiegu i wyników oceny. Podstawowymi kryteriami ewaluacji są: poziom naukowy lub artystyczny prowadzonej działalności, efekty finansowe badań naukowych i prac rozwojowych, wpływ działalności naukowej na funkcjonowanie społeczeństwa i gospodarki (v. art. 67 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy Prawo o Szkolnictwie wyższym i nauce). Skarżący nie zgłaszał zastrzeżeń w odniesieniu do kryterium I, II i III w postępowaniu administracyjnym. Jednakże w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przeprowadzono raz jeszcze ocenę we wszystkich trzech kryteriach, zmieniając na korzyść skarżącego punkty przyznane w kryterium I, podtrzymując punktację w pozostałych, a dodatkowo analizując zgłoszone na tym etapie zarzuty dotyczące dodatkowej oceny eksperckiej. Analiza przebiegu tego postępowania, a także treść zaskarżonej decyzji (wskazany w niej stan prawny i okoliczności faktyczne), nie dają podstaw do podzielenia zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80, art. 11 i art. 8 k.p.a., a także art. 107 § 1 i § 3 tej ustawy. Sąd dostrzega przy tym, że postępowanie w sprawie przyznania kategorii naukowej (wprowadzone ww. ustawą z 2018 r.), jest postępowaniem mocno sformalizowanym; jego zasady zostały szczegółowo uregulowane w rozporządzeniu, tworząc dość specyficzną procedurę – opartą na danych wprowadzonych w systemie POL-on, ich punktacji i ocenie eksperckie, co ma zasadniczy wpływ także na ocenę tego postępowania w kontekście gromadzenia dowodów i ich zupełności.
I dalej, w kwestii dowodowej, Sąd również zauważa, że ewaluację "kończy" uchwała KEN w sprawie proponowanych kategorii naukowych podjęta na podstawie wyników ewaluacji (art. 268 ust. 1 ww. ustawy). Uchwała KEN w sprawie proponowanych kategorii naukowych na podstawie wyników ewaluacji ma zasadnicze znaczenie dla treści decyzji Ministra. Organ ten nie jest co prawda formalnie związany tą uchwałą, ale biorąc pod uwagę ustawowe powierzenie Komisji przeprowadzenia procesu ewaluacji danego podmiotu, trzeba przyjąć, że nie może on pominąć uchwały Komisji przy rozstrzyganiu sprawy (art. 7, art. 77 k.p.a.). Nadto, jeżeli organ ten nie poweźmie uzasadnionych wątpliwości co do poprawności procesu ewaluacji dokonanego przez KEN i wniosków uzasadniających określoną i zaproponowaną kategorię naukową, to decyzja sprzeczna z taką uchwałą byłaby podjęta w warunkach niedozwolonej prawnie dowolności rozstrzygania (art. 80 k.p.a.). Analiza akt sprawy nie daje, zdaniem Sądu, podstaw do podważenia oceny dokonanej przez Komisję, wynikającej z przedłożonej organowi uchwały (nr 28/2022 z 10 listopada 2022 r.). W tym też sensie Minister nie był w sprawie niniejszej uprawniony do wydania decyzji innej treści niż określona w uchwale w sprawie proponowanych kategorii naukowych.
W końcu, Sąd stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje na to, że organ ten przeprowadził prawidłowo postępowanie w sprawie; uczynił to skrupulatnie – z poszanowaniem przepisów prawa materialnego i tych o charakterze procesowym (wyjaśniając wszystkie wątpliwości); opisał sposób dojścia do kwestionowanego przez stronę rozstrzygnięcia i wyjaśnił podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem mających zastosowanie przepisów prawa.
Nie znajdując podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji Ministra z 9 lutego 2023 r., Sąd wyjaśnia nadto, że rację ma skarżący, że szczegółowe kryteria ewaluacji powinny być znane przed początkiem okresu ewaluowanego, a jeśli nie było to możliwe, to powinny pozostać niezmienione do końca okresu podlegającego ocenie. Sąd dostrzega przy tym, że zachowanie tych standardów budzi wątpliwości skarżącego zważywszy np. na wprowadzane zmiany do listy czasopism i wydawnictw punktowanych, w których dochodziło do zmian punktacji. Niemniej jednak Sąd stwierdza, że wywodząc w ww. sposób skarżący nie wykazał (nawet nie uprawdopodobnił), aby to ta sytuacja była powodem przyznania mu przez organ kategorii naukowej A, zamiast A+, czy inaczej: że powyższe miało wpływ na wynik sprawy.
W tych warunkach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI