VII SA/WA 1985/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej, uznając, że art. 48 Prawa budowlanego stanowi przepis szczególny, który nie pozwala na wzruszenie takiej decyzji na podstawie art. 155 k.p.a.
Skarżący M. i W. K. domagali się uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę nadbudowy budynku, powołując się na art. 155 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podkreślając, że art. 48 Prawa budowlanego, dotyczący samowoli budowlanej, jest przepisem szczególnym, który wyłącza możliwość zastosowania art. 155 k.p.a. do decyzji nakazujących rozbiórkę. Sąd zaznaczył, że interes strony nie może naruszać obowiązującego porządku prawnego.
Sprawa dotyczyła skargi M. i W. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę nadbudowy i dobudowanych części budynku mieszkalnego. Skarżący argumentowali, że prace mieściły się w definicji remontu i działali w dobrej wierze, podnosząc zarzuty błędnych ustaleń faktycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że przedmiotem jego oceny jest wyłącznie legalność zaskarżonej decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej. Sąd podkreślił, że decyzja nakazująca rozbiórkę, wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, jest decyzją o charakterze restrykcyjnym i stanowi sankcję za samowolę budowlaną. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, art. 48 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym, który sprzeciwia się uchyleniu lub zmianie decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 155 k.p.a. Sąd wskazał, że możliwość zastosowania art. 155 k.p.a. wymaga, aby przepisy szczególne nie sprzeciwiały się uchyleniu lub zmianie decyzji, a także aby przemawiał za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, przy czym nie może to prowadzić do naruszenia prawa. Ponieważ decyzja nakazująca rozbiórkę była już prawomocna i została utrzymana w mocy przez sądy administracyjne (II SA/Lu 594/03, OSK 1112/04), nie było podstaw do jej wzruszenia w trybie art. 155 k.p.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nie może zostać uchylona lub zmieniona na podstawie art. 155 k.p.a.
Uzasadnienie
Art. 48 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym, który stanowi sankcję za samowolę budowlaną i sprzeciwia się uchyleniu lub zmianie decyzji nakazującej rozbiórkę w trybie art. 155 k.p.a. Interes strony nie może prowadzić do naruszenia obowiązującego porządku prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (5)
Główne
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten może dotyczyć tylko takich decyzji, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć. Nie może dotyczyć orzeczeń wydanych na podstawie przepisów o charakterze restrykcyjnym. Wymaga, aby przepisy szczególne nie sprzeciwiały się uchyleniu lub zmianie decyzji i aby przemawiał za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, przy czym uwzględnienie tych interesów nie może naruszać prawa.
P.b. art. 48
Prawo budowlane
Przepis ten należy traktować jako przepis szczególny, który stanowi sankcję stosowaną wobec sprawców samowoli budowlanej i sprzeciwia się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 k.p.a. decyzji nakazującej rozbiórkę.
Pomocnicze
P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia sądu o oddaleniu skargi.
k.p.a. art. 16 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy trwałości decyzji ostatecznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 48 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym, który wyłącza możliwość zastosowania art. 155 k.p.a. do decyzji nakazujących rozbiórkę. Interes strony nie może prowadzić do naruszenia obowiązującego porządku prawnego. Decyzja nakazująca rozbiórkę jest sankcją za samowolę budowlaną i nie może być wzruszona w trybie art. 155 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Prace wykonane przez skarżących mieściły się w definicji remontu. Organ powinien uwzględnić słuszny interes strony. Zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych w pierwotnej decyzji nakazującej rozbiórkę.
Godne uwagi sformułowania
wzruszenie decyzji w oparciu o przepis art. 155 kpa może dotyczyć tylko takich decyzji, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, nie może zatem dotyczyć orzeczeń wydanych na podstawie przepisów o charakterze restrykcyjnym. Przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (...) należy traktować jako przepis szczególny, który nie zezwala na uchylenie lub zmianę na podstawie art. 155 kpa decyzji nakazującej rozbiórkę. W ramach pojęcia interesu strony nie może jednak mieścić się orzekanie w sposób sprzeczny z przepisami prawa. Przedmiotem oceny Sądu jest wyłącznie legalność zaskarżonej decyzji, tj. decyzji odmawiającej na podstawie art. 155 kpa uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji [...]. Można zresztą mówić o interesie społecznym lub słusznym interesie strony tylko w takich przypadkach jeżeli uwzględnienie tych interesów nie narusza prawa (nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem).
Skład orzekający
Elżbieta Zielińska-Śpiewak
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Zdanowicz
członek
Leszek Kamiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 k.p.a. w kontekście przepisów szczególnych, w szczególności art. 48 Prawa budowlanego, dotyczących samowoli budowlanej i niemożności wzruszenia ostatecznych decyzji nakazujących rozbiórkę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja nakazująca rozbiórkę jest ostateczna i wydana na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa administracyjnego dotyczącą trwałości decyzji ostatecznych i ograniczeń w ich wzruszaniu, co jest kluczowe dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.
“Samowola budowlana nie do ruszenia? Sąd wyjaśnia granice art. 155 k.p.a.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1985/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2007-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-10-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Elżbieta Zielińska-Śpiewak /przewodniczący sprawozdawca/ Jolanta Zdanowicz Leszek Kamiński Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2007 r. ze skargi M. i W. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany decyzji. skargę oddala Uzasadnienie VII SA / Wa 1985/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2006r. Znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzory Budowlanego, działając na postawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego – zwany dalej kpa (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówił uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003r., Znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] lutego 2003r., Znak: [...], nakazującą M. i W. K. rozbiórkę nadbudowy oraz dobudowanych części budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...]. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż wzruszenie decyzji w oparciu o przepis art. 155 kpa może dotyczyć tylko takich decyzji, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, nie może zatem dotyczyć orzeczeń wydanych na podstawie przepisów o charakterze restrykcyjnym. Przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) należy traktować jako przepis szczególny, który nie zezwala na uchylenie lub zmianę na podstawie art. 155 kpa decyzji nakazującej rozbiórkę. Odwołanie od tej decyzji wnieśli M. i W. K. zarzucając organowi, iż zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzje wydane w trybie zwyczajnym zostały podjęte na podstawie błędnych ustaleń faktycznych, gdyż wszelkie prace wykonane przez nich w budynku będącym przedmiotem sprawy mieściły się w definicji remontu. Skarżący podnieśli, iż działali w dobrej wierze i organ powinien uwzględnić słuszny interes strony w przeciwnym bowiem razie zostaną wraz z rodziną bez dachu nad głową. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2006r. Znak: [...] po rozpatrzeniu wniesionego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie podał, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa i nie zachodzą przesłanki do jej uchylenia. Organ wyjaśnił, że uwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 155 kpa należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla stron rozstrzygnięcia, nie pozostającego w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję administracyjną jeżeli spełnione zostały przesłanki określone w tym przepisie. W ramach pojęcia interesu strony nie może jednak mieścić się orzekanie w sposób sprzeczny z przepisami prawa. Dodatkowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż ostateczna decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003r., była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli M. i W. K. zarzucając brak ustalenia czy zakwalifikowanie wykonanych prac jako rozbudowy było zgodne ze stanem faktycznym. Skarżący kwestionując zasadność uznania wykonanych prac jako rozbudowy i nadbudowy wskazali, iż nie nastąpiła żadna zmiana w gabarytach budynku, w jego formie architektonicznej i konstrukcji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie nastąpiły, dlatego skarga została oddalona. Na wstępie należy podkreślić, iż przedmiotem oceny Sądu jest wyłącznie legalność zaskarżonej decyzji, tj. decyzji odmawiającej na podstawie art. 155 kpa uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] lutego 2003r. nakazującą rozbiórkę nadbudowanej oraz dobudowanych części budynku mieszkalnego na działce Nr ew. [...] w miejscowości [...]. Z tych względów bez znaczenia są w niniejszym postępowaniu zarzuty nie odnoszące się do zaskarżonej decyzji, a kwestionujące prawidłowość decyzji orzekającej rozbiórkę. O tym, że do obiektów zrealizowanych przez skarżących ma zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego przesądza ostateczna decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003r. nakazującą rozbiórkę. Skarga na tę decyzję została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalona wyrokiem z dnia 13 maja 2004r., sygn. akt: II SA/Lu 594/03, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lutego 2005r., sygn. akt OSK 1112/04 oddalił wniesioną przez skarżących skargę kasacyjną. Przepis art. 155 kpa, na podstawie którego wydana została zaskarżona decyzja określa prawne przesłanki dopuszczalności uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej na mocy której strona nabyła prawo. Możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznych podlega szczególnej ochronie z uwagi na trwałość tych decyzji (art. 16 § 1 kpa) i jest obwarowana kilkoma warunkami. I tak, przepisy szczególne nie mogą sprzeciwiać się uchyleniu lub zmianie decyzji i jednocześnie przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Na uchylenie lub zmianę decyzji powinny przy tym wyrazić zgodę wszystkie strony postępowania. Możliwość zastosowania art. 155 kpa w konkretnej sprawie należy rozważyć w świetle przepisów prawa materialnego i tylko wtedy, gdy daje on organowi administracji "pewną gamę rozstrzygnięć" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 1984r., sygn. akt: SA/Ka 660/83, OSP z 1986r. z. 7, poz. 134; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 1996r., sygn. akt. V SA 374/95 niepublikowany; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 1999r., sygn. akt: IV SA 1434/97, Lex Nr 48678). Ponadto należy wskazać, iż jest to przepis procesowy i nie może upoważniać do lekceważenia normy materialnoprawnej przez zastąpienie jej elementami oceny o charakterze słusznościowym, jak stanowi ogólna klauzula "interesu społecznego lub słusznego interesu strony". Można zresztą mówić o interesie społecznym lub słusznym interesie strony tylko w takich przypadkach jeżeli uwzględnienie tych interesów nie narusza prawa (nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem). W niniejszej sprawie wzruszenie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę nie jest możliwe z uwagi na zakaz zawarty w przepisach odrębnych prawa materialnego. Orzekający w niniejszej sprawie skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podziela pogląd wyrażony wielokrotnie w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 kpa decyzji nakazującej rozbiórkę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 1999r., Sygn. akt: IV SA 888/97, ONSA 2000/1/36). Przepis ten bowiem stanowi sankcję stosowaną wobec sprawców samowoli budowlanej. Obliguje on właściwy organ administracji do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części w razie stwierdzenia, że wystąpiła jedyna wymagana do wydania takiego orzeczenia przesłanka, polegająca na tym, że obiekt realizowany jest bez uzyskania wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. Zasadnie zatem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2003r., uznając iż nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 155 kpa. Z tych wszystkich względów skoro zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI