IV SA 3707/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-03-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneodległość od granicywarunki technicznenieważność decyzjiochrona sąsiadaprojekt budowlanywykuszrozporządzenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego z powodu rażącego naruszenia przepisów o odległościach od granicy działki sąsiedniej.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego, wydanego z naruszeniem przepisów o odległościach od granicy działki sąsiedniej. Sąd uznał, że pozwolenie naruszało § 12 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, który wymagał zachowania 4 metrów odległości od granicy dla ścian z otworami okiennymi. Wybudowany wykusz z oknem znajdował się w odległości 2,5 metra od granicy. Sąd podkreślił, że przepisy te są bezwzględnie obowiązujące i nie można ich było zignorować, a skutki wybudowania obiektu nie były nieodwracalne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która stwierdziła nieważność ostatecznej decyzji administracyjnej. Sprawa wywodziła się z pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego, wydanego w 1996 roku, które następnie zostało wstrzymane z powodu niezgodności z projektem. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że projekt budowlany przewidywał wykusz z oknem na piętrze, wysunięty około 1,5 metra od obrysu budynku przy gruncie, co skutkowało odległością okna od granicy sąsiedniej działki wynoszącą 2,5 metra. Naruszało to istotnie przepisy § 12 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 1994 r., który wymagał zachowania co najmniej 4 metrów odległości od granicy dla ścian z otworami okiennymi. Wojewoda stwierdził naruszenie prawa, ale odmówił stwierdzenia nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i stwierdził nieważność pozwolenia na budowę, uznając, że naruszenie było rażące i nie można zastosować art. 156 § 2 k.p.a., ponieważ samo wybudowanie obiektu nie jest skutkiem nieodwracalnym. Sąd administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną, podkreślając bezwzględnie obowiązujący charakter przepisów Prawa budowlanego i aktów wykonawczych, które określają granice prawa własności i chronią sąsiadów. Sąd potwierdził, że decyzja o warunkach zabudowy wiązała organ wydający pozwolenie na budowę, a zatwierdzony projekt naruszał ustalone normy odległościowe. Sąd odrzucił argumenty o niezgodności przepisów z konstytucją, wskazując, że nie zostały one zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli naruszenie jest rażące i nie można zastosować art. 156 § 2 k.p.a. z powodu braku nieodwracalnych skutków prawnych.

Uzasadnienie

Przepisy dotyczące odległości od granicy są bezwzględnie obowiązujące. Wybudowanie obiektu nie jest skutkiem nieodwracalnym w rozumieniu k.p.a. Rażące naruszenie tych przepisów uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

Rozp. MGiPB art. 12 § ust. 4 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa minimalną odległość ściany z otworami okiennymi od granicy działki na 4 metry.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi jako nieuzasadnionej.

Pomocnicze

p.b. art. 50 § 1 pkt 3

Prawo budowlane

Podstawa do wstrzymania robót budowlanych prowadzonych niezgodnie z pozwoleniem.

Rozp. MGiPB art. 12 § ust. 5

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Pozwala na zmniejszenie odległości od granicy o 0,5 m dla okapów i gzymsów oraz o 1 m dla balkonów lub loggii.

k.p.a. art. 156 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki ograniczenia stwierdzenia nieważności decyzji do stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa, gdy wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwolenie na budowę zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów § 12 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, określającego minimalną odległość od granicy działki. Wybudowanie obiektu budowlanego nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Przepisy dotyczące odległości od granicy są bezwzględnie obowiązujące i muszą być ściśle stosowane.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącej o niezgodności § 12 ust. 4 Rozporządzenia z Konstytucją. Argument skarżącej o nieodwracalnych skutkach prawnych wybudowania obiektu.

Godne uwagi sformułowania

Przepisy ustawy [...] oraz akty wykonawcze do tej ustawy mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących i muszą być ściśle stosowane. Sam fakt wybudowania obiektu skutku takiego [nieodwracalnego skutku prawnego] bowiem nie rodzi.

Skład orzekający

Bogusław Cieśla

sprawozdawca

Bogusław Moraczewski

członek

Mirosława Kowalska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odległości od granicy działki w prawie budowlanym oraz stosowania art. 156 § 2 k.p.a. w kontekście nieodwracalnych skutków prawnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 1994/1995 roku i konkretnych przepisów rozporządzenia. Może być mniej bezpośrednio stosowalne po zmianach w prawie budowlanym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje konflikt między prawem sąsiada a prawem właściciela do zabudowy, a także precyzyjną interpretację przepisów technicznych i proceduralnych przez sąd.

Nawet wybudowany dom może zostać nakazany do rozbiórki, jeśli narusza przepisy o odległości od granicy.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 3707/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /sprawozdawca/
Bogusław Moraczewski
Mirosława Kowalska /przewodniczący/
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie NSA Bogusław Moraczewski, Asesor Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi B. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej. oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 1996 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego w B. przy ul. [...]. Następnie organ ten postanowieniem z dnia [...] grudnia 1998 r. na podstawie art. 50 ust 1 pkt 3 prawa budowlanego z 1994 r. wstrzymał prowadzenie tych robót wykonywanych w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę .
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. nakazał inwestorowi B. S. rozbiórkę wykuszu na poziomie parteru od strony północno- wschodniej, wykuszu na poziomie piętra od strony południowo -wschodniej i muru oporowego .
J. K. sąsiad inwestora wystąpił w dniu [...] stycznia 2000 r. z wnioskiem o "cofnięcie " decyzji o pozwoleniu na budowę. Organy potraktowały ten wniosek jako żądanie wznowienia postępowania .
W tym trybie Starosta Powiatowy w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 1996 r.
W wyniku skargi na decyzję organu II instancji wydaną w trybie wznowienia postępowania Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję organów obu instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że powinno toczyć się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę gdyż tak należało rozumieć wniosek J. K. Takie postępowanie zostało wszczęte [...].05.2002 r.
W toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...].01.1996 r o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w B. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2002 r. stwierdził wydanie jej z naruszeniem prawa ale odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na fakt, że wywołała nieodwracalne skutki prawne .
W uzasadnieniu organ stwierdził ,że weryfikowaną decyzją został zatwierdzony projekt budowlany w którym na piętrze budynku przewidziano wykusz z oknem wysunięty ok. 1,5 m od zaznaczonego na projekcie zagospodarowania terenu obrysu budynku przy gruncie. Skutkiem tego zgodnie z zatwierdzonym projektem okno miało znaleźć się w odległości 2,5 m od granicy sąsiedniej działki należącej do J. K. Rozwiązanie takie naruszało w istotny sposób przepis § 12 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych , jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który przewiduje najmniejsze oddalenie ściany z otworami okiennymi od granicy działki jako 4 m. Jednocześnie organ stwierdził ,że wobec wybudowania tej części budynku, którą zaprojektowano z naruszeniem przepisów o odległościach budynków od granicy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne .
Od decyzji tej odwołał się J. K. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B .
Organ II instancji uznał, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 1996 r. w sposób rażący naruszała dyspozycję § 12 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym należy zachować odległości zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi co najmniej 4 m, a dla budynków ze ścianą bez otworów 3 m. Tymczasem w przedmiotowym budynku od strony granicy sąsiedniej w odległości mniejszej niż 3 metry znajduje się okno. Jednocześnie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie ma możliwości zastosowania art. 156 § 2 kpa bowiem wykonanie obiektu budowlanego jest czynnością fizyczną o skutkach materialnych i z tego powodu nie jest to nieodwracalny skutek prawny .
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję stwierdzającą nieważność złożyła B. S. (dawniej S.) . W skardze podnosiła ,że zburzenie wykuszu , który połączony jest z więźba dachową spowoduje olbrzymie koszty a nadto, że odstępstwo to może być zalegalizowane na podstawie obowiązujących przepisów .
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji co do istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji pozwalającej na budowę .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie
Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz akty wykonawcze do tej ustawy mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących i muszą być ściśle stosowane. Ich treść określa także granice wykonywania prawa własności przez właściciela nieruchomości, na której posadowiona ma być inwestycja jak i ochronę uprawnień właściciela sąsiedniej nieruchomości w związku z procesem inwestycyjnym. Nie ulega wątpliwości , że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydana dla tej inwestycji dnia [...] czerwca 1995 r. określała obowiązek zachowania normatywnych odległości od granic działek sąsiednich - tj. min. 4 m zgodnie z § 12 ust. 2 i 4 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 46 ze zm.).Warunki zabudowy ustalone tą decyzją wiązały organ wydający decyzję pozwolenia na budowę. Tymczasem Kierownik Urzędu Rejonowego w B. zatwierdził projekt budowlany przewidujący wykusz z oknem znajdujący się na piętrze budynku , wysunięty około 1,5 m od zaznaczonego na projekcie zagospodarowania terenu obrysu budynku. Skutkiem tego okno miało znaleźć się w odległości 2,5 m od granicy działki J. K. Rzeczą organu administracji w postępowaniu o pozwolenie na budowę powinna być ocena, czy przedstawiony projekt budowlany inwestycji odpowiada wymaganiom określonym w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, oraz czy jest zgodny z obowiązującym prawem budowlanym . Organ wydając tę decyzję nie mógł bez naruszenia prawa zatwierdzić takiego projektu. Kierownik Urzędu Rejonowego w B. powinien był uznać, że zamierzenie inwestycyjne w takiej postaci nie mieści się w warunkach określonych w decyzji z dnia [...] września 1995 r.
W tych okolicznościach prawidłowa jest ocena wyrażona w zaskarżonej decyzji , że udzielone inwestorowi pozwolenie naruszało przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W szczególności pozostawało w sprzeczności z treścią § 12 ust. 4 tego rozporządzenia, określającym odległość budynków od granic z działką sąsiednią na 4 m.
Wprawdzie ust. 5 § 12 cytowanego rozporządzenia przewidywał zmniejszenie tych odległości ale stanowił , że okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej o więcej niż 0,5 m, natomiast balkony lub loggie o więcej niż 1 m. Tymczasem w przedmiotowej sprawie wykusz z oknem odległość tę pomniejsza o 1,5 m. Przy czym w ust. 1 tego paragrafu wskazuje się na konieczność zachowania wymagań określonych w decyzji o warunkach zabudowy a wymogi określone w ust. 4 § 12 rozporządzenia traktować należy jako minimalne .Trzeba jednak pamiętać ,że w decyzji o warunkach zabudowy odległości te zostały wskazane i określone na co najmniej 4 metry od granicy działki sąsiedniej , zatem decyzja w tej postaci wyłączyła możliwość przybliżenia do granicy którą przewiduje ust. 5 § 12 cytowanego rozporządzenia .
Prawidłowa jest ocena Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ,że miało miejsce rażące naruszenia prawa to jest § 12 ust 4 opisanego wyżej rozporządzenia co musiało skutkować stwierdzeniem przez organu II instancji nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 1996 r. Zasadnie także organ odwoławczy przyjął , że nie ma możliwości zastosowania art. 156 § 2 kpa czyli ograniczenie się do stwierdzenia wydania kwestionowanej decyzji z naruszeniem prawa oraz przyjęcie wywołania przez nią nieodwracalnych skutków prawnych. Sam fakt wybudowania obiektu skutku takiego bowiem nie rodzi. Oceny powyższej nie zmienia okoliczność , że do takiego naruszenia prawa doszło bez winy inwestora. Aktualnie inwestor powołuje się na pogląd, iż przepis § 12 ust 4 rozporządzenia jest niezgodny z konstytucją , gdyż akt rangi podustawowej normuje stosunki sąsiedzko - własnościowe bez umocowania takiej regulacji w ustawie. Poglądu tego nie można zaakceptować . Przepisy te nie zostały bowiem uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z konstytucją. Wszelkie odniesienia dotyczące zakwestionowania części regulacji zawartej w § 12 rozporządzenia – co do konieczności uzyskiwania zgody właściciela na budowę przy granicy nie mogą przynieść oczekiwanego skutku w pozostałej części tego unormowania , albowiem nie były przedmiotem rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego i są to przepisy obowiązujące.
Zaskarżona decyzja nie narusza prawa dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI