VII SA/Wa 15/20

VII SA/Wa 15/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-07-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /sprawozdawca/
Grzegorz Antas
Paweł Groński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 82/21 - Wyrok NSA z 2023-10-12
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant sekr. sąd. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2020 r. sprawy ze skargi J. R. i R. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. R. i R. R. solidarnie kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2019 r., na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., w skrócie k.p.a.) w wyniku wszczęcia na żądanie J. R. i R. R. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2018r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. N. pozwolenia na budowę ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej z wewnętrznymi instalacjami, na działkach nr ew. [...] położonych w miejscowości [...], gmina [...] (obecnie w obrębie [...] [...], w jednostce ewidencyjnej [...][...]) - umorzył w całości postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2018r.
W uzasadnieniu organ podał, że wnioskiem z dnia [...] marca 2019r. J. R. i R. R. wnieśli o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty [...] zarzucając jej:
- rażące naruszenie § 14 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ustalenie dostępności komunikacyjnej inwestycji poprzez działkę nr [...] będącej własnością wnioskodawców,
- rażące naruszenie art. 28 K.p.a. i art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane przez nieprawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania,
- rażące naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
- rażące naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, wydanie decyzji naruszającej prawo własności wnioskodawców,
- rażące naruszenie art. 8, art. 9 i art. 10 K.p.a. poprzez nie zawiadomienie wnioskodawców o toczącym się postępowaniu.
Wnioskodawcy wskazali, że nie byli stronami postępowania zakończonego decyzją Starosty [...]. Do wniosku załączyli wydruk treści księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], VII Wydział Ksiąg Wieczystych. Wynikało z niego m.in, że są współwłaścicielami działki nr [...] położonej w [...] obręb [...], gmina [...] (obecnie obręb [...]w jednostce ewidencyjnej [...]).
W dziale III księgi wieczystej wpisano:
1 nieodpłatną służebność gruntową polegającą na prawie przejazdu i przechodu pasem drogi o szerokości 3,5 metrów biegnącym zachodnim skrajem działki nr [...] na rzecz każdoczesnych właścicieli działki nr [...] położonej w [...],
2. nieodpłatną służebność gruntową polegającą na prawie przejazdu i przechodu przez położoną w [...] w obrębie [...] działkę [...], istniejącym szlakiem drogowym biegnącym: na odcinku wzdłuż granicy działki nr [...]z działką [...] - całą szerokością działki [...] pomiędzy jej wschodnią, a zachodnią granicą, a dalej aż do granicy z działką [...]szlakiem o szerokości 3,5 metra biegnącym wzdłuż zachodniej granicy działki [...]- na rzecz każdoczesnych właścicieli położonych w [...] w obrębie [...]działek [...]i [...],
3. nieodpłatną służebność gruntową - prawo przejazdu i przechodu istniejącym szlakiem drożnym o szerokości 4m przez działkę nr [...], wzdłuż jej zachodniej granicy całą długością tej działki, aż do granicy z działką nr [...] na rzecz każdoczesnych właścicieli działki nr[...], położonej w miejscowości [...].
Z projektu zagospodarowania terenu inwestycji wynikało, iż działka nr [...]będąca współwłasnością wnioskodawców nie graniczy z działkami na których zaprojektowano przedmiotową inwestycję, zaś najmniejsza odległość pomiędzy budynkiem mieszkalnym projektowanym na działkach nr [...] i [...], a północną granicą działki nr [...] wynosi ok. 30m.
Odległość pomiędzy projektowanym budynkiem mieszkalnym na działkach nr [...] i [...], a budyniem mieszkalnym wnioskodawców zlokalizowanym na działce nr [...] wynosi ok. 60m.
Organ nie stwierdził naruszenia przez sporne przedsięwzięcie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015r., poz. 1422 ze zm.),
W jego ocenie wnioskodawcy mogą bez przeszkód zagospodarować swoją działkę, zaś sąsiedztwo spornej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnego zagospodarowania.
O lokalizacji przedmiotowej inwestycji przesądziła decyzja o warunkach zabudowy wydana przez Burmistrza [...] w dniu [...] czerwca 2018r. znak: [...] . Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] lipca 2018r.
W pkt 3 ppkt 3 ww. decyzji, ustalającym zasady zagospodarowania terenu i warunki zabudowy ustalona została dostępność komunikacyjna terenu - z drogi powiatowej nr ew. [...] poprzez działki o nr ew. [...]na zasadzie służebności gruntowej oraz przez działki o nr ew. [...]i [...]będące własnością wnioskodawcy.
Na stronie 22 tomu I projektu budowlanego w pkt 9 wskazano, że "teren inwestycji posiada dostęp do drogi powiatowej urządzonej na działce nr ew. [...] poprzez działki o nr ew. [...]na zasadzie służebności gruntowej oraz przez działki nr ew. [...] i [...]będące własnością wnioskodawcy".
Z treści księgi wieczystej nr [...] wynika, że działka nr [...] jest obciążona służebnością gruntową na rzecz działki nr [...], której współwłaścicielem jest inwestor.
Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, iż to nie projektowany obiekt budowlany wprowadza pewne ograniczenia w możliwości zabudowy czy zagospodarowania działki wnioskodawców, lecz ustanowiona służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu i przechodu pasem drogi o szerokości 3,5 metra biegnąca zachodnim skrajem działki nr [...]na rzecz każdoczesnych właścicieli działki nr [...] położonej w [...].
Wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony postępowania, gdyż dojazd do terenu inwestycji jest istniejący, a nie projektowany, zaś z projektu budowlanego nie wynika, aby jakiekolwiek roboty budowlane związane ze spornym dojazdem były projektowane do wykonania.
Fakt obciążenia nieruchomości służebnością przejazdu nie jest przesłanką do uznania, że właścicielowi nieruchomości obciążonej przysługuje przymiot strony w sprawie pozwolenia na budowę.
Skoro stwierdzono, że J. R. i R. R. nie przysługuje przymiot strony postępowania, to wszczęte na ich wniosek postępowanie należało umorzyć.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2019 r znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania R. R. i J. R. od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2019 r., w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r., poz. 1186), stronami w sprawach pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei obszar oddziaływania obiektu definiuje art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
Postępowanie nadzwyczajne w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę stanowi jedynie odrębną sprawę procesową, a nie materialnoprawną w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę.
Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego.
Przedmiotem spornej inwestycji jest budowa ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej. Budynki wyposażone zostaną w wewnętrzną instalację: wody, kanalizacji sanitarnej, c.o., gazu i energii elektrycznej. Do budynków zaprojektowano budowę doziemnej policznikowej instalacji gazu i policznikowej instalacji energii elektrycznej. (...) Inwestycja zlokalizowana w miejscowości [...], gmina [...] na działkach nr ewidencyjnych [...],[...].
R. R. i J. R. - nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wnioskodawcy wywodzą swój interes prawny z tytułu przysługującego im prawa współwłasności działki nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] (Księga Wieczysta nr [...] , prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] VII Wydział Ksiąg Wieczystych).
Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że projektowany segment "B1" o wysokości 8,28 m, usytuowany na działkach nr ew. [...] położonych w miejscowości [...], gmina [...], realizowany w ramach przedmiotowej inwestycji usytuowany jest w odległości ok. 31 m od granicy działki nr ew. [...] i o ok. 62 m od budynku mieszkalnego usytuowanego na tej działce. Natomiast projektowane miejsce postojowe przy segmencie "B1" jest oddalone o ok. 34 m od granicy działki nr ew. [...].
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie obejmuje swym zakresem działki nr ew. [...]. Położenie wskazanej działki względem projektowanej inwestycji wyklucza uznanie, iż inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zagospodarowania działki należącej do wnioskodawców, które to ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa.
W szczególności nieruchomość należąca do skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym m.in. w oparciu o przepis § 12 (dotyczący sytuowania budynków), § 13 (dotyczący przesłaniania budynków), § 19 (odległość wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi), § 23 (dotyczący miejsc gromadzenia odpadów stałych), jak również przepis § 57 i § 60 (dotyczący nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity - Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ).
Ponadto projektowana inwestycja nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (§ 271 i n. ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.) usytuowanych obiektów na nieruchomości wnioskodawców (zarówno istniejących, jak i potencjalnych).
Oprócz powyższego, dokumentacja projektowa nie przewiduje zmiany spływu wód opadowych na nieruchomość skarżących (przepis § 29 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.) oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, elektryczność, telekomunikacja), jak również nie pozbawia działki o nr ew. [...] dostępu do drogi publicznej.
R. R. i J. R. mogą bez przeszkód zagospodarować i korzystać z należącej do nich nieruchomości, zaś projektowana inwestycja nie ogranicza jej w tym w najmniejszym stopniu.
Działka skarżących obciążona jest służebnością przechodu i przejazdu (co potwierdza księga wieczysta nr [...]), a zatem określona jej część nie może podlegać zabudowie, tym samym realizacja powyższej inwestycji pozostaje bez wpływu na treść ustanowionego prawa. Realizacja spornych segmentów mieszkalnych jednorodzinnych nie kształtuje sfery uprawnień i obowiązków, które wynikają z powyższej służebności.
Zakres tych uprawnień i obowiązków pozostaje niezmienny niezależnie od projektowanych robót budowlanych. Ewentualne skutki realizacji inwestycji poprzez nieuprawnione korzystanie przez inwestora z urządzonej na działce nr ew. [...] drogi wewnętrznej mają wyłączny charakter okoliczności faktycznych i jako takie nie mogą być postrzegane w kategoriach interesu prawnego. Mogą być rozpatrywane jedynie na drodze sądowej o charakterze cywilnym, natomiast spór natury cywilno-prawnej nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego.
Wskazana okoliczność może świadczyć o posiadaniu przez wnioskodawców interesu faktycznego, który jakkolwiek istotny, nie ma wpływu na ocenę posiadania przez nich przymiotu strony, który opiera się na interesie prawnym. W szczególności kiedy współwłaścicielem działki nr ew. [...], dla której ustanowiono służebność przejazdu i przechodu przez działkę nr ew. [...] (należącą do skarżących) jest inwestor – A.N..
Takie skutki jak: m.in. wzmożony ruch samochodowy, nie decydują o statusie strony właścicieli działek na nie narażonych. Tylko osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu, są stronami postępowania o pozwolenie na budowę dla tego obiektu.
Zarzuty dotyczące braku dostępu nieruchomości inwestycyjnych do drogi publicznej, pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie, bowiem weryfikacja decyzji pod względem jej zgodności z prawem może nastąpić wyłącznie w toku postępowania administracyjnego prowadzonego co do istoty sprawy.
R. R. i J. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r., domagając się jej uchylenia oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...].
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
- błędną interpretację art. 28 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie treści księgi wieczystej [...] uznanie, iż prawo przejazdu na rzecz działki numer [...] można rozszerzyć ustaleniami kwestionowanej decyzji administracyjnej, tak stworzyć aby stworzyć drogę dojazdowa dla inwestycji realizowanej na działkach, które takiego uprawnienia nie mają.
- naruszenie art. 140 i 144 k.c. poprzez nieuwzględnienie, iż służebność ustalona w księdze wieczystej [...] dotyczyła tylko i wyłącznie działki numer [...] jako działki władnącej i z jej treści nie wynika prawo do wykonywania przejazdu na rzecz działek nr [...] i [...] wymienionych w decyzji o pozwoleniu na budowę ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ uznał, iż skarżącym nie przysługuje przymiot strony, co powoduje konieczność umorzenia postępowania. Dokonał jednak błędnych ustaleń, co do stanu prawnego i nie wziął pod uwagę istotnych dla sprawy okoliczności, które powodują istnienie po stronie skarżących interesu prawnego.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji.
Należąca do skarżących działka ewidencyjna numer [...] obciążona jest nieodpłatną służebnością gruntową polegającą na prawie przejazdu i przechodu pasem o szerokości 3,5 metra na rzecz każdoczesnych właścicieli działki ewidencyjnej numer [...], która stanowi własność inwestora A. N.
Działka wnioskodawców numer [...] zabudowana jest budynkiem mieszkalnym położonym przy ulicy [...] w [...].
Zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę, którego dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, dojazd do inwestycji - ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, wskazany jest bezpośrednio z drogi publicznej ul. [...] przez działkę skarżących [...], na podstawie służebności ustanowionej na rzecz tylko i wyłącznie działki [...], a następnie przez działkę [...] i [...] do działki objętej pozwoleniem na budowę to jest działki [...].
Dla uzyskania przymiotu strony wystarczy, by wynik postępowania administracyjnego mógł oddziaływać na sferę uprawnień danego podmiotu, wynikających z określonych przepisów prawa materialnego. Stroną postępowania jest się nie tylko wówczas, gdy konkretne uprawnienia materialnoprawne zostaną rzeczywiście naruszone, ale także wówczas, gdy istnieje realne zagrożenie ich naruszenia orzeczeniem kończącym postępowanie.
Zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę dojazd do działek objętych inwestycją wskazany jest przez działkę: skarżących numer [...] na podstawie służebności ustanowionej na rzecz działki [...] (ale tylko na rzecz działki [...]), a następnie [...] do działki objętej pozwoleniem na budowę to jest działki [...].
Twierdzenie organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż ewentualne skutki realizacji spornej inwestycji poprzez nieuprawnione korzystanie przez inwestora z urządzonej na działce numer [...] drogi wewnętrznej ma wyłącznie charakter okoliczności faktycznych, nie jest zgodne z projektem budowlanym, który dojazd do inwestycji wskazuje wprost przez działkę skarżących.
Dojazd do projektowanej inwestycji przez działkę skarżących ma charakter okoliczności prawnych, a nie faktycznych jak ustalił organ - bo wynika to wprost z integralnej części decyzji, to jest projektu budowlanego zatwierdzonego tą decyzją. Tak ustalony dojazd daje prawo wszystkim późniejszym mieszkańcom inwestycji - budynków mieszkalnych zrealizowanych na działkach numer [...] i [...] wykonywania przejazdu przez działkę skarżących.
Organ naruszył prawa skarżących wynikające z wpisanego w dziale III KW obciążenia, gwarantującego, iż przejazd przez ich działkę będzie odbywał się tylko i wyłącznie na rzecz właściciela działki [...].
Dojazd do zespołu budynków mieszkalnych ma inny charakter niż dojazd do działki na której żadnych budynków nie ma, w szczególności że szerokość służebności - 3,5 metra, nie jest wystarczająca jako dojazd do inwestycji.
W zaskarżonej decyzji organ w ogóle nie odniósł się do powyższej kwestii, to jest nieuprawnionego rozszerzenia służebności na inne działki.
Interes prawny skarżących wynika z art. 140 i 144 k.c., a także z rękojmi jaka wypływa z treści wpisów w księdze wieczystej.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Skarga jest zasadna.
W kwestionowanym rozstrzygnięciu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał ocenę prawną organu I instancji i stwierdził, że decyzja Starosty [...] z [...] grudnia 2018 r., nie dotyczy interesu prawnego ani obowiązku R.R. i J.R. i stosownie do treści art. 28 k.p.a., w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie mogą być oni uznani za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. rozstrzygnięcia.
Stanowisko to było błędne.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.
Zatem, dostęp do drogi publicznej jest niezbędnym warunkiem umożliwiającym podjęcie na określonym terenie realizacji konkretnego zamierzenia inwestycyjnego. Warunkiem uznania nieruchomości za nieruchomość zdatną na cele budowlane oprócz jej położenia w terenach budowlanych jest zapewnienie dla takiej nieruchomości dojścia i dostępu do drogi publicznej, przy czym nie wystarcza faktycznie istniejący dostęp, ale musi to być dostęp prawnie zagwarantowany (wyroki NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1865/12 i z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2465/11, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z definicją "dostępu do drogi publicznej", zamieszczoną w art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, należy przez to rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że w przypadku braku bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, możliwy jest jedynie dwojakiego rodzaju pośredni dostęp do drogi publicznej, tj. poprzez ustanowienie służebności drogowej lub poprzez drogę wewnętrzną.
Dostęp prawny do drogi publicznej oznacza, że powinien on wynikać wprost z przepisu prawa, czynności prawnej, bądź orzeczenia sądowego, zaś faktyczny, że musi rzeczywiście zapewniać możliwość przejścia i przejazdu do drogi publicznej. Nie może być on dostępem hipotetycznym. Musi to być dostęp realny, możliwy do wyegzekwowania przez inwestora przy użyciu dostępnych środków prawnych (wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 239/2006, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niesporne jest, że działki inwestycyjne nr [...] i [...] wymienione w decyzji o pozwoleniu na budowę ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej nie posiadają bezpośredniego dostępu do drogi publicznej -ulicy [...]. Komunikacja z tą drogą zaprojektowana została poprzez działkę skarżących nr ew. [...] na zasadzie służebności gruntowej oraz przez działki o nr ew. [...] i [...]będące własnością inwestora.
Zatem organ architektoniczno-budowlany w toku postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, musiał ustalić czy działka nr [...] jest obciążona służebnością gruntową na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości inwestycyjnej, tworzonej przez działki nr [...]i [...].
Wydane pozwolenie na budowę sankcjonuje bowiem określony sposób skomunikowania nieruchomości inwestycyjnej, wskazując na istniejącą służebność gruntową na działce nr [...].
Słusznie skarżący podnosili wadliwą wykładnię art. 28 k.p.a. oraz 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, dokonaną przez organy obu instancji - przez nieuwzględnienie treści księgi wieczystej [...] i błędne uznanie, iż nie ma znaczenia prawnego okoliczność, że działka skarżących nr [...] obciążana jest nieodpłatną służebność gruntową polegającą na prawie przejazdu i przechodu pasem drogi o szerokości 3,5 metrów biegnącym zachodnim skrajem działki nr [...] na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...], którym jest inwestor, ale nie na rzecz każdoczesnego właściciela działek inwestycyjnych nr [...]i [...].
Sokoro służebność ujawniona w księdze wieczystej [...] wskazywała jako nieruchomość uprawnioną wyłącznie działkę numer [...], to z jej treści nie wynika prawo do wykonywania przejazdu na rzecz działek nr [...],[...] i [...]wymienionych w decyzji o pozwoleniu na budowę ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej.
Ta okoliczność powoduje, że skarżący mają interes prawny w kwestionowaniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2018r. Powołują się bowiem na skutek prawny wywołany decyzją o pozwoleniu na budowę, mający bezpośredni wpływ na istnienie praw i obowiązków związanych z obciążeniami jaki muszą zanosić na działce nr [...].
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższą ocenę Sądu i przy jej zastosowaniu wyda stosowne rozstrzygnięcie.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 ww. ustawy.