II SA/Kr 1014/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o sprzeciwie wobec użytkowania budynku, uznając, że organ nadzoru budowlanego przekroczył 21-dniowy termin na jej wydanie.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wobec przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego, który został utrzymany w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Inwestorka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności błędną wykładnię art. 54 Prawa budowlanego dotyczącą terminu na wniesienie sprzeciwu. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając obie decyzje z powodu przekroczenia przez organ nadzoru budowlanego 21-dniowego terminu na zgłoszenie sprzeciwu, który ma charakter materialnoprawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę G.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. o sprzeciwie wobec przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego. Organy nadzoru budowlanego uznały, że doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, co uzasadniało wniesienie sprzeciwu. Inwestorka kwestionowała te ustalenia oraz zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych. Kluczowym zarzutem skargi było naruszenie art. 54 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zachowany został 21-dniowy termin na wniesienie sprzeciwu. Pełnomocnik skarżącej argumentował, że termin ten ma charakter materialnoprawny i nie może być przedłużany przez wezwania do uzupełnienia dokumentacji, a jego bieg rozpoczyna się od daty doręczenia zawiadomienia o zakończeniu budowy. Sąd podzielił te argumenty, stwierdzając, że termin ten został przekroczony, ponieważ decyzja o sprzeciwie została wydana i wysłana po upływie 21 dni od daty zawiadomienia o zakończeniu budowy. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nadzoru budowlanego nie zachował 21-dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu, ponieważ termin ten ma charakter materialnoprawny i jego bieg rozpoczyna się od daty doręczenia zawiadomienia o zakończeniu budowy, a nie od daty uzupełnienia braków.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że termin określony w art. 54 Prawa budowlanego jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przedłużeniu w wyniku wezwania do uzupełnienia dokumentacji. Jego upływ powoduje wygaśnięcie kompetencji organu do wydania decyzji o sprzeciwie. W tej sprawie decyzja o sprzeciwie została wydana po upływie 21 dni od daty zawiadomienia o zakończeniu budowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.p.b. art. 54
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Termin 21 dni na zgłoszenie sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego jest terminem prawa materialnego, którego bieg rozpoczyna się od daty doręczenia zawiadomienia o zakończeniu budowy. Uzupełnienie braków dokumentacji nie przerywa ani nie zawiesza biegu tego terminu.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane art. 54
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit c
Pomocnicze
u.p.b. art. 57 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania, gdy sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o tym, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
k.p.a. art. 57 § 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Regulacja dotycząca terminów procesowych, która nie ma zastosowania do terminu z art. 54 Prawa budowlanego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organu w celu prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekroczenie przez organ nadzoru budowlanego 21-dniowego terminu na zgłoszenie sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, który ma charakter materialnoprawny i nie może być przedłużany przez wezwania do uzupełnienia dokumentacji.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów nadzoru budowlanego dotyczące istotnych odstępstw od projektu budowlanego, które miały drugorzędne znaczenie wobec naruszenia terminu.
Godne uwagi sformułowania
termin do wniesienia sprzeciwu jest terminem prawa materialnego upływ 21-dniowego terminu skutkuje nabyciem przez zgłaszającego uprawnienia do przystąpienia do użytkowania zrealizowanego obiektu po upływie tego terminu właściwy przedmiotowo organ traci bowiem kompetencję do wydania decyzji w sprawie sprzeciwu
Skład orzekający
Krystyna Daniel
przewodniczący
Mirosław Bator
członek
Renata Czeluśniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do zgłoszenia sprzeciwu w procedurze zgłoszenia zakończenia budowy zgodnie z Prawem budowlanym oraz jego materialnoprawny charakter."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury zgłoszenia zakończenia budowy i sprzeciwu organu nadzoru budowlanego. Nie dotyczy meritum oceny istotnych odstępstw od projektu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów przez organy administracji, nawet w sprawach budowlanych. Pokazuje, że błąd proceduralny może doprowadzić do uchylenia decyzji, niezależnie od merytorycznej oceny.
“Organ nadzoru budowlanego przegapił termin: Sąd uchyla sprzeciw wobec użytkowania budynku!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1014/13 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2013-12-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2013-07-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Krystyna Daniel /przewodniczący/ Mirosław Bator Renata Czeluśniak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 622/16 - Wyrok NSA z 2016-09-27 II OSK 952/14 - Wyrok NSA z 2015-12-11 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 93 poz 888 art. 54 w zw. z art. 57 ust. 4 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 oraz art. 145 par 1 pkt 1 lit a i lit c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie WSA Mirosław Bator Renata Czeluśniak / spr./ Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi G.M. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 28 maja 2013 r., znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Uzasadnienie W dniu 20 września 2012 r. inwestor G.M. złożyła na dziennik podawczy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. zawiadomienie z dnia 19 września 2012 r. o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w L. na działce ew. nr [...] obr [...] Do zawiadomienia dołączyła oświadczenie kierownika budowy wraz z projektem zagospodarowania działki i naniesionymi zmianami, mapę inwentaryzacji powykonawczej, protokoły z przeprowadzonych badań i sprawdzeń szczelności poszczególnych instalacji, dziennik budowy oraz dokumentację związaną z pozwoleniem na budowę wraz z projektem budowlanym. W dniu 8 października 2012 r. PINB pismem znak: [...] wezwał G.M. do usunięcia braku dokumentów dołączonych do ww. zawiadomienia o zakończeniu budowy poprzez wykazanie, czy przy realizacji przedmiotowego budynku zachowano charakterystyczne parametry obiektu budowlanego względem dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją Starosty L. z dnia 27 grudnia 2001 r. znak: [...] W dniu 11 października 2012 r. wpłynęły zdjęcia budynku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po przeanalizowaniu przedłożonych dokumentów, wydał w dniu 30 października 2012 r. decyzję znak: [...] w której na podstawie art. 54 ustawy Prawo budowlane wniósł sprzeciw wobec przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego. Organ powołał się na treść art. 54 ustawy, zgodnie z którym do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57 po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. PINB w L. w oparciu o załączoną dokumentację, w szczególności inwentaryzację powykonawczą, oświadczenie kierownika budowy o wykonaniu przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zgłoszonymi przez kierownika budowy zmianami oraz kopią rysunków zamiennych do zatwierdzonego projektu budowlanego z naniesionymi przez projektanta zmianami stwierdził, że doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie zmiany kubatury obiektu oraz zagospodarowania terenu. Według organu I instancji istotność odstępstw od projektu przejawia się m.in. w zmianie wysokości posadowienia budynku, w wykonaniu dodatkowego pomieszczenia pod płytą spocznika oraz w zmianie biegu trasy przyłącza wodociągowego oraz kanalizacyjnego. Od powyższej decyzji G.M. wniosła w ustawowym terminie odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. podnosząc, że powyższa decyzja jest niezgodna z prawem. Podkreśliła, że dostarczyła do organu I instancji wszystkie wymagane protokoły odbiorów oraz sprawdzeń, z których jednoznacznie wynika, że dom jest bezpieczny i nie zagraża życiu i zdrowiu ludzi. Zarzuciła, że PINB w L. nie odniósł się do pisma Burmistrza L. , w którym stwierdzono, że przedmiotowy budynek zbudowano zgodnie z planem zagospodarowania działki, a odkopanie ziemi wokół trzech ścian piwnicy stanowi niezbędne odwodnienie domu. Ponadto przebieg przyłącza wody i kanalizacji w żaden sposób nie zmienia sposobu zagospodarowania działki a pomieszczenie pod spocznikiem nie zmienia kubatury domu i nie odbiega od projektu, ponieważ "gdyby był obsypany ziemią stanowiłby fundament pod schody". Wg odwołującej wątpliwe jest istnienie podstawy prawnej, która zezwalałaby PINB w L. na kwestionowanie wydanej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W dniu 28 maja 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją znak: [...] utrzymał w mocy ww. decyzję PINB w L. z dnia 30 października 2012 r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 54 ustawy Prawo budowlane wniesienie sprzeciwu przez organ powinno nastąpić w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia. Powołano się na pogląd NSA zawarty w wyroku z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 445/06, zgodnie z którym termin wniesienia sprzeciwu ustala się wg art. 57 § 5 k.p.a., a zatem 21- dniowy termin uważa się za zachowany, jeżeli decyzja o sprzeciwie została przed upływem tego terminu nadana w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Organ przypomniał, iż w przedmiotowej sprawie zawiadomienie o zakończeniu budowy wpłynęło na dziennik podawczy PINB w dniu 20 września 2012 r., w dniu 8 października 2012 r. PINB wezwało stronę do uzupełnienia dokumentów, którego z kolei dokonano w dniu 11 października 2012 r., a decyzję organu I instancji wydano, a następnie wysłano, w dniu 30 października 2012 r. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia WINB stwierdził, iż zachowano 21-dniowy termin przewidziany przez art. 54 ustawy Prawo budowlane. WINB zauważył ponadto, że o tym, czy dane odstępstwo od projektu budowlanego ma charakter istotny, decyduje całokształt okoliczności konkretnego przypadku. W przedmiotowej sprawie doszło do zmiany wysokości posadowienia budynku oraz dobudowania dodatkowego pomieszczenia pod płytą spocznika, co doprowadziło do zmiany kubatury budynku, a także do zmian w zakresie trasy przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego. W ocenie organu zmiany takie należy uznać za istotne, doszło więc do naruszenia art. 36a ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym organ I instancji po ustaleniu istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie w/w zmian zobowiązany był w myśl art. 54 ustawy Prawo budowlane do zgłoszenia sprzeciwu. WINB w K. stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że istnieją podstawy do zgłoszenia sprzeciwu wobec przystąpienia do użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego a rozstrzygnięcie organu I instancji należy uznać za zasadne i odpowiadające przepisom prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G.M. podniosła zarzuty analogiczne do zarzutów odwołania od decyzji PINB w L. a mianowicie zakwestionowała zmianę zagospodarowania działki oraz zmianę kubatury budynku oraz wskazała na konieczność odwodnienia domu poprzez odkopanie ziemi wokół trzech ścian piwnic. Skarżąca podkreśliła fakt dostarczenia do organu I instancji wszystkich wymaganych protokołów odbiorów i sprawdzeń instalacji oraz dokonania niezbędnych uzgodnień dotyczących zagospodarowania działki z kierownikiem budowy , architektem oraz Urzędem Gminy L. . W odpowiedzi na skargę WINB w K. w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie widząc podstaw do jego zmiany z powodu argumentacji zawartej w treści skargi. Podkreślił, że zgłoszenia sprzeciwu dokonuje się wówczas, gdy organ stwierdzi, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany wykonany został z naruszeniem warunków wynikających z pozwolenia na budowę, co w niniejszej sprawie wykazano przeprowadzonym postępowaniem dowodowym i wyjaśniającym. Mając na uwadze powyższą argumentację organ wniósł o oddalenie skargi w całości. W dniu 14 listopada 2013 r. do WSA w Krakowie wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej z 12 listopada 2013 r. uzupełniające skargę. Podniesiono przede wszystkim zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 54 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie przez organy obu instancji, że zachowany został termin do wniesienie sprzeciwu. W ocenie pełnomocnika niesłuszne jest samo uznanie przez WINB, że do zachowania terminu z art. 54 ustawy Prawo budowlane stosuje się dyspozycję art. 57 § 5 k.p.a. Przesądza o tym fakt, iż termin z art. 54 ustawy prawo budowlane jest terminem materialnoprawnym, zaś regulacja z art. 57 § 5 k.p.a. dotyczy terminów procesowych. Powołano się przy tym na pogląd WSA w Krakowie zawarty w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie II SA/Kr 1453/11, w którym podkreślono różnice, jakie zachodzą w skutkach uchybienia terminów materialnoprawnych i procesowych, a więc odpowiednio wygaśnięcie praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym oraz uzależnienie skuteczności czynności procesowych od zachowania terminów procesowych. Wyjaśniono, iż treść art. 57 § 5 k.p.a. ma na celu wzmocnienie pozycji jednostki w postępowaniu administracyjnym, które cechuje się nierównością stosunków administracyjnoprawnych, z kolei ratio legis art. 54 ustawy Prawo budowlane to czasowe ograniczenie kompetencji organu. Zakwestionowano również zastosowany przez organy obu instancji sposób obliczania 21-dniowego terminu począwszy od dnia uzupełnienia przez stronę braków w dokumentacji podając, iż termin ten należy obliczać od dnia dokonania zgłoszenia o zakończeniu budowy. Powołano pogląd wyrażony przez WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 9 grudnia 2010 r., II SA/Gd 591/10, zgodnie z którym wymieniony w art. 54 ustawy Prawo budowlane termin jest terminem prawa materialnego, a decyzyjna aktywność organu poza tymi ramami nie ma prawnego umocowania, oraz pogląd NSA z wyroku z dnia 12 grudnia 2008 r., II OSK 1588/07, zgodnie z którym 21-dniowy termin wskazany w przepisie art. 54 prawa budowlanego, określający dopuszczalność zgłoszenia sprzeciwu decyzją, ma charakter materialnoprawny. Jego bieg rozpoczyna się od daty doręczenia organowi zawiadomienia inwestorów o zakończeniu budowy. Upływ tego terminu (21 dni) powoduje wygaśnięcie prawa organu do zgłoszenia sprzeciwu, jest to bowiem termin prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu, zawieszeniu, przerwaniu. Pełnomocnik skarżącej zauważył, iż jakiekolwiek przerwanie lub zawieszenie biegu terminu prawa materialnego bądź niewliczanie do niego terminów dla dokonania określonych czynności powinno mieć oparcie w przepisach prawa materialnego, a w przypadku terminu z art. 54 ustawy Prawo budowlane regulacja taka nie istnieje. Wszczęcie postępowania następuje z dniem doręczenia wniosku organowi administracji publicznej, zaś termin wyznaczony na uzupełnienie braków formalnych nie powinien być uwzględniany przy liczeniu terminów ustawowych na załatwienie sprawy. Podsumowując rozważania dotyczące zachowania terminu z art. 54 wskazano, iż nawet przyjmując korzystaną dla organów interpretację, zgodnie z którą termin 21-dniowy jest terminem, w którym organ powinien wysłać, a nie doręczyć wydaną decyzję, to i tak nie został on zachowanym w niniejszej sprawie. Zawiadomienie o zakończeniu budowy wpłynęło bowiem do organu w dniu 20 września 2012 r., a wysłanie decyzji o sprzeciwie nastąpiło w dniu 30 października 2012 r. W dalszej części pisma podniesiono zarzut naruszenia przepisów proceduralnych, tj. art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. dotyczących zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz prawidłowego uzasadnienia wniosków organów, co doprowadziło w opinii pełnomocnika skarżącej do naruszenia art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane przez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie miały miejsce istotne odstępstwa od projektu budowlanego. Przede wszystkim zakwestionowano ustalenia obu organów dokonane w oparciu o dokumentację fotograficzną, jakoby doszło do podwyższenia posadowienia budynku, co spowodowało zmianę jego kubatury, a zatem istotne odstępstwo od projektu budowlanego. Stwierdzono, że do podwyższenia budynku nigdy nie doszło, a wrażenie takie spowodowane jest jedynie faktem usunięcia warstwy gruntu obok budynku, dokonane w celu zapobieżenia jego podmakaniu. Zauważono, iż choć obniżenie gruntu spowodowało konieczność podwyższenia schodów zewnętrznych, jednak zmiana taka została zakwalifikowana prze architekta Z.S. za nieistotną co według pełnomocnika pozwala uznać, że w jego opinii nie miała ona wpływu na kubaturę budynku. Podobnie samo podniesienie schodów nie spowodowało powstania pod płytą spocznika "pomieszczenia" rozumianego jako przestrzeń wydzielona trwałymi ścianami. Podobnie w odniesieniu do stwierdzenia przesunięcia trasy przebiegu przyłączy wodno-kanalizacyjnych zarzucono organom obu instancji, iż nie wskazano podstawy tego ustalenia, a także nie ustalono, czy mieści się ono w granicach dopuszczalnego odstępstwa przewidzianego przepisami szczególnymi Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Rolnictwa z dnia 2 kwietnia 2001 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej. W ocenie pełnomocnika skarżącej powyższe uchybienia proceduralne oraz naruszenia prawa materialnego uzasadniają konieczność uchylenia decyzji organów obu instancji oraz niemożność wniesienia powtórnego sprzeciwu w niniejszej sprawie z powodu upływu terminu przewidzianego w art. 54 ustawy Prawo budowlane. Zauważono, że na obecnym etapie postępowania nie doszło do wykazania istotnych odstępstw od projektu budowlanego, jednak gdyby na skutek prawidłowo przeprowadzonych czynności kontrolnych organy nadzoru budowlanego takie istotne odstępstwa wykryły, możliwe jest przeprowadzenie postępowania naprawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga w całości jest zasadna. Stosownie do treści art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, ze zm.) do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca nie określił przesłanek wniesienia sprzeciwu przez organ. Jednakże brak ich określenia nie oznacza, że organ właściwy do wydania decyzji został przez ustawodawcę upoważniony do swobodnego uznania, czy stwierdzone okoliczności są wystarczające do orzeczenia na podstawie tego przepisu o sprzeciwie. Wniesienie sprzeciwu w sytuacji, gdy nie stwierdza się istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę, ani też innej okoliczności, która mogłaby powodować, że przystąpienie do użytkowania w sposób kwalifikowany narusza prawo, należy uznać za naruszające prawo. W przedmiotowej sprawie słusznie zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. dotyczących przede wszystkim rozpatrzenia materiału dowodowego oraz prawidłowego uzasadnienia co do występowania istotnych odstępstw od projektu budowlanego, chociaż zasadność tych zarzutów miała drugorzędne znaczenie wobec zasadności zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 54 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie przez organy obu instancji, że zachowany został termin do wniesienia sprzeciwu. Termin do wniesienia sprzeciwu jest terminem prawa materialnego, a pogląd ten jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Dla porządku odnotować jedynie należy, że o charakterze materialnym czy procesowym konkretnego przepisu decyduje jego treść i wynikająca z niej funkcja, którą przepis ten ma spełniać oraz jego istota (por. m.in. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 1986 r., sygn. akt III PZP 8/86, OSNC z 1986 r., z. 12, poz. 194). Różnicy pomiędzy wskazanymi rodzajami terminów należy szukać w skutkach uchybienia danego terminu. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Z kolei uchybienie terminu procesowego wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej przez uzależnienie skuteczności czynności procesowej od zachowania terminu (tak m.in. A. Matan (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze 2005, s. 563-564).Terminy procesowe podlegają generalnie przywróceniu w trybie art. 58 - 60 kpa. Natomiast termin prawa materialnego jest terminem, który ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych, a jego skuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożliwość jego realizacji. (por. także: uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r., sygn. akt OPK 19/96, ONSA z 1997 r. z. 2, poz. 56 , wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.01.2008 r, sygn. VI SA/Wa 1845/07, LEX nr 463923). Funkcja i istota terminu do wniesienia sprzeciwu w trybie art. 54 ustawy Prawo budowlane wskazuje, że termin ten jest terminem prawa materialnego. Zachowanie tego terminu przez organ administracji jest konieczne z tej przyczyny, że celem zgłoszenia jest umożliwienie inwestorowi przystąpienia do użytkowania zrealizowanej inwestycji, a więc musi on w możliwie krótkim czasie mieć pewność w kwestii braku sprzeciwu, ewentualnie jego wniesienia przez właściwy organ. Upływ 21-dniowego terminu skutkuje nabyciem przez zgłaszającego uprawnienia do przystąpienia do użytkowania zrealizowanego obiektu. Ustalony prawem budowlanym termin do wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru przystąpienia do użytkowania ma także charakter kompetencyjny, co oznacza, że określa czas trwania kompetencji organu nadzoru budowlanego do skorzystania z prawa wniesienia sprzeciwu. Po upływie tego terminu właściwy przedmiotowo organ traci bowiem kompetencję do wydania decyzji w sprawie sprzeciwu (por. np. wyrok NSA z dnia 26.10.2009 r., sygn. II OSK 1674/08, LEX nr 573598). Wobec materialnoprawnego charakteru powyższego terminu nie jest możliwe jego przedłużenie, w szczególności przez zobowiązanie inwestora do uzupełnienia braków zgłoszenia na podstawie art. 57 ust. 4 Prawa budowlanego. Literalna wykładnia art. 54 Prawa budowlanego nie może nasuwać żadnych wątpliwości w tym zakresie. Gdyby bowiem wezwanie do usunięcia braków miało mieć wpływ na początek biegu przedmiotowego terminu, to powinno to zostać jednoznacznie wyrażone w przepisie, czego nie uczyniono. Dlatego dokonanie zgłoszenia, nawet zawierającego braki, rozpoczyna bieg terminu do wniesienia sprzeciwu. Termin do wniesienia sprzeciwu nie może być liczony od dnia uzupełnienia zgłoszenia, gdyż na taką interpretację nie pozwala wyraźny zapis ustawy Prawo budowlane, co uniemożliwia inny sposób liczenia terminu do wniesienia sprzeciwu jak od daty doręczenia organowi zgłoszenia. Przyjąć zatem należy, iż termin 21-dniowy zakreśla dla organu ramy czasowe na wszelkie działania procesowe, które zakończyć się mogą wniesieniem sprzeciwu. Ponadto należy zauważyć, iż w przedmiotowej sprawie bez względu na przyjętą wykładnię "zgłoszenia sprzeciwu" zawartego w art. 54 Prawa budowlanego (tj. jako dnia doręczenia decyzji stronie, czy też jako dnia jej nadania w urzędzie pocztowym) sprzeciw nie został wniesiony w żaden ww. sposób w terminie 21 dni od dokonania przez skarżącą zgłoszenia o zamiarze przystąpienia do użytkowania budynku. Zawiadomienie o zakończeniu budowy zostało dokonane w dniu 20 września 2012 r. (k. [...] akt administracyjnych). W dniu 8 października 2012 r. wezwano stronę do uzupełnienia złożonych dokumentów. W dniu 11 października 2012 r. przesłano zdjęcia obiektu. Decyzję o wniesieniu sprzeciwu organ I instancji wydał 30 października 2012 r. i tego samego dnia nadał ją w placówce urzędu pocztowego. Ponieważ jak wyżej wspomniano, wezwanie do uzupełnienia dokumentów dołączonych do wniosku z dnia 8 października 2012 r. nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia sprzeciwu, termin ten, zgodnie z przepisem art. 54 Prawa budowlanego, upłynął z końcem 11 października 2012 r. Skoro zatem decyzja o sprzeciwie została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 30 października 2012 r., to zarówno jej nadanie, jak i doręczenie nastąpiło po upływie 21 – dniowego terminu określonego w przepisie art. 54 Prawa budowlanego. Wobec powyższego zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 54 ustawy Prawo budowlane są zasadne. Zgodnie z treścią art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W tym stanie rzeczy - mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, zgodnie z którym Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) należało uchylić zaskarżoną decyzję, jak i decyzję organu pierwszej instancji. Dokonana przez organy obydwu instancji błędna wykładnia art. 54 w związku z art. 57 ust. 4 Prawa budowlanego miała wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowała treść wydanych w sprawie decyzji organów obydwu instancji. W tym stanie rzeczy uchylenie również decyzji organu pierwszej instancji jest niezbędne dla zagwarantowania zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania jedynie w przypadku, gdy w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji. Jak wyżej wskazano sprawa administracyjna, w której wydano zaskarżoną decyzję nie została w przepisanym ustawą terminie załatwiona i wobec charakteru tego terminu nie może być już wydane W punkcie II sentencji wyroku orzeczono na podstawie art.152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI