II SA/Kr 3152/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKrakowie2005-10-18
NSAochrona środowiskaWysokawsa
choroba zawodowaniedosłuchhałasochrona słuchupostępowanie administracyjneprawo pracyodszkodowanieinspekcja sanitarna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej z powodu niedosłuchu, wskazując na błędy proceduralne organów i niewłaściwą interpretację przepisów dotyczących uszkodzenia słuchu.

Skarżący domagał się stwierdzenia choroby zawodowej z powodu niedosłuchu, spowodowanego wieloletnią pracą w hałasie. Organy administracyjne odmówiły, opierając się na orzeczeniach lekarskich wskazujących na nieznaczny ubytek słuchu, który nie powoduje upośledzenia społecznej wydolności. Sąd uchylił decyzje, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, nie wyjaśniły rozbieżności między opiniami lekarskimi i nie obaliły domniemania związku przyczynowego między pracą w hałasie a niedosłuchem.

Sprawa dotyczyła skargi T. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej z powodu niedosłuchu. Skarżący pracował przez wiele lat w warunkach narażenia na hałas, substancje toksyczne i pyły. Organy administracyjne oparły swoje decyzje na orzeczeniach lekarskich, które stwierdzały ubytek słuchu, ale nie uznawały go za chorobę zawodową z uwagi na brak społecznej szkodliwości. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd wskazał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące chorób zawodowych, w szczególności rozporządzenie z 1983 r., które uznaje uszkodzenie słuchu wywołane hałasem za chorobę zawodową, niezależnie od stopnia społecznej szkodliwości. Ponadto, organy nie wyjaśniły rozbieżności między opiniami różnych placówek medycznych dotyczącymi ubytku słuchu skarżącego, co stanowiło naruszenie przepisów K.p.a. o postępowaniu wyjaśniającym. Sąd podkreślił również, że organy nie obaliły domniemania związku przyczynowego między pracą w hałasie a niedosłuchem, co powinno spoczywać na organie administracyjnym. W związku z tym, sąd uznał, że decyzje zostały wydane bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu jest chorobą zawodową, niezależnie od stopnia społecznej szkodliwości.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy rozporządzenia z 1983 r. jednoznacznie kwalifikują uszkodzenie słuchu wywołane hałasem jako chorobę zawodową, a kryterium społecznej szkodliwości nie ma zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych § pkt 15 załącznika

Chorobą zawodową jest "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu".

Pomocnicze

u.p.i.s. art. 5 § ust. 4a

Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych art. 10

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa interpretacja przepisów dotyczących chorób zawodowych przez organy administracyjne. Naruszenie przepisów K.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozbieżności między opiniami lekarskimi. Nieobalenie przez organ administracyjny domniemania związku przyczynowego między pracą w hałasie a niedosłuchem.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracyjnych oparta na braku społecznej szkodliwości niedosłuchu. Argumentacja organów administracyjnych oparta na orzeczeniach lekarskich niekwalifikujących niedosłuchu jako choroby zawodowej.

Godne uwagi sformułowania

bez znaczenia dla załatwienia sprawy choroby zawodowej jest stopień uszkodzenia słuchu Tzw. społeczna szkodliwość niedosłuchu nie może być więc przesłanką uwzględnianą przy załatwianiu sprawy choroby zawodowej niedosłuchu Organy administracyjne nie powinny kończyć postępowania administracyjnego, przed uzyskaniem od lekarzy adekwatnych wyjaśnień przyczyn rozbieżności w ocenie niedosłuchu strony. Organy administracyjne w ogóle nie wzięły pod uwagę utrwalonego orzecznictwa sądowego przyjmującego zasadę, że występowanie czynnika chorobotwórczego w miejscu pracy stwarza domniemanie związku przyczynowo-skutkowego uszkodzenia słuchu i pracy zawodowej.

Skład orzekający

Wiesław Kisiel

przewodniczący sprawozdawca

Bożenna Blitek

członek

Halina Jakubiec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących chorób zawodowych, w szczególności uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem, oraz obowiązki organów administracyjnych w postępowaniu wyjaśniającym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z okresu jego wydania i może wymagać analizy w kontekście późniejszych zmian przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego i właściwa interpretacja przepisów, nawet w pozornie rutynowych sprawach dotyczących chorób zawodowych.

Czy niedosłuch po latach pracy w hałasie to choroba zawodowa? Sąd wyjaśnia, jak działają urzędy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 3152/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bożenna Blitek
Halina Jakubiec
Wiesław Kisiel /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel (spr) Sędziowie: WSA Bożenna Blitek WSA Halina Jakubiec Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005 r sprawy ze skargi T. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 18 listopada 2003 r Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Uzasadnienie
T. M. pracował w latach 1969 – 1999 na stanowiskach wytapiacza stali, rozlewacza metalu, kontrolera złomu. Organy administracyjne w swych decyzjach w I i II instacji uznały za udowodnione, że praca ta była wykonywana w narażeniu na działanie ponadnormatywnego hałasu, substancji toksycznych i pyłów przemysłowych o stężeniach przekraczających stężenia higieniczne oraz promieniowanie podczerwone.
Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2001 r., nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W szczególności ubytek słuchu wynosi 16dB dla ucha prawego i 25 dB dla ucha lewego. Stopień obustronnego obniżenia czułości słuchu tego stopnia jest nazwany niedosłuchem audiometrycznym, nie powodując upośledzenia społecznej wydolności słuchu nie może być z lekarskiego punktu widzenia uznany za chorobę. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego stwierdził ubytek słuchu 22 dB dla ucha prawego i 26 dB dla ucha lewego, z krótkim komentarzem, że nie powoduje to skutków zdrowotnych uzasadniających rozpoznanie choroby.
Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2003 r. odmówił stwierdzenia u T.M. choroby zawodowej. Jako podstawę prawną powołano art.5 ust.4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. 1998, nr 90, poz.575 ze zm.), § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), art.104 K.p.a. Organ administracyjny I instancji odwołał się do otrzymanych orzeczeń lekarskich, bez cytowania zawartych tam ustaleń.
Po rozpoznaniu odwołania strony Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał w całości decyzję wydaną przez organ I instancji. Jako podstawę prawną powołano art.5 ust.4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. 1998, nr 90, poz.575 ze zm.), § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz.1115), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. W uzasadnieniu napisano, że skoro dwie uprawnione placówki służby zdrowia nie stwierdziły choroby zawodowej u wnioskodawcy, to organ administracyjny nie ma innej możliwości załatwienia sprawy, jak tylko wydać decyzję negatywną.
W skardze do sądu administracyjnego strona koncentruje się na swym niedosłuchu. Akcentuje dolegliwości z tym związane. Nie ma wątpliwości, że uszkodzenie słuchu jest konsekwencją warunków pracy. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 marca 1999 r., III RN 128/98 i w wyroku z dnia 19 lipca 1984 r., II PRN 9/84 stwierdził, że bez znaczenia dla załatwienia sprawy choroby zawodowej jest stopień uszkodzenia słuchu.
Wnosząc o oddalenie skargi organ administracyjny powtórzył swą wcześniejszą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Podtrzymując bez żadnych zmian decyzję organu administracyjnego I instancji, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaakceptował stanowisko organu I instancji, iż brak społecznej szkodliwości niedosłuchu nie pozwala na stwierdzenie choroby zawodowej. Tymczasem jest to kryterium, które nie ma uzasadnienia w przepisach obowiązujących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W szczególności pkt 15 załącznika do rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych stwierdza, że chorobą zawodową jest "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". Tzw. społeczna szkodliwość niedosłuchu nie może być więc przesłanką uwzględnianą przy załatwianiu sprawy choroby zawodowej niedosłuchu, na gruncie rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Dlatego należało uwzględnić skargę na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U.: 2004, nr 162, poz.1692 i 2005, nr 94, poz.788).
Organy administracyjne nie powinny kończyć postępowania administracyjnego, przed uzyskaniem od lekarzy adekwatnych wyjaśnień przyczyn rozbieżności w ocenie niedosłuchu strony. Tymczasem Ośrodek Medycyny Pracy stwierdził ubytek słuchu wynosi 16dB dla ucha prawego i 25 dB dla ucha lewego, a Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego stwierdził ubytek słuchu 22 dB dla ucha prawego i 26 dB dla ucha lewego. W żadnej decyzji organy administracyjne nie ustosunkowały się do tej rozbieżności, nie wyjaśniły stronie i sądowi, czy z medycznego punktu widzenia taka rozbieżność podważa wiarygodność oceny stanu zdrowia strony na użytek decyzji w sprawie choroby zawodowej. W tej postaci, w jakiej decyzje zostały doręczone stronie, obie są dotknięte wadą niewystarczającego wyjaśnienia okoliczności, które są najistotniejsze w sprawie. Stanowi to naruszenie art.7 i art.77 w zw. z art.107 § 3 K.p.a.
Organy administracyjne w ogóle nie wzięły pod uwagę utrwalonego orzecznictwa sądowego przyjmującego zasadę, że występowanie czynnika chorobotwórczego w miejscu pracy stwarza domniemanie związku przyczynowo-skutkowego uszkodzenia słuchu i pracy zawodowej. Skoro nie budzi wątpliwości praca skarżącego w narażeniu na ponadnormatywny hałas, to ewentualna odmowa uznania, że niedosłuch T. M. nie jest chorobą zawodową wymagałaby bezspornego wykazania, że mimo wieloletniej pracy w narażeniu na ponadnormatywny hałas źródłem niekwestionowanego niedosłuchu skarżącego był inny czynnik. Ciężar obalenia domniemania związku przyczynowego spoczywał w niniejszej sprawie w całości na organie administracyjnym. Oznacza to, że zaskarżona decyzja została wydana bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Stanowi to naruszenie art.7 i art.77 w zw. z art.107 § 3 K.p.a.
Braki w postępowaniu wyjaśniającym, wspomniane powyżej, uzasadniają uwzględnienie skargi na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U.: 2004, nr 162, poz.1692 i 2005, nr 94, poz.788).
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI