VII SA/WA 1479/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-02-28
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęstwierdzenie nieważnościprzymiot stronyinteres prawnyKodeks postępowania administracyjnegoPrawo budowlanesądownictwo administracyjnenieruchomości sąsiednie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę R. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, potwierdzając, że M. B. ma przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, mimo że nie była właścicielką sąsiedniej nieruchomości w momencie jej wydania.

Sprawa dotyczyła skargi R. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy M. B., właścicielka sąsiedniej nieruchomości od 2004 roku (a współwłaścicielka od 2002 roku), ma przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w 1997 roku. Sąd uznał, że M. B. ma interes prawny i jest stroną postępowania, ponieważ postępowanie o stwierdzenie nieważności jest nowym postępowaniem, a stan własnościowy nieruchomości sąsiedniej został ustalony na dzień jego wszczęcia. W konsekwencji skarga R. D. została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę R. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 1997 r. udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając, że M. B., wnioskodawczyni, nie mogła być stroną postępowania o stwierdzenie nieważności, ponieważ nie była właścicielką sąsiedniej nieruchomości w momencie wydania pierwotnej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, stwierdzając, że M. B. posiada przymiot strony, gdyż była współwłaścicielką nieruchomości od 2002 r., a następnie jej jedyną właścicielką od 2004 r., a postępowanie o stwierdzenie nieważności jest nowym postępowaniem, w którym przymiot strony ustala się na dzień jego wszczęcia. Skarżący R. D. zarzucił błędną interpretację art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i art. 156 § 1 k.p.a., twierdząc, że M. B. nie miała interesu prawnego w postępowaniu. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Wskazał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nowym postępowaniem, niezależnym od pierwotnego, a krąg stron ustala się na nowo, biorąc pod uwagę stan faktyczny istniejący w dniu złożenia wniosku. Ponieważ M. B. była właścicielką sąsiedniej nieruchomości w momencie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, przysługiwał jej przymiot strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba taka może być stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, jeśli posiada interes prawny w dniu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, ponieważ jest to nowe postępowanie, w którym przymiot strony ustala się na nowo.

Uzasadnienie

Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nowym postępowaniem, niezależnym od postępowania zakończonego pierwotną decyzją. Przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ustala się na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu złożenia wniosku o wszczęcie tego postępowania. Posiadanie prawa do nieruchomości sąsiedniej w tym momencie, uzasadniające interes prawny, nadaje wnioskodawcy status strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi być wyprowadzony z konkretnego przepisu prawa administracyjnego.

P. bud. art. 28 § 2

Prawo budowlane

Stronami w postępowaniu administracyjnym są w szczególności inwestor, właściciele, użytkownicy wieczysti i zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala ją.

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej umorzy postępowanie, gdy stwierdzi jego bezprzedmiotowość.

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, jeżeli decyzja narusza prawo w sposób rażący lub istotnie wpływa na interesy stron.

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji państwowej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, albo gdy decyzja wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; nie można stwierdzić nieważności decyzji ze względu na niezgodność z prawem obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli w dniu jej wejścia w życie obowiązywała ona w niezmienionym kształcie.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja powinna zawierać oznaczenie stron postępowania.

k.p.a. art. 112

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania z przyczyn formalnych, w tym z powodu wniesienia odwołania po terminie lub przez osobę nieuprawnioną. Organ odwoławczy może jednak uznać odwołanie za niedopuszczalne, jeżeli stwierdzi, że zostało wniesione z naruszeniem przepisów o właściwości lub terminie, chyba że zachodzą okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

M. B. posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, ponieważ postępowanie to jest nowym postępowaniem, a przymiot strony ustala się na dzień jego wszczęcia, kiedy to M. B. była już właścicielką sąsiedniej nieruchomości.

Odrzucone argumenty

M. B. nie mogła być stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, gdyż nie była właścicielką sąsiedniej nieruchomości w momencie wydania pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem decyzja ta nie mogła naruszyć jej uzasadnionego interesu prawnego.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest to inne co do istoty postępowanie, niż to w którym decyduje się o prawach i obowiązkach stron. Jest to zatem nowa sprawa i krąg uczestniczących w niej stron powinien zostać ustalony od nowa.

Skład orzekający

Wojciech Mazur

przewodniczący sprawozdawca

Leszek Kamiński

członek

Grzegorz Czerwiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza w kontekście zmian stanu własnościowego nieruchomości sąsiednich po wydaniu pierwotnej decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany właściciela nieruchomości sąsiedniej po wydaniu decyzji, której nieważność jest badana. Interpretacja art. 28 k.p.a. w kontekście postępowań nadzwyczajnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia procesowego – kto może żądać stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza gdy stan prawny (własność) zmienia się po wydaniu pierwotnej decyzji. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy możesz kwestionować pozwolenie na budowę sąsiada, nawet jeśli nie byłeś właścicielem w momencie jego wydania?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1479/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński
Leszek Kamiński
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 781/06 - Wyrok NSA z 2007-05-17
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2006 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...] września 2005 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Uzasadnienie
VII SA/WA 1479/05
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. Nr [...] na podstawie art. 105 § 1 pkt 1 k.p.a. po wszczęciu postępowania na żądanie M. B. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w D. z dnia [...]czerwca 1997r. Nr [...] udzielającej . i R. D. pozwolenia na rozbudowę, modernizację i adaptację istniejącego budynku mieszkalnego położonego w D. przy ulicy S. umorzył postępowanie w powyższej sprawie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż M. B. nie może być stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie powyższej decyzji, gdyż jest właścicielką sąsiedniej nieruchomości dopiero od 24.06.2004r, zaś współwłaścicielką w udziale ¼ części nieruchomości była w okresie od dnia 2 grudnia 2002r. do dnia 24 czerwca 2004r. a zaskarżona decyzja była wydana w dniu [...] czerwca 1997r. Przedmiotowa decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w okolicznościach, gdy na terenie przyległym do działki J. i R. D. istniał inny stan własnościowy. Wnioskodawczyni nie miała wówczas uprawnień do sąsiedniej nieruchomości, nie była stroną tego postępowania, decyzja ta nie mogła więc naruszyć jej uzasadnionego interesu prawnego. Ponadto organ I instancji stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania z urzędu, gdyż z akt sprawy wynika, że otwory okienne w ścianie zbliżonej do granicy działki istniały przed rozbudową, zaś dobudowa wiatrołapu na granicy działki nastąpiła za pisemną zgodą H. L . Ponieważ wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności nastąpiło na wniosek osoby nie mającej przymiotu strony w sprawie, w której decyzja ta została wydana, okoliczność ta wypełnia przesłankę bezprzedmiotowości i jest podstawą do umorzenia postępowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2005r. znak [...] po rozpatrzeniu odwołania M B. na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity ustawy Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie organu M. B. na podstawie analizy projektu budowlanego stanowiącego integralną część pozwolenia na budowę oraz wobec faktu, iż była współwłaścicielką od dnia 2 grudnia 2002r. a następnie od dnia 24 czerwca 2004r. jest jedyną właścicielką nieruchomości położonej przy ulicy S. graniczącej z działką przy ulicy S., na której położony jest sporny budynek posiada przymiot strony. Tak więc skarżąca jest uprawniona do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w D. z dnia [...] czerwca 1997 r., a wszczęte na jej wniosek postępowanie zakończyć się powinno decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty. Organ argumentując swe rozstrzygnięcie wskazał, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest nowym postępowaniem niezależnym w stosunku do postępowania zakończonego decyzją w stosunku do której przeprowadzona ma być procedura weryfikacji. W związku z powyższym ocena przymiotu strony w takim postępowaniu następuje na podstawie przepisów oraz w oparciu o stan faktyczny istniejący w dniu złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż w treści decyzji organu I instancji zawarte było błędne pouczenie co do przysługującego stronie niezadowolonej z podjętego rozstrzygnięcia środka odwoławczego. Wobec powyższego uznać należy, iż w świetle art. 112 k.p.a. odwołanie M. B. powinno być rozpatrzone pomimo złożenia go z niezachowaniem ustawowego przewidzianego terminu.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożył R.D. zarzucając błędną interpretację art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W opinii skarżącego wnioskodawczyni nie miała żadnego tytułu do nieruchomości, a zatem wydana decyzja nie mogła naruszyć jej interesu prawnego. Wobec powyższego nie ma przymiotu strony w postępowaniu. Nadto skarżący podnosi w skardze nie przeprowadzenie analizy merytorycznej decyzji w świetle wypełniania przez nią przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Zaskarżona decyzja nie odpowiada zawartym w treści decyzji organu I instancji ustaleniom oraz nie spełnia wymogów art. 107 k.p.a., gdyż w swej treści nie wymienia stron postępowania a określenie stron postępowania następuje " według odrębnego rozdzielnika". Skarżący uważa, iż błędne pouczenie o środku odwoławczym uzasadnia jedynie złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego, a nie rozpatrzenie odwołania złożonego po upływie terminu. Dlatego też wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona.
Przedmiotem postępowania sądowego w niniejszej sprawie było ustalenie praw M. B. w świetle przepisu art. 28 k.p.a. w postępowaniu nieważnościowym.
Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Z treści tego przepisu wynika bezspornie, iż pojęcie strony wiąże się wyraźnie z interesem lub obowiązkiem wyprowadzonymi z konkretnie oznaczonego przepisu administracyjnego prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym, tzn. ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dana osoba jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego interesu poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącego stanowić podstawę skierowanego żądania określonych czynności organu administracyjnego. W takiej sytuacji osobie takiej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym.
W niniejszej sprawie M. B. złożyła wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [..] czerwca 1997r. w dniu 28 lutego 2005r. Jak wynika z akt sprawy od dnia [..] grudnia 2002r. była współwłaścicielką a od dnia 24 czerwca 2004r. jest jedyną właścicielką działki graniczącej z działką skarżącego.
W związku z czym stosownie do art. 28 k.p.a. wnioskodawczyni przysługuje przymiot strony w postępowaniu nieważnościowym i może domagać się wydania decyzji, gdyż ma uzasadniony interes prawny skoro działka stanowi jej własność i graniczy bezpośrednio z działką skarżącego.
Ponadto zauważyć trzeba, iż stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest to inne co do istoty postępowanie, niż to w którym decyduje się o prawach i obowiązkach stron. Jest to zatem nowa sprawa i krąg uczestniczących w niej stron powinien zostać ustalony od nowa ( por. postanowienie SN z 16.04.1993r., III ARN 10/93 oraz wyrok NSA z 12.01.1994r., II SA 2164/92; ONSA 1995, nr 1, poz.32).
Wobec powyższego nie można uznać za zasadny zarzut skargi, iż M. B. nie przysługuje przymiot w postępowaniu w sprawie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 1997r ze względu na to, iż w momencie wydania decyzji nie była współwłaścicielką ani też właścicielką sąsiedniej działki skarżącego i wobec tego w/w decyzja nie mogła naruszyć wnioskodawczyni uzasadnionego interesu prawnego. Ponieważ postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nowym postępowaniem niezależnym w stosunku do postępowania zakończonego decyzją co w konsekwencji daje możliwość ustalenia przez organ od nowa stron postępowania wobec faktu zmiany stanu własnościowego. W/w postępowanie było wszczęte w momencie kiedy wnioskodawczyni jest już właścicielką sąsiedniej nieruchomości skarżącego.
W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy trafnie przyjął, iż wnioskodawczyni posiada przymiot strony, co skutkowało na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyleniem decyzji organu I instancji i przekazaniem do ponownego rozpatrzenia
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153. poz. 1270 z późn. zm. ) skargę jako niezasadną należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI