VII SA/Wa 1466/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-06-06
NSAAdministracyjneWysokawsa
wymeldowaniepobyt stałyewidencja ludnościprawo administracyjneposiadanie lokalusąd administracyjnyorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody o odmowie wymeldowania, uznając, że mimo wyroku przywracającego posiadanie lokalu, osoba zainteresowana nie miała zamiaru powrotu i faktycznie opuściła lokal na stałe.

Sprawa dotyczyła odmowy wymeldowania T. S. z pobytu stałego. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji o wymeldowaniu, uznając, że T. S. nie opuścił lokalu dobrowolnie, co potwierdził wyrok sądu cywilnego przywracający mu posiadanie. WSA uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że mimo wyroku sądu cywilnego, T. S. nie miał zamiaru powrotu do lokalu, który opuścił na stałe, a jego centrum życiowe znajduje się gdzie indziej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę D. L. na decyzję Wojewody Mazowieckiego, która uchyliła decyzję Prezydenta m. st. Warszawy o wymeldowaniu T. S. z pobytu stałego. Wojewoda uznał, że T. S. nie opuścił lokalu dobrowolnie, ponieważ utracił do niego dostęp wbrew swojej woli, co potwierdził prawomocny wyrok sądu cywilnego przywracający mu posiadanie lokalu poprzez nakazanie wydania kluczy. Sąd administracyjny uznał jednak, że rozstrzygnięcie Wojewody było niezasadne. Sąd podkreślił, że kluczowe dla wymeldowania jest trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego, a niekoniecznie dobrowolność. W ocenie Sądu, T. S. nie miał zamiaru powrotu do lokalu, mimo wyroku sądu cywilnego, który ograniczył się jedynie do nakazu wydania kluczy, a nie przywrócenia faktycznego posiadania. Sąd wskazał, że T. S. sam przyznał, iż nie widzi możliwości zamieszkiwania w lokalu ze względu na jego stan techniczny, małe rozmiary oraz konflikty z rodziną skarżącej, a pozew o ochronę posiadania złożył głównie w celu wywarcia presji na rozliczenie nakładów. W związku z tym Sąd uznał, że T. S. ma nowe centrum życiowe pod innym adresem i dobrowolnie tam przebywa, co uzasadniało uchylenie decyzji Wojewody i przywrócenie decyzji organu I instancji o wymeldowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo opuszczenie lokalu wbrew woli nie jest wystarczające do wymeldowania, jeśli osoba nie wykazała zamiaru trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu i koncentracji życia w innym miejscu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo wyroku sądu cywilnego przywracającego posiadanie lokalu poprzez nakaz wydania kluczy, osoba zainteresowana nie miała faktycznego zamiaru powrotu i zamieszkania w lokalu, a jej centrum życiowe znajdowało się gdzie indziej. Kluczowe jest wykazanie trwałego zamiaru opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, a nie tylko fakt utraty posiadania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.e.l. art. 35

Ustawa o ewidencji ludności

Organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Kluczowe jest trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i odmówić uwzględnienia odwołania.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.

k.c. art. 454

Kodeks cywilny

Zobowiązania niepieniężne powinny być wykonywane w siedzibie dłużnika.

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, jeśli narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

T. S. nie wykazał zamiaru trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. Centrum życiowe T. S. znajduje się pod innym adresem. Wyrok sądu cywilnego dotyczący wydania kluczy nie przesądza o braku dobrowolności opuszczenia lokalu.

Odrzucone argumenty

Opuszczenie lokalu przez T. S. nie było dobrowolne, co potwierdza wyrok sądu cywilnego przywracający posiadanie. Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 35 u.e.l. i uchylił decyzję o wymeldowaniu.

Godne uwagi sformułowania

opuszczenie miejsca pobytu stałego powinno być rozumiane jako trwałe zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. nawet kwestia dobrowolności ma drugorzędne znaczenie, o ile tylko opuszczeniu lokalu towarzyszy zamiar opuszczenia go w sposób trwały. nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. nie można uznać za dobrowolne opuszczenie lokalu w sytuacji, kiedy osoba zainteresowana podjęła prawem przewidziane środki do ochrony swoich praw do przebywania w nim, tj. złożyła pozew o przywrócenie naruszonego posiadania.

Skład orzekający

Andrzej Nogal

sprawozdawca

Leszek Kobylski

przewodniczący

Michał Podsiadło

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'opuszczenia miejsca pobytu stałego' w kontekście wymeldowania, zwłaszcza gdy istnieje spór o posiadanie lokalu i orzeczenie sądu cywilnego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej ze sporem o posiadanie lokalu i brakiem faktycznego zamiaru powrotu mimo orzeczenia sądu cywilnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność relacji między postępowaniem administracyjnym (wymeldowanie) a postępowaniem cywilnym (ochrona posiadania) oraz podkreśla znaczenie faktycznego zamiaru osoby dla rozstrzygnięcia administracyjnego.

Czy wyrok sądu cywilnego o wydanie kluczy wystarczy, by nie dać się wymeldować? WSA odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1466/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Nogal /sprawozdawca/
Leszek Kobylski /przewodniczący/
Michał Podsiadło.
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie: sędzia WSA Andrzej Nogal (spr.), asesor WSA Michał Podsiadło, , Protokolant: referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 marca 2024 r. znak WSO-I.621.1.179.2023 w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz D. L. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 13 marca 20242 r. znak WSO-I.621.1.179.2023 Wojewoda Mazowiecki (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191 ze zm., dalej: "u.e.l.") po rozpatrzeniu odwołania T. S. - uchylił decyzję Prezydenta m. st. Warszawy (dalej: "Prezydent", "organ I instancji") z 17 października 2023 r. nr AO-D-IV- 1.5343.1.114.2023.GLI i odmówił wymeldowania T. S., dalej także jako Zainteresowany, z pobytu stałego w lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Prezydent wszczął na wniosek D. L.-N. (dalej: "skarżąca") postępowanie w sprawie wymeldowania T. S. z pobytu stałego w lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie. Postępowanie to zostało zakończone ww. decyzją Prezydenta z 17 października 2023 r. nr AO-D-IV-1.5343.1.114.2023.GLI orzekającą o wymeldowaniu wymienionego z pobytu stałego pod wyżej wskazanym adresem. W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że T. S. nie mieszka w miejscu stałego zameldowania.
Odwołanie do powyższej decyzji Prezydenta z 17 października 2023 r. wniósł T. S.
W uzasadnieniu ww. decyzji z 13 marca 20232 r. Wojewoda przytoczył art. 25 ust. 1 u.e.l. oraz art. 35 u.e.l. i wskazał, że miejscem stałego pobytu danej osoby jest miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję.
Wyjaśnił, że we wniosku o wymeldowanie T. S. z pobytu stałego w lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie skarżąca wskazała, iż wymieniony nie mieszka pod tym adresem od 2014 r. W sądzie toczyło się postępowanie w sprawie przywrócenia T. S. posiadania przedmiotowego lokalu. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy wyrokiem z [...] lutego 2023 r., sygn. akt [...] w całości utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-[...] w Warszawie z [...] kwietnia 2022 r., sygn. akt [...] przywracający T. S. posiadanie lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie poprzez zobowiązanie skarżącej i B. L. do wydania wymienionemu kluczy do drzwi wejściowych.
Podniósł również, że T. S. w pisemnych wyjaśnieniach z 15 lipca 2023 r. wskazał, iż po wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie zwrócił się pisemnie do swojej ówczesnej pełnomocnik, jednak ta nie odebrała kierowanej do niej korespondencji. Wymieniony wskazał, że jest w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej. Skłania się ku temu, by domagać się od rodziny L. zwrotu poniesionych przez niego nakładów na lokal nr 6 przy ul. [...] w Warszawie w zamian za jego rezygnację z posiadania tego mieszkania. Nie uważa za możliwe zamieszkiwanie tam większej liczby osób, gdyż mieszkanie ma zaledwie 50 m2 i jego pomieszczenia są bardzo małe, a rodzina L. jest do niego wrogo nastawiana. Zamieszkiwanie T. S., jego żony i dwóch psów w tym lokalu powodowałoby konflikty. Trudne byłoby też wyliczenie przypadających na każdego z mieszkańców kosztów utrzymania mieszkania. Wymieniony wskazał ponadto, że poniósł istotne nakłady finansowe na lokal nr 6 przy ul. [...] w Warszawie, mieszkał tam prawie czterdzieści lat i zgromadził wiele swoich rzeczy. Tymczasem w 2014 r. wymieniono zamki w drzwiach wejściowych i uniemożliwiono mu przebywanie tam. Dlatego T. S. zdecydował się na złożenie w sądzie pozwu i zmuszony był do zorganizowania swojego życia na nowo. Od tego czasu wymieniony w miejscu zameldowania na pobyt stały był raz, gdy w obecności funkcjonariuszy policji zabrał kilka rzeczy osobistych. Obecnie T. S. zamieszkuje w wiejskim domku letniskowym pod adresem P. 43, gm. S.
Wojewoda zaznaczył, że pełnomocnik T. S. poinformował organ I instancji, iż pismem z 23 sierpnia 2023 r. wezwał skarżącą do wypełnienia orzeczenia Sądu Okręgowego w Warszawie w taki sposób, by drogą pocztową przesłała T. S. komplet kluczy do drzwi wejściowych lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie na adres jego aktualnego pobytu, tj. P. 43,[...] S. (pismo z 30 sierpnia 2023 r.).
Wskazał ponadto, że w pisemnych wyjaśnieniach z 23 sierpnia 2023 r. skarżąca wskazała, iż po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie przywrócenia T. S. posiadania lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie, niezwłocznie, pismem z 23 marca 2023 r., poinformowała wymienionego o gotowości do jego wykonania.
Ponadto wyjaśnił, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji T. S. przyznał, iż nie posiada tytułu prawnego do lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie i od wielu lat nie mieszka w tym lokalu. Nie opuścił jednak miejsca zameldowania na pobyt stały dobrowolnie, czego potwierdzeniem jest wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-[...] w Warszawie z 8 kwietnia 2022 r., sygn. akt [...], utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w Warszawie, przywracający T. S. posiadanie lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie. T. S. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania oraz o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji Prezydenta w przedmiotowej sprawie.
Dalej wyjaśnił, że z kolei w pisemnych wyjaśnieniach z 27 grudnia 2023 r. pełnomocnik T. S. wskazał, że nadal nie dysponuje kluczami do drzwi wejściowych lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie, a więc ciągle nie może powrócić do miejsca zameldowania na pobyt stały. Niemniej T. S. wyraził wolę i zamiar powrotu do przedmiotowego lokalu, zamieszkania tam i skoncentrowania swojego życia. W tym celu podejmuje kolejne działania prawne, aby było to możliwe. Zwrócił się do Sądu Rejonowego dla Warszawy- [...] w Warszawie celem nadania klauzuli wykonalności wyrokowi z [...] kwietnia 2022 r., sygn. akt [...] by móc sprawę wydania mu kluczy do lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie skierować do komornika sądowego, a także po raz kolejny zwrócił się na piśmie do skarżącej o dobrowolne wykonanie wyroku sądu i przekazanie T. S. kompletu kluczy do spornego lokalu.
Organ odwoławczy wyjaśnił jednocześnie, że skarżąca, po zapoznaniu się z aktami sprawy, w pisemnych wyjaśnieniach wskazała, iż krótko po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-[...] w Warszawie z [...] kwietnia 2022 r., sygn. akt [...] jej pełnomocnik zwrócił się na piśmie do T. S. z deklaracją jego wykonania. Wymieniony otrzymał to pismo, ale w żaden sposób na nie odpowiedział. Wymieniona nie zgadza się na propozycję T. S., by ta klucze do drzwi wejściowych do lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie wysłała pocztą, gdyż jej zdaniem nie jest to bezpieczne. Skarżąca wyjaśniła, że w czerwcu 2014 r. jej matka uległa wypadkowi. Wymieniona postanowiła opiekować się nią w swoim domu w S. i tam ją zabrała. Nie chciała aby dostęp do spornego lokalu miały osoby trzecie, więc dokonała wymiany zamków w drzwiach wejściowych. Próbowała skontaktować się z T. S., jednak bez skutku. Wymieniona wskazała ponadto, że obecnie w lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie nie da się mieszkać, ponieważ wymaga remontu. Nie działa instalacja wodna i ogrzewanie, wymiany wymaga instalacja elektryczna. Aktualnie mieszkanie jest opróżnione i puste. Rzeczy należące do T. S. zostały przez wymienioną zmagazynowane. Skarżąca zamierza przeprowadzić remont lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie i przystosować go do potrzeb matki B. L. Wymieniona oświadczyła także, że zakres ochrony posesoryjnej wskazany w ww. wyroku sądu został ograniczony jedynie do wydania powodowi kluczy, a nie umożliwienia zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu.
Mając na uwadze dyspozycję art. 80 k.p.a. oraz materiał dowodowy, zebrany w toku postępowania administracyjnego Wojewoda uznał, że w rozpatrywanej sprawie zaszła przesłanka niezbędna do wydania decyzji o odmowie wymeldowania T. S. z pobytu stałego w lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie.
Zauważył, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, opuszczenie miejsca pobytu Stałego powinno być rozumiane jako trwałe zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby zorganizowania swojego centrum działalności życiowej w nowym miejscu. O podjęciu przez osobę takiej decyzji winny świadczyć nie tylko jej oświadczenia woli, ale także zachowanie, z którego da się jednoznacznie wyinterpretować zamiar założenia ośrodka interesów osobistych i majątkowych poza dotychczasowym miejscem zamieszkania. Wskazał również, że przy ocenie zamiaru opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu winno się uwzględnić wszystkie okoliczności faktyczne konkretnej sprawy.
Dalej Wojewoda odwołując się do orzecznictwa stwierdził, że nie można uznać za dobrowolne opuszczenie lokalu w sytuacji, kiedy osoba zainteresowana podjęła prawem przewidziane środki do ochrony swoich praw do przebywania w nim, tj. złożyła pozew o przywrócenie naruszonego posiadania. Zaznaczył, że roszczenie to służy bowiem przywróceniu utraconego wbrew prawu stanu posiadania, co może świadczyć o braku dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego.
W ocenie organu bezspornym jest fakt, że T. S. mieszkał w lokalu nr 6 przy ul. [...] Warszawie, jednak utracił do niego dostęp poprzez wymianę przez skarżącą zamków w drzwiach wejściowych. Potwierdziła to wnioskodawczyni D. L.-N. oraz sam wymieniony i jego pełnomocnik. Wojewoda stwierdził, że opuszczenie przez T. S. miejsca zameldowania na pobyt stały nie było dobrowolne. Wymieniony skorzystał z dostępnych środków prawnych i złożył w sądzie pozew, o przywrócenie mu naruszonego posiadania lokalu nr 6 przy ul. [...] Warszawie. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy wyrokiem z [...] lutego 2023 r., sygn. akt [...] w całości utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-[...] w Warszawie z [...] kwietnia 2022 r., sygn. akt [...] przywracający T. S. posiadanie lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie poprzez zobowiązanie skarżącej i B. L. do wydania wymienionemu kluczy do drzwi wejściowych. Wymieniony wyraża wolę i zamiar powrotu i ponownego zamieszkania w miejscu zameldowania na pobyt stały oraz podejmuje kroki w celu wyegzekwowania ww. orzeczenia.
Organ odwoławczy podkreślił, że prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony postępowania i sąd, który to orzeczenie wydał, ale również inne osoby, sądy i organy państwowe. Dysponując wiedzą o powyższym wyroku, organ administracji publicznej, jako organ praworządnego państwa, musi wziąć tę okoliczność pod uwagę w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wymeldowania. Zdaniem Wojewody skoro sąd powszechny stwierdził, że T. S. utracił wbrew prawu posiadanie lokalu nr 6 przy ul. [...] Warszawie, to nie może być mowy o dobrowolnym opuszczeniu przez niego miejsca zameldowania na pobyt stały .
Odnosząc się do wniosku T. S. w przedmiocie umorzenia przedmiotowego postępowania administracyjnego Wojewoda stwierdził brak podstaw do jego uwzględnienia. Wskazał, że w świetle art. 105 § 1 k.p.a. umorzenie postępowania administracyjnego może nastąpić tylko w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Odnosząc się do wstrzymania natychmiastowego wykonania skarżonego rozstrzygnięcia wskazał, że decyzja organu I instancji nie posiada rygoru natychmiastowej wykonalności, wobec czego wniosek odwołującego na podstawie art. 135 k.p.a. jest bezprzedmiotowy.
Wojewoda wyjaśnić również, że w świetle przepisów u.e.l., ewidencja ludności stanowi tylko zbiór danych o miejscu pobytu i zamieszkania osób znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na których ciąży obowiązek meldunkowy. Zbiór ten służy gromadzeniu informacji wyłącznie o rzeczywistym stanie faktycznym, a nie prawnym. Z faktu zameldowania, podobnie jak wymeldowania, nie można zatem wywodzić istnienia bądź utraty jakichkolwiek praw majątkowych do lokalu, w którym osoba posiada zameldowanie. Zaznaczył, że takie rozumienie charakteru obowiązku meldunkowego dodatkowo wzmocnił Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że T. S. nie opuścił w sposób dobrowolny lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie, więc decyzja organu I instancji o jego wymeldowaniu nie może zostać utrzymana w obrocie prawnym.
Skargę na ww. decyzję Wojewody z 13 marca 2024 r. złożyła skarżąca i domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego zarzuciła naruszenie:
art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie stanowi podstawy do wymeldowania T. S. z pobytu stałego w lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie;
art. 8 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, wybiórcze potraktowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak wszechstronnej i kompleksowej analizy zgromadzonego i przedłożonego materiału dowodowego, co spowodowało przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej, a tym samym naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa;
art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy zachodziły przesłanki do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy.
art. 35 u.e.l. poprzez odmowę wymeldowania T. S. z pobytu stałego w lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie, podczas gdy zaszły przesłanki określone ww. ustawie, pozwalające na wydanie decyzji o wymeldowaniu.
Stanowisko skarżącej znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów ww. ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (uchwałę) administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.).
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Przedmiotowa sprawa dotyczy oceny, czy Wojewoda zasadnie uchylił decyzję Prezydenta m. st. Warszawy i odmówił wymeldowania T. S., z pobytu stałego w lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie.
Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie organu I instancji było uzasadnione w realiach przedmiotowej, a Wojewoda niezasadnie odmówił wymeldowania Zainteresowanego.
Materialną podstawę decyzji w przedmiocie wymeldowania Zainteresowanego z pobytu stałego stanowił art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 736, ze zm.; obowiązujący tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 274; dalej: u.e.l ), który ma następujące brzmienie:
"Organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się".
Podnieść tu należy, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 35 u.e.l. jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały. Na gruncie stanowiącego odpowiednik art. 35 u.e.l. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 716/09 (LEX nr 597803) wskazał, że nawet kwestia dobrowolności ma drugorzędne znaczenie, o ile tylko opuszczeniu lokalu towarzyszy zamiar opuszczenia go w sposób trwały. Przyczyna opuszczenia nie koniecznie musi więc mieć znaczenie dla oceny czy podlegająca wymeldowaniu osoba dokonała trwałego wyboru zamieszkania w innym miejscu. Zamiar ma zatem istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim sensie fizycznym, praca, nauka) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim.
Trzeba również wskazać, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05, LEX nr 192912). Sporadyczne, krótkotrwałe pobyty w mieszkaniu w obecności osób trzecich, z całą pewnością nie dają podstawy do uznania, że w mieszkaniu tym skoncentrowane zostały czynności życiowe strony.
Najistotniejsze zatem dla oceny prawidłowości podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć jest to, czy w zgromadzonym materiale dowodowym odzwierciedlił się w sposób obiektywny zamiar skarżącego zerwania wszelkich więzów z lokalem mieszkalnym.
Oceniając w świetle powyższych kryteriów stan faktyczny sprawy, przyjąć należy, że zasadna była decyzja organu I instancji o wymeldowaniu Zainteresowanego.
Jak wynika z akt administracyjnych, Zainteresowany nie miesza pod przedmiotowym adresem od 2014 r. W sądzie toczyło się postępowanie w sprawie przywrócenia T. S. posiadania przedmiotowego lokalu. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny Odwoławczy wyrokiem z [...] lutego 2023 r., sygn. akt [...] w całości utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-[...] w Warszawie z [...] kwietnia 2022 r., sygn. akt [...] przywracający T. S. posiadanie lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie poprzez zobowiązanie skarżącej i B. L. do wydania wymienionemu kluczy do drzwi wejściowych. Sąd jednak nie przywrócił Zainteresowanemu posiadania lokalu, ograniczając się do nałożenia obowiązku wydania jemu kluczy.
Zainteresowany jednak nawet w tym zakresie nie był zdaniem Sądu zainteresowany realnym wykonaniem wyroku. Co prawda, pełnomocnik T. S. pismem z 23 sierpnia 2023 r. wezwał skarżącą do wypełnienia orzeczenia Sądu Okręgowego w Warszawie w taki sposób, by drogą pocztową przesłała T. S. komplet kluczy do drzwi wejściowych lokalu nr 6 przy ul. [...] w Warszawie na adres jego aktualnego pobytu, tj. P. 43,[...] S. (pismo z 30 sierpnia 2023 r.). Skarżąca z kolei podnosiła, ze klucze powinien osobiście odebrać Zainteresowany. Sąd tu zauważa, ze stanowisko Zainteresowanego nie miało podstaw prawnych, albowiem w myśl art. 454 k.c. zobowiązania niepieniężne powinny być wykonywane w siedzibie dłużnika, czyli w tym wypadku w lokalu Skarżącej. Zainteresowany korzystał tu z fachowej pomocy prawnej, a wiec trudno uznać, że był zainteresowany realnym wykonaniem wyroku.
Nadto okoliczność, że wyrok sądu cywilnego dotyczył jedynie wydania kluczy, a nie przywrócenia posiadania lokalu, oznacza w ocenie tut. Sądu, że nie ma podstaw pogląd, że sąd cywilny potwierdził okoliczność faktyczną, że Zainteresowany nie opuścił dobrowolnie lokalu.
Zdaniem Sadu nie ma także podstaw pogląd Wojewody, że przedmiotowy lokal nadal stanowi centrum życiowe Zainteresowanego.
Zainteresowany wskazał przecież, że nie widzi możliwości swego zamieszkiwania pod przedmiotowym adresem. Jest w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej. Nie uważał za możliwe zamieszkiwanie tam większej liczby osób, gdyż mieszkanie ma zaledwie 50 m2 i jego pomieszczenia są bardzo małe, a rodzina L. jest do niego wrogo nastawiana. Zamieszkiwanie Zainteresowanego, jego żony i dwóch psów w tym lokalu powodowałoby konflikty. Trudne byłoby też wyliczenie przypadających na każdego z mieszkańców kosztów utrzymania mieszkania. Wskazał, że pozew o ochronę posiadania złożył nie tyle w celu ponownego zamieszkania w lokalu, co wywarcia presji na Skarżącą, aby rozliczyła się z nim z tytułu nakładów poniesionych przez niego na przedmiotowy lokal.
Mając powyższe okoliczności na względzie, Sąd przyjmuje, że obecnie Zainteresowany ma nowe centrum życiowe pod innym adresem, oraz, że dobrowolnie tam przebywa.
W tym stanie sprawy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 powyższej ustawy.
-----------------------
Sygn. akt VII SA/Wa 1466/24
#

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI