VII SA/Wa 1465/22

VII SA/Wa 1465/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek /sprawozdawca/
Elżbieta Granatowska
Tomasz Janeczko /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 585/23 - Wyrok NSA z 2024-04-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 217
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 71 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1048
art. 2 ust. 1a
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Asesor WSA Elżbieta Granatowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2022 r. sprawy ze skargi Z. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 czerwca 2022 r. znak KOC/675Zs/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: "SKO w Warszawie", "SKO", "organ II instancji"), działając na podstawie art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej jako k.p.a..), w zw. z art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia Z. C. na postanowienie Prezydenta [...] (dalej jako "organ I instancji", "Prezydent") z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego, że lokal "mieszkalny nr [...]", usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym z usługami i garażem podziemnym przy ul. [...] w W. jest lokalem samodzielnym - utrzymało w mocy postanowienie I instancji
Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z 3 marca 2020 r. Z. C. (dalej jako "skarżąca") zwróciła się o wydanie zaświadczenia, że lokal mieszkalny nr [...] i lokal "mieszkalny nr [...]", usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym z usługami i garażem podziemnym przy ul. [...] w W., są lokalami samodzielnymi w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1048 ze zm., dalej jako "u.w.l.")
Prezydent [...] wydał zaświadczenie nr [...] z dnia [...] marca 2020 r., w którym stwierdzono, że lokal mieszkalny nr [...] usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym z usługami i garażem podziemnym przy ul. [...] w W., jest lokalem samodzielnym w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.w.l.
Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] odmówił natomiast wydania zaświadczenia potwierdzającego, że lokal "mieszkalny nr [...]", usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym z usługami i garażem podziemnym przy ul. [...] w W., jest lokalem samodzielnym w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.w.l.
W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano, na podstawie archiwalnej dokumentacji, że lokal mieszkalny nr [...] zaprojektowano jako jednopoziomowy o powierzchni 68 m2. Nad ww. lokalem zaprojektowano poddasze użytkowe składające z pomieszczenia "pracownia" oraz "strych nieogrzewany". Stwierdzono też, że pomiędzy kondygnacjami wykonano otwór w stropie w celu przyłączenia części poddasza użytkowego (pracowni) do lokalu mieszkalnego nr [...], nie dokonano też zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania poddasza użytkowego (pracowni) na cele mieszkaniowe. Dalej wskazano, że pomimo przeprowadzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego, dotyczącego zasklepienia otworu w istniejącym stropie lokalu nr [...] między kondygnacjami V-VI, w dalszym ciągu brak jest dokumentacji potwierdzającej dokonanie zmiany sposobu użytkowania lokalu nr "[...]" (poddasza nieużytkowego) na lokal mieszkalny, spełniający wymagania obowiązujących przepisów, w tym m.in.:
- § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej jako "rozporządzenie techniczne") w zakresie oświetlenia i nasłonecznienia lokalu nr "[...]";
- § 55 ust. 3 ww. rozporządzenia w zakresie niewyposażenia w dźwig budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. w związku z wprowadzeniem samodzielnego lokalu mieszkalnego, jednopoziomowego określanego jako "nr [...]";
- § 68 ust. 1 w/w rozporządzenia w zakresie wymiaru schodów ogólnodostępnej klatki schodowej prowadzących do omawianego lokalu nr [...], pomiędzy kondygnacją V i VI.
Na opisane wyżej postanowienie, zażalenie z zachowaniem terminu złożyła Z. C. Składająca zażalenie wskazała, że organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że lokal nr [...] stanowi poddasze użytkowe podczas gdy lokal ten nigdy nie był poddaszem użytkowym a częścią lokalu mieszkalnego.
SKO w Warszawie postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2020 r. znak: KOC/3133/Zs/20 utrzymało w mocy ww. postanowienie Prezydenta [...].
SKO w Warszawie rozpoznając zażalenie wskazało, że orzeczenie organu I instancji odpowiada prawu. Prezydent [...] prawidłowo stwierdził, że aby przedmiotowy lokal mógł być uznany za lokal samodzielny winien spełniać określone cechy określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowaniew zakresie oświetlenia i nasłonecznienia lokalu nr "[...]" (§ 57 i § 60 ww. rozporządzenia), w zakresie niewyposażenia w dźwig budynku mieszkalnego (§ 55 ust. 3 ww. rozporządzenia) oraz w zakresie wymiaru schodów ogólnodostępnej klatki schodowej (§ 68 ust. 1 ww. rozporządzenia).
Organ I instancji stwierdził rozbieżności pomiędzy dokumentacją będącą w jego posiadaniu oraz dokumentami złożonymi przez wnioskodawcę w zakresie wskazanej funkcji lokalu "nr [...]". W celu usunięcia tych rozbieżności m.in. wezwano do przedstawienia decyzji zezwalającej na zmianę sposobu użytkowania lokalu nr "[...]" (poddasza nieużytkowego) na lokal mieszkalny. W związku z powyższym – według SKO w Warszawie – brak jest przesłanek do wydania zaświadczenia żądanej treści. Organ II instancji wyjaśnił, że zaświadczenie nie może rozstrzygać istnienia lub nieistnienia faktów lub określonego stanu prawnego w sytuacji, gdy jest on sporny. Jeżeli informacje, których żąda osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia nasuwają wątpliwości organu, nie może on w sposób arbitralny przesądzać w formie zaświadczenia tych wątpliwych kwestii.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Z. C., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "WSA w Warszawie"). W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w dniu 3 marca 2020 r. złożyła w Urzędzie Miasta [...] wniosek o wydanie zaświadczenia dla dwóch lokali nr [...] i [...]. Do wyżej wymienionego wniosku o wydanie zaświadczenia dołączono rysunki (inwentaryzacja) - rzuty poziome omawianych lokali [...] i [...], które sporządził architekt B. S., posiadający kwalifikacje zawodowe do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, a który w tych rysunkach jednoznacznie wskazał, iż oba lokale spełniają wymogi samodzielnego lokalu mieszkalnego. Swoje żądanie skarżąca dodatkowo uzasadniła wydanym zaświadczeniem o samodzielności lokalu nr [...] przy ul. [...], zgodnie z którym lokal mieszkalny nr [...] jest dwupoziomowy i jest położony na dwóch kondygnacjach, tj. IV i V piętrze budynku. Zaświadczenie to z [...] stycznia 2007 r. zostało wydane przez Wydział Architektury dla Dzielnicy [...].
Zdaniem skarżącej, stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu postanowienia, że "co do lokalu mieszkalnego nr [...] organ stwierdził rozbieżność pomiędzy dokumentacją będącą w jego posiadaniu oraz dokumentami złożonymi przez wnioskodawcę w zakresie funkcji ww. lokalu nr [...], tj. funkcji mieszkalnej" nie znajduje oparcia w stanie faktyczny, gdyż lokal ten zawsze pełnił funkcje mieszkalne i w dalszym ciągu spełnia te funkcje. Potwierdza to właśnie zaświadczenie nr [...] stwierdzające wyraźnie funkcję mieszkalną dla części lokalu [...] (obecnie [...]) znajdującego się na V piętrz, które zostało wydane przez Wydział Architektury Urzędu [...] z up. Prezydenta [...] w dniu [...] stycznia 2007 r.
Skarżąca przywołała ponadto treść art. 2 § 2 ust. 1a i 1b u.w.l., wskazując, że zgodnie z dyspozycją tego ostatniego ustępu, przepisu ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą.
Ponieważ budynek został wybudowany na podstawie decyzji nr [...] z [...] października 1993 r. badanie dokumentacji budynku należy – zdaniem skarżącej – uznać za niecelowe i zbędne, gdyż organ odnosząc się do danych historycznych (analizował dane projektowe zupełnie abstrahując od zmieniających się stanów faktycznych) zupełnie pominął to, że lokal został scalony i pomimo ujęcia w projekcje poddasza użytkowego, od początku pełniło ono funkcje samodzielnego lokalu mieszkalnego, do czego zostało dostosowane.
W ocenie skarżącej, dostarczone dokumenty podpisane przez osobę z uprawnieniami budowlanymi odpowiedniej specjalności, w sposób oczywisty potwierdzają spełnienie kryteriów wskazanych w przepisie ustawy o własności lokali, określającym samodzielny lokal mieszkalny.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 19 lutego 2021 r. sygn.. akt VII SA/Wa 1994/20 WSA w Warszawie uchylił ww. postanowienie SKO w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2020 r. znak: KOC/3133/Zs/20 oraz postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...].
Sąd wskazał, że organy w zasadzie nie wyjaśniły i nie odniosły się w żaden sposób do okoliczności podnoszonych przez skarżącą, co w zasadzie wyklucza możliwość ich sądowej kontroli. Wobec tego, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznaje za trafne zarzuty skargi, w zakresie w jakim dotyczą one naruszenia przez organy administracji przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak również przepisu art. 124 § 2 k.p.a.
Sąd wskazał, że nie ma racji skarżąca sugerując w uzasadnieniu skargi, że w niniejszej sprawie decydujące znaczenie dla wydania przedmiotowego zaświadczenia ma wyłącznie data wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W., w którym znajduje się lokal nr [...], a które zostało wydane przed dniem 1 stycznia 1995 r. Wprawdzie w art. 2 ust. 1b u.w.l. mowa jest o "budynkach istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą", jednakże wykładnia celowościowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że nie chodzi w nim o datę wybudowania budynku, lecz o datę powstania lokalu będącego przedmiotem oceny w trybie wydawania zaświadczeń.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie przedmiotowa okoliczność dotycząca rzeczywistej daty przebudowy lokalu nr [...] nie została przez organy zbadana i wzięta pod uwagę. Organy nie odniosły się do powyższej kwestii, pomimo, że skarżąca podnosiła, iż w zasadzie od momentu wzniesienia budynku lokal ten pełnił funkcję mieszkaniową.
Ponadto WSA w Warszawie podkreśliło, że brak jest wyjaśnienia przez organy podnoszonych przez skarżącą zarzutów dotyczących okoliczności wcześniejszego wydania przez Prezydenta [...] zaświadczenia z dnia [...] stycznia 2007 r., w którym – według twierdzeń skarżącej –potwierdzono, że lokal nr [...] położony jest na dwóch kondygnacjach i którego ówcześnie przedłożona inwentaryzacja obejmowała także aktualną powierzchnię lokalu nr [...], jest samodzielnym lokalem mieszkalnym w myśl art. 2 ust. 2 u.w.l. Sąd zauważył, że w aktach sprawy nie znajduje się rzeczone zaświadczenie, ani też dokumentacja, która została przedłożona przy wniosku o jego wydanie. Nie sposób wobec tego odnieść się do zarzutów skarżącej i ustalić, czy w aktach sprawy stanowiących podstawę wydania ww. zaświadczenia, zostały zgromadzone jakiekolwiek dokumenty mogące wskazywać na wcześniejszą zmianę przeznaczenia dawnego strychu nieużytkowego (określanego przez organy także mianem pracowni).
Jednakże w ocenie Sądu rację mają organy stwierdzając, że aby pomieszczenie, zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową, przeznaczone na cele inne niż mieszkalne, nawet spełniające warunki samodzielności, mogło stać się prawnie samodzielnym lokalem mieszkalnym, trzeba w pierwszej kolejności zmienić sposób jego użytkowania w drodze stosownej procedury prawnej. Aktualnie zagadnienie to unormowane jest w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Badanie czy lokal może być wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem (na cele mieszkalne) następować powinno co do zasady przede wszystkim na podstawie dokumentacji architektoniczno-budowlanej, między innymi dokonania przez inwestora skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania.
Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] na podstawie art. 219 k.p.a. oraz art. 2 ust 2 u.w.l., ponownie odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego, że lokal "mieszkalny nr [...]", usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym z usługami i garażem podziemnym przy ul. [...] w W., w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.w.l. jest lokalem samodzielnym.
Organ I instancji wskazał, że analiza archiwalnej dokumentacji nieruchomości przy ul. [...] w W., ze szczególnym uwzględnieniem lokalu mieszkalnego nr [...] i lokalu "mieszkalnego nr [...]" wykazała, że omawiany budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami i garażem podziemnym przy ul. [...] w W. został zrealizowany na podstawie następujących pozwoleń na budowę:
- decyzji nr [...] z dnia [...] października 1992 r. (stan "0");
- decyzji nr [...] z dnia [...] października1993 r.;
decyzji nr [...] z dnia [...] marca 1995 r. (hala garażowa wg zamiennego projektu).
Zgodnie z oświadczeniem kierownika budowy z dnia 7 kwietnia 1995 r. część mieszkalna ww. budynku została zrealizowana zgodnie z pozwoleniami na budowę (decyzja nr [...] i nr [...]). Część mieszkalna budynku użytkowana jest na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] maja 1995 r., a pomieszczenia użytkowe i garaż podziemny na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 1996 r. W pkt 2 uzasadnienia decyzji nr [...] wskazano cyt: "Obecnie obiekt wykończony jest wewnątrz i zewnątrz w części mieszkalnej. 47 lokali nadaje się do użytkowania - zamieszkania; 7 sztuk na parterze oraz 40 sztuk na kondygnacjach l-IVp".
W dniu 24 listopada 2006 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa "[...]" - w upadłości wystąpiła z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokali w budynku przy ul. [...] w W. Do ww. wniosku dołączono dokumentację dla celów ustanowienia odrębnej własności lokali w omawianym budynku, sporządzoną przez H. P., posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] w specjalności konstrukcyjno- budowlanej. Zgodnie z przedłożoną inwentaryzacją omawiany lokal mieszkalny nr [...] przedstawiono jako lokal dwupoziomowy (opis "pow. 97,20 m2, kon. V/VI"), usytuowany na V i VI kondygnacji. Przy czym ww. inwentaryzacja posiada nieścisłości: na kondygnacji V brak wykazania wewnętrznej komunikacji z kondygnacją VI, przy jednoczesnym wskazaniu na kondygnacji VI schodów wewnętrznych. Na podstawie ww. dokumentacji wydano zaświadczenie nr [...] z dnia [...] stycznia .2007r., którym potwierdzono, że lokal mieszkalny nr [...] jest lokalem samodzielnym w myśl art. 2 ust. 2 u.w.l.
W dniu 25 kwietnia 2019 r. do organu administracji architektoniczno-budowlanej osoba fizyczna złożyła wniosek o udzielenie pozwolenia na roboty budowlane polegające na cyt: "zasklepieniu otworu w istniejącym stropie lokalu nr [...] między kondygnacjami" www. budynku przy ul. [...] w W. Zdaniem organu I instancji analiza archiwalnej dokumentacji nieruchomości, a w szczególności projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją nr [...] z dnia [...] października 1993r., wydaną przez Urząd Dzielnicy-Gminy [...], wykazała, że lokal mieszkalny nr [...] zaprojektowano jako jednopoziomowy, o powierzchni 68,6 m2. Nad ww. lokalem zaprojektowano poddasze użytkowe, składające się z pomieszczenia "pracownia" oraz "strych nieogrzewany". W archiwalnych aktach omawianej nieruchomości nie odnaleziono pozwolenia na roboty budowlane polegające na wykonaniu otworu w stropie między kondygnacjami w celu przyłączenia części poddasza użytkowego (pracowni) do lokalu mieszkalnego nr [...], ani zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania poddasza (pracowni) na cele mieszkaniowe.
W związku z powyższym pismem z dnia 27 maja 2019 r. zwrócono się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] o podjęcie działań, zgodnie z posiadanymi kompetencjami w sprawie wprowadzonych zmian w omawianym lokalu mieszkalnym nr [...] oraz na poddaszu użytkowym nad ww. lokalem w budynku przy ul. [...] w W. Decyzją Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na roboty budowlane polegające na "zasklepieniu otworu w istniejącym stropie w lokalu mieszkalnym nr [...] między kondygnacjami" w ww. budynku przy ul. [...] w W.
Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia.2020 r. odstąpił "od wydania nakazu, na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane, w odniesieniu do robót budowlanych wykonanych w lokalu mieszkalnym nr [...] oraz na poddaszu użytkowym nad ww. lokalem w budynku mieszkalnym wielorodzinnym z usługami i garażem podziemnym przy ul. [...] w W." W uzasadnieniu ww. decyzji przywołano "Opinię techniczną dotyczącą zasklepienia otworu w istniejącym stropie w lokalu nr [...] między kondygnacjami V-VI" autorstwa mgr inż. G. M. Prezydent podkreślił, że postępowanie administracyjne zakończone decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., dotyczyło wykonania robót budowlanych w lokalu mieszkalnym oraz na poddaszu użytkowym nad ww. lokalem polegających na zasklepieniu otworu w stropie między V i VI kondygnacjami w ww. budynku przy ul. [...] w W. Prezydent wskazał, że pomimo przeprowadzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego, dotyczącego zasklepienia otworu w istniejącym stropie w lokalu nr [...] między kondygnacjami V-VI, w dalszym ciągu brak jest dokumentacji potwierdzającej dokonanie zmiany sposobu użytkowania lokalu nr "[...]" (poddasza nieużytkowego) na lokal mieszkalny, spełniający wymagania obowiązujących przepisów, w tym m.in. § 57 i § 60 rozporządzenia technicznego (w zakresie oświetlenia i nasłonecznienia omawianego lokalu "nr [...]").
W związku z powyższym brak jest podstaw do wydania zaświadczenia, że omawiany lokal "nr [...]" spełnia wymogi lokalu samodzielnego o funkcji mieszkaniowej.
Prezydent wskazał, że mając na uwadze treść uzasadnienia ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2021 r., pismem z dnia 17 sierpnia 2021 r. wezwał Z. C. do 1) uzupełnienia omawianego wniosku o określenie daty powstania lokalu nr [...] oraz 2) dołączenie skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń w lokalu nr [...] na cele mieszkaniowe - zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w terminie 90 dni od dnia doręczenia ww. pisma. W piśmie z dnia 15 listopada 2021 r. skarżąca wskazała m.in. cyt: "Ad. 1. Niniejszym informuję, że powstanie (użytkowanie) lokalu [...] rozpoczęło się z chwilą oddania budynku do użytkowania. Potwierdza to dokument pomiaru powierzchni sporządzony przez E. B. nr ewid. uprawnień budowlanych [...] z [...].08.1995r., zgodnie z nim powierzchnia użytkowa lokalu wynosiła 97,14 m czyli wliczono do tego powierzchnię znajdującą się na V piętrze budynku (oznaczone jako izba D, WC). Drugi dokument to zaświadczenie o samodzielności lokalu nr [...] przy ul. [...], zgodnie z którym lokal mieszkalny nr [...] jest dwupoziomowy i jest położony na dwóch kondygnacjach, tj. IV i V piętrze budynku. Zaświadczenie to nr [...] z [...].01.2007 r. zostało wydane przez Wydział Architektury dla Dzielnicy [...].
Ad2. W związku z powyższym żądanie ode mnie jakobym musiała zgłosić zmianę sposobu użytkowania jest nierealne, ponieważ lokal ten od początku użytkowania budynku pełni funkcje mieszkalne."
Organ I instancji podniósł, że wydanie zaświadczenia Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., skorygowane zaświadczeniem Prezydenta [...] Nr [...] z [...]. Styczni 2007r., nastąpiło w oparciu o przedłożoną inwentaryzację przez wnioskodawcę, tj. Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko-Własnościową "[...]" w upadłości. Zaświadczenie o samodzielności lokalu/-li jest dokumentem potwierdzającym, że dany lokal spełnia wymogi ustawy o własności lokali i może być samodzielnym lokalem mieszkalnym lub niemieszkalnym. Na dzień wydania ww. zaświadczeń organ administracji architektoniczno-budowlanej nie był uprawniony do badania czy wprowadzone zmiany w pierwotnym lokalu mieszkalnym nr [...] są zgodne z warunkami technicznymi przewidzianymi dla tego lokalu, a w szczególności zmiany polegające na połączeniem www. lokalu ze strychem (pracownią), ani też do zgodności z zatwierdzoną dokumentacją techniczną dołączoną do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Należy także wskazać, że przyłączenie powierzchni strychu użytkowego do powierzchni pierwotnego lokalu mieszkalnego nr [...] nie stanowiło przeszkody by lokal nr [...] nadal pełnił funkcję mieszkaniową. W związku z powyższym wydanie ww. zaświadczeń nie wiązało się z legalizacją samowoli budowlanej, polegającej na przyłączeniu poddasza użytkowego do ww. lokalu mieszkalnego nr [...].
Według obowiązujących aktualnie przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, a w szczególności art. 2 ust. la ww. ustawy, ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. Możliwość odstąpienia od tej zasady wynika z ust. Ib art. 2 ww. ustawy, który stanowi - przepisu ust. la nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą. Niemniej jednak odstąpienie od zasady wynikającej z ust. la stanowi wyjątek, a wyjątki nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Oznacza to, iż samodzielny lokal w budynku wybudowanym przed 1 stycznia 1995 r. musiał istnieć przed tą datą w takim kształcie jak obecnie, tzn. nie został po tej dacie przebudowany, o czym świadczyłaby dokumentacja archiwalna. Jeżeli po dniu 1 stycznia 1995 r. nastąpiła zmiana (kształt lokalu, rozkład pomieszczeń, ich ilość itp.), to wyjątek wprowadzony przez ust. Ib nie może mieć zastosowania i lokale muszą spełniać wymagania wskazane w ust. la.
Przepis art. 2 ust. 1a ww. ustawy wszedł w życie z dniem 11 września 2017 r. (dodanie art. 114 w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości).
W archiwalnych aktach nieruchomości przy ul. [...] w W. znajduje się wspomniana wyżej decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano cyt: "(...) Na rzucie poddasza w inwentaryzacji widnieją schody łączące część zlokalizowaną na poddaszu z poziomem mieszkania na kondygnacji piątej. Aktualnie brak schodów łączących 2 poziomy mieszkania nr [...]."
Z wyjaśnień złożonych przez właścicielkę mieszkania wynika, że w 2019 r. zostało wykonane zaślepienie otworu stropowego i rozbiórka schodów na podstawie projektu budowlanego autorstwa mgr inż. G. M." W związku z powyższym skarżąca potwierdziła, że wprowadzone zmiany w pierwotnym lokalu mieszkalnym nr [...], które doprowadziły do wydzielenia nowego lokalu o numerze [...], powstały po roku 1995. Zatem nie można odstąpić od zasady zawartej w przepisie art. 2 ust. 1a ww. ustawy. Ponadto należy wskazać, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w postępowaniu administracyjnym, zakończonym wydaniem decyzji Nr [...], zbadał poprawność wykonania zasklepienia otworu w stropie między lokalem mieszkalnym nr [...], a poddaszem użytkowym. W postępowaniu tym nie badano czy lokal na poddaszu o numerze [...] po wprowadzeniu zmian spełnia warunki techniczne lokalu o funkcji mieszkaniowej m.in. w zakresie ww. § 55 ust. 3, § 57, § 60, § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tym samym lokal nr [...] a nadal pozostaje, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W., "poddaszem użytkowym".
W związku z tym, że skarżąca nie dokonała skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania nowo powstałego lokalu nr [...] na cele mieszkaniowe - zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie posiada dokumentów wymaganych art, 2 ust. 1a ustawy o własności lokali i nie ma podstaw do wydania zaświadczenia potwierdzającego, że lokal nr [...] jest samodzielnym lokalem o funkcji mieszkaniowej. "Nie można wydać zaświadczenia potwierdzającego, iż lokale są lokalami samodzielnymi, w sytuacji, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że dokonano podziałów, przebudowy lub zmiany sposobu użytkowania budynku po 1 stycznia 1995 r. W takiej sytuacji do wniosku należy dołączyć wymaganą prawem dokumentację zgodnie z art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali." - wyrok W5A w Krakowie z dnia 16.04.2021 r. (sygn. akt USA/Kr 107/21).
Skarżąca pismem z dnia 20 stycznia 2022 r. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, powtarzając dotychczas prezentowaną argumentację
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z dnia 18 dnia 1 czerwca 2022 r. znak KOC/675Zs/22, utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...]. Organ II instancji powtórzył argumentację zawartą w postanowieniu I instancji.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca Z. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
1) naruszenie art. 7, 76 § 1, art. 77 § 1 i art 80 k.p.a., polegające na nie wyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi tj. zaświadczenia nr [...] z dnia [...] stycznia 2007., którym potwierdzono, że lokal mieszkalny nr. [...] (o powierzchni 99,7 m2 położonym na 2 kondygnacjach IV i V piętrze, obecnie stanowiące 2 odrębne lokale tj. [...] i [...]) jest lokalem samodzielnym myśl. art. 2 ust. 2 ustawy u.w.l. - pomimo iż dokument ten ma moc dokumentu urzędowego z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nim stwierdzonych co w konsekwencji doprowadziło do uznania okoliczności za nieudowodnioną.
2) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolność w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie zaskarżonej decyzji z którego nie wynika dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w analogicznych sytuacjach - wydanie zaświadczenia lokalowi nr [...] a odmowa wydania zaświadczenia lokalowi nr [...] pomimo iż wydane zaświadczenie nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 stanowi iż dawny lokal mieszkalny nr. [...] (obecnie lokal [...] i [...]) jest w całości samodzielnym lokalem mieszkalnym w myśl art. 2 u.w.l.
Skarżąca powtórzyła dotychczas prezentowaną argumentację.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie podtrzymało dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2022 r. poz. 329 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2022 r. znak KOC/675Zs/22, utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego, że lokal "mieszkalny nr [...]", usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym z usługami i garażem podziemnym przy ul. [...] w W. jest lokalem samodzielnym.
W tym miejscu podkreślić należy, że kontrolowane decyzje zapadły na skutek prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2021 r. sygn.. akt VII SA/Wa 1994/20, którym uchylono postanowienie SKO w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2020 r. znak: KOC/3133/Zs/20 oraz postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego, że lokal "mieszkalny nr [...]", usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym z usługami i garażem podziemnym przy ul. [...] w W., jest lokalem samodzielnym w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.w.l.
Podnieść należy, że w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji, organ zażaleniowy oraz orzekający aktualnie Sąd są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w przywołanym wyroku WSA w Warszawie. Reguła wyrażona w art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organy administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.
Przez ocenę prawną, o której mowa w przywołanym przepisie, powszechnie rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 153, WK 2016). W orzecznictwie podkreśla się, że rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych m.in. z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także sądu administracyjnego (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 1350/12; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 332/13, oba orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA).
Dodać ponadto należy, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ratio legis tej regulacji polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, op. cit., Komentarz do art. 170).
Ani organ, ani sąd nie mogą inaczej i na nowo sformułować oceny prawnej, która już raz została sformułowana w sprawie i są zobowiązane podporządkować się jej w pełnym zakresie. Co więcej, sąd ponownie orzekający jest zobowiązany wskazać, czy organ do tej oceny się zastosował, co jest warunkiem legalności zachowania organu w sprawie. Natomiast niezastosowanie się przez sąd pierwszej instancji do oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wydanym w tej samej sprawie orzeczeniu sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa, tj. art. 153 p.p.s.a.
Wskazać należy, że Sąd w składzie tu orzekającym w pełni podziela wywody prawne zawarte w ww. wyroku oraz w zaskarżonych postanowieniach, odnoszące się do instytucji wydawania zaświadczeń.
Otóż wskazać należy, że wydawanie zaświadczeń przez organy administracji uregulowane zostało w dziale VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 217 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli: urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (§ 2 pkt 1) lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (§ 2 pkt 2). Natomiast stosownie do art. 218 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie tylko wówczas, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. A contrario, z powyższego wynika, że jeżeli potwierdzenie faktów albo stanu prawnego nie wynika z wiedzy organu, w szczególności z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, wówczas organ - korzystając z dyspozycji art. 218 § 2 k.p.a. - może przeprowadzić, ale wyłącznie w koniecznym zakresie, postępowanie wyjaśniające. Zakres postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przed wydaniem zaświadczenia, jest w konsekwencji takiej konstrukcji ograniczony do analizy posiadanej dokumentacji oraz danych zgromadzonych w ww. zasobach i oceny możliwości ich przeniesienia do treści zaświadczenia. Nie jest natomiast dopuszczalne dokonywanie w tym trybie ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających wprost z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (v. wyrok NSA z 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1223/19). Z uwagi na "naturę" zaświadczenia w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się też uwagę, że jeżeli problematyka, której dotyczy zaświadczenie jest sporna, wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem strony nie jest możliwe. Zaświadczenie nie może rozstrzygać bowiem czegokolwiek, żadnych kwestii spornych. To, co ma potwierdzać, musi być zatem oczywiste, wynikające w sposób bezsporny z tych dokumentów (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1385/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 czerwca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 292/06).
Kierując się powyższym Sąd zauważa, że zarówno zaskarżone postanowienie SKO, jak i poprzedzające je postanowienie Prezydenta [...], zostało wydane w stanie prawnym ustalonym ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o własności lokali, która weszła w życie 23 sierpnia 2018 r. Zgodnie z art. 1 pkt. 1 wskazanej ustawy, do art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali wprowadzono nowy ust. 1a, w brzmieniu: "Ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy."
Powołana wyżej ustawa zmieniająca ustawę o własności lokali wprowadziła również istotną zmianę dyspozycji ust. 3 art. 2.
Wskazać należy, że stosownie do art. 2 u.w.l., w wersji obowiązującej w dacie wydania spornych postanowień:
1. Samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej "lokalami", mogą stanowić odrębne nieruchomości.
1a. Ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy.
1b. Przepisu ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą.
1c. Odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogą stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne. Ograniczenie to nie ma zastosowania do budynków, które zostały wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem 11 lipca 2003 r.
2. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.
3. Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1a-2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia.
4. Do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej "pomieszczeniami przynależnymi".
5. Lokale wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi zaznacza się na rzucie odpowiednich kondygnacji budynku, a w razie położenia pomieszczeń przynależnych poza budynkiem mieszkalnym - także na wyrysie z operatu ewidencyjnego; dokumenty te stanowią załącznik do aktu ustanawiającego odrębną własność lokalu.
6. W razie braku dokumentacji technicznej budynku, zaznaczeń, o których mowa w ust. 5, dokonuje się, zgodnie z wymogami przepisów prawa budowlanego, na koszt dotychczasowego właściciela nieruchomości, o ile strony umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu nie postanowiły inaczej.
Do dnia 23 sierpnia 2018 r. art. 2 ust. 3 u.w.l. stanowił, że spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 2 tej ustawy, stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Tym samym do tej daty starosta stwierdzał jedynie to, czy lokal spełnia techniczne warunki samodzielności (a więc, czy jest to wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych).
Po 23 sierpnia 2018 r. natomiast obowiązki starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu), związane z wydawaniem zaświadczenia o samodzielności lokalu, uległy poszerzeniu, gdyż ustawodawca w zmienionym ust. 3 art. 2 ustawy określił, że starosta w formie zaświadczenia stwierdza spełnienie wymagań, o których mowa w art. 2 ust. 1a-2.
Innymi słowy, starosta wydając zaświadczenie o samodzielności lokali po 23 sierpnia 2018 r. bada, czy na podstawie posiadanych dokumentów można stwierdzić, że lokal po pierwsze spełnia techniczne warunki samodzielności (art. 2 ust. 2), a po drugie, czy ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy.
Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.
Zaświadczenie o samodzielności lokalu jest więc dokumentem urzędowym potwierdzającym, ze dany lokal spełnia wymogi samodzielności lokalu. Jest ono niezbędne dla dokonania czynności wydzielenia lokalu, jako samodzielnej nieruchomości lokalowej z nieruchomości głównej. Wydzielenie zaś lokalu jako odrębnej nieruchomości jest niezbędne do ustanowienia dla danego lokalu prawa odrębnej własności.
W tym miejscu wskazać, należy. Sąd w składzie tu orzekającym w pełni podziela stanowisko zawarte w ww. wyroku tutejszego Sądu z dnia 19 lutego 2021 nr., że wprowadzone z dniem 23 sierpnia 2018 r., na mocy nowelizacji ustawą z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o własności lokali, nowe brzmienie ust. 3 u.w.l. stanowi o zaświadczeniu starosty stwierdzającym spełnienie stanu faktycznej samodzielności w znaczeniu "technicznym" (tj. zgodnym z definicją samodzielności sformułowaną w ust. 2), ale także zaistnienie przesłanek samodzielności sformułowanych w ust. 1a (chyba że starosta stwierdzi, że przepis ten nie znajduje zastosowania na mocy ust. 1b).
Sąd w tymże orzeczeniu rozstrzygnął, że nie ma racji skarżąca że w niniejszej sprawie decydujące znaczenie dla wydania przedmiotowego zaświadczenia ma wyłącznie data wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W., w którym znajduje się lokal nr [...], a które zostało wydane przed dniem 1 stycznia 1995 r. Sąd podkreślił, że możliwość odstąpienia od ww. wymogów w zakresie zgodności m.in. z pozwoleniem na budowę, o których mowa w art. 2 ust. 1a u.w.l., zawarta w przepisie art. 2 ust. 1b stanowi wyjątek, odstępstwo od zasady, a zatem jak każdy wyjątek, winno być interpretowane zawężająco. Niedopuszczalna jest bowiem taka interpretacja wyjątku, która będzie pozwalać na nadanie mu szerokiego zastosowania, wykraczającego poza zasady ogólne wprowadzenia danego nakazu. Wprawdzie w art. 2 ust. 1b u.w.l. mowa jest o "budynkach istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą", jednakże wykładnia celowościowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że nie chodzi w nim o datę wybudowania budynku, lecz o datę powstania lokalu będącego przedmiotem oceny w trybie wydawania zaświadczeń. Celem tego przepisu - dodanego w 2018 r. - było bowiem umożliwienie prawnego wyodrębnienia lokali istniejących od kilkudziesięciu lat, jednak niespełniających aktualnie obowiązujących norm. Z całą pewnością ustawodawca nie zamierzał w ten sposób umożliwić inwestorom robót budowlanych wykonywanych obecnie obejścia tych aktualnych wymogów - tylko dlatego, że budynek, w którym te roboty są wykonywane powstał przed 1995 rokiem lub przed tą datą wydane zostało pozwolenie na jego budowę (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 601/19; z dnia 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 376/20). W świetle omawianego przepisu kluczowa powinna być zatem nie data powstania budynku, lecz data powstania lokalu będącego przedmiotem postępowania. Jak wskazał w ww. wyroku z dnia 1 sierpnia 2019 r. (sygn. akt II SA/Kr 601/19) WSA w Krakowie, dyspozycja przepisu art. 2 ust. 1a u.w.l. obejmuje swym zasięgiem również sytuacje, w których po 1995 r. nastąpiła np. przebudowa budynku istniejącego przed 1995 r. (lub powstałego na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed 1 stycznia 1995 r.).
W tym miejscu w przytaczanym wyroku WSA w Warszawie wskazało, że przedmiotowa okoliczność dotycząca rzeczywistej daty przebudowy lokalu nr [...] nie została przez organy zbadana i wzięta pod uwagę. W ocenie Sądu organy obydwu instancji ponownie rozpoznając sprawę obszernie odniosły się do ww. kwestii, w sposób prawidłowy wykonując zalecenia Sądu.
Sąd podziela stanowisko SKO, że według projektu budowlanego budynku z dnia 30 stycznia 1993 r. na kondygnacji V (piętro IV) przewidywano budowę lokalu mieszkalnego nr [...] o pow. 68,6 m2, a nad tym lokalem na kondygnacji VI (poddasze) pomieszczenia określanego jako pracownia (k. 26-28 akt). Projekt ten został zatwierdzony decyzją z dnia [...] października 1993 r. nr [...]. Zgodnie z treścią wniosku o pozwolenie na budowę na zamierzenie inwestycyjne: zasklepienie otworu w istniejącym stropie w lokalu nr [...] między kondygnacjami, w dniu jego złożenia - 25 kwietnia 2019 r. - pomieszczenia na kondygnacji VI stanowiły cześć lokalu nr [...] (k. 2 i 4 akt). Postępowanie o pozwolenie na budowę zakończyło się ostatecznie decyzją odmowną (decyzja nr [...]z dnia [...] sierpnia 2019 r., k. 53,54 akt). W jego ramach organ ustalił natomiast, że w archiwalnych aktach nieruchomości lokal nr [...] zaprojektowano jako jednopoziomowy, a nad nim zaprojektowano poddasze użytkowe składające się z pomieszczenia "pracownia?; oraz ..strych nieogrzewany". Nie odnaleziono pozwolenia na roboty budowlane polegające na wykonaniu otworu w stropie między kondygnacjami oraz nie odnaleziono pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pracowni na cele mieszkaniowe w celu przyłączenia do lokalu mieszkalnego nr [...].
Sąd podziela stanowisko SKO, że ewentualne powstanie lokalu nr [...] należy wiązać dopiero z zamierzeniem inwestycyjnym przedsięwziętym w 2019 r, o którym wspomniano wyżej. Zamierzenie to zostało zrealizowane bez formalnego pozwolenia, co skutkowało wszczęciem postępowania kontrolnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. (k. 64 akt) organ ten przytoczył wyjaśnienia właścicielki mieszkania, że "w 2019 r. zostało wykonane zaślepienie otworu stropowego i rozbiórka schodów na podstawie projektu budowlanego autorstwa mgr. inż. G. M." Projekt ten został dołączony do akt postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, a sporządzony został w marcu 2019 r. Fakt powstania lokalu nr [...] w wyniku przebudowy lokalu nr [...] został utrwalony także na rzucie złożonym z wnioskiem (k. 65).
Zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko organu II instancji, że wszystkie powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że próba wydzielenia lokalu mieszkalnego nr [...] została podjęta w 2019 r. Wobec tego zastosowanie w sprawie powinny mieć przepisy w nowym brzmieniu. Wydanie zaświadczenia będzie więc możliwe tylko zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem. Wśród całej zebranej dokumentacji jedynie pierwotny projekt, przewidujący budowę na kondygnacji V jednopoziomowego lokalu nr [...], a na kondygnacji VI pracowni oraz strychu, został należycie zatwierdzony pozwoleniem na budowę, W realiach sprawy jest to decyzja wiążąca organy prowadzące postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia.
Wskazać należy, że w wyroku o sygn. akt VII SA/Wa 1994/20 Sąd podkreślił, że aby pomieszczenie, zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją projektową, przeznaczone na cele inne niż mieszkalne, nawet spełniające warunki samodzielności, mogło stać się prawnie samodzielnym lokalem mieszkalnym, trzeba w pierwszej kolejności zmienić sposób jego użytkowania w drodze stosownej procedury prawnej. Aktualnie zagadnienie to unormowane jest w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Badanie czy lokal może być wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem (na cele mieszkalne) następować powinno co do zasady przede wszystkim na podstawie dokumentacji architektoniczno-budowlanej, między innymi dokonania przez inwestora skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania.
Postępowanie nie ujawniło takiego dokumentu, który potwierdzałby zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń pracowni na pomieszczenia mieszkalne. Dodatkowo organ I instancji wezwał wnioskodawczynię do złożenia dowodu skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń pracowni na lokal mieszkalny. Skarżąca nie przedstawiła wymaganego dokumentu, kwestionując jednocześnie zasadność tego wymogu.
Ponadto w wiążącym Sąd i organy wyroku z dnia 19 lutego 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1994/20 wskazano, że organy nie wyjaśniły podnoszonych przez skarżącą zarzutów dotyczących okoliczności wcześniejszego wydania przez Prezydenta [...] zaświadczenia z dnia [...] stycznia 2007 r., w którym – według twierdzeń skarżącej –potwierdzono, że lokal nr [...] położony jest na dwóch kondygnacjach i którego ówcześnie przedłożona inwentaryzacja obejmowała także aktualną powierzchnię lokalu nr [...], jest samodzielnym lokalem mieszkalnym w myśl art. 2 ust. 2 u.w.l.
W ocenie Sądu także w tym przypadku zostały przez organy wykonane wytyczne Sądu. Należy podzielić stanowisko organów, odnoszące się do zaświadczeń nr [...] oraz nr [...], iż zaświadczenia te wydawane zostały na podstawie art. 2 ust. 3 u.w.l. przed 11 września 2017 r, były więc dowodem wyłącznie okoliczności wskazanej w art. 2 ust. 2 ustawy, a więc samodzielności lokalu, rozumianej jako wydzielenie trwałymi ścianami w obrębie budynku izby lub zespołu izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania ww. zaświadczeń organ uprawniony potwierdzić, że lokal mieszkalny nr [...] jest lokalem samodzielnym. Zaświadczenia nie odnoszą się w żaden sposób do możliwości podziału tego lokalu. Jak już wyżej wskazano, po nowelizacji zaświadczenie, o którym mowa w art. 2 ust. 3 ustawy, potwierdza spełnienie wymagań wskazanych w ust. la-2 tego artykułu. Ma więc ono obecnie znacznie szerszy walor dowodowy. Ze względu na datę wydania zaświadczeń nie mogą one potwierdzać, że dwukondygnacyjny loka! nr [...] o wskazanych parametrach został wyodrębniony zgodnie z dokumentami planistycznymi oraz architektoniczno-budowlanymi, ani że będzie z nimi zgodne ewentualne wyodrębnienie lokalu nr [...], jak wymaga tego obecnie art. 2 ust. la ustawy.
Sąd podziela także stanowisko SKO, że stwierdzenie istnienia pewnych faktów w zaświadczeniu nie stoi na przeszkodzie temu, aby treść późniejszego zaświadczenia była inna. Zaświadczenie nie ma bowiem przymiotu ostateczności, nie rodzi nowych skutków prawnych, nie tworzy w sposób wiążący nowej sytuacji prawnej, a jedynie stwierdza status quo wynikające z dokumentacji organu w chwili jego wydania.
Z zebranego materiału dowodowego nie wynika także, aby zmiana projektu albo fakt przebicia stropu zostały zgłoszone przez Spółdzielnię "[...]" organom architektoniczno-budowlanym, a prawidłowość robót budowlanych w tym zakresie była kontrolowana. Również z faktu, że lokal nr [...] posiadał powierzchnię 97,14 m2 (według obmiaru przedstawionego przez skarżącą) oraz zajmował dwie kondygnacje nie wynika, że może być podzielony na dwa samodzielne lokale mieszkalne z zachowaniem warunków technicznych, jakim takie lokale powinny odpowiadać.
W ocenie Sądu, w świetle powyższego, w niniejszej sprawie organy, stosując ww. przepisy, prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o oddaleniu skargi.