VII SA/Wa 1457/19

VII SA/Wa 1457/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jadwiga Smołucha
Krystyna Tomaszewska
Mirosława Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1307/20 - Wyrok NSA z 2020-09-15
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 73
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jadwiga Smołucha, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania kserokopii dokumentów I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. B. kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2019r., znak: [...]., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia A. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2018 r" znak: [...], odmawiające doręczenia kserokopii dokumentów, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ wskazał, że postanowieniem z [...] kwietnia 2018r., znak:[...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił A.B. doręczenia kserokopii akt sprawy zakończonej własną decyzją z [...]lutego 2019 r znak [...]. Zgodnie z art. 74 § 2 k.p.a., odmowa nastąpiła w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Organ stwierdził, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...]lutego 2019 r., znak:[...] utrzymał w mocy co do meritum decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] listopada 2018 r. nr [...], znak: [...], nakazującą E. Ch.i A. Ch. - współwłaścicielom działki nr[...]obręb [...] wykonanie szczegółowo opisanych robót budowlanych:. A. B.wystąpił z wnioskiem z [...] marca 2019 r. o sporządzenie i doręczenie kserokopii akt sprawy zakończonej decyzją organu z [...] lutego 2019 r. [...] wraz z fotografiami.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 73 § 1 k.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Ponadto strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (art.73 § 2 k.p.a.). W prawie do przeglądania akt mieści się możliwość zapoznania się z treścią dokumentów, jak również utrwalenia przez stronę na własny użytek informacji zawartych w aktach. Przepis art. 73 § 1 k.p.a. wyraża zasadę dostępu strony do akt sprawy (ograniczonego przepisem art. 74 § 1 k.p.a.).Prawo to, zgodnie z brzmieniem wskazanego przepisu, obejmuje wgląd strony do akt sprawy, sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów. Czynności te są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. W związku z tak określonym zakresem prawa strony do dostępu do akt sprawy, przepis ten nakłada jednocześnie na organ administracji publicznej obowiązek stworzenia stronie warunków umożliwiających przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów. Stosownie do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2018 r., sygn. akt I OSP 1/18, w ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. W ww. uchwale wskazano jednak, że odmowa uwzględnienia wniosku strony o sporządzenie kserokopii z akt mogłaby nastąpić jedynie, gdyby organ wykazał konkretne utrudnienia wynikające z braku potrzebnego sprzętu lub dużej liczby dokumentów przewidzianych do kopiowania. Oczywiście odmowa wydania kopii z akt sprawy może być też usprawiedliwiona w sytuacji, gdy strona w sposób oczywisty i świadomy nadużywa prawa wynikającego z art. 73 § 1 k.p.a . Akta sprawy zakończonej decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]lutego 2019 r. znak: [...], w których skład wchodzą akta organu powiatowego i wojewódzkiego, o doręczenie kserokopii których wnioskuje A.B., ze względu na charakter postępowania, zawierają dużą liczbę dokumentów przewidzianych do kopiowania. Jak wynika z uzasadnienia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2019 r., postępowanie prowadzone jest od 2015 r. Wyrokiem z 10 czerwca 2016r., sygn. akt II SA/Sz 155/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uchylił wydane w tej sprawie rozstrzygnięcia organu powiatowego i wojewódzkiego. Związany powyższym orzeczeniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] kontynuował postępowanie, podczas którego m. in. przeprowadził 3 kontrole nieruchomości na działkach nr [...] lub [...] w [...]. W świetle powyższych rozważań brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku A. B. o wydanie kserokopii całości ww. akt sprawy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniósł A. B. dochodząc uchylenia zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz zasadzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący wskazał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się wprawdzie na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2018 r. sygn. akt I OSP 1/18 ale nie wskazał ile stron liczą akta oraz czy sporządzenie z nich kserokopii przekracza możliwości sprzętu posiadanego przez organ. Tymczasem w rozmowie telefonicznej z [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w[...] ustalił, że organ dysponuje automatycznymi kopiarkami do dokumentów umożliwiającymi sporządzanie ponad 200 stron odbitek na minutę. Nietrafione byłyby także zarzuty nadużycia przez wnioskodawcę art. 73 § 2 kpa w sytuacji, gdy postępowanie prowadzone jest w [...], a on jestem mieszkańcem [...](530 km), ponadto jest człowiekiem starszym (72 lata) z dysfunkcją ruchową, a akta sprawy są mu niezbędne w związku z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżane orzeczenie zapadło z naruszeniem przepisów prawa.
Przedmiotem sądowej kontroli było postanowienie o odmowie doręczenia kopii akt sprawy administracyjnej szczegółowo opisanej we wniosku, złożonym w tym przedmiocie przez skarżącego do organu pierwszej instancji.
Organ pierwszej instancji wadliwie powołał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 73 § 2 k.p.a. Żądanie wniosku nie dotyczyło uwierzytelnionych odpisów. Błędnie też w uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że żaden przepis k.p.a. nie uprawnia ani nie zobowiązuje do przesyłania cyt. "kserokopii".
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się prawidłowo na art. 73 § 1 k.p.a. oraz ww. uchwałę, w niedopuszczalny sposób ograniczył akceptację dla rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i tylko do sformułowania cyt. "akta sprawy (...) zawierają dużą liczbę dokumentów przewidzianych do kopiowania".
Przywołanie zatem tezy uchwały na, którą zasadnie organu drugiej instancji powołał się choć nie w pełni zastosował do niej.
Poza sporem musi pozostać to, że w ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Sytuacja procesowa, w której strona wnosi o sporządzenie przez organ kopii (kserokopii), bez uwierzytelnienia wykracza poza tryb przewidziany w art. 73 § 2 k.p.a.
W uzasadnieniu uchwały zwrócono uwagę, że nie każda ze stron ma możliwość samodzielnego zapisania zawartości akt za pomocą najnowocześniejszych urządzeń technicznych, czy to ze względu na to, że ich nie posiada, czy to z uwagi na nieumiejętność posługiwania się nimi.
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie istotną okolicznością, powinna być również, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, znaczna odległość jaka dzieli miejsce zamieszkania strony oraz siedzibę organu.
W uchwale stwierdzona także odmowa uwzględnienia wniosku strony o sporządzenie kserokopii z akt mogłaby nastąpić jedynie, gdyby organ wykazał konkretne utrudnienia wynikające z braku potrzebnego sprzętu lub dużej liczby dokumentów przewidzianych do kopiowania. Tylko, więc w sytuacjach wymagających większego organizacyjnego zaangażowania ze strony pracowników organu dopuszczalne byłoby wyznaczenie stronie określonych warunków realizacji wniosku w przedmiocie sporządzenia kserokopii dokumentów. Oczywiście odmowa wydania kopii z akt sprawy może być też usprawiedliwiona w sytuacji, gdy strona w sposób oczywisty i świadomy nadużywa prawa wynikającego z art. 73 § 1 k.p.a.
Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze, że zasadą powinno być udostępnienie stronie żądanych przez nią kopii akt. Podkreślmy w dobie powszechnego wyposażenia urzędów i sprzyjające ku temu urządzenia techniczne ale też z uwzględnieniem szczególnych okoliczności wnioskujących (znaczna odległość ich miejsca zamieszkania od siedziby organu, wiek, stan zdrowia).
Zdaniem Sądu okoliczności, które po myśli przedstawionego wyżej stanowiska mogą stanowić podstawę do nieuwzględnienia wniosku w całości powinny skłaniać organ w pierwszej kolejności to omówienia ze stroną zakresu wniosku możliwego do wykonania. Orzeczenie o ewentualnym oddaleniu całości lub części żądania wniosku powinno zawsze zawierać uzasadnienie szczególnych, zindywidualizowanych okoliczności, które o tym zdecydowały.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c , art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.