VII SA/WA 1440/24

VII SA/Wa 1440/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /przewodniczący/
Grzegorz Rudnicki /sprawozdawca/
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Świadczenie socjalne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 742
art. 87 ust. 1, art. 88
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 1876
art. 8 ust. 1 pkt 2
Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Bogusław Cieśla Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...]stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego oddala skargę
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2024 r., znak [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] na podstawie art. 86 ust. 1-3, art. 87, 88 oraz art. 92 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (dalej: "ustawa o szkolnictwie wyższym") oraz na podstawie art. 104, 111 i 113 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu na posiedzeniu [...] stycznia 2024 r. odwołania M. M. od decyzji Komisji Stypendialnej [...] z [...] grudnia 2023 r. znak [...] odmawiającej przyznania stypendium socjalnego w roku akademickim 2023_2024 - utrzymała w mocy tą decyzję.
Organ wyjaśnił, że Komisja Stypendialna [...] ww. decyzją z [...] grudnia 2023 r. odmówiła przyznania stypendium socjalnego skarżącej, gdyż wykazany w jej wniosku dochód 0.00 złotych, nie przekraczał kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a więc. kwoty 600,00 zł, a z dołączonego zaświadczenia Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. wynikało, że wnioskodawczym ani członkowie jej rodziny nie korzystali w roku złożenia wniosku z pomocy społecznej. Na podstawie art. 88 ust. 4 ustawy o szkolnictwie wyższym Komisja Stypendialna [...] oceniła, że zawarty w tym przepisie warunek dotyczący złożenia zaświadczenia OPS potwierdzającego korzystanie przez wnioskodawczynię lub członków jej rodziny w roku złożenia wniosku z pomocy społecznej nie jest spełniony, co prowadzić musiało do odmowy przyznania stypendium socjalnego.
Ponadto, wskazane w oświadczeniu wnioskodawczym źródła utrzymania rodziny nie mogą zostać uwzględnione. Art. 88 ust. 1 pkt 2 ppkt a) ustawy o szkolnictwie wyższym stanowi, że przy ustalaniu miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie nie uwzględnia się świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 - a więc również stypendium socjalnego dla studentów. Z kolei art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wymienia wśród dochodów świadczenia wychowawczego, które ponadto, jak wynika z załączonych dokumentów, pobierane jest przez ojca dzieci. Wnioskodawczy ni nie udokumentowała źródeł utrzymania rodziny. Zgodnie z art. 88 ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym Komisja Stypendialna [...] uznała, że zawarty w tym przepisie warunek nie jest spełniony, co prowadziło ostatecznie do odmowy przyznania stypendium socjalnego.
Wnioskodawczyni wniosła odwołanie, gdyż zdaniem skarżącej wymagane zaświadczenie zostało złożone, a z przepisu wynika, że jedynie brak złożenia zaświadczenia z OPS uzasadnia odmowę pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Skarżąca powołała się na wyrok NSA z 24 maja 2023 r. sygn. akt III OSK168/22, w którym Sąd stwierdził, że "jedynie brak złożenia przez studenta zaświadczenia z OPS uzasadnia odmowę pozytywnego rozpoznania wniosku" oraz że "stwierdzenie przez organ braków czy nieścisłości zaświadczenia OPS, nie powodują per se przesłanki do automatycznej odmowy przyznania wnioskowanego stypendium".
Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] nie zgodziła się z zarzutami odwołania. Zgodnie z art. 88 ust. 4 ustawy o szkolnictwie wyższym rektor, komisja stypendialna albo odwoławcza komisja stypendialna odmawia przyznania stypendium socjalnego studentowi, którego miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, jeżeli do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego nie dołączy się wydanego przez ośrodek pomocy społecznej albo przez centrum usług społecznych zaświadczenia o korzystaniu w roku złożenia tego wniosku ze świadczeń z pomocy społecznej przez niego lub przez członków jego rodziny.
Nieuzasadniony jest zarzut, że przepis ten został błędnie zastosowany. Skarżąca podała w punkcie 3 wniosku o przyznanie stypendium socjalnego, że jej dochody wynoszą zero złotych a zatem jej dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej – a więc 600 zł, co oznacza, że zastosowanie art. 88 ust 4 w niniejszym postępowaniu jest uzasadnione.
Niesłuszne było stwierdzenie skarżącej, że jedynie brak złożenia przez studenta zaświadczenia z OPS uzasadnia odmowę pozytywnego rozpoznania wniosku. Uwzględniając konstrukcję logiczną ww. art. 88 ust 4, samo złożenie zaświadczenia OPS jest warunkiem koniecznym, ale niewystarczającym, aby postępowanie zakończyło się wynikiem pozytywnym. Innymi słowy; zasada jeśli student nie złoży zaświadczenia, to się odmawia, nie jest równoważna zasadzie jeśli student złoży zaświadczenie, to się nie odmawia.
Niesłuszny był zarzut skarżącej, że do ww. art. 88 ust 4 zastosowano błędną wykładnię, ponieważ - zdaniem skarżącej - dołączyła ona do Wniosku wymagane zaświadczenie. Ustawodawca jasno określił w tym przepisie, że chodzi o zaświadczenie o korzystaniu w roku złożenia tego wniosku ze świadczeń z pomocy społecznej przez studenta lub przez członków jego rodziny. Inaczej mówiąc przedkładany dokument OPS ma potwierdzać / dowodzić / zaświadczać / upewniać organ przyznający świadczenia o korzystaniu w roku złożenia tego wniosku ze świadczeń z pomocy społecznej przez studenta lub przez członków jego rodziny.
Ustawodawca wskazał ponadto w ww. przepisie, że zaświadczenie ma dotyczyć korzystania z pomocy społecznej w roku złożenia wniosku, co dodatkowo dowodzi, że treść zaświadczenia ma wpływ na rozstrzygnięcie wniosku. Gdyby OPS stwierdzał w zaświadczeniu, że student korzystał z pomocy społecznej, ale w innym, wcześniejszym okresie, to takie zaświadczenie również nie byłoby tym wymaganym.
Przedłożony przez skarżącą dokument OPS stwierdza, że nie figuruje ona w ewidencji osób korzystających z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej, co dowodzi, że skarżąca lub członkowie jej rodziny ani w roku złożenia wniosku, ani w innym okresie nie korzystali z pomocy społecznej a zatem o czymś całkowicie przeciwnym niż mowa w ust. 4.
Nieuzasadniony był zarzut skarżącej, że skoro organ uznał, iż treść zaświadczenia jest nieodpowiednia, to powinien był wezwać ją do złożenia zaświadczenia obejmującego dodatkowe informacje albo do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Organ uznał bowiem, że zawarte w zaświadczeniu OPS stwierdzenie o tym, że nie figuruje w ewidencji osób korzystających z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej zaświadcza w sposób pewny i ostateczny, że skarżąca ani inny członek jej rodziny nie korzysta z pomocy społecznej, co jest w pełni wyczerpujące. W takiej sytuacji domaganie się przez Komisję Stypendialną kolejnego, bardziej szczegółowego zaświadczenia albo dodatkowych wyjaśnień byłoby bezcelowe.
Nieuzasadniony był pośredni zarzut skarżącej, że w postępowaniu doszło do automatycznej odmowy przyznania świadczenia jedynie na podstawie art. 88 ust. 4, ponieważ Komisja Stypendialna nie zakończyła postępowania, tylko prowadziła je dalej w kierunku ust. 5 tego artykułu. Art. 88 ust. 5, w którym mowa o tym samym studencie co w ust. 4, jeszcze dobitniej świadczy o tym, że w ust. 4 wymagana jest konkretna treść przedkładanego zaświadczenia OPS Albowiem, jeśli spełnienie wymogu ust. 4 miałoby następować wyłącznie przez samo złożenie zaświadczenia OPS, bez względu na to czy dokument ten zaświadcza o korzystaniu z pomocy społecznej, czy też - o niekorzystaniu z pomocy społecznej, to przepis ust. 5 nigdy nie miałby zastosowania, ponieważ zawsze wystarczyłby ust. 4. Ustęp 5 oznacza, że w przypadku, gdy student złoży zaświadczenie OPS, ale wynika z niego, że w roku złożenia wniosku student ten ani inny członek jego rodziny nie korzystali z pomocy społecznej, to nie wolno przyznać świadczenia jedynie w oparciu o ust. 4, lecz spełniony musi być wymóg zawarty w ust. 5.
Skarżąca całkowicie zignorowała art. 88 ust 5 ustawy, który w danych okolicznościach wymaga udokumentowania źródeł dochodów rodziny. W uzasadnieniu decyzji Komisja Stypendialna wskazała, że przedstawione przez skarżącą dokumenty dotyczące źródeł utrzymania nie mogą być uwzględnione.
Art. 88 ust. 1 pkt 2 ppkt a) ustawy o szkolnictwie wyższym stanowi, że przy ustalaniu miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie nie uwzględnia się świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 a więc również stypendium socjalnego dla studentów, na które wskazała Skarżąca. Z kolei art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wymienia wśród dochodów świadczenia wychowawczego, które ponadto jak wynika z załączonych dokumentów, pobierane jest przez ojca dzieci. Skarżąca nie przedstawiła innych dokumentów poświadczających źródła utrzymania.
Powołany w odwołaniu skarżącej wyrok NSA z 24 maja 2023 r., sygn. akt. III OSK168/22 nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Wskazany wyrok odnosi się do skargi kasacyjnej z 19 stycznia 2022 r., złożonej na wyrok WSA z 21 października 2021 r. 13 stycznia 2023 r. Sejm jednak przyjął ustawę o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw, w której, w art. 1 pkt 15, przepisy art. 88 ust. 4 i 5 ustawy otrzymały nowe brzmienie. Art. 13 pkt 4 tej ustawy wprowadził nowe przepisy w życie z dniem 1 października 2023 r. Zatem, powołany wyrok został wydany w innym, nieistniejącym już stanie prawnym i jego stosowanie należy uznać za bezprzedmiotowe.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy o szkolnictwie wyższym, student może ubiegać się o stypendium socjalne. Sformułowanie "ubiegać się" oznacza, że Komisja Stypendialna prowadzi postępowanie na wniosek studenta, a nie z urzędu oraz, co ważniejsze, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek udowodnienia organowi przyznającemu, że spełnione są wszystkie wymogi prawa, aby świadczenie mogło być przyznane.
Z tą decyzją nie zgodziła się skarżąca, wnosząc pismem datowanym na [...] lutego 2024 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc "o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie ich uchylenie. Wnoszę o zasądzenie od Organu zwrotu kosztów niniejszego postępowania, celowych do dochodzenia moich praw". Skarżąca oświadczyła, że z uwagi na wskazany w pouczeniu 14 dniowy termin na skargę oraz doręczenie tej decyzji jedynie mailem, skargę złożyła, aby nie uchybić terminowi określonemu w pouczeniu. Ale uzupełni ją "po konsultacji z prawnikiem".
Tym niemniej, skarżąca wyjaśniła, że decyzja nie została prawidłowo podpisana - doręczono ją "mailem w wordzie z wklejonym podpisem" i "oddala odwołanie, a takie orzeczenie nie jest znane przepisom KPA". Skarżąca wskazała ponadto, że decyzja "nie zawiera składu organu, a zatem nie jest możliwa weryfikacja prawidłowości działania organu i jego członków wydających decyzję (np. czy skład był prawidłowy); Organy obu Instancji nie pochyliły się nad moją sytuacją, nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego i nie uzasadniły swoich motywacji; Decyzja zawiera błędne pouczenie o sposobie zaskarżenia; Komisja powinna była uwzględnić moje odwołanie i zmienić decyzję Organu I Instancji z uwagi na jej wadliwość".
Ponadto, organ I i II Instancji nie wezwały jej do uzupełnienia wniosku ani złożenia wyjaśnień, z czego się utrzymuję, co pozwoliłoby skarżącej przedstawić szczegółową argumentację "taką jak: otrzymuję 500+ (obecnie 800+) na dwoje dzieci, przy czym ojciec dzieci przekazuje mi to świadczenie w całości na konto; otrzymywałam dotychczas stypendium socjalne po 2000 zł miesięcznie; wcześniej dorabiałam np. jako opiekunka, o czym organ był informowany we wcześniejszych wnioskach, zawsze przyznając mi stypendium prawie od początku studiów; obecnie mam podpisaną umowę zlecenie na masaże, otrzymuję miesięcznie od 900 zł do 1500 zł. Mówiłam o tym w dziale stypendiów i pokazywałam tę umowę, ale powiedziano mi, że taka umowa zlecenie nic nie znaczy".
Organy obu instancji nie zawiadomiły skarżącej o zakończeniu postępowania dowodowego "ani przewidywanym rozstrzygnięciu", co pozwoliłoby jej złożyć wyjaśnienia. Organy błędnie ustaliły, że dochody skarżącej nie są znane, podczas gdy dysponuje ona dokumentacją, która wykazuje, z czego się utrzymuje, ale nikt nie chciał się z nią zapoznać. Sytuacja skarżącej nie uległa istotnej zmianie od ubiegłego roku, w którym przyznano jej 2.000 zł stypendium socjalnego na miesiąc, a zatem organ odstąpił od utrwalonej praktyki bez szczególnego powodu.
Pismem datowanym na [...] marca 2024 ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącej złożył w tut. Sądzie pismo o nazwie "SKARGA NA DECYZJĘ ODWOŁAWCZEJ KOMISJI STYPENDIALNEJ AKADEMII MEDYCZNEJ NAUK STOSOWANYCH", wyjaśniając, że "niniejsza skarga stanowi uzupełnienie i doprecyzowanie skargi Skarżącej z dnia [...] lutego 2024 r. złożonej samodzielnie, na skutek której zaskarżona decyzja została uzupełniona, a de facto zmieniona".
Pełnomocnik skarżącej wniósł o "stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie ich uchylenia" i zasądzenie kosztów oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów
"I. postępowania:
1) art. 107 §1 pkt2 KPA poprzez wskazanie dwóch dat wydania decyzji;
2) art. 107 §1 pkt 8 w zw. z art. 14 §la KPA poprzez brak podpisania decyzji;
3) art. 107 §1 pkt 5 KPA poprzez wydanie rozstrzygnięcia nieznanego ustawie;
4) art. 107 §1 pkt 1 i pkt 8 KPA poprzez brak wskazania członków Organu uczestniczących w wydaniu decyzji;
5) art. 138 §1 KPA poprzez wydanie rozstrzygnięcia nieznanego ustawie;
6) art. 138 §1 ust. 2 KPA poprzez brak uchylenia decyzji I Instancji pomimo jej wadliwości;
7) art. 6 KPA poprzez naruszenie zasady praworządności, w tym orzeczenie w sposób nieznany ustawie, nadinterpretowanie skargi Skarżącej, jako wniosek o uzupełnienie decyzji, brak stosownych zawiadomień i realizacji uprawnień uczestnika postępowania;
8) art. 7 KPA poprzez brak ustalenia prawdy obiekty, niepodjęcie żadnych działań mających na celu wyjaśnienie źródeł utrzymania Skarżącej;
9) art. 8 §1 KPA poprzez naruszenie zasady zaufania;
10) art. 8 § 2 KPA poprzez odstąpienie od dotychczasowej praktyki organu, pomimo, że w latach poprzednich w podobnej sytuacji Skarżąca otrzymywała stypendium socjalne;
11) art. 9 KPA poprzez brak jakiekolwiek informowania Skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, w tym brak wezwania do przedstawienia informacji o źródłach utrzymania;
12) art. 10 § 1 oraz art. 79a §1 i §2 KPA poprzez brak poinformowania o zamiarze wydania decyzji i umożliwienia zajęcia stanowiska oraz brak wskazania przesłanek, które Skarżąca powinna wykazać, co wpłynęłoby na podjęcie przez Skarżącą dodatkowych działań i wyjaśnień;
13) art. 77 § 1 KPA poprzez brak zebrania materiału dowodowego w sprawie;
14) art. 80 KPA poprzez brak ustalenia w oparciu o zebrany materiał źródeł utrzymania Skarżącej;
15) art. 111 §1 i § 1b poprzez błędne zastosowanie i uzupełnienie decyzji pomimo braku wniosku Skarżącej i w zakresie, w jakim nie podlega ona uzupełnieniu tj. poprzez zmianę treści orzeczenia;
II. przepisów prawa materialnego:
1) art. 87 ust. 1 Ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (dalej PSWN) poprzez nieprzyznanie stypendium socjalnego, pomimo spełnienia przesłanek.
2) art. 87 ust. 5 PSWN poprzez niezastosowanie i niezbadanie źródeł utrzymania rodziny Skarżącej".
Pełnomocnik wniósł też "o przeprowadzenie dowodu z dokumentów" wymienionych w skardze "na fakt źródeł utrzymania Skarżącej" oraz "z dokumentów w formie wydruku i płyty CD" wymienionych w skardze "na fakt sposobu doręczenia orzeczeń Organów, ich formy, braku podpisu". Co więcej, tenże pełnomocnik profesjonalny wniósł "o zobowiązanie Organu do złożenia:
1) Akt poprzednich spraw o przyznanie stypendium socjalnego, które przyznawano Skarżącej;
2) Dokumentacji o powołaniu Komisji Stypendialnej [...] i Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] oraz powierzenia tym organom kompetencji rektora w zakresie przyznawania stypendiów.
3) Regulaminów wewnętrznych regulujących zasady przyznawania stypendiów dla studentów" – celem "zbadania prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej".
Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że pierwszą decyzję wysłano mailem, z treścią decyzji w wordzie, z wklejonym podpisem. Tak wydana decyzja jest oczywiście wadliwa, bowiem k.p.a., który ma wprost zastosowanie do stypendiów (art. 86 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym) przewidują zasadę pisemności postępowania, w tym własnoręczne podpisanie decyzji. Wklejenie podpisu i przesłanie w wordzie decyzji nie stanowi jej podpisania, a zatem decyzja jest rażąco wadliwa. Uzupełnienie tej decyzji, wydane postanowieniem, co prawda otrzymano mailem w pliku PDF, ale również podpis zdaje się nie być własnoręczny, a identyczny jak wcześniej. K.p.a. nie przewiduje mailowego doręczenia decyzji.
Niedopuszczalne jest wskazywanie również dwóch różnych dat decyzji - pierwsza w górnym prawym rogu wskazująca na datę sporządzenia i podpisania, druga w treści decyzji wskazująca na datę jej wydania przez organ. Świadczy to o sporządzeniu decyzji po posiedzeniu organu, a zatem organ podejmując decyzję nie znał jej treści, bowiem została ona sporządzona już po posiedzeniu organu.
Rozstrzygnięcie jest w sposób rażący wadliwe, bowiem organ oddalił odwołanie, a takie rozstrzygnięcie nie jest znane k.p.a. Organ zdaje się uznawać ten zarzut, bowiem dokonał uzupełnienia decyzji, ale w sposób całkowicie wadliwy. Po pierwsze organ uznał, że skarga do WSA stanowi wniosek o uzupełnienie decyzji, podczas gdy jest to całkowicie wadliwe wykładnia, skarga takiego wniosku nie zawierała. Po drugie, organ dokonał uzupełnienia decyzji poprzez zmianę rozstrzygnięcia, co jest niedopuszczalne. Uzupełnienie decyzji ma na celu uzupełnienie treści rozstrzygnięcia, a nie jego zmianę. Celem tej procedury jest uzupełnienie decyzji w zakresie uprzednio nierozstrzygniętym. Strona może żądać uzupełnienia rozstrzygnięcia, jeżyli organ nie rozstrzygnął o całości
Żądania strony albo nie nadał decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, albo nie zamieścił w osnowie decyzji rozstrzygnięcia, które zgodnie z przepisami szczególnymi, np. art. 36 Pr. bud., powinien był zamieścić z urzędu i w tym zakresie pełnomocnik powołał się na stanowisko "A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, art. 111. (...)".
Wobec powyższego, dokonane uzupełnienie decyzji nie może stanowić jej sanacji. Organ miał inną możliwość wynikającą z art. 54 § 3 p.p.s.a., skoro jednak z niej nie skorzystał i nie uwzględnił odwołania Skarżącej, to był zobowiązany przekazać skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i jemu pozostawić rozstrzygnięcie. Stąd dokonane przez organ uzupełnienie nie sanuje orzeczenia i nie ma wpływu na treść decyzji, potwierdza jedynie wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa.
Zaskarżona decyzja, podobnie jak decyzja I Instancji, nie zawierają składu organu wydającego decyzję, co uniemożliwia weryfikację prawidłowości wydania obu decyzji. Skład organu jest częścią jego oznaczenia, tylko wówczas można zweryfikować czy decyzję wydano w prawidłowym składzie i czy członkowie nie podlegali wyłączeniu. Obowiązek prawidłowego określenia organu dotyczy nie tylko organów monokratycznych, ale także organów kolegialnych. Art. 107 § 1 k.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że w przypadku wydania decyzji przez organ kolegialny, w treści decyzji organ ten powinien być oznaczony poprzez wyraźne wskazanie wszystkich osób wchodzących w jego skład i biorących udział w wydaniu decyzji- Zaznaczyć również trzeba, że Z obowiązku identyfikacji personalnej (z imienia i nazwiska) osób wchodzących w skład organu kolegialnego, który wydał decyzja nie zwalnia okoliczność, że w niektórych przypadkach (tak jak w badanej sprawie) przepisy ustawy (art. 177 ust. 4) pozwalają na złożenie podpisu tylko przez przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego organu kolegialnego. Nadal bowiem obowiązuje wymóg dokładnego określenia organu (art. 107 § 1 k.p.a.). związku tym w decyzji oprócz nazwy organu kolegialnego powinny być wymienione z imienia i nazwiska wszystkie osoby wchodzące w jego skład, biorące udział w wydaniu decyzji, mimo że szczególny przepis ustawy zwolnił te osoby - z wyjątkiem przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego - z obowiązku podpisywania decyzji (wyrok WSA w Bydgoszczy z 18 października 2016 r., sygn.. akt II SA/Bd 344/16).
Organ działa na podstawie i w granicach przepisów prawa, stoi on na straży praworządności. W niniejszym postępowaniu zasada ta została rażąco naruszona, bo wydał rozstrzygnięcie nieznane ustawie, doręcza orzeczenia w sposób nieprzewidziany w procedurze. Skarżąca w listopadzie ub. r. chciała złożyć do akt sprawy umowę zlecenia, lecz odmówiono jej przyjęcia tych dokumentów, argumentując, że umowa zlecenie nie ma znaczenia w tej sprawie. Organy obu instancji nie zawiadomiły skarżącej o planowanym wydaniu decyzji i nie pouczyły jej, jakie okoliczności powinna wykazać, aby stypendium otrzymać. Gdyby organy działały zgodnie z procedurą i pouczały skarżącą, przyjmowały od niej wyjaśnienia i dokumenty, które chciała złożyć, to ustaliliby prawdę obiektywną, w świetle, której spełniłaby przesłanki do otrzymania stypendium.
Skarżąca w latach poprzednich otrzymywała stypendium socjalne, wówczas Komisja Stypendialna nie widziała przeszkód w przyznaniu tego stypendium, mimo braku dochodów skarżącej, przyjmując jej wcześniejsze wyjaśnienia. Wobec budzącego wątpliwości działania organów, konieczne jest również zbadanie prawidłowości umocowania i przekazania przez Rektora uprawnień do wydawania decyzji stypendialnych jak i powołania komisji. Wszystkie te zarzuty formalne, z uwagi na istotę naruszeń, powinny prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej, ewentualnie ich uchylenia.
Niezależnie od błędów formalnych i naruszeń proceduralnych, skarżąca powinna otrzymać stypendium socjalne, bowiem spełnia wszelkie przesłanki. Organ I Instancji odmówił przyznania stypendium na podstawie art. 88 ust. 4 ustawy o szkolnictwie wyższym, całkowicie pomijając ust. 5 tego przepisu. Skarżąca złożyła do akt sprawy zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej, z której wynika, że nie jest objęta opieką tej jednostki. Skarżąca wskazywała jednak, że ma dwójkę dzieci i pobiera świadczenie w kwocie 2 x 500 zł (obecnie 2 x 800 zł) oraz 2000 zł stypendium socjalnego z lat poprzednich. Organy pominęły te fakty, bowiem sam fakt, że świadczenia te nie są wliczane do dochodu, nie dyskwalifikuje faktu, że skarżąca może się z tych świadczeń utrzymywać. Skarżąca informowała także pracownika uczelni składając dokumenty, że posiada umowy zlecenie od listopada ub. r., jednak nie przyjęto tych dokumentów do akt sprawy.
W poprzednich latach skarżąca wyjaśniała, że w sposób dorywczy dorabiała np. opiekując się dziećmi. Od listopada 2023 r. podjęła na podstawie umowy zlecenie współpracę z F. Umowa na czas określony przewiduje wynagrodzenie 51 zł brutto za godzinę, co daje netto: za listopad 2023 r. kwotę 906,05 zł, za grudzień 2023 r. 1523,81 zł, za styczeń 2024 r. 1029,60 zł.
Art. 88 ust. 4 ustawy o szkolnictwie wyższym ma na celu wyeliminowanie sytuacji patologicznych, w których świadczenie socjalne otrzymują osoby dobrze sytuowane, a nie utrudnianie dostępu do tego świadczenia osobom faktycznie potrzebującym. Gdyby organy obu instancji czyniły stosowne pouczenia, informowały o zamiarze rozstrzygnięcia spraw i przyjmowały dokumenty, które skarżąca chce złożyć, ewentualnie prowadziły inne czynności wyjaśniające, z pewnością ustaliłyby, że Skarżąca może się utrzymać z otrzymywanych środków.
Organ twierdzi, że to skarżąca zignorowała art. 88 ust. 5 ustawy, ale to organ ignoruje fakt, że pobiera świadczenie 500+, pobierała wcześniej stypendium socjalne i obecnie dorabia na umowie zlecenie (których to dokumentów nie przyjęto do akt). Organ wbrew przepisom k.p.a. nie wezwał skarżącej do wyjaśnień i nie zbadał źródeł jej utrzymania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2024 r., poz.935), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga nie była zasadna. Wyjaśnić na wstępie należy, że zasadą przyznania stypendium socjalnego studentowi szkoły wyższej jest uznaniowość organu uczelni. Ta zasada wprost wynika z art. 87 ust. 1 mającej w niniejszej sprawie zastosowanie ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1571, dalej: "Prawo o szkolnictwie wyższym"). Zgodnie z tym przepisem stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej.
Dlatego też kognicja sądu administracyjnego, kontrolującego decyzję organu szkoły wyższej w przedmiocie stypendium socjalnego, ograniczania się do kontroli tego, czy organ ten nie wykroczył poza granice swobodnego uznania administracyjnego, dopuszczając się dowolności. Ustawodawca w Prawie o szkolnictwie wyższym nakreślił nie tylko obowiązki organu, ale również ubiegającego się o stypendium socjalne studenta.
Warunki przyznania przez organ szkoły wyższej stypendium socjalnego wymienione zostały enumeratywnie w art. 88 ust. 1 cyt. ustawy. Zgodnie z nimi, wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, z tym że przy jej ustalaniu uwzględnia się dochody osiągane przez studenta, małżonka studenta, rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta, będące na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek. Nie uwzględnia się natomiast świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1, art. 359 ust. 1 i art. 420 ust. 1 cyt. ustawy, stypendiów otrzymywanych przez uczniów, studentów i doktorantów w określonych ramach, świadczeń pomocy materialnej otrzymywanych przez uczniów na podstawie przepisów o systemie oświaty oraz stypendiów o charakterze socjalnym przyznawanych przez podmioty, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wymogi dotyczące przyznawania stypendium studentowi, który nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych, określone zostały w art. 88 ust. 2 cyt. Taki student może ubiegać się o stypendium socjalne bez wykazywania dochodów osiąganych przez te osoby oraz będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek, jeżeli spełnia jeden z następujących warunków - ukończył 26. rok życia; pozostaje w związku małżeńskim; ma na utrzymaniu dzieci, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. d; osiągnął pełnoletność, przebywając w pieczy zastępczej; posiada stałe źródło dochodów i jego przeciętny miesięczny dochód w poprzednim roku podatkowym oraz w roku bieżącym w miesiącach poprzedzających miesiąc złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 3, jest wyższy lub równy 40% minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego od dnia 1 stycznia roku poprzedzającego rok akademicki, na który przyznawane jest stypendium socjalne, na podstawie ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
Student, o którym mowa w art. 88 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, składa oświadczenie, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych.
Ustalenie ww. warunków przyznania stypendium socjalnego nie jest możliwe bez aktywnego współdziałania zainteresowanego studenta. Dlatego też ustawodawca w sposób wyraźny określił skutki prawne braku działania studenta, stanowiąc w art. 66 ust. 4 cyt. ustawy, że rektor, komisja stypendialna albo odwoławcza komisja stypendialna odmawia przyznania stypendium socjalnego studentowi, którego miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, jeżeli do wniosku o przyznanie stypendium socjalnego nie dołączy wydanego przez ośrodek pomocy społecznej albo przez centrum usług społecznych zaświadczenia o korzystaniu w roku złożenia tego wniosku ze świadczeń z pomocy społecznej przez niego lub przez członków jego rodziny.
Natomiast. jeśli student, o którym mowa w art. 88 ust. 4 ww. ustawy, lub członkowie jego rodziny nie korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej, rektor, komisja stypendialna albo odwoławcza komisja stypendialna może przyznać temu studentowi stypendium socjalne, jeżeli udokumentował źródła utrzymania rodziny.
Analiza akt tej sprawy potwierdza, że organ I instancji zasadnie uznał, że skarżąca, wykazując we wniosku o przyznanie stypendium socjalnego brak uzyskania jakiegokolwiek dochodu nie wykazała z natury rzeczy, aby uzyskany dochód nie przekraczał 600 zł., a więc kwoty wymienionej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto, z dołączonego przez skarżącą zaświadczenia OPS Dzielnicy [...] W. wynikało, że ani ona, ani członkowie jej rodziny nie korzystali w roku złożenia wniosku z pomocy społecznej. Tym samym, zasadnie uznała Komisja Stypendialna [...], że warunek dotyczący złożenia zaświadczenia OPS potwierdzającego korzystanie przez skarżącą lub członków jej rodziny w roku złożenia wniosku z pomocy społecznej (art. 88 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym) nie został spełniony.
Trafnie też uznał organ I instancji, że "wskazane w oświadczeniu wnioskodawczym źródła utrzymania rodziny nie mogą zostać uwzględnione. Art. 88 ust. 1 pkt 2 ppkt a) ustawy o szkolnictwie wyższym stanowi, że przy ustalaniu miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie nie uwzględnia się świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 - a więc również stypendium socjalnego dla studentów. Z kolei art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wymienia wśród dochodów świadczenia wychowawczego, które ponadto, jak wynika z załączonych dokumentów, pobierane jest przez ojca dzieci. Wnioskodawczy ni nie udokumentowała źródeł utrzymania rodziny. Zgodnie z art. 88 ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym Komisja Stypendialna WSR uznała, że zawarty w tym przepisie warunek nie jest spełniony, co prowadziło ostatecznie do odmowy przyznania stypendium socjalnego".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia ponadto, że – na co zwracał uwagę organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – wymóg określony w art. 88 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym nie dotyczy złożenia jakiegokolwiek zaświadczenia OPS, ale zaświadczenia o konkretnej treści. Zgodnie bowiem z tym przepisem, student ma obowiązek złożyć zaświadczenie ośrodka pomocy społecznej o korzystaniu w roku złożenia tego wniosku ze świadczeń z pomocy społecznej przez niego lub przez członków jego rodziny.
Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ppkt a) Prawa o szkolnictwie wyższym, przy ustalaniu miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie nie uwzględnia się świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1. Trafnie więc wyjaśnił organ odwoławczy, że nie uwzględnia się stypendium socjalnego dla studentów, na które powoływała się skarżąca. Podobnie, słusznie wyjaśnił organ w zaskarżonej decyzji, że art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wymienia wśród dochodów świadczenia wychowawczego, wykazywanego przez skarżącą, zwłaszcza, że jest ono pobierane nie przez skarżącą, ale inną osobę - ojca dzieci.
Analiza akt spawy prowadzi również do wniosku, że skarżąca w postępowaniu administracyjnym nie przedstawiła żadnych innych dokumentów poświadczających źródła jej utrzymania. Niesłuszne było wrażone w skardze oczekiwanie, aby organa obu instancji wzywały ją w trybie art. 7 i 9 k.p.a. do złożenia dodatkowych, nieujętych we wniosku o przyznanie stypendium, dowodów lub wyjaśnień. Jak już była mowa o tym powyżej, ustawodawca w art. 88 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym wyraźnie przewidział obowiązek studenta dołączenia do wniosku wydanego przez ośrodek pomocy społecznej zaświadczenia o korzystaniu w roku złożenia tego wniosku ze świadczeń z pomocy społecznej przez niego lub przez członków jego rodziny i skutek prawny zaniechania tego obowiązku.
Odnosząc się natomiast do zarzutów pełnomocnika skarżącej, podniesionych w piśmie procesowym datowanym na [...] luty 2024 r. i błędnie nazwanym "skargą" (gdyż skarga została złożona osobiście przez skarżącą pismem z datą [...] luty 2024 r.) wyjaśnić należy, co następuje.
Wbrew twierdzeniom pełnomocnika, nie został naruszony art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. "poprzez wskazanie dwóch dat wydania decyzji". Datą wydania zaskarżonej decyzji jest [...] stycznia 2024 r., co wprost wynika z jej nagłówka. Data [...] stycznia 2024 r. jest to data skierowania do skarżącej pisma, zawierającego ww. decyzję.
Nie został naruszony art. 107 § 1 pkt 8 w zw. z art. 14 § 1a k.p.a. "poprzez brak podpisania decyzji". Zgodnie z art. 86 ust. 2 zd. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym, decyzję w przedmiocie stypendium (wymienionego w ust. 1 tego artykułu) podpisuje przewodniczący komisji albo upoważniony przez niego wiceprzewodniczący komisji. W takie tez sposób podpisana została zaskarżona decyzja.
Nie został też naruszony "art. 107 § 1 pkt 5 KPA poprzez wydanie rozstrzygnięcia nieznanego ustawie", ani też art. 138 § 1 k.p.a., mający być naruszonym w ten sam sposób. Uszło uwadze pełnomocnika skarżącej, że rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji, zawarte na jej początku, brzmi "utrzymuję w mocy zaskarżoną decyzję", co jest w pełni zgodne z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Natomiast błędne użycie w uzasadnieniu tej decyzji sformułowanie o "oddaleniu odwołania" po pierwsze zostało sprostowane, a po drugie nie było rozstrzygnięciem, a uzasadnieniem rozstrzygnięcia.
Nie został naruszony art. 107 § 1 pkt 1 i pkt 8 k.p.a. "poprzez brak wskazania członków Organu uczestniczących w wydaniu decyzji". Po pierwsze, decyzja zawiera "oznaczenie organu administracji publicznej", jakim jest Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] (art. 107 § 1 pkt 1 k.p.a.), po drugie art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. nie nakazuje wskazywania członków organu kolegialnego, a jedynie obowiązek zamieszczenia podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji.
Nie mógł być również naruszonym "art. 138 §1 ust. 2 KPA poprzez brak uchylenia decyzji I Instancji pomimo jej wadliwości", gdyż po pierwsze przepisu nie można naruszyć przez jego "niezastosowanie" (jest to błąd logiczny, tzw. contradictio in adiecto), a jedynie przez błędne zastosowanie lub wadliwą wykładnię. Po drugie, prawidłowość decyzji pierwszoinstancyjnej obligowała (art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a.) organ odwoławczy do zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Organ nie naruszył art. 6 k.p.a. "poprzez naruszenie zasady praworządności, w tym orzeczenie w sposób nieznany ustawie, nadinterpretowanie skargi Skarżącej, jako wniosek o uzupełnienie decyzji, brak stosownych zawiadomień i realizacji uprawnień uczestnika postępowania". Utrzymanie przez organ odwoławczy w mocy zaskarżonej decyzji jest bowiem znane ustawie (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.), zaś sprostowanie decyzji nie jest rozstrzygnięciem merytorycznym.
Co więcej, organ nie naruszył art. 7 k.p.a. "poprzez brak ustalenia prawdy obiektywnej, niepodjęcie żadnych działań mających na celu wyjaśnienie źródeł utrzymania Skarżącej" – to obowiązkiem skarżącej było bowiem wykazanie okoliczności warunkujących przyznanie stypendium socjalnego. Organa obu instancji orzekły zgodnie z art. 88 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym. Poprawne działanie organów obu instancji nie może więc być poczytane za naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. w sposób wskazany w skardze.
Nie został naruszony art. 8 § 2 k.p.a. "poprzez odstąpienie od dotychczasowej praktyki organu, pomimo, że w latach poprzednich w podobnej sytuacji Skarżąca otrzymywała stypendium socjalne". Uszło uwadze pełnomocnika skarżącej, że nie można powołać się na naruszenie zasady wyrażonej art. 8 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy wydana w sprawie decyzja, choćby była odmienna od innej decyzji wydanej w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, jest jednak prawidłowa i zgodna z prawem, albowiem wzgląd na potrzebę ochrony zasady praworządności ma w tego rodzaju sytuacji pierwszeństwo przez oczekiwaniami strony (a mianowicie, oczekiwaniami odnośnie do uzyskania rozstrzygnięcia o określonej treści, to jest decyzji takiej samej jak uprzednio wydawana w analogicznym stanie faktycznym i prawnym), które jako naruszające zasadę praworządności nie mogą być tym samym uznane, ani "słuszne", ani też "uzasadnione" (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 294/24, CBOSA). Ponadto, jak słusznie wyjaśnił to NSA, zakaz określony w art. 8 § 2 k.p.a. ma zastosowanie jedynie w sytuacjach, w których w danej kategorii spraw zostało już wypracowane orzecznictwo, nie budzi ono wątpliwości, linia orzecznicza jest stała, a jeżeli są od niej odstępstwa, to mają one charakter wyjątkowy i nie wpływają na utrwalony pogląd wyrok z 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1808/23, CBOSA).
Organ nie naruszył art. 9 k.p.a. "poprzez brak jakiekolwiek informowania Skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, w tym brak wezwania do przedstawienia informacji o źródłach utrzymania" – gdyż skarżąca takie informacje przedstawiła. Wynikało z nich, że nie ma żadnego dochodu. To skarżąca powinna była – o ile dochód uzyskiwałaby w sposób określony wymogami Prawa o szkolnictwie wyższym – wykazać takie dane, a nie oczekiwać od organu, aby domagał się przedstawienia dowód na okoliczności już (negatywnie) wykazane przez skarżącą.
Nie został naruszony art. 10 § 1 oraz art. 79a § 1 i 2 k.p.a. "poprzez brak poinformowania o zamiarze wydania decyzji i umożliwienia zajęcia stanowiska oraz brak wskazania przesłanek, które Skarżąca powinna wykazać, co wpłynęłoby na podjęcie przez Skarżącą dodatkowych działań i wyjaśnień". Analiza akt sprawy nie wskazuje, aby organ czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji w jakikolwiek sposób umożliwił skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Co więcej, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1 (art. 79a § 1 i 2 k.p.a.). Tym niemniej, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji sam brak zawiadomienia strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sytuacji, gdy jej czynny udział i tak nie mógłby doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia odmiennego niż to wydane bez jej aktywnego uczestnictwa. W tak przedstawionej sytuacji uchylenie decyzji, z uwagi na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. nie będzie miało racjonalnych podstaw i mogłoby prowadzić do przewlekłości postępowania. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z 9 lipca 2024 r., sygn. akt III OSK 2619/22, CBOSA).
Z omówionych już powyżej przyczyn nie został również naruszony art. 77 § 1 k.p.a. "poprzez brak zebrania materiału dowodowego w sprawie".
Skoro organa obu instancji orzekały prawidłowo na podstawie tego materiału dowodowego, który został przez skarżącą przedstawiony, to z natury rzeczy nie mogły dokonać jego dowolnej oceny, gdyż jednoznacznie wykazywał on brak "źródeł utrzymania skarżącej". Stąd też organ nie naruszył art. 80 k.p.a.
Zaskarżona decyzja nie została wydana na podstawie art. 111 § 1 i 1b k.p.a., ale art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Stąd też nie można wobec niej odnieść zarzutu naruszenia ww. przepisów "poprzez błędne zastosowanie i uzupełnienie decyzji pomimo braku wniosku Skarżącej i w zakresie, w jakim nie podlega ona uzupełnieniu tj. poprzez zmianę treści orzeczenia". Sprostowanie decyzji – które miało miejsce w tej sprawie -dokonane w tym trybie, nie wymaga wniosku strony i może być dokonane z urzędu (art. 111 § 1a). Decyzja pierwotna nie została, wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącej, "uzupełniona", ale sprostowana. Nie zostało też w ten sposób zmienione rozstrzygnięcie, gdyż (o czym była mowa) było ono w decyzji prawidłowe, a wadliwie zostało określone jedynie w uzasadnieniu decyzji.
Wbrew twierdzeniom skargi, a z przyczyn już omówionych w poprzedzającej części uzasadnienia wyroku, nie został naruszony art. 87 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym "poprzez nieprzyznanie stypendium socjalnego, pomimo spełnienia przesłanek" – gdyż warunki przyznania stypendium, co wprost z akt sprawy wynika, nie zostały przez skarżącą spełnione.
Organ nie naruszył też art. 87 ust. 5 cyt. ustawy "poprzez niezastosowanie i niezbadanie źródeł utrzymania rodziny Skarżącej". Po pierwsze, jak już była mowa, przepisu nie można naruszyć przez "niezastosowanie". Po drugie, pełnomocnik skarżącej nieustannie nie dostrzega, że organ "bada źródła utrzymania" studenta, ale na podstawie tych dokumentów, które zostaną mu przedstawione przez wnioskodawcę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia ponadto w odniesieniu do zarzutów nieprawidłowego doręczenia stronie decyzji i błędnego pouczenia, co następuje.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy" należy jednakże rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (por. wyrok NSA z 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt III OSK 298/23, CBOSA). Skoro skarżąca w ustawowym terminie wniosła skargę na decyzję, to mylne pouczenie takiego skutku nie wywołało. Sąd zaś, uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie, musiałby wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne.
Ponadto, w judykaturze przyjmuje się, że doręczenie stronie odpisu decyzji w sposób wadliwy, jak podnosi skarżąca i jej pełnomocnik w rozpoznawanej sprawie, nie powoduje, że sama decyzja stanowi decyzję nieistniejącą, a ewentualny zarzut procesowy naruszenia przepisów postępowania może być rozpatrywany tylko w kontekście wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Może to stanowić oczywiście okoliczność usprawiedliwiającą ewentualne niedochowanie terminów procesowych, ale taka sytuacja w sprawie nie miała miejsca. Skarżąca w odpowiednim terminie złożyła zarówno odwołanie, jak i skargę do tut. Sądu. Odwołanie zostało w sposób merytoryczny rozpatrzony w postępowaniu odwoławczym, a skarga w postępowaniu sądowym.
Podkreślić też trzeba, że art. 109 k.p.a. nie normuje formy wydania decyzji, lecz pisemny sposób zawiadomienia strony o treści decyzji, co tez w niniejszej sprawie miało miejsce.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.