VII SA/Wa 1432/20

VII SA/Wa 1432/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kuś /sprawozdawca/
Izabela Ostrowska
Tomasz Stawecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 124 poz 1030
par. 12
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz  dróg pożarowych
Dz.U. 2019 poz 1372
artr. 4 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2020 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku poprawy warunków ochrony przeciwpożarowej oddala skargę
Uzasadnienie
1. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej (dalej: "[...]KWPSP", "organ odwoławczy") decyzją z [...] czerwca 2020 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 i art. 107 § 1 i § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256, dalej: "k.p.a.") w związku z art. 27 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1499 ze zm., dalej: ,,u.p.s.p.’’), po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] (dalej: ,,strona skarżąca’’, ,,Wspólnota’’) z [...] marca 2020 r., od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] (dalej: ,,KMPSP’’, ,,organ odwoławczy’’) z [...] marca 2020 r., znak: [...] nakładającej obowiązek w sprawie poprawy warunków ochrony przeciwpożarowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym przy ul. [...] w [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w dniach [...]-[...] grudnia 2019 r., funkcjonariusz Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej [...](na podstawie upoważnienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z [...] grudnia 2019 r., znak [...]), przeprowadził czynności kontrolno-rozpoznawcze w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowany przy ul. [...] w [...]. Zakres czynności kontrolno-rozpoznawczych dotyczył kontroli przepisów przeciwpożarowych oraz rozpoznawania możliwości i warunków prowadzenia działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej. W toku czynności kontrolno-rozpoznawczych, spisanych w protokole z [...] grudnia 2019 r., ustalono, m.in., że:
"1. Przedmiotowy obiekt jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym, stanowiącym jedną strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii ZLIV.
2. Budynek posiada 11 kondygnacji nadziemnych i podpiwniczenie i zakwalifikowany jest do budynków wysokich (W).
3. W budynku występuje 131 lokali mieszkalnych. Powierzchnia użytkowa wynosi 8021 m2. Kubatura budynku wynosi 28696,00 m3. Budynek wybudowany w 1973 r.
4. W zakresie przejść i dróg ewakuacyjnych: w budynku występują dwie klatki schodowe o najmniejszej szerokości biegów 1,1 m i spoczników ok. 1,2 m. Klatki schodowe otwarte, nie wyposażone w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu. Budynek podzielony na trzy trzony. Na każdej kondygnacji klatki schodowe połączone ze sobą korytarzem - trzon środkowy (dwa kierunki ewakuacji) oraz po jednym skrzydle - trzon lewy i prawy (jeden kierunek ewakuacji). Przykładowa długość dojścia ewakuacyjnego przy jednym dojściu, mierzona od najniekorzystniej usytuowanego wejścia do mieszkania (mieszkania nr [...]-[...] trzon lewy, mieszkania nr [...]-[...] trzon prawy) do wyjścia na zewnątrz budynku wynosi ok. 125 m.
5. Dojazd pożarowy do budynku umożliwia jedynie ul. [...]. Ulica przebiega wzdłuż krótszego boku w odległości mieszczącej się w granicach od 5-15 m od ściany budynku i zapewniająca dostęp do ok. 22 m ze 172 m obwodu budynku, co stanowi ok. 12% obwodu zewnętrznego budynku. Z drogi pożarowej zapewnione utwardzone dojście do wyjść z klatek schodowych o długości nie przekraczającej 50 m. Jednocześnie stwierdzono, że od strony ulicy [...] w odległości około 10 m, na wszystkich kondygnacjach znajdują się okna zapewniające dostęp do korytarza. Poprzez korytarz możliwy byłby dostęp do wszystkich części budynku poprzez drogi komunikacji ogólnej. Okna nie posiadają możliwości otwarcia od zewnątrz - w chwili obecnej nie stanowią okien dla ekip ratowniczych.
6. W budynku występują instalacje i urządzenia związane z ochroną ppoż: elektryczna, odgromowa, instalacja gazowa, wentylacja grawitacyjna, instalacja suchych pionów (nieczynne)."
Jednocześnie, w dniu kontroli stwierdzono nieprawidłowości z zakresu ochrony przeciwpożarowej (protokół z czynności kontrolno-rozpoznawczych z [...] grudnia 2019 r.), podpisanym bez zastrzeżeń przez M. S. - Prezesa Zarządu Wspólnoty. Wykaz stwierdzonych nieprawidłowości to:
"1. Brak zapewnienia dla budynku drogi pożarowej spełniającej wymagania przepisów.
2. Brak wyposażenia budynku w nawodnioną instalację wodociągową przeciwpożarową - zawory hydrantowe 52 z odpowiednim zasilaniem.
3. Brak protokołu z przeglądu przeciwpożarowego wyłącznika prądu, potwierdzającego jego sprawność techniczną.
4. Przekroczona długość dojścia ewakuacyjnego o 100% w stosunku do wartości określonej w przepisach."
Żadna z wyżej wymienionych nieprawidłowości nie została usunięta w trakcie trwania czynności kontrolno-rozpoznawczych.
Następnie pismem z [...] stycznia 2020 r., zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, mającego na celu wydanie decyzji administracyjnej, nakazującej zapewnienie właściwego stanu bezpieczeństwa pożarowego w obiekcie. Poinformowano stronę o prawie wglądu w akta prowadzonej sprawy, do uzyskania wyjaśnień oraz do składania wniosków i zastrzeżeń. Strona nie skorzystała z przysługujących jej praw.
KMPSP [...] decyzją z [...] marca 2020 r., znak: [...] nakazał ww. Wspólnocie Mieszkaniowej obowiązek o następującej treści:
"Doprowadzić drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd o każdej porze roku do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej, spełniającą warunki określone w rozporządzeniu w sprawie zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, która powinna:
1. Przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku, przy czym bliższa krawędź drogi pożarowej musi być oddalona od ściany budynku o 5-15 m;
Jednocześnie w przypadkach uzasadnionych warunkami lokalnymi, w szczególności architektonicznymi, droga pożarowa może być poprowadzona w taki sposób aby był zapewniony dostęp do 30% obwodu zewnętrznego, przy jego rozpiętości (największej szerokości) do 60 m, przy czym bliższa krawędź drogi pożarowej powinna być oddalona od ściany budynku o 5-15 m a pomiędzy tą drogą i ścianą budynku nie mogą występować stałe elementy zagospodarowania terenu lub drzewa o wysokości przekraczającej 3 m, uniemożliwiające dostęp do elewacji budynku za pomocą drabin mechanicznych.
2. Mieć szerokość co najmniej 4 m a jej nachylenie podłużne nie może przekraczać 5% na całej długości wzdłuż budynku oraz na odcinkach 10 m od budynku, zapewniających dojazd i wyjazd.
Alternatywnie w stosunku do wymagań określonych w punktach 1, 2 do budynku powinna być doprowadzona droga pożarowa o szerokości co najmniej 4 m tak że jej najbliższa krawędź jest oddalona o 5 - 10 m od rzutu pionowego na poziom terenu każdego z okien, o których mowa powyżej, a pomiędzy tą drogą i wymienionymi oknami nie występują stałe elementy zagospodarowania terenu lub drzewa o wysokości 3m, uniemożliwiające dostęp do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych. Ponadto droga pożarowa powinna:
1) Mieć połączenie z budynkiem utwardzonym dojściem o szerokości minimalnej 1,5m i długości nie większej niż 50 m, tych wyjść ewakuacyjnych z obiektu budowlanego, poprzez które jest możliwy dostęp, bezpośrednio lub drogami ewakuacyjnymi, do każdej strefy pożarowej.
2) Zapewniać przejazd bez cofania lub być zakończona placem manewrowym o wymiarach 20 x 20 m, względnie zapewniać inne rozwiązanie umożliwiające zawrócenie pojazdu, z dopuszczeniem wykonania odcinka drogi pożarowej o długości nie większej niż 15 m, z którego wyjazd jest możliwy jedynie przez cofanie pojazdu;
3) Umożliwiać przejazd pojazdów o nacisku osi na nawierzchnię jezdni co najmniej 100 kN (kiloniutonów);
4) Mieć najmniejszy promień zewnętrznego łuku drogi co najmniej 11 m;
5) Być oznakowana.
W przypadku braku możliwości spełnienia powyższych wymagań, ze względów terenowych, formalno-prawnych bądź w innych szczególnie uzasadnionych przypadkach, należy uzgodnić z właściwym miejscowo Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej rozwiązania zamienne, które zapewnią nie pogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu’’.
Jako podstawę prawną wskazano 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1372 ze zm.), § 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2, 3, 4, 6, 9, 10, 11 oraz 13 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 24 lipca 2009 r., w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. nr 124, poz. 1030), § 4 ust. 2 pkt 4 lit. j rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r., w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719). Graniczny termin wykonania obowiązku ustalono na dzień [...] grudnia 2021 r.
Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] złożyła odwołanie od decyzji KMPSP [...] z [...] marca 2020 r., znak: [...]. Decyzji zarzuciła:
- naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie, czy decyzja nakładająca na stronę obowiązek doprowadzenia do budynku utwardzonej drogi pożarowej jest wykonalna;
- nałożenie decyzji na błędny podmiot, czyli brak ustalenia stanu faktycznego i naruszenie art. 7 k.p.a.;
- jej niewykonalność z przyczyn pozaprawnych, czyli wydanie decyzji obarczonej wadą z art. 156 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a.;
- brak wskazania przez organ dokładnego rozwiązania, w przypadku, w którym przeprowadzenie drogi pożarowej jest niemożliwe w sposób wynikający wprost z przepisów prawa.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, MKWPSP decyzją z [...] czerwca 2020 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podał, że podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych, stwierdzono m.in. nieprawidłowość polegającą na braku doprowadzenia do obiektu drogi pożarowej, spełniającej wymagania przepisów przeciwpożarowych. Istniejący stan dotyczący aktualnego przebiegu dróg wokół kontrolowanych budynków został wyczerpująco opisany w protokole z czynności kontrolno- rozpoznawczych, z opisu którego wynika jednoznacznie, że do budynku usytuowanego przy ul. [...] w [...], zakwalifikowanego ze względu na sposób użytkowania do kategorii zagrożenia ludzi ZLIV oraz ze względu na wysokości do grupy budynków wysokich (W), nie jest obecnie doprowadzona droga pożarowa, spełniająca wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 24 lipca 2009 r., w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r., nr 124, poz. 1030).
Zgodnie z ww. rozporządzeniem drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego o każdej porze roku należy doprowadzić do budynku należącego do grupy wysokości: średniowysoki, wysoki lub wysokościowy, zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZŁ III, ZL IV lub ZL V. Droga pożarowa powinna przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku, na całej jego długości, a w przypadku, gdy krótszy bok budynku ma więcej niż 60 m - z jego dwóch stron, przy czym bliższa krawędź drogi pożarowej musi być oddalona od ściany budynku o 5-15 m. Pomiędzy tą drogą i ścianą budynku nie mogą występować stałe elementy zagospodarowania terenu lub drzewa i krzewy o wysokości przekraczającej 3 m, uniemożliwiające dostęp do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych. Droga pożarowa powinna zapewniać przejazd bez cofania lub powinna być zakończona placem manewrowym o wymiarach 20 m x 20 m, względnie można przewidzieć inne rozwiązania umożliwiające zawrócenie pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10 ww. rozporządzenia.
MKWPSP podkreślił, że organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, iż na podstawie § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 24 lipca 2009 r., w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030) w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.
Organ powołał się na art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.s.p. zgodnie z którym komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Natomiast stosownie do treści art. 1 pkt 1 ustawy z 24 sierpnia 1991 r., o ochronie przeciwpożarowej, ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez: 1) zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia, 2) zapewnienie sił i środków do zwalczania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia, 3) prowadzenie działań ratowniczych.
Właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zobowiązany jest zapewnić ich ochronę przeciwpożarową. W ramach tego obowiązku obowiązany jest przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych (art. 4 ust. 1 pkt 1), a także, m.in. przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej (art. 4 ust. 1 pkt 5). Organ odwoławczy zaznaczył, że z materiału dowodowego zgromadzonego w toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego wynika, iż dla niniejszego budynku mieszkalnego wielorodzinnego nie istnieje droga, spełniająca odpowiednie przepisy. Wskazał na zasadne stanowisko organu I instancji o niespełnianiu przez ww. budynek wymogów określonych przepisami § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 124, poz. 1030).
MKWPSP podał, że powyższych okoliczności strona skarżąca nie kwestionuje. Strona podnosi w odwołaniu, iż organ winien nałożyć decyzje na podmiot, który z mocy prawa obowiązany był w dacie wejścia w życie powyższych uregulowań, czyli w tym wypadku winien wydać decyzję na Agencję Mienia Wojskowego, będącą kontynuatorem i spadkobiercą prawnym obowiązków Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zarządzającej i władającej budynkiem w ówczesnym czasie.
Zdaniem organu odwoławczego, powyższy zarzut ocenić należy jako niezasadny. Odnosząc się do nałożonego na Wspólnotę obowiązku dostosowania do przepisów szczególnych drogi pożarowej, która przebiega na gruncie, nie będącym jej własności, organ przytoczył art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, zgodnie z którym obowiązek przygotowania budynku, doprowadzenia akcji ratowniczej ciąży na właścicielu. Podał, że nie budzi wątpliwości, iż kwestionowany przez Wspólnotę nakaz ma na celu zapewnienie szybkiego dotarcia służb ratowniczych do budynku w przypadku pożaru oraz umożliwienie sprawnego manewrowania pojazdami, zaopatrzonymi w podnośniki i drabiny mechaniczne na miejscu akcji. W tym celu konieczne jest dostosowanie drogi pożarowej do wymagań rozporządzenia z 24 lipca 2009 r. Organ wziął pod uwagę, iż brak rozstrzygnięcia w powyższym zakresie i pozostawienie drogi pożarowej w dotychczasowym stanie byłoby równoznaczne z opóźnieniem podjęcia skutecznych działań ratowniczo-gaśniczych, stanowiąc zarazem zagrożenie dla życia i zdrowia osób przebywających w przedmiotowym budynku oraz ich mienia.
Podkreślił przy tym, że obowiązki, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, związane są wyłącznie z własnością budynku i zostały sformułowane przez ustawodawcę w sposób bezwzględny. Takie okoliczności jak stan prawny terenu, przez który biegnie droga pożarowa, nie relatywizują obowiązków właściciela związanych z ochroną przeciwpożarową. Uwarunkowania te, muszą ustąpić pierwszeństwa wartości jaką jest bezpieczeństwo życia ludzkiego w przypadku pożaru. Bezwzględnie, w interesie mieszkańców budynku, a nie właściciela drogi pożarowej, leży zapewnienie odpowiednich parametrów tej drogi - umożliwiających prowadzenie skutecznej akcji ratowniczej.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że właścicielem terenu, na którym znajduje się droga na ten moment nie spełniająca wymagań drogi pożarowej, jest miasto [...], nie jest równoznaczny z brakiem po stronie Wspólnoty możliwości wykonania nakazanego obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Ustawodawca, przewidując możliwość wystąpienia różnych komplikacji, m.in. ze względu na lokalne uwarunkowania, w przepisie § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 24 lipca 2009 r., w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r., nr 124, poz. 1030), dopuścił możliwość przyjęcia innych rozwiązań zapewniających niezbędne warunki ochrony przeciwpożarowej danego obiektu. Strona, będąca adresatem tego rodzaju decyzji, powinna przy użyciu wszelkich środków (zawarcie porozumienia z właścicielem terenu, przez który przebiega droga, uzyskanie odpowiedniej służebności lub pozyskanie innego tytułu prawnego do tej nieruchomości) podjąć wysiłek w celu znalezienia takiego rozwiązania, które zapewnia jednostkom ratownictwa prowadzenie skutecznej akcji przeciwpożarowej. Jakkolwiek nakazy zawarte w decyzji organu I instancji odnoszą się wprost do przepisów prawa, tym niemniej przy ich wydawaniu uwzględniono możliwość przyjęcia rozwiązań zamiennych w sytuacji, gdy nie jest możliwe całkowite doprowadzenie drogi pożarowej do warunków określonych w obowiązujących w tym zakresie przepisach, jednakże inicjatywa zastosowania rozwiązań zamiennych powinna wyjść od adresata nakazu, który zobowiązany jest do zapewnienia zabezpieczenia przeciwpożarowego budynku.
W konsekwencji, MKWPSP decyzją z [...] czerwca 2020 r., znak: [...] – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
2. Skargę do WSA w Warszawie na powyższą decyzję MKWPSP z [...] czerwca 2020 r., wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: "art. 7 oraz 77 ust. 1 poprzez przyjęcie, iż w toku czynności kontrolno-rozpoznawczych (...) ustalono, że (...) dojazd pożarowy do budynku umożliwia jedynie ul. [...]. Ulica przebiega wzdłuż krótszego boku w odległości mieszczącej się w granicach od 5-15m od ściany budynku i zapewnia dostęp do ok. 22 m ze 172 m obwodu budynku, co stanowi ok. 12.% obwodu zewnętrznego budynku (...), podczas gdy faktycznie dojazd pożarowy do budynku, oprócz ul. [...], umożliwia również ul. [...]. Ulica ta przebiega wzdłuż drugiego krótszego boku w odległości mieszczącej się w granicach od 5-15m od ściany budynku i zapewnia dostęp do ok. 36 m ze 172 m obwodu budynku, co stanowi ok. 21% obwodu zewnętrznego budynku. Ten aspekt sprawy nie został w toku postępowania należycie wyjaśniony, co uzasadnia zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę można przyjąć, że do budynku zapewnione są dojazdy pożarowe zapewniające dostęp do ponad 50 m jego obwodu zewnętrznego, co z kolei stanowi ok. 40% całego jego obwodu. Wskazano również na naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez:
a) nałożenie wykonania decyzji na błędny podmiot, czyli jedynie na Wspólnotę Mieszkaniową, podczas gdy rzeczywistym wykonawcą decyzji, gdyby była zasadną, winna być Agencja [...] ([...]) reprezentująca interesy podmiotu zobowiązanego do przedmiotowego działania w dacie wejścia w życie przepisów dot. dróg pożarowych i pożarowego zaopatrzenia w wodę. Wspólnota podkreśliła, że obowiązek zapewnienia dróg pożarowych do budynków wysokich zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, takich jak budynek [...], powstał w 1999 r. na mocy § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 15 stycznia 1999 r., w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe. Administratorem i zarządcą budynku była w tej dacie b. [...] Agencja [...], której spadkobiercą prawnym i kontynuatorem bytu prawnego jest obecnie [...]. Zatem kierując się interesem społecznym oraz słusznym interesem obywateli - Członków Wspólnoty Mieszkaniowej, obowiązek winien być nałożony na pominiętą w ustaleniach stanu faktycznego [...], która to strona powinna wykonać drogę pożarową samodzielnie, bez oczekiwania na działania organów Państwowej Straży Pożarnej ze względu na fakt, że zobowiązana była do tego z mocy prawa i pomimo upływu lat od czasu wprowadzenia tego obowiązku nie wybudowała drogi pożarowej;
b) nie wyjaśnienia stanu faktycznego oraz błędne przyjęcie, iż do budynku [...] nie była i nie jest doprowadzona droga pożarowa. W dacie wejścia w życie ww. przepisów budynek [...] posiadał dwa niezależne dojazdy pożarowe, w tym jeden od ul. [...] i drugi, znacznie dłuższy, od ul. [...], która w rejonie północnej ściany ww. budynku do 2013r. nie była zabudowana. Wspólnota podała, że w 2013r. część dotychczasowej drogi ul. [...], pełniącej dla naszego budynku funkcje drogi pożarowej, za zgodą odpowiednich władz architektonicznych Miasta, została zabudowana nieruchomością [...]. Zarząd Wspólnoty nie dysponuje dokumentami budowlanymi ww. obiektu (pozwolenie na budowę, uzgodnienia ppoż. itp.), nie mniej jednak żaden z organów budowlanych, zarówno projektant ww. obiektu jak również podmioty wydające warunki zabudowy i zgody na budowę jak również dopuszczające budynek [...] do eksploatacji nie wzięły pod uwagę sprawy konieczności i sposobu rekompensaty ubytku drogi i placu służących dotychczas jako dojazdy pożarowe dla naszego budynku [...] i sąsiednich obiektów.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jednocześnie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
1. Istota sprawy sprowadza się do oceny, czy decyzje organów nakładające na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek poprawy warunków ochrony przeciwpożarowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym przy ul. [...], [...]-[...] [...] – są prawidłowe.
Ze stanu faktycznego wynikają następujące okoliczności, które mają znaczenie w niniejszej sprawie:
- w dniach [...]-[...] grudnia 2019 r. w budynku funkcjonariusz Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej [...] przeprowadził czynności kontrolno-rozpoznawcze w zakresie przepisów przeciwpożarowych oraz rozpoznawania możliwości i warunków prowadzenia działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej;
- w toku czynności kontrolno-rozpoznawczych, spisanych w protokole z dnia [...] grudnia 2019 r., wskazano na między innymi na nieprawidłowości z zakresu ochrony przeciwpożarowej (brak zapewnienia dla budynku drogi pożarowej spełniającej wymagania przepisów; brak wyposażenia budynku w nawodnioną instalację wodociągową przeciwpożarową; brak protokołu z przeglądu przeciwpożarowego wyłącznika prądu, potwierdzającego jego sprawność techniczną; przekroczoną długość dojścia ewakuacyjnego o 100% w stosunku do wartości określonej w przepisach); żadna ze wskazanych nieprawidłowości nie została usunięta w trakcie trwania czynności kontrolno-rozpoznawczych;
- pismem z [...] stycznia 2020 r. zawiadomiono stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego;
- decyzją z [...] marca 2020 r. organ nakazał: a) doprowadzić drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd o każdej porze roku do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej, spełniającą warunki określone w rozporządzeniu w sprawie zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, która powinna: przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku, przy czym bliższa krawędź drogi pożarowej musi być oddalona od ściany budynku o 5-15 m; jednocześnie w przypadkach uzasadnionych warunkami lokalnymi, w szczególności architektonicznymi, droga pożarowa może być poprowadzona w taki sposób aby był zapewniony dostęp do 30% obwodu zewnętrznego, przy jego rozpiętości (największej szerokości) do 60 m, przy czym bliższa krawędź drogi pożarowej powinna być oddalona od ściany budynku o 5-15 m a pomiędzy tą drogą i ścianą budynku nie mogą występować stałe elementy zagospodarowania terenu lub drzewa o wysokości przekraczającej 3 m, uniemożliwiające dostęp do elewacji budynku za pomocą drabin mechanicznych; mieć szerokość co najmniej 4 m a jej nachylenie podłużne nie może przekraczać 5% na całej długości wzdłuż budynku oraz na odcinkach 10 m od budynku, zapewniających dojazd i wyjazd; b) alternatywnie w stosunku do wymagań określonych w punktach 1,2 do budynku powinna być doprowadzona droga pożarowa o szerokości co najmniej 4 m tak że jej najbliższa krawędź jest oddalona o 5 - 10 m od rzutu pionowego na poziom terenu każdego z okien, o których mowa powyżej, a pomiędzy tą drogą i wymienionymi oknami nie występują stałe elementy zagospodarowania terenu lub drzewa o wysokości 3m, uniemożliwiające dostęp do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych. Ponadto droga pożarowa powinna: mieć połączenie z budynkiem utwardzonym dojściem o szerokości minimalnej 1,5m i długości nie większej niż 50 m, tych wyjść ewakuacyjnych z obiektu budowlanego, poprzez które jest możliwy dostęp, bezpośrednio lub drogami ewakuacyjnymi, do każdej strefy pożarowej; zapewniać przejazd bez cofania lub być zakończona placem manewrowym o wymiarach 20 x 20 m, względnie zapewniać inne rozwiązanie umożliwiające zawrócenie pojazdu, z dopuszczeniem wykonania odcinka drogi pożarowej o długości nie większej niż 15 m, z którego wyjazd jest możliwy jedynie przez cofanie pojazdu; c) umożliwiać przejazd pojazdów o nacisku osi na nawierzchnię jezdni co najmniej 100 kN (kiloniutonów); d) mieć najmniejszy promień zewnętrznego łuku drogi co najmniej 11 m; e) być oznakowana;
- powyższa decyzja została szczegółowo uzasadniona; termin wykonania obowiązku ustalono na dzień [...] grudnia 2021 r.;
- w dniu [...] kwietnia 2020 r. Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...]w [...], złożyła odwołanie od tej decyzji;
- decyzją z [...] czerwca 2020 r. organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji a Wspólnota złożyła skargę do WSA w Warszawie.
2. Wskazać należy, że podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych, przeprowadzonych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, zlokalizowanym przy ul. [...] w [...], stwierdzono m.in. nieprawidłowość polegającą na braku doprowadzenia do obiektu drogi pożarowej, spełniającej wymagania przepisów przeciwpożarowych. Istniejący stan dotyczący aktualnego przebiegu dróg wokół kontrolowanych budynków został szczegółowo opisany w protokole z czynności kontrolno-rozpoznawczych. Z opisu tego wynika jednoznacznie, że do budynku usytuowanego przy ul. [...] w [...] - nie jest obecnie doprowadzona droga pożarowa, spełniająca wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r., nr 124, poz. 1030). Podstawą prawną decyzji były następujące przepisy:
- art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, zgodnie z którym "Właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany: (...) 5) przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej"; przepis ten musi być tak rozumiany i realizowany, aby jednocześnie zapewniał osobom przebywającym w budynku lub na terenie bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 569/17);
- § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, zgodnie z którym: "Drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego o każdej porze roku, należy doprowadzić do: (...) 2) budynku należącego do grupy wysokości: średniowysoki, wysoki lub wysokościowy, zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, ZL IV lub ZL V";
- § 12 ust. 2, 3, 4, 6, 9, 10, 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, zgodnie z którymi: "2. Droga pożarowa powinna przebiegać wzdłuż dłuższego boku budynku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, na całej jego długości, a w przypadku gdy krótszy bok budynku ma więcej niż 60 m - z jego dwóch stron, przy czym bliższa krawędź drogi pożarowej musi być oddalona od ściany budynku o 5-15 m dla obiektów zaliczanych do kategorii zagrożenia ludzi i o 5-25 m dla pozostałych obiektów. Pomiędzy tą drogą i ścianą budynku nie mogą występować stałe elementy zagospodarowania terenu lub drzewa i krzewy o wysokości przekraczającej 3 m, uniemożliwiające dostęp do elewacji budynku za pomocą podnośników i drabin mechanicznych. 3. W przypadkach uzasadnionych warunkami lokalnymi, w szczególności architektonicznymi, droga pożarowa do budynków, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, może być poprowadzona w taki sposób, aby był zapewniony dostęp do: 1) 30 % obwodu zewnętrznego budynku, przy jego rozpiętości (największej szerokości) do 60 m, 2) 50 % obwodu zewnętrznego budynku, przy jego rozpiętości przekraczającej 60 m, 3) 100 % długości elewacji od frontu budynku, przy zabudowie pierzejowej - przy spełnieniu pozostałych wymagań określonych w ust. 2. 4. Wyjścia z obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 1 pkt 1-6, powinny mieć połączenie z drogą pożarową, dojściem o szerokości minimalnej 1,5 m i długości nie większej niż 50 m, w sposób zapewniający dotarcie bezpośrednio lub drogami ewakuacyjnymi do każdej strefy pożarowej w tych obiektach. 6. Wymagań, o których mowa w ust. 2 i 3, nie stosuje się, gdy są spełnione łącznie następujące warunki: 1) w budynku o więcej niż 3 kondygnacjach nadziemnych, na każdej kondygnacji powyżej trzeciej nadziemnej, do wysokości 25 m, każda klatka schodowa służąca ewakuacji ma okno dla ekip ratowniczych, umożliwiające dostęp z zewnątrz przez otwór o dolnej krawędzi położonej nie wyżej niż 90 cm nad poziomem posadzki oraz o wysokości i szerokości odpowiednio co najmniej 110 cm i 60 cm, lub ma zapewnione dotarcie do takiego okna poziomą drogą ewakuacyjną o długości nieprzekraczającej 50 m; 2) droga pożarowa jest doprowadzona do budynku tak, że jej najbliższa krawędź jest oddalona o 5-10 m od rzutu pionowego na poziom terenu każdego z okien, o których mowa w pkt 1, a między tą drogą i wymienionymi oknami nie występują stałe elementy zagospodarowania terenu lub drzewa o wysokości przekraczającej 3 m, uniemożliwiające dotarcie do tych okien za pomocą podnośników i drabin mechanicznych; 3) okno, o którym mowa w pkt 1, jest oznakowane od wewnątrz znakiem bezpieczeństwa "nie zastawiać", a z zewnątrz - znakiem bezpieczeństwa odpowiednim do sposobu, w jaki można dostać się do wnętrza budynku, zgodnie z Polską Normą dotyczącą znaków bezpieczeństwa. 9. Droga pożarowa powinna zapewniać przejazd bez cofania lub powinna być zakończona placem manewrowym o wymiarach 20 m x 20 m, względnie można przewidzieć inne rozwiązania umożliwiające zawrócenie pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10. 10. Dopuszcza się wykonanie odcinka drogi pożarowej o długości nie większej niż 15 m, z którego wyjazd jest możliwy jedynie przez cofanie pojazdu. 11. Najmniejszy promień zewnętrznego łuku drogi pożarowej nie może wynosić mniej niż 11 m.";
- § 13 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, zgodnie z którymi: "1.Minimalna szerokość drogi pożarowej powinna wynosić co najmniej 4 m, a jej nachylenie podłużne nie może przekraczać 5 %: 1) w miejscach, o których mowa w § 12 ust. 2 i 3, oraz na odcinkach o długości 10 m od tych miejsc, zapewniających dojazd i wyjazd; 2) na odcinku o długości 15 m od miejsc doprowadzenia jej do budynku, o których mowa w § 12 ust. 6 pkt 2. 2. W obrębie miasta oraz na terenie działki, na której jest usytuowany obiekt budowlany, o którym mowa w § 12 ust. 1 pkt 3 i 4, droga pożarowa powinna umożliwiać przejazd pojazdów o nacisku osi na nawierzchnię jezdni co najmniej 100 kN (kiloniutonów), a jej minimalna szerokość w miejscach innych niż wymienione w ust. 1 nie może być mniejsza niż 3,5 m. 4. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej";
- § 4 ust. 2 pkt 4 lit. j rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów; zgodnie z którym: "Właściciele, zarządcy lub użytkownicy budynków oraz placów składowych i wiat, z wyjątkiem budynków mieszkalnych jednorodzinnych: (...) j) drogi pożarowe";
- art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.s.p., zgodnie z którym: "Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do: (...) 1) nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie";
- art. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, zgodnie z którym: "Ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez: 1) zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia; 2) zapewnienie sił i środków do zwalczania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia; 3) prowadzenie działań ratowniczych".
Wskazać należy również na to, że właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zobowiązany jest zapewnić ich ochronę przeciwpożarową. W ramach tego obowiązku obowiązany jest przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych a także, m.in. przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej.
3. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego przy ul. [...] w [...] nie istnieje droga przeciwpożarowa, spełniająca wymagania stawiane przez odpowiednie przepisy prawa.
W świetle powyższego zasadne jest twierdzenie organów o niespełnianiu przez przedmiotowy budynek wymagań określonych w § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Powyższych okoliczności strona skarżąca nie kwestionuje.
Strona podnosi, iż organ powinien nałożyć decyzje na podmiot, który z mocy prawa obowiązany był w dacie wejścia w życie powyższych uregulowań, czyli w tym wypadku powinien wydać decyzję na Agencję [...], będącą kontynuatorem i spadkobiercą prawnym obowiązków [...] Agencji [...] zarządzającej i władającej budynkiem w ówczesnym czasie.
W ocenie Sądu, taki zarzut jest niezasadny. Odnosząc się do nałożonego na Wspólnotę obowiązku dostosowania do przepisów szczególnych drogi pożarowej, która przebiega na gruncie, nie będącym jej własności, należy przytoczyć art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, zgodnie z którym obowiązek przygotowania budynku, doprowadzenia akcji ratowniczej ciąży na właścicielu.
Zasadą jest nakładanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej na właściciela nieruchomości jako podmiotu odpowiedzialnego za zapewnienie takiej ochrony (por. wyrok NSA z 22 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 2876/19). Komendant Straży Pożarnej nie ma obowiązku ustalania właściciela rzeczy zajmujących części wspólne budynku, lecz zobowiązany jest wyłącznie do ustalenia podmiotu zobowiązanego do zabezpieczenia budynku, obiektu budowlanego lub terenu, według przepisów ustawy o ochronie przeciwpożarowej, a takim podmiotem jest zarządca budynku (por. wyrok WSA w Gliwicach z 12 września 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 428/18).
Nie budzi wątpliwości, że kwestionowany przez Wspólnotę nakaz ma na celu zapewnienie szybkiego dotarcia służb ratowniczych do budynku w przypadku pożaru oraz umożliwienie sprawnego manewrowania pojazdami, zaopatrzonymi w podnośniki i drabiny mechaniczne na miejscu akcji. W tym celu konieczne jest dostosowanie drogi pożarowej do wymagań obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie. Należy mieć na uwadze, iż brak rozstrzygnięcia przez organy w powyższym zakresie i pozostawienie drogi pożarowej w dotychczasowym stanie byłoby równoznaczne z opóźnieniem podjęcia skutecznych działań ratowniczo-gaśniczych, stanowiąc zarazem zagrożenie dla życia i zdrowia osób przebywających w przedmiotowym budynku oraz ich mienia. Podkreślić należy, że obowiązki, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej związane są wyłącznie z własnością budynku i zostały sformułowane przez ustawodawcę w sposób bezwzględny. Takie okoliczności jak stan prawny terenu, przez który biegnie droga pożarowa, nie relatywizują obowiązków właściciela związanych z ochroną przeciwpożarową. Uwarunkowania te, muszą ustąpić pierwszeństwa wartości jaką jest bezpieczeństwo życia ludzkiego w przypadku pożaru. Bezwzględnie, w interesie mieszkańców budynku, a nie właściciela drogi pożarowej, leży zapewnienie odpowiednich parametrów tej drogi - umożliwiających prowadzenie skutecznej akcji ratowniczej (por. wyrok WSA w Kielcach z 7 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 817/12).
4. Ponadto jak wynika ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego fakt, iż właścicielem terenu, na którym znajduje się droga na ten moment nie spełniająca wymagań drogi pożarowej, jest miasto [...], nie jest równoznaczny z brakiem po stronie Wspólnoty możliwości wykonania nakazanego obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Zaznaczyć przy tym trzeba, że ustawodawca, przewidując możliwość wystąpienia różnych komplikacji - m. in. ze względu na lokalne uwarunkowania, w przepisie § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, dopuścił możliwość przyjęcia innych rozwiązań zapewniających niezbędne warunki ochrony przeciwpożarowej danego obiektu. Organ w decyzji zasadnie również pouczył stronę o treści § 13 ust. 4 tego rozporządzenia.
Z akt sprawy wynika również to, że Urząd Dzielnicy [...] nie widzi przeciwskazań do przebudowy istniejącego ciągu komunikacyjnego po wschodniej stronie budynku na potrzeby doprowadzenie drogi pożarowej, zgodnie z warunkami technicznymi określonymi w zaskarżonej decyzji (por. pismo Urzędu Dzielnicy [...] z [...] lipca 2020 r. – w aktach sprawy).
W świetle przytaczanych wyżej przepisów, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego, organy Państwowej Straży Pożarnej w sposób władczy rozstrzygają o obowiązku doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami prawa regulującymi ochronę przeciwpożarową, wydając określone nakazy. Strona, będąca adresatem tego rodzaju decyzji, powinna przy użyciu wszelkich środków (zawarcie porozumienia z właścicielem terenu, przez który przebiega droga, uzyskanie odpowiedniej służebności lub pozyskanie innego tytułu prawnego do tej nieruchomości) podjąć wysiłek w celu znalezienia takiego rozwiązania, które zapewnia jednostkom ratownictwa prowadzenie skutecznej akcji przeciwpożarowej. Jakkolwiek nakazy zawarte w decyzjach organów odnoszą się wprost do przepisów prawa, tym niemniej przy ich wydawaniu uwzględniono możliwość przyjęcia rozwiązań zamiennych w sytuacji, gdy nie jest możliwe całkowite doprowadzenie drogi pożarowej do warunków określonych w obowiązujących w tym zakresie przepisach, jednakże inicjatywa zastosowania rozwiązań zamiennych powinna wyjść od adresata nakazu, który zobowiązany jest do zapewnienia zabezpieczenia przeciwpożarowego budynku (por. wyrok WSA w Warszawie z 31 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2135/10).
Przyjęcie odmiennej interpretacji obowiązującego stanu prawnego prowadziłoby do sytuacji, w której organy Państwowej Straży Pożarnej byłyby w istocie pozbawione władczych uprawnień do wydawania odpowiednich nakazów, a jedynie mogłyby przedstawiać w sposób niewiążący określone rozwiązania zamienne do akceptacji właścicielowi lub zarządcy budynku.
5. Niezasadny jest również zarzut skargi wskazujący na to, że dojazd pożarowy do budynku zapewniony jest również przez ulicę [...]. Zasadnie twierdzą organy, że biorąc pod uwagę m.in. załączoną do akt sprawy fotografię widać, iż ul. [...] kończy się na wysokości nowo wybudowanego budynku przy ul. [...]. Ulica ta nie jest zakończona placem manewrowym, a jej długość jest dłuższa niż 15 m. W związku z tym, nie może stanowić drogi pożarowej do przedmiotowego budynku. Nie można się również zgodzić z argumentem strony, iż ul. [...] stanowiłaby znacznie dłuższy fragment drogi pożarowej, dający w sumie razem z ulicą [...] dostęp do budynku przekraczający 30% obwodu zewnętrznego budynku, co potwierdza chociażby załączona przez stronę fotografia.
6. Zdaniem Sądu, zaskarżone decyzje organów są prawidłowe i nie naruszają wskazanych w skardze przepisów prawa. W zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowo stwierdzono, że:
- do budynku usytuowanego przy ul. [...] w [...] nie jest obecnie doprowadzona droga pożarowa, spełniająca wszelkie wymagania wynikające z odpowiednich w tym zakresie przepisów prawa; decyzje w sposób szczegółowy uzasadniają wszelkie braki związane z ochroną przeciwpożarową w tym budynku;
- ulica [...] nie spełnia wymagań dla dodatkowej drogi przeciwpożarowej dla tego budynku;
- adresatem decyzji jest Wspólnota a nie Agencja [...]; przepisy ustawy o ochronie przeciwpożarowej nie wprowadzają dowolności wyboru, na kogo organ ma nałożyć obowiązki; w przypadku takich obiektów budowlanych, w których jest odrębna własność lokali, a obowiązki z zakresu utrzymania i użytkowania odnoszą się do całego obiektu i jego części wspólnych, a nie do poszczególnych lokali w nim wyodrębnionych, to ich adresatem może być wyłącznie zarządca, czyli spółdzielnia mieszkaniowa lub wspólnota mieszkaniowa - w zależności od rodzaju zarządu (por. wyrok WSA w Gliwicach z 12 września 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 432/18); ponadto, żaden przepis prawa nie pozwala na nałożenie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej na właściciela gruntów lub budynków sąsiednich; nie ma żadnego przepisu, który uprawniałaby organy administracji odpowiedzialne za przestrzeganie przepisów przeciwpożarowych do nałożenia obowiązków mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości na inny podmiot niż właściciela lub władającego obiektem, co do którego nieprawidłowości te stwierdzono (por. wyrok NSA z 13 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2766/14);
- fakt, iż właścicielem terenu, na którym znajduje się droga na ten moment nie spełniająca wymagań drogi pożarowej, jest miasto [...], nie jest równoznaczny z brakiem po stronie Wspólnoty możliwości wykonania nakazanego obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
W ocenie Sądu, zasadnie w sprawie zastosowano art. 26 u.p.s.p. Wobec tak poważnych naruszeń przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej – organ nie mógł postąpić inaczej, jak nakazać zobowiązanemu usunąć nieprawidłowości, mając na względzie ważny interes społeczny, jakim jest niewątpliwie ochrona życia i zdrowia znacznej ilości osób przebywającej w budynku.
7. W piśmie z [...] grudnia 2020 r. Wspólnota nie wyraziła zgody na skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne oraz wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków i przesłuchania stron.
Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przed sądem administracyjnym nie jest przeprowadzane postępowanie dowodowe z wyjątkiem dopuszczenia dowodów z dokumentu. Oznacza to, że sąd administracyjny nie przesłuchuje świadków lub stron postępowania. W związku z tym wniosek skarżącej Wspólnoty nie mógł zostać uwzględniony.
Podkreślić należy, że pismo strony braku zgody na skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne i o przeprowadzenie rozprawy nie jest wiążące dla Sądu. Ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875) wprowadzono możliwość przeprowadzenia posiedzenia niejawnego w składzie trzech sędziów w sprawach, w których ustawa wymaga przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Taka też sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie.
Mając powyższe na względzie, rozpoznanie spraw na posiedzeniu niejawnym jest konieczne. Zgodnie ze wskazana regulacją brak jest podstaw do uzależnienia rozpatrzenia sprawy od zgody lub sprzeciwu strony. Wymogi ciągłości działania i bieżącego rozpatrywania spraw przez sądy administracyjne w tym wyjątkowym okresie, z powodu narzuconego reżimu sanitarnego, powodują niemożność uwzględnienia wniosku o rozpatrzenie sprawy na rozprawie, gdyż niemożliwy do przewidzenia jest termin, w którym mogłoby to nastąpić (por. postanowienie NSA z 5 listopada 2020 r. sygn. akt II FSK 1745/18).
8. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.