VII SA/Wa 359/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-05-11
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlanedysponowanie nieruchomościątytuł prawnyumowa dzierżawystwierdzenie nieważnościwznowienie postępowaniakpasąd administracyjny

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, uznając, że późniejsze unieważnienie umowy dzierżawy nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w czasie, gdy inwestor posiadał tytuł prawny do dysponowania nieruchomością.

Skarga dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę boiska sportowego. Skarżący, powołując się na swoje prawa własności do części działki i późniejsze unieważnienie umowy dzierżawy, twierdzili, że inwestor nie miał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że ocena zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę powinna być dokonana według stanu z daty jej wydania, a późniejsze unieważnienie umowy dzierżawy może być podstawą do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę C. i M. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę boiska sportowego. Skarżący podnosili, że inwestor nie posiadał prawa do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane, ponieważ nie uzyskał zgody wszystkich współwłaścicieli, a późniejszy wyrok sądu stwierdził nieważność umowy dzierżawy, na podstawie której wydano pozwolenie. Sąd podkreślił, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest środkiem nadzwyczajnym i może być stosowana tylko w przypadku oczywistego naruszenia prawa. Sąd zaznaczył, że kontrola decyzji administracyjnych odbywa się według stanu prawnego i faktycznego z dnia jej wydania. W momencie wydania pozwolenia na budowę, inwestor posiadał umowę dzierżawy, która była wystarczającym tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z ówczesnym brzmieniem Prawa budowlanego. Późniejsze unieważnienie umowy dzierżawy nie mogło stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, a jedynie do wznowienia postępowania. Sąd wskazał, że postępowanie o wznowienie postępowania zostało przeprowadzone i zakończone, ale decyzja nie mogła być uchylona z powodu upływu terminu. Wobec braku przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, skargę oddalono.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, późniejsze unieważnienie umowy dzierżawy nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli w momencie jej wydania inwestor posiadał tytuł prawny do dysponowania nieruchomością.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji jest środkiem nadzwyczajnym, stosowanym do oceny stanu z dnia wydania decyzji. Późniejsze unieważnienie umowy dzierżawy może być podstawą do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

u.p.b. art. 32 § 4

Ustawa Prawo budowlane

Określa warunki udzielenia pozwolenia na budowę, w tym wymóg posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje orzekanie przez sąd administracyjny w przypadku bezzasadności skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

k.p.a. art. 146 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa skutki wznowienia postępowania i możliwość uchylenia decyzji.

u.p.b. art. 3 § 11

Ustawa Prawo budowlane

Definiuje pojęcie 'prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane'.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżących, że późniejsze unieważnienie umowy dzierżawy stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Argument skarżących, że inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z powodu braku zgody wszystkich współwłaścicieli.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę decyzji i innych aktów organów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem, mając przy tym na względzie stan faktyczny i prawny występujący w sprawie w dniu ich podjęcia. instytucja stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych Zaistnienie tych przesłanek musi być oczywiste i oczywistość tą właściwy organ ma obowiązek wykazać.

Skład orzekający

Bożena Walentynowicz

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Zdanowicz

członek

Leszek Kamiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz momentu oceny stanu prawnego i faktycznego w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie późniejsze unieważnienie umowy dzierżawy nastąpiło po wydaniu pozwolenia na budowę i dotyczyło pozwolenia wydanego na podstawie tej umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa administracyjnego dotyczącą trwałości decyzji ostatecznych i ograniczeń w stosowaniu nadzwyczajnych środków ich zwalczania, co jest istotne dla praktyków.

Nieważność pozwolenia na budowę? Sąd wyjaśnia, kiedy późniejsze problemy z umową nie unieważnią decyzji.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 359/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Walentynowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Zdanowicz
Leszek Kamiński
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 1215/06 - Wyrok NSA z 2007-09-19
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2006 r. sprawy ze skargi C. i M. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2000 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę skargę oddala
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 1999 r. Nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku M. i C. M., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 1998 r. - zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę boiska sportowego na działkach nr [...], [...] i [...] położonych w S. - w części dotyczącej wydania pozwolenia na budowę na działce nr [...]. W złożonym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1998 r. M. i C. M. podnosili, iż stali się z mocy prawa właścicielami działki nr [...], powołując się na postanowienie Sądu Rejonowego w S. dnia [...] lutego 1993 r. Zdaniem wnoszących o stwierdzenie nieważności inwestor – [...] Klub Sportowy "[...]" nie posiadał prawa do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane, nie przedłożył zgody współwłaścicieli tej działki, w tym C. i M. M., na przedmiotową inwestycję. W ocenie organu decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 1998 r. nie jest obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, bowiem inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z dyspozycją art. 32 ust. 4 pkt 2 Ustawy Prawo budowlane. Wojewoda [...] podniósł, iż pełnomocnik wnioskodawców nie wykazał, na żądanie organu, prawa własności M. i C. M. dotyczącego przedmiotowej działki poprzez wpis do ksiąg wieczystych, natomiast pismem z dnia [...] listopada 1999 r. Starosta [...] wskazał, że działka nr [...] nie została uwłaszczona i jest nadal wpisana w poz. [...] rejestru gruntów wsi S.. W ocenie organu wobec braku ujawnienia w księgach wieczystych prawa własności działki nr [...] przedmiotowa działka nadal pozostaje we wspólnocie gruntowej, wobec tego inwestor posiadający umowę dzierżawy zawartą w dniu [...] stycznia 1998 r. z przedstawicielami Spółki [...] w S., posiadał więc prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania C. i M. M., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 1999 r. Zdaniem organu odwoławczego Kierownik Urzędu Rejonowego w W. wydając decyzję o udzieleniu pozwolenia na budowę boiska sportowego prawidłowo przyjął za dowód potwierdzający prawo do dysponowania nieruchomościami przez inwestora umowę sprzedaży działek o nr [...] i [...] oraz umowę dzierżawy działki nr [...] z dnia [...] stycznia 1998 r. Umowa dzierżawy jest wystarczającym dowodem spełnienia warunku określonego w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, bowiem pojęcie "prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego jako "tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych". W ocenie organu odwoławczego podnoszony przez skarżących fakt posiadania przez nich prawa własności działki nr [...] pozostaje bezsporny, jednakże w świetle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie może on być przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji, a jedynie do wznowienia postępowania.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli M. i C. M., podnosząc, że umowa dzierżawy daje inwestorowi prawo do ubiegania się o pozwolenie na budowę na wydzierżawionej działce, jednakże wydzierżawiającym muszą być wszyscy właściciele działki. Zdaniem skarżących inwestor – [...] Klub Sportowy "[...]" prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wywodzi z umowy dzierżawy, która nie pochodzi od wszystkich właścicieli działki nr [...]. Pozwolenie na budowę udzielone [...] "[...]" mimo braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane winno więc być, stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 kpa uznane za nieważne. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2006 r. skarżący podnieśli, iż wyrokiem z dnia [...] lipca 2003 r. Sąd Rejonowy w S. stwierdził, iż umowa dzierżawy przedmiotowej działki z dnia [...] stycznia 1998 r. jest nieważna. W związku z tym, zdaniem skarżących, decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 1998 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż w oczywistej sprzeczności z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego zezwoliła [...] "[...]" na zabudowę działki, w stosunku do której nie posiadał on żadnych praw, a w szczególności prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
W pierwszym rzędzie podkreślenia wymaga, iż instytucja stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 kpa. Z tego też powodu instytucja ta może być stosowana tylko w sytuacji bezspornego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, które to przesłanki z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Zaistnienie tych przesłanek musi być oczywiste i oczywistość tą właściwy organ ma obowiązek wykazać.
W przedmiotowej sprawie C. i M. M. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę boiska sportowego w części dotyczącej działki nr [...] podnieśli, iż są właścicielami tej nieruchomości, a inwestor nie uzyskał ich zgody na realizację na niej przedmiotowej inwestycji. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2006 r. złożonym w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego wskazali ponadto na fakt stwierdzenia nieważności umowy dzierżawy działki nr [...] w dniu [...] lipca 2003 r. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę decyzji i innych aktów organów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem, mając przy tym na względzie stan faktyczny i prawny występujący w sprawie w dniu ich podjęcia. Również organ administracyjny dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa do stwierdzenia nieważności decyzji, orzekając w tym zakresie bada stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności. W przedmiotowej sprawie w chwili wydawania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, a więc w dniu [...] listopada 1998 r., inwestor – [...] Klub Sportowy "[...]" dysponował umową dzierżawy działki nr [...] z dnia [...] stycznia 1998 r. Późniejsze unieważnienie wyrokiem Sądu Rejonowego w S. dnia [...]lipca 2003 r. tejże umowy, na podstawie której – uznając, iż inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - organ udzielił pozwolenia na budowę, nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, a jedynie przesłanką do wznowienia postępowania, jak słusznie podniósł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Stosownie bowiem do treści art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Podkreślenia wymaga, iż przesłanki stosowania każdego z przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych nie mogą być stosowane zamiennie bądź łącznie w ramach jednego nadzwyczajnego postępowania. Należy w tym miejscu wskazać, iż po stwierdzeniu nieważności w/w umowy dzierżawy działki nr [...] objętej decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę boiska sportowego, zostało wznowione postępowanie zakończone decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 1998 r. Po przeprowadzeniu na nowo postępowania organ stwierdził, iż decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa, lecz nie może być uchylona ze względu na upływ pięcioletniego terminu (art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 3-8 kpa). Postępowanie to toczyło się i zostało zakończone podczas zawieszenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie 7/IV SA 411/00, dotyczącego decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1998 r. udzielającej [...] Klubowi Sportowemu "[...]" pozwolenia na budowę boiska sportowego. Po podjęciu postępowania Sąd wziął pod uwagę okoliczności sprawy w jej całokształcie z uwzględnieniem wydanej decyzji wznowieniowej. Nie zmienia to oceny prawnej, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 1998 r. udzielającej pozwolenia na budowę boiska sportowego. Jak wyżej zaznaczono, przesłanka wskazana przez skarżących nie może być uznana za podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Innych przesłanek wyczerpująco wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności, w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż zarówno organ odwoławczy, jak i organ I instancji prawidłowo przyjęły, iż nie występuje w sprawie żadna z przesłanek wskazanych w art. 156 kpa.
Mając powyższe na uwadze, wobec bezzasadności skargi, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI