VII SA/WA 1427/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji budowy budynku mieszkalnego, uznając priorytet ochrony udokumentowanego złoża surowców ilastych ceramiki budowlanej.
Skarżący domagali się uchylenia postanowienia Ministra Klimatu i Środowiska, które utrzymało w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego. Minister uzasadnił odmowę koniecznością ochrony udokumentowanego złoża surowców ilastych ceramiki budowlanej, wskazując na zasadę racjonalnego gospodarowania zasobami naturalnymi. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że zabudowa terenu uniemożliwi przyszłą eksploatację złoża, co jest sprzeczne z przepisami prawa ochrony środowiska i prawa geologicznego.
Sprawa dotyczyła skargi P. P. i R. P. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska, które utrzymało w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ administracji geologicznej (Minister Klimatu i Środowiska, działając przez Marszałka Województwa) odmówił uzgodnienia, powołując się na istnienie udokumentowanego złoża surowców ilastych ceramiki budowlanej na działkach objętych inwestycją. Argumentowano, że zabudowa trwale uniemożliwi eksploatację złoża, co narusza zasadę racjonalnego gospodarowania zasobami naturalnymi, wyrażoną w Prawie ochrony środowiska i Prawie geologicznym i górniczym. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych, brak wystarczającego materiału dowodowego oraz błędną interpretację przepisów, wskazując m.in. na wcześniejsze decyzje dotyczące sąsiednich działek, które nie uwzględniały problemu ochrony złoża. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że ochrona udokumentowanego złoża kopalin stanowi istotne kryterium oceny i ma pierwszeństwo przed interesem inwestora w przypadku kolizji. Sąd podkreślił, że samo stwierdzenie istnienia złoża generuje obowiązek jego ochrony, a zabudowa terenu uniemożliwia przyszłą eksploatację, co jest sprzeczne z prawem. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa własności, wskazując, że ograniczenia wynikają z ustawy i służą ochronie interesu społecznego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zabudowa mieszkaniowa na terenie udokumentowanego złoża kopalin jest niedopuszczalna, gdyż narusza zasadę racjonalnego gospodarowania zasobami i kompleksowego wykorzystania kopalin, co prowadzi do trwałego uniemożliwienia ich przyszłej eksploatacji.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa ochrony środowiska i Prawa geologicznego i górniczego nakładają obowiązek ochrony udokumentowanych złóż kopalin. Samo stwierdzenie istnienia złoża generuje obowiązek jego ochrony, a zabudowa terenu uniemożliwia przyszłą eksploatację, co jest sprzeczne z tymi przepisami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzja o warunkach zabudowy wymaga uzgodnienia z właściwym organem administracji geologicznej w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych.
u.p.z.p. art. 64 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest po uzgodnieniu z właściwym organem administracji geologicznej.
u.p.o.ś. art. 125
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin.
p.g.g. art. 95 § ust. 1
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze
Udokumentowane złoża kopalin ujawnia się w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa w celu ich ochrony.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące postępowania przed organem pierwszej instancji stosuje się odpowiednio do postępowania przed organem odwoławczym.
u.p.o.ś. art. 1 § ust. 2 pkt 3
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Proces planowania przestrzennego powinien uwzględniać wymagania ochrony środowiska.
u.p.o.ś. art. 72 § ust. 1 pkt 2
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Proces planowania przestrzennego powinien zapewnić warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska, w tym przez uwzględnianie obszarów występowania złóż kopalin.
p.g.g. art. 156 § ust. 1 pkt 1-3
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze
Organy administracji geologicznej to minister właściwy do spraw środowiska, marszałkowie województw i starostowie.
p.g.g. art. 161 § ust. 1
Ustawa Prawo geologiczne i górnicze
Organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Własność może być ograniczona w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ochrona udokumentowanego złoża kopalin ma pierwszeństwo przed zabudową mieszkaniową. Zabudowa terenu ze złożem kopalin narusza zasadę racjonalnego gospodarowania zasobami naturalnymi. Ograniczenie prawa własności w celu ochrony złoża jest dopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów proceduralnych (brak podstawy prawnej, niepełny materiał dowodowy). Brak bezpośredniego potwierdzenia występowania złoża na działkach inwestycyjnych. Nierówne traktowanie obywateli (wydane decyzje dla działek sąsiednich). Kopaliny (iły ceramiki budowlanej) są pospolite i nie stanowią istotnego elementu gospodarki. Brak planów eksploatacji złoża w najbliższej przyszłości. Naruszenie prawa własności i ograniczenie swobodnego korzystania z niej.
Godne uwagi sformułowania
zasada racjonalnej gospodarki złożem kopaliny stanowi jeden z głównych nakazów kierowanych do adresatów przepisów dotyczących złóż kopalin zasada racjonalnej gospodarki złożami kopalin stanowi jeden z głównych nakazów wymagających uwzględniania w podejmowaniu rozstrzygnięć przez organy administracji geologicznej samo stwierdzenie istnienia złoża kopaliny generuje obowiązek jej ochrony interes strony stoi w ewidentnej kolizji z interesem społecznym
Skład orzekający
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
przewodniczący
Bogusław Cieśla
członek
Izabela Ostrowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie priorytetu ochrony złóż kopalin nad zabudową mieszkaniową oraz interpretacja przepisów dotyczących uzgodnień decyzji o warunkach zabudowy w kontekście ochrony zasobów naturalnych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy na terenie planowanej inwestycji znajduje się udokumentowane złoże kopalin, a organ administracji geologicznej odmawia uzgodnienia ze względu na konieczność ochrony tego złoża.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje konflikt między prawem do własności i rozwojem budowlanym a koniecznością ochrony zasobów naturalnych, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.
“Czy można budować dom na złożu? Sąd administracyjny rozstrzyga konflikt między własnością a ochroną przyrody.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1427/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-11-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bogusław Cieśla Izabela Ostrowska /sprawozdawca/ Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Sygn. powiązane II OSK 345/22 - Wyrok NSA z 2024-11-27 Skarżony organ Minister Środowiska Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 741 art. 53 ust. 4 pkt 5 w zw. z art. 64 ust. 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2021 r. sprawy ze skargi P. P. i R. P. na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r., znak: [...], Minister Klimatu i Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia P. P. i R. P. na postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2021 r., Nr [...], odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że pismem z 9 lutego 2021 r. Wójt Gminy C. zwrócił się do Marszałka Województwa [...] o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji pod nazwą: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wybudowanym garażem w C. przy ul. W. na działce nr ew. [...] i [...]" w zakresie udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych. Po jego rozpatrzeniu Marszałek Województwa [...] postanowieniem z [...] marca 2021 r. odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla powyższego zamierzenia inwestycyjnego. Zażalenie na to rozstrzygnięcie złożyli R. P. i P. P., wskazując że odmowa ta dotyczy ich działek, w których sąsiedztwie znajduje się szereg budynków mieszkalnych, a także dużej wielkości budynek Gminnej Spółki Komunalnej. Pismo to zostało następnie przekazane zgodnie z właściwością do Ministra Klimatu i Środowiska, który uznał, że stanowi ono w istocie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po przeanalizowaniu przedmiotowego wniosku Minister Klimatu i Środowiska postanowieniem z [...] maja 2021 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Marszałka Województwa [...]. W uzasadnieniu Minister wskazał, że proces planowania przestrzennego powinien uwzględniać wymagania ochrony środowiska (art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), jednak już bezpośrednio z norm dotyczących ochrony środowiska wynika, że proces planowania przestrzennego powinien zapewnić warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska, w szczególności przez uwzględnianie obszarów występowania złóż kopalin oraz obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji tych złóż (art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska). Jednocześnie podkreśla się, że zasada racjonalnej gospodarki złożem kopaliny stanowi jeden z głównych nakazów kierowanych do adresatów przepisów dotyczących złóż kopalin. Minister wyjaśnił przy tym, że pojęcie "racjonalności gospodarowania zasobami" nie zostało dotychczas zdefiniowane w przepisach prawa, jednak przyjął że należy ją rozumieć szeroko, a więc nie tylko jako eksploatację (wydobycie kopaliny ze złoża), lecz też zachowanie złoża dla potrzeb eksploatacji w przyszłości, co implikuje z kolei zakaz zabudowy. Minister Klimatu i Środowiska szczegółowo opisał również rolę aktów planistycznych kształtujących politykę przestrzenną gminy. Wskazał rolę studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w którym m. in. ujawnia się uwarunkowania wynikające w szczególności z występowania udokumentowanych złóż kopalin, zasobów wód podziemnych oraz udokumentowanych kompleksów podziemnego składowania dwutlenku węgla (art. 10 ust. 1 pkt 11 tej ustawy). Dodał, że również w planie zagospodarowania przestrzennego województwa określa się obszary występowania udokumentowanych złóż kopalin i udokumentowanych kompleksów podziemnego składowania dwutlenku węgla (art. 39 ust. 3 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Studium i miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego muszą być zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego województwa, co wynika z pionowej hierarchii aktów planistycznych i uzasadnione jest ujmowaniem w treści tych aktów celów o szerszym znaczeniu, związanych z kształtowaniem i prowadzeniem polityki państwa, województwa i powiatu. W dalszej części uzasadnienia Minister Klimatu i Środowiska przedstawił w jaki sposób należy rozumieć pojęcie ochrony złoża, a także wskazał, że przesłanki takiej ochrony nie zostały dotychczas sprecyzowane na gruncie przepisów Prawa geologicznego oraz Prawa ochrony środowiska. Organ podkreślił przy tym, że zgodnie z poglądem doktryny uzasadnieniem dla wprowadzenia obowiązku ochrony złóż kopalin jest konieczność ich ochrony przed zagospodarowaniem miejsca ich występowania w sposób wykluczający przyszłą eksploatację. Skutkiem ujawnienia w planie miejscowym, na objętym nim obszarze, złóż kopalin oraz wód podziemnych mogą być zatem ograniczenia w zakresie wykorzystywania nieruchomości, których celem powinno być zapewnienie ochrony złóż (wód), zwłaszcza przed zagospodarowaniem w sposób wykluczający podjęcie wydobycia bądź zagrażający czystości wód. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Minister Klimatu i Środowiska stwierdził, że w granicach działek nr ew. [...] i [...] w C. przy ul. W, znajduje się udokumentowane złoże surowców ilastych ceramiki budowlanej [...]. Zdaniem organu planowany sposób zagospodarowania przedmiotowych działek wskazaną zabudową trwałą spowoduje naruszenie zasady ochrony złóż kopalin. Dodał, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w zakresie działek graniczących nie było konieczne, gdyż istotnym dla wydania postanowienia jest fakt, że zabudowa na powyższych działkach uniemożliwi wydobycie złoża surowców ilastych ceramiki budowlanej, co prowadziłoby do naruszenia zasady racjonalnego gospodarowania kopalinami oraz kompleksowego ich wykorzystania określonej w art. 125 Prawie o ochronie środowiska. Minister przywołał również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 2523/19, w którym wykazano jednoznacznie, że gdyby ochrona złóż kopalin, w szczególności poprzez racjonalne gospodarowanie tymi kopalinami i kompleksowe ich wykorzystanie, nie stanowiła kryterium oceny to brak byłoby potrzeby uzgadniania inwestycji przez wyspecjalizowany organ administracji geologicznej. W ocenie Ministra Klimatu i Środowiska w niniejszej sprawie interes strony stoi w ewidentnej kolizji z interesem społecznym. Budowa budynku mieszkalnego stoi bowiem na przeszkodzie interesowi społecznemu, jakim jest ochrona złoża surowców ilastych ceramiki budowlanej [...]. Realizacja tej inwestycji spowoduje zaś wyłączenie możliwości eksploatacji tego złoża w przyszłości. Tymczasem wyrażony zarówno w ustawie Prawo geologiczne i górnicze, jak i w ustawie Prawo ochrony środowiska nakaz ochrony złóż kopalin sformułowany jest bezwarunkowo w tym znaczeniu, że organ administracji geologicznej nie jest upoważniony do swobodnego wyboru, którym złożom powinien udzielić ochrony, a którym nie. Tym samym stosownemu ograniczeniu musi podlegać słuszny interes strony, co w niniejszej sprawie wyraża się w odmowie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla spornej inwestycji. Skargę na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli P. P. i R. ., domagając się jego uchylenia, uchylenia rozstrzygnięcia Marszałka Województwa [...], a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie pełnomocnik skarżących zarzucił kwestionowanemu postanowieniu: - naruszenie art. 6 oraz 124 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej, która w ocenie organu uniemożliwiała uzgodnienie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji oraz brak szczegółowego uzasadnienia prawnego oraz faktycznego, opartego na poszczególnych dowodach zgromadzonych w sprawie, - naruszenie art. 7, art. 8 § 1 i § 2 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym o wątpliwym walorze poznawczym, w tym przede wszystkim dokumentacji geologicznej złoża mioceńskich iłów ceramiki budowlanej [...] kategoria C2, zatwierdzonej decyzją Prezesa Centralnego Urzędu Geologii w W. znak [...] z dnia [...] września 1984 r., które to dokumenty nie potwierdzają w sposób bezpośredni występowania złoża kopalin na terenie działek objętych planowaną inwestycją, - odmowę przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego dotyczącego bezpośrednio graniczących działek, na których zrealizowano inwestycje polegające na budowie budynku jednorodzinnego, co jednocześnie świadczy o nierównym traktowaniu obywateli w tożsamym stanie faktycznym i prawnym, - poczynienie ustaleń faktycznych z pomięciem istotnych dowodów zgromadzonych w sprawie, tj.: decyzji Starosty [...], nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwolenia na budowę oraz decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez Wójta Gminy C., nr [...] z dnia [...] września 2017 r, dotyczących dawnej działki nr ew. [...], która w wyniku podziału utworzyła m.in. działki skarżących, a z których to decyzji wynika, że organ administracji geologicznej nie zgłaszał dotychczas żadnych uwag lub zastrzeżeń dotyczących ochrony złóż kopalin na obszarze przedmiotowych działek, jak również nie zgłaszał uwag w momencie realizacji przez skarżących prac na tych działkach związanych z rozbudową sieci kanalizacyjnej, przyłączeniem do sieci gazowej, przyłączeniem do sieci energetycznej, które zostały potwierdzone stosowną dokumentacją, wobec której organ również nie zajął żadnego stanowiska, - błędne utożsamianie ochrony złoża surowców ilastych ceramiki budowlanej [...] ze szczególnym interesem społecznym stawianym ponad interes prywatny, gdyż kopaliny te zaliczane są wg dawnej nomenklatury do tzw. kopalin pospolitych o powszechnym występowaniu na terenie Polski, ceramika budowlana nie jest istotnym elementem krajowej gospodarki, jak również brak jest danych świadczących o planach eksploatacji złoża iłów ceramiki budowlanej [...] w bliższej perspektywie czasu, a jedynie istnieje hipotetyczna możliwość eksploatacji przedmiotowych kopalin, - naruszenie art. 60 i art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez nieuzasadnioną odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy inwestycji, z uwagi na brak przepisu zakazującego zabudowy terenu, na którym występują złoża kopalin, - art. 95 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze oraz art. 72 ust. 1 pkt 2 i art. 125 Prawa ochrony środowiska, gdyż przepisy te nie zakazują zabudowania terenów, na których występują złoża kopalin, a co za tym idzie błędne uznanie, że przepisy te, stanowią podstawę prawną odmowy pozytywnego uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy działki, jak również błędne uznanie, że zabudowanie działek budynkiem mieszkalnym terenu skutkować będzie wyłączeniem ewentualnej eksploatacji złoża kopalin w przyszłości gdy przepisy prawa regulują, m.in. prawo do wywłaszczenia, - art. 21 ust. 1 i art. 64 Konstytucji poprzez naruszenie prawa własności należnego właścicielom działek i ograniczenie swobodnego korzystania z tej własności. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących rozwinął powyższe zarzuty. Dodał, że wobec braku jednoznacznego potwierdzenia przez zgromadzoną w aktach sprawy dokumentację, występowania złoża kopalin w granicach działek skarżących, nieuzasadnionym było pominięcie wniosków o realizację postępowania dowodowego dotyczącego działek bezpośrednio graniczących z działkami skarżących. Jeżeli bowiem dla działek bezpośrednio graniczących została wydana decyzja o warunkach zabudowy, to zdaniem pełnomocnika skarżących, należałoby domniemywać, że była ona poprzedzona pozytywnym rozstrzygnięciem uzgodnieniowym w zakresie złóż kopalin. W odpowiedzi na skargę Minister Klimatu i Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz.137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej "ppsa"), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego pod względem jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia, w oparciu o powołane wyżej kryteria, doszedł do przekonania, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Przepis art. 53 ust. 4 pkt 5 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. z 2020r., poz.293 ze zm.) stanowi, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z właściwym organem administracji geologicznej - w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin i wód podziemnych. Zgodnie z art. 156 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze ( Dz.U. z 2020r., poz. 1064 ze zm., dalej pgg) organami administracji geologicznej, są: minister właściwy do spraw środowiska, marszałkowie województw i starostowie. Stosownie natomiast do art. 161 ust. 1 ww. ustawy organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa, z wyjątkiem spraw określonych w ust. 2-4. Instytucja uzgodnienia ma na celu uzyskanie stanowiska oraz wskazania warunków wyspecjalizowanego organu w danej dziedzinie w sprawie realizacji planowanych inwestycji. Zatem uzgodnienia powinien dokonywać wyspecjalizowany organ w danej dziedzinie. Takim organem w niniejszej sprawie jest niewątpliwie marszałek województwa, który określa wymagania w zakresie ochrony złóż kopalin, wód podziemnych oraz innych elementów środowiska w związku z wykonywaniem działalności, o która obejmuje m.in. wydobywanie kopalin ze złóż. Organ ten posiada zatem pełną informację dotyczącą ochrony tych obszarów. Istotne w niniejszej spawie jest zatem ustalenie, że w granicach działek nr ew. [...] i [...] w C. przy ul. W., na których planowana jest inwestycja, znajduje się udokumentowane złoże surowców ilastych ceramiki budowlanej [...]. Wbrew zarzutowi skargi granice udokumentowanego złoża przedstawia także ogólnodostępny serwis internetowy Państwowego Instytutu Geologicznego- Państwowego Instytutu Badawczego: System Gospodarki i Ochrony Bogactw Mineralnych " MIDAS" , a według karty informacyjnej , zasoby geologiczne złoża [...] wynoszą 8.005.000m3. Nakaz ochrony udokumentowanych złóż kopali oraz udokumentowanych wód podziemnych znajdujących się strefach ochronnych ujęć wynika z art. 95 ust. 1 pgg. Zgodnie z tym przepisem udokumentowane złoża kopalin oraz udokumentowane wody podziemne, w granicach projektowanych stref ochronnych ujęć oraz obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych, a także udokumentowane kompleksy podziemnego składowania dwutlenku węgla, w celu ich ochrony ujawnia się w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa. Jak stanowi natomiast art. 158 ust. 1 pgg do zakresu działania organów administracji geologicznej należy m.in. podejmowanie rozstrzygnięć oraz wykonywanie innych czynności niezbędnych do przestrzegania i stosowania ww. ustawy. Jak wskazano już wyżej ustawa Prawo geologiczne i górnicze określa wymagania w zakresie ochrony złóż kopalin, wód podziemnych oraz innych elementów środowiska w związku z wykonywaniem działalności m.in. w zakresie prac geologicznych oraz wydobywania kopalin ze złóż (art. 1 ust. 1 i art. 95 ust. 1 pgg). Zgodnie z art. 158 ust. 1 pgg do zakresu działania organów administracji geologicznej należy m.in. podejmowanie rozstrzygnięć oraz wykonywanie innych czynności niezbędnych do przestrzegania i stosowania ustawy. Prawo geologiczne i górnicze określa wymagania w zakresie ochrony złóż kopalin, wód podziemnych oraz innych elementów środowiska w związku z wykonywaniem działalności m.in. w zakresie prac geologicznych oraz wydobywania kopalin ze złóż (art. 1 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego). Kopaliny należące do nieodnawialnych zasobów środowiska przyrodniczego podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu, stosownie do art. 3 pkt 13 lit. a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2019 r. poz. 1396 ze zm.). Ochrona zasobów środowiska realizowana jest na podstawie Prawa ochrony środowiska oraz ustaw szczególnych (art. 81 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. W myśl art. 125 Prawa ochrony środowiska, złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. Zasada racjonalnej gospodarki złożami kopalin stanowi jeden z głównych nakazów wymagających uwzględniania w podejmowaniu rozstrzygnięć przez organy administracji geologicznej. Szczegółowe zasady gospodarowania złożami kopalin i związanej z eksploatacją złoża ochrony środowiska określają przepisy ustawy - Prawo geologiczne i górnicze (art. 81 ust. 3 Prawa ochrony środowiska). Tym samym istotnym kryterium uzgodnienia z organem administracji geologicznym w odniesieniu do udokumentowanych złóż kopalin jest kryterium racjonalnej gospodarki złożami kopalin, w tym możliwości eksploatacji tych złóż w przyszłości. Udokumentowane złoża kopalin, w tym złoża surowców ilastych ceramiki budowlanej o zasobach udokumentowanych w Dokumentacji geologicznej złoża mioceńskich iłów ceramiki budowlanej [...] w kat.C2 zatwierdzonej decyzja Prezesa Centralnego Urzędu Geologii w W. z dnia [...] września 1984r. znak [...], objęte są ochroną prawną gwarantowaną przez Prawo ochrony środowiska oraz Prawo geologiczne i górnicze. Należy podzielić stanowisko organu uzgadniającego, że zabudowanie obszaru, na którym znajdują się złoża uniemożliwi trwale dostęp do ewentualnej eksploatacji tego złoża. Tym samym jest to sprzeczne z zasadą ochrony nieodnawialnych zasobów środowiska przyrodniczego, w tym kopalin, która sprowadza się do racjonalnego gospodarowania tymi zasobami oraz ich kompleksowego wykorzystania. Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie II OSK 2323/15, że szczegółowe warunki zagospodarowania konkretnego terenu, powinny uwzględniać istnienie złoża tak, aby możliwa była jego eksploatacja także w przyszłości. Z kolei art. 125 ustawy Prawo ochrony środowiska , wskazuje, że złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. Skoro gospodarka złożami kopalin, zgodnie z zasadami ogólnymi prawa ochrony środowiska, powinna być prowadzona w sposób racjonalny i kompleksowy to dopuszczanie zabudowy mieszkaniowej na udokumentowanym złożu kopalin stoi w wyraźnej opozycji do ww. przepisu Prawa ochrony środowiska. W wyroku z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie II OSK 394/15 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że złoża kopalin są wartością podlegającą prawnej ochronie, która znajduje swój wyraz zarówno w przepisach Prawa górniczego, jak i przepisach Prawa ochrony środowiska. Art. 125 tej ostatniej ustawy zawiera właśnie taką klauzulę ochronną przez ustanowienie dyrektywy, iż złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. W tym też miejscu stwierdzić trzeba, że o ile przepis ten odnosi się ochrony zasobów ziemi w postaci złóż kopalin, to kolejny art. 126 tej ustawy odnosi się już do ich eksploatacji. Przepisy te mają zatem nie tylko odmienną treść normatywną, ale też dotyczącą zupełnie innych stanów. Pierwszy dotyczy stwierdzenia istnienia złoża i objęcia go ochroną prawną, drugi dotyczy etapu podjęcia jej użytkowania. Różna treść normatywna omawianych przepisów przejawia się w tym, że w art. 125 ustawodawca wprowadził ochronę złóż kopalin niezależnie od tego, czy już podlegają eksploatacji, czy będą eksploatowane w przyszłości. Zasadny jest zatem wniosek, iż na mocy tego przepisu samo stwierdzenie istnienia złoża kopaliny generuje obowiązek jej ochrony. W ocenie Sądu, nie było konieczne przeprowadzanie przez organ uzgadniający dodatkowego postępowania dowodowego dotyczącego bezpośrednio graniczących działek. Przede wszystkim, należy bowiem wskazać, że przyczynę odmowy uzgodnienia stanowi okoliczność, iż zabudowa działek nr ewid. [...] i [...] uniemożliwi eksploatację złoża mioceńskich iłów ceramiki budowlanej spełniającego warunki do jego eksploatacji, co prowadziłoby do naruszenia zasady racjonalnego gospodarowania kopalinami oraz kompleksowego ich wykorzystania, określonej w art. 125 Prawa ochrony środowiska. Tym samym, brak było potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego co do tego, czy zabudowa na działkach sąsiadujących nie narusza tych zasad. Organ, mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, w szczególności rodzaj inwestycji i usytuowanie działki skarżących, dokonał oceny wpływu tej inwestycji na ochronę złóż węgla brunatnego, w szczególności jakie konsekwencje może ona mieć dla możliwości eksploatacji tego złoża w przyszłości i miał wystarczające podstawy do przyjęcia, że zabudowa nieruchomości skarżącej jest sprzeczna z zasadami ochrony tego złoża. Dokonana przez organ ocena nie jest dowolna i znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym. Skarżący nie przedstawili żadnych innych danych czy źródeł, z których wynikałoby, że fakty podane przez organ nie są rzetelne i nie mogą być podstawą ustaleń faktycznych w tej sprawie, a w konsekwencji – podstawą odmowy uzgodnienia planowanej inwestycji. Gdyby ochrona złóż kopalni, w szczególności poprzez racjonalne gospodarowanie tymi kopalinami i kompleksowe ich wykorzystanie nie stanowiła kryterium oceny, jak próbują wywodzić to skarżący, to brak byłoby potrzeby uzgadniania danej inwestycji przez wyspecjalizowany organ administracji geologicznej. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wyjaśnić trzeba, że skarżący doznają wprawdzie ograniczenia prawa własności ale nie narusza to istoty tego prawa i wynika z ustawy (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). Za niezasadne uznać należy zatem zarzuty naruszenia norm przepisów art. art. 21 ust. 1 i 64 ust. 2 Konstytucji RP. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie II OSK 543/14 (CBOSA) dopuszczalność ograniczenia prawa własności może nastąpić w wyniku działania organów władzy publicznej, podjętego w ustanowionych w ustawach formach prawnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r., II OSK 773/12, LEX nr 1216766). Taki przypadek odnosi się chociażby do odmowy ustalenia warunków zabudowy. Zdaniem Sądu, nie można zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia przepisów prawa materialnego, ani procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Dokonano prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym w ocenie Sądu nie zasługuje także na aprobatę zarzut naruszenia art. 7, 8 k.p.a i 77 § 1 k.p.a oraz 80 k.p.a poprzez niewszechstronne i niepełne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie. Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 2019r., poz.2325).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI