VII SA/WA 1426/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-12-19
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepostępowanie administracyjnezawieszenie postępowaniazagadnienie wstępnerozbiórkastan techniczny budynkuzgoda współwłaścicielasąd cywilnywsa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę miasta na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego dotyczącego stanu technicznego budynku, uznając potrzebę rozstrzygnięcia przez sąd cywilny kwestii zgody na rozbiórkę.

Sprawa dotyczyła skargi miasta na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku. Organ nadzoru budowlanego zawiesił postępowanie, uznając, że rozpatrzenie przez sąd cywilny wniosku o zgodę na rozbiórkę stanowi zagadnienie wstępne. Sąd administracyjny uznał, że zgoda współwłaściciela na rozbiórkę, rozstrzygana przez sąd cywilny, jest kluczowa dla wydania decyzji administracyjnej, dlatego zawieszenie postępowania było zasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Miasta [...] na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. W. w W. Postępowanie zostało zawieszone do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy wniosku o wydanie orzeczenia zastępującego zgodę S. sp. z o.o. na rozbiórkę budynku. Skarżące miasto zarzuciło naruszenie przepisów k.p.a., twierdząc, że rozpatrzenie wniosku przez sąd cywilny nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny, analizując sprawę, podkreślił, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawieszenie postępowania jest uzasadnione, gdy jego rozstrzygnięcie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Sąd uznał, że zgoda współwłaściciela na rozbiórkę, rozstrzygana przez sąd cywilny na podstawie art. 199 Kodeksu cywilnego, ma charakter zagadnienia wstępnego dla wydania decyzji o nakazie rozbiórki na podstawie art. 67 Prawa budowlanego. Podkreślono, że nakaz rozbiórki ingeruje w prawo własności, a brak zgody jednego ze współwłaścicieli wymaga rozstrzygnięcia sądowego. Wobec powyższego, sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, rozpatrzenie przez sąd cywilny wniosku o zgodę na rozbiórkę stanowi zagadnienie wstępne, uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgoda współwłaściciela na rozbiórkę, rozstrzygana przez sąd cywilny, jest kluczowa dla wydania decyzji administracyjnej nakazującej rozbiórkę, ponieważ ingeruje w prawo własności i wymaga rozstrzygnięcia sądowego w przypadku braku porozumienia między współwłaścicielami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 97 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej zawiesza z urzędu postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

u.p.b. art. 67 § 1

Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, gdy nie nadaje się on do remontu, wykończenia lub odbudowy. Wymaga pełnej zgody współwłaścicieli nieruchomości na rozbiórkę.

k.c. art. 199

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący zgody sądu na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 66

Prawo budowlane

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpatrzenie przez sąd cywilny wniosku o zgodę na rozbiórkę stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku. Nakaz rozbiórki ingeruje w prawo własności i wymaga rozstrzygnięcia sądowego w przypadku braku zgody współwłaściciela.

Odrzucone argumenty

Rozpatrzenie przez sąd cywilny wniosku o zgodę na rozbiórkę nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania administracyjnego. Przepisy prawa nie przewidują obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego w związku z koniecznością uprzedniego wydania orzeczenia sądu cywilnego.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie przez sąd cywilny kwestii wyrażenia zgody na rozbiórkę ma istotne znaczenie w sprawie nakaz rozbiórki ingeruje bowiem w konstytucyjnie chronione prawo własności zagadnienie wstępne występuje tylko wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe

Skład orzekający

Mirosław Montowski

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Janeczko

sędzia

Izabela Ostrowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących stanu technicznego budynków, gdy rozstrzygnięcie kwestii zgody na rozbiórkę przez sąd cywilny jest niezbędne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności nieruchomości i braku zgody jednego ze współwłaścicieli na rozbiórkę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje złożoność relacji między postępowaniem administracyjnym a cywilnym, szczególnie w kontekście prawa własności i rozbiórki budynków. Pokazuje, jak kwestie proceduralne mogą wpływać na merytoryczne rozstrzygnięcie.

Kiedy sąd administracyjny czeka na sąd cywilny? Kluczowe zagadnienie wstępne w sprawach o rozbiórkę budynków.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1426/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-12-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-06-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska
Mirosław Montowski /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Janeczko
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1286/20 - Wyrok NSA z 2023-04-20
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 23
art. 97 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 67 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. nr: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], znak: [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia S. sp. z o.o. w W. oraz zażalenia Miasta [...] - Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...], znak: [...] zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. W. w W. do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy [...] w W. wniosku o wydanie orzeczenia zastępującego zgodę S. sp. z o.o. na rozbiórkę ww. budynku – utrzymał w mocy ww. postanowienie organu powiatowego z dnia [...] października 2018 r.
Do wydania zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej także: "[...] WINB") doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego [...] ("PINB [...]") toczy się postępowanie dotyczące nieodpowiedniego stanu technicznego budynku przy ul. W. w W. Pismem z dnia 10 sierpnia 2018 r. pełnomocnik Miasta [...] poinformował organ powiatowy o wystąpieniu mocodawcy do Sądu Rejonowego [...] z wnioskiem o wydanie orzeczenia zastępującego zgodę S. sp. z o.o. na rozbiórkę ww. budynku.
Postanowieniem z [...] października 2018 r., nr [...], PINB [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiotowej sprawie do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy [...] w W. wniosku o wydanie orzeczenia zastępującego zgodę S. sp. z o.o. na rozbiórkę budynku przy ul. W. w W.
Zażalenia na ww. postanowienie w ustawowym terminie wnieśli: S. sp. z o.o. w W. oraz Miasto [...] - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...].
Pismem z 26 lutego 2019 r. pełnomocnik Miasta [...] - Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] poinformował [...] WINB o wydaniu przez Sąd Rejonowy [...] w W. II Wydział Cywilny w dniu [...] stycznia 2019 r. postanowienia o oddaleniu wniosku Miasta [...] o zgodę na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu w sprawie budynku mieszkalnego przy ul. W. w W.. Następnie pismem z 14 marca 2019 r. organ drugiej instancji został poinformowany o tym, że Miasto [...] zaskarżyło ww. postanowienie Sądu Rejonowego [...].
[...] WINB rozpatrując wniesione zażalenia podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że przedmiot ww. postępowania toczącego się przed sądem powszechnym (cywilnym) stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie wydania nakazu rozbiórki budynku przy ul. W. w W., prowadzonej w trybie art. 67 Prawa budowlanego. Organ zauważył, że sprawa dotycząca rozbiórki ww. budynku była już przedmiotem postępowania sadowo-administracyjnego. W wyroku z dnia 16 maja 2013 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2582/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że udziałowiec mniejszościowy nie wyrażał zgody na rozbiórkę, co zostało wyeksponowane w protokole rozprawy z dnia 22 maja 2012 r. Jednakże w ocenie Sądu nie dokonano oceny tego oświadczenia – nie badano, czy było to oświadczenie realne, tj. czy i w jaki sposób ten współwłaściciel nieruchomości ma zamiar usunąć istniejący stan rzeczy. Poza tym, w przywołanym wyroku wskazano, że w sprawie nie były też poczynione ustalenia na okoliczność, czy większościowy udziałowiec nieruchomości występował o sądowe upoważnienie do rozbiórki obiektu. Ponadto w ww. wyroku wskazano, że przepis art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego wymaga pełnej zgody współwłaścicieli nieruchomości na rozbiórkę obiektu budowlanego. Nakaz rozbiórki ingeruje bowiem w konstytucyjnie chronione prawo własności.
Wobec powyższego, zdaniem [...] WINB rozstrzygnięcie przez sąd cywilny kwestii wyrażenia zgody na rozbiórkę ww. budynku ma istotne znaczenie w sprawie i należało zawiesić do tego czasu prowadzone postępowanie administracyjne.
Z takim stanowiskiem nie zgodziło się Miasto [...] - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] ("skarżący"), reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., polegające na niewłaściwym zastosowaniu tej normy w sytuacji, gdy rozpatrzenie przez Sąd Rejonowy [...] w W. wniosku o wydanie orzeczenia zastępującego zgodę S. sp. z o.o. na rozbiórkę budynku przy ul. W. w W., nie stanowi zagadnienia wstępnego dla rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. W. w W.
Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając skargę jej autor podnosi, że zagadnienie wstępne występuje tylko wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji. Tymczasem, zdaniem skarżącego organy obu instancji nie wskazały dlaczego rozpatrzenie przez Sąd Rejonowy [...] w W. wniosku o wydanie orzeczenia zastępującego zgodę S. sp. z o.o. na rozbiórkę budynku przy ul. W. w W. stanowi zagadnienie wstępne dla rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie stanu technicznego ww. budynku. Organy nie powołały się w tym zakresie na żadne przepisy prawa.
Skarżący wskazuje, że przepisy prawa nie przewidują w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie stanu technicznego budynku przy istniejącej wspólnocie nieruchomości, do której należy budynek i którego stan techniczny ma być w postępowaniu ustalany, możliwości lub nakazu zawieszenia tego postępowania administracyjnego, w związku z koniecznością uprzedniego wydania, przed wydaniem decyzji administracyjnej w sprawie tego stanu, orzeczenia sądu cywilnego, zastępującego określoną zgodę jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, wydanego na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. Obowiązku takiego nie przewiduje także art. 67 ustawy Prawo budowlane. Przesłankami do nakazania rozbiórki – określonymi w tym przepisie – jest stwierdzenie przez właściwy organ, że obiekt jest nieużytkowany, niewykończony lub zniszczony i że w każdym z tych przypadków nie nadaje się do remontu, wykończenia lub odbudowy. W takim przypadku organ nadzoru budowlanego jest obowiązany wydać decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego i uporządkowanie terenu po wykonaniu tych robót. W decyzji tej organ powinien określić termin rozpoczęcia i zakończenia wykonania robót związanych z uporządkowaniem terenu.
Skarżący uważa zatem, że wydaniu decyzji w niniejszej sprawie nie towarzyszy żadne zagadnienie wstępne. Rozstrzygnięcie kwestii, o których mowa w art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, powinno zostać dokonane przez właściwy organ nadzoru budowlanego, wyłącznie z uwzględnieniem stwierdzonego stanu technicznego obiektu budowlanego i obowiązującego w dniu orzekania stanu prawnego.
Dalej skarżący podnosi, że wiosek [...] o wydanie orzeczenia zastępującego zgodę S. sp. z o.o. na rozbiórkę budynku przy ul. W. w W. został oparty o art. 199 ustawy - Kodeks cywilny, wobec czego przesłanki uzyskania zgody sądu na rozbiórkę budynku, o co wystąpiło [...], są zupełnie inne od tych wynikających z art. 67 ustawy - Prawo budowlane.
W przekonaniu skarżącego, niezrozumiałe jest powoływanie się w zaskarżonym postanowieniu na wskazania zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 maja 2013 r. (sygn. akt: VII SA/Wa 2582/12). Zdaniem skarżącego, Sąd ten w uzasadnieniu ww. wyroku wskazał jedynie, że zasadnym jest, w ramach wyjaśnienia sprawy, dokonanie ustalenia faktycznego określonych działań [...] w sprawie, a mianowicie, czy miało miejsce wystąpienie do sądu powszechnego o rozbiórkę. Przedmiotem wyjaśnienia miało być więc wyłącznie to, czy takie wystąpienie miało miejsce. Według skarżącego, wystąpienie to nie było ocenione przez WSA w Warszawie w ww. wyroku jako zagadnienie wstępne.
Jednocześnie skarżący zwrócił uwagę, że WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2019 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1754/18) uchylił decyzję [...] WINB z dnia [...] maja 2018 r. nr [...].
W odpowiedzi na skargę [...] WINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowane postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie PINB [...] nie naruszają prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolowanym postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. [...] WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB [...] z dnia [...] października 2018 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego prowadzonego przez ten organ w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. W. w W. do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy [...] w W. wniosku o wydanie orzeczenia zastępującego zgodę S. sp. z o.o. na rozbiórkę budynku przy ul. W. w W.
Istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy zagadnienie będące przedmiotem rozpoznania przez sąd powszechny stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla sprawy toczącej się przed PINB [...], a dotyczącej stanu technicznego ww. budynku i ewentualnego orzeczenia przez organ o nakazie jego rozbiórki. jak przyjęły organy w niniejszej sprawie.
Zgodnie z dyspozycją art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza z urzędu postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W tym zakresie należy podkreślić, że na "zagadnienie wstępne", o którym mowa w powyższym przepisie, składają się cztery elementy: (1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; (2) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie danej sprawy i wydanie decyzji; (3) rozstrzygnięcie należy do kompetencji innego organu albo sądu; (4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.
Jak trafnie wskazuje skarżący, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że organ jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie omawianego przepisu wówczas, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde – zarówno pozytywne, jak i negatywne – zakończenie postępowania. Chodzi tu zatem o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1570/11, publ. CBOIS).
Przed zawieszeniem postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ obowiązany jest ustalić, czy występuje opisany wyżej związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a stwierdzonym zagadnieniem. O występowaniu takiego związku przesądzać będą przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę prawną decyzji administracyjnej.
Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniającym zawieszenie postępowania, nie jest zatem sam fakt toczenia się przed innym organem lub sądem postępowania, którego wynik może mieć wpływ na treść decyzji w postępowaniu właściwym, lecz jest nim określona w przepisach prawa materialnego przesłanka wydania decyzji administracyjnej, której rozstrzygnięcie wykracza poza kompetencje organu administracji publicznej prowadzącego postepowanie właściwe.
Mając to na uwadze należy wyjaśnić, że jak przyjmuje się w doktrynie, kwestia spełnienia przesłanki określonej w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego ma ścisły związek z warunkami technicznymi, gdyż one przede wszystkim umożliwią dokonanie właściwej oceny i wyciągnięcie odpowiednich wniosków. W tym celu niezbędna jest ekspertyza osoby posiadającej konieczne kwalifikacje, ale nie tylko ona, istotne będzie też stanowisko osoby, do której ma być skierowana decyzja, to ona bowiem w znacznej mierze będzie mogła stwierdzić, czy jej sytuacja pozwala na podjęcie się czynności zmierzających do wykończenia obiektu, jego remontu lub odbudowy (zob. A. Kosicki [w:] Prawo budowlane. Komentarz, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, wyd. III, WKP 2018).
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki powinno zostać poprzedzone postępowaniem, w którym ustalenia wymaga nie tylko stan techniczny obiektu budowlanego, lecz również to, czy właściciel danego obiektu ma zamiar podjąć działania zmierzające do rozpoczęcia i wykonania prac remontowych, wykończeniowych bądź odbudowy. W sytuacji bowiem, gdy właściciel uzna, że jest w stanie podjąć prace prowadzące do remontu, odbudowy bądź wykończenia obiektu budowlanego, brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki. W takim przypadku, jeżeli wykonanie robót okaże się możliwe z technicznego punktu widzenia, organ zamiast orzekać na podstawie art. 67 Prawa budowlanego zobligowany będzie wydać decyzję na podstawie art. 66 tej ustawy, określając rodzaj koniecznych do wykonania robót oraz termin ich wykonania. Dopiero w przypadku niewywiązania się przez właściciela z nałożonych obowiązków możliwe będzie wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 67 (por. wyroki WSA w Warszawie: z 23.11.2004 r., IV SA 2055/03, LEX nr 728412; z 28.07.2005 r., VII SA/Wa 1621/04, LEX nr 842398, por. także wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 515/08, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nie bez przyczyny zatem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w przywołanym przez [...] WINB wyroku z dnia 12 października 2013 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2582/12), zapadłym w postępowaniu umorzonym – jak stwierdził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 10 kwietnia 2019 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1754/18) – decyzją z dnia 11 października 2016 r., jednak prowadzonym w tożsamym w przedmiocie, uznał, że przepis art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego wymaga pełnej zgody współwłaścicieli nieruchomości na rozbiórkę obiektu budowlanego. Jak podkreślono w ww. orzeczeniu z 12 października 2013 r., nakaz rozbiórki ingeruje w konstytucyjnie chronione prawo własności, wobec czego wykładnia przepisu art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego musi uwzględniać okoliczność, że zwrot "nie nadaje się do remontu" odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, ale również do braku zamiaru właściciela do doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. W tak ukształtowanym stanie prawnym, już wówczas Sąd zwrócił uwagę na brak porozumienia między współwłaścicielami budynku, tj. Miastem [...] a S. sp. z o.o., w kwestii rozbiórki obiektu przy ul. W. w W., co zachowuje swoją aktualność również na gruncie obecnie prowadzonego postępowania przed organami nadzoru budowlanego.
W przedmiotowej sprawie współwłaścicielami budynku są S. sp. z o.o. (udział wynoszący 7,8%) oraz [...] (92,2%), przy czym ww. Spółka – w przeciwieństwie do skarżącego – nie wyraża zgody na rozbiórkę ww. obiektu. W tym stanie rzeczy, dopiero orzeczenie przez sąd powszechny na podstawie art. 199 Kodeksu cywilnego w przedmiocie zgody współwłaściciela na dokonanie powyższej czynności, umożliwiałoby wydanie przez organ nadzoru budowlanego rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, bądź (w razie odmowy uwzględnienia wniosku przez sąd cywilny) ewentualnego zastosowania w sprawie innych przepisów tej ustawy.
Wbrew zarzutom skargi, nie sposób przyjąć, ażeby w przywołanym wyżej wyroku z dnia 12 października 2013 r. Sąd uznał za wystarczające samo tylko ustalenie przez organy, czy większościowy udziałowiec nieruchomości przy ul. W. występował o sądowe upoważnienie do rozbiórki budynku. Bez wątpienia bowiem, Sąd uznając tę okoliczność za istotną w sprawie, wobec zaprezentowanego stanowiska co do znaczenia zgody współwłaściciela obiektu na jego rozbiórkę, dał wyraz temu, że dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe jest uzyskanie orzeczenia zastępczego sądu powszechnego w danej materii, nie zaś fakt samego zainicjowania takiego postępowania przez skarżącego.
Z przedstawionych względów, tutejszy Sąd podziela zapatrywanie organów, że dla wydania w sprawie rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, orzeczenie sądu cywilnego w kwestii zgody współwłaścicieli wydane w trybie art. 199 Kodeksu cywilnego, ma charakter zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Sąd dostrzega przy tym, że zgodnie z art. 67 ust. 2 Prawa budowlanego, przepisu ust. 1 (o nakazie rozbiórki) nie stosuje się do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków. Dopiero jednak z chwilą, gdy decyzja o wpisie budynku do rejestru zabytków stanie się ostateczna, traci rację bytu postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie, albowiem w takiej sytuacji brak będzie podstaw do wydania przez organy nadzoru budowlanego orzeczenia o nakazie rozbiórki, o którym mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Stosownie do treści art. 97 § 2 k.p.a., gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej zobowiązany jest podjąć postępowanie z urzędu lub na żądanie strony.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI