II SA/Ol 581/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2022-10-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneelektrownia wiatrowaobszar oddziaływaniainteres prawnywznowienie postępowaniastrona postępowaniadroga dojazdowasądownictwo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M.R. na decyzję Wojewody, utrzymującą w mocy odmowę uchylenia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej, uznając skarżącego za niebędącego stroną w postępowaniu.

Skarżący M.R. domagał się wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę II etapu elektrowni wiatrowej, twierdząc, że nie był stroną w pierwotnym postępowaniu. Organy administracji dwukrotnie odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że działki skarżącego nie znajdowały się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję odmowną. WSA w Olsztynie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że skarżący nie posiadał interesu prawnego, a jego nieruchomości znajdowały się w znacznej odległości od planowanej inwestycji.

Sprawa dotyczyła skargi M.R. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty N. odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę II etapu elektrowni wiatrowej wraz z drogą dojazdową. Skarżący domagał się wznowienia postępowania administracyjnego, argumentując, że nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu, które zakończyło się wydaniem pozwolenia na budowę w 2016 r. Po wielokrotnych postępowaniach administracyjnych i sądowych, w tym wyroku NSA uchylającym wcześniejsze rozstrzygnięcia, organy ponownie odmówiły uchylenia decyzji. Wojewoda wskazał, że kluczowe jest ustalenie, czy skarżący posiadał interes prawny w pierwotnym postępowaniu. Analiza wykazała, że działki skarżącego znajdowały się w znacznej odległości od planowanej inwestycji (ponad 2,45 km od elektrowni i ok. 2,5 km od drogi dojazdowej), a obszar oddziaływania, określony zgodnie z przepisami prawa budowlanego i ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, nie obejmował nieruchomości skarżącego. WSA w Olsztynie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że skarżący nie był stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ jego nieruchomości nie znajdowały się w obszarze oddziaływania obiektu. Sąd podkreślił, że wywodzenie interesu prawnego z przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących immisji nie jest wystarczające w postępowaniu administracyjnym bez wskazania konkretnego przepisu prawa administracyjnego, który został naruszony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie posiadał statusu strony, ponieważ jego nieruchomości nie znajdowały się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego.

Uzasadnienie

Obszar oddziaływania obiektu budowlanego jest definiowany przez przepisy prawa wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Działki skarżącego znajdowały się w znacznej odległości od planowanej inwestycji (ponad 2,45 km od elektrowni i ok. 2,5 km od drogi dojazdowej), a obszar chroniony zgodnie z ustawą o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (1690 m) nie obejmował jego nieruchomości. Samo subiektywne odczucie wpływu inwestycji nie jest wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Pomocnicze

P.b. art. 3 § pkt 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 28 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 28 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.i.e.w. art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych

u.i.e.w. art. 13 § ust. 3 i 2

Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomości skarżącego nie znajdowały się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji elektrowni wiatrowej i drogi dojazdowej, co skutkowało brakiem interesu prawnego skarżącego w postępowaniu o pozwolenie na budowę.

Odrzucone argumenty

Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, błędne ustalenia faktyczne, brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz błędne zastosowanie prawa materialnego, w tym przepisów dotyczących obszaru oddziaływania i interesu prawnego. Skarżący powoływał się na przepisy Kodeksu cywilnego (art. 144, 140) jako podstawę swojego interesu prawnego, wskazując na potencjalne immisje (hałas, inne oddziaływania).

Godne uwagi sformułowania

obszar oddziaływania obiektu budowlanego to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. ochrona praw osobistych i własności jest, co do zasady, wyłączną domeną prawa cywilnego i postępowania cywilnego przed sądem powszechnym.

Skład orzekający

Adam Matuszak

przewodniczący

Piotr Chybicki

sprawozdawca

S. Beata Jezielska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę elektrowni wiatrowej, definicja obszaru oddziaływania, znaczenie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, relacja prawa administracyjnego i cywilnego w kontekście immisji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z elektrowniami wiatrowymi i przepisami ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Interpretacja przepisów prawa budowlanego dotyczących obszaru oddziaływania może być stosowana do innych obiektów budowlanych, ale z uwzględnieniem specyfiki danego przedsięwzięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego kręgu stron w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście inwestycji oddziałujących na środowisko i nieruchomości sąsiednie. Jest to istotne dla prawników procesowych i specjalistów od prawa budowlanego.

Kiedy sąsiad nie jest stroną? Sąd rozstrzyga o kręgu uczestników postępowania o pozwolenie na budowę elektrowni wiatrowej.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 581/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Adam Matuszak /przewodniczący/
Piotr Chybicki /sprawozdawca/
S. Beata Jezielska
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77, art. 28, art. 145 par.1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2016 poz 961
art. 4 ust.1 pkt1 i pkt 2, art. 13 ust. 1-6
Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych
Dz.U. 2022 poz 329
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę - we wznowionym postępowaniu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Wojewoda Warmińsko-Mazurski utrzymał w mocy decyzję Starosty N. z 23 grudnia 2021 r., odmawiającą uchylenia decyzji z 7 grudnia 20216 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę zamierzenia obejmującego budowę II etapu inwestycji elektrowni wiatrowej C. wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w postaci drogi dojazdowej do elektrowni wiatrowej C. wraz ze zjazdem z drogi gminnej na działce nr [...] obręb C., gmina N.
Zakwestionowane postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych. Decyzją z 7 grudnia 2016 r. Starosta N. zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce E. pozwolenia na budowę, obejmującego budowę II etapu inwestycji elektrowni wiatrowej C. wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w postaci drogi dojazdowej do elektrowni wiatrowej C. wraz ze zjazdem z drogi gminnej na działce nr [...] obręb C., gmina N. Pismem z 19 kwietnia 2017 r. M. R. (dalej: skarżący) zwrócił się do Starosty N. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego powyższą decyzją podnosząc, że nie uczestniczył jako strona w postępowaniu, które zakończyło się jej wydaniem. Decyzją z dnia 27 kwietnia 2018 r. Starosta, odmówił uchylenia własnej decyzji z 7 grudnia 2016 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
Decyzją z 30 sierpnia 2018 r., Wojewoda Warmińsko - Mazurski utrzymał w mocy rozstrzygnięcie starosty z 27 kwietnia 2018 r. M. R. wywiódł od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Wyrokiem z 4 grudnia 2018 sygn. akt II SA/Ol 734/18 WSA w Olsztynie oddalił skargę. Na powyższy wyrok, pełnomocnik M. R. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z 18 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 1301/19 NSA uchylił zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty N. z 27 kwietnia 2018 r. Decyzją z dnia 29 lipca 2021 r., organ I instancji ponownie odmówił uchylenia decyzji z 7 grudnia 2016 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. W decyzji organ wskazał, że przesłanka wznowieniowa tj. wada kwalifikowana braku udziału strony w postępowaniu nie została potwierdzona. Od powyższej decyzji pełnomocnik M. R. wniósł odwołanie. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania - decyzją z 3 listopada 2021r., uchylił decyzję starosty z 29 lipca 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, wskazując, że w jego ocenie organ I instancji nie uwzględnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy w kontekście powoływanej przez skarżącego przesłanki wznowieniowej, tj. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co do powstania ograniczeń dla nieruchomości skarżącego przez zamierzone przedsięwzięcie. Wojewoda wskazał organowi I instancji, że zgodnie z wiążącymi wytycznymi zawartymi w wyroku NSA 18 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 1301/19, organ zobowiązany był do ustalenia interesu prawnego skarżącego w odniesieniu do całości zamierzenia budowlanego i związanych z tym ograniczeń w zagospodarowaniu działek skarżącego z uwzględnieniem ustawy o inwestycjach z zakresu elektrowni wiatrowych.
Starosta N.- po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy, decyzją z 23 grudnia 2021 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 w związku z 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ponownie odmówił uchylenia decyzji z 7 grudnia 20216 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Od decyzji starosty z 23 grudnia 2021 r. skarżący wniósł odwołanie. Wojewoda po rozpatrzeniu powyższego odwołania utrzymał decyzję starosty w mocy.
W motywach swojego stanowiska wskazał, że organ I instancji ustalił, że składający wniosek o wznowienie nie legitymował się przymiotem strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.. dalej: P.b.) w zw. z art. 28 k.p.a. Organ odwoławczy podzielił tą ocenę. Jak wywiódł, przesłanki przyznania jednostce statusu strony wyznacza co do zasady art. 28 k.p.a. stanowiąc, że stroną w sprawie jest każdy, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W sprawie pozwolenia na budowę normą prawną wyznaczającą interes prawny jest art. 28 ust. 2 P.b., który stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei obszar oddziaływania obiektu definiuje art. 3 pkt 20 ustawy. P.b., jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. W przypadku etapowania zamierzenia budowlanego ocena, czy zamierzenie to oddziałuje na usprawiedliwione interesy osób trzecich, dokonywana być powinna z uwzględnieniem całego zamierzenia, a nie tylko poszczególnych jego etapów.
Jak zaznaczył Wojewoda skarżący wywodzi swój interes prawny z tytułu przysługującego mu prawa własności działki nr ew. [...], położonych w miejscowości C., gmina N. Wojewoda wskazał w tym kontekście, że działki nr ew. [...] nie są objęte projektem zagospodarowania terenu i ze względu na znaczną odległość, tj. co najmniej 2400 m od planowanej inwestycji, nie zostały objęte obszarem oddziaływania. Ustalony w toku postępowania obszar odziaływania w oparciu o przepis, o którym mowa wart. 3 pkt 20 Pr. bud. obejmuje nieruchomości: [...], obręb C. Analiza danych pochodzących z portalu www.geoportal.gov.pl. wykazała, zaś że elektrownia wiatrowa (zaprojektowana na działce nr ew.[...]) została usytuowana w odległości ok. 2,45 km od granicy działki nr ew. [...]. Pozostałe działki skarżącego, znajdują się w jeszcze większej odległości, a do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce ew. nr [...], ta odległość wynosi około 3,16 km. Wojewoda zaznaczył następnie, realizacja drogi dojazdowej wraz ze zjazdem na drogę gminną, dz. nr [...] - odległym od dz. nr [...] około 2556 m i od dz. nr [...] około 3285 m – w żaden sposób nie wprowadza ograniczeń na terenie działki odwołującego. Mając na uwadze powyższe Wojewoda uznał, że sporna inwestycja nie wprowadza ograniczeń, o których mowa w ust. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, w możliwości zagospodarowania działki stanowiącej własność skarżącego. Innymi słowy, skarżący może bez przeszkód zagospodarować swoje działki, będące jego własnością, zaś realizacja spornej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnego zagospodarowania. Mając na uwadze powyższe Wojewoda przyjął, że skarżący nie posiadał interesu prawnego do kwestionowania decyzji Starosty z 7 grudnia 20216 r. Tytułem uzupełnienia organ odwoławczy odniósł się także, do postanowień ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych - (Dz.U. z 2019 r. poz. 654, dalej u.i.e.w.). Wskazał, że w myśl art. 4 ust. 1 u.i.e.w., odległość, w której mogą być lokalizowane i budowane budynki mieszkalne albo budynki o funkcji mieszanej, w skład których wchodzą funkcje mieszkaniowe - od elektrowni wiatrowej - jest równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej). Z projektu budowlanego wynika, że całkowita wysokość elektrowni wiatrowej wynosi [...] m (licząc od góry fundamentu do najwyższego punktu w stanie wzniesionego śmigła oraz jej fundamentu). Wielkość ta pomnożona przez dziesięciokrotność wysokości elektrowni wiatrowej daje iloczyn 1690 m. Wojewoda powtórzył, że elektrownia wiatrowa na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości C., gmina N. znajduje się w odległości ok. 2,45 km od granicy działki należącej do skarżącego o nr ew. [...]. Mając na uwadze powyższe Wojewoda wywiódł, że działki należące do skarżącego nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, a tym samym nie przysługuje mu przymiot strony, w rozumieniu art. art. 28 ust. 2 P.b. w zw. z art. 28 k.p.a.
Od powyższego rozstrzygnięcia zobowiązany wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie zarzucając organowi naruszenie:
- art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. (w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) oraz art. 149 § 2 k.p.a. i art. 104 § 1 § 2 k.p.a., w tym w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a także w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art.15 k.p.a. oraz w zw. z art. 107 §3 k.p.a. - przez błędne pominięcie istotnych okoliczności sprawy, przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, przez brak rozpatrzenia istoty sprawy, przez błędne ustalenia faktyczne i brak właściwego uzasadnienia (jako prowadzących do błędnego zastosowania prawa materialnego i błędnego przyjęcia braku interesu prawnego skarżącego),
- naruszenie prawa materialnego - art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane (dalej także w skrócie: P.b.) w zw. z art. 33 ust 1 P.b. w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. w zw. z ustawą o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (zwłaszcza jej art.4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 1-5 i ust. 2 i art. 6 pkt 1 - 7 i art. 13 ust. 1 - 6 i art. 14 ust. 1 - 7 i art. 18) oraz w zw. z art. 33 ust 1 P.b. w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 1 P.b. (w zw. z art. 3 pkt 1 P.b. w zw. z art. 3 pkt 3 P.b. w zw. z art. 3 pkt 3a P.b. w zw. z art.3 pkt 9 P.b.) - przez błędne zastosowanie do inwestycji i do oceny oddziaływań na interes prawny skarżącego,
- naruszenie prawa materialnego - art. 28 ust.2, ust.4 P.b. lub art. 28 k.p.a. (w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) w zw. z art. 7 k.p.a., art.8 k.p.a., art.9 k.p.a oraz w zw. z art.24 §1 kodeksu cywilnego oraz art.140 w zw. z art.144 w zw. z art. 222 § 2 kodeksu cywilnego oraz w zw. z art. 47 Konstytucji oraz art. 64 ust.1 Konstytucji oraz art. 68 ust.1 Konstytucji oraz art. 74 ust.3 Konstytucji - przez błędne przyjęcie braku interesu prawnego skarżącego (zwłaszcza przez błędne zastosowanie wobec braku prawidłowego wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego) i w konsekwencji naruszenie praw skarżącego.
W motywach skargi wskazano, że w decyzji brak jest w istocie jej uzasadnienia w kontekście zarzutów odnośnie oddziaływań innych niż w postaci ograniczeń zagospodarowania nieruchomości (tylko do tych odniósł się skarżony organ w uzasadnieniu). Skarżący podniósł również, że organ nie zbadał i nie zweryfikował jego zarzutu odnośnie oddziaływań naruszających jego prawa i interes prawny. Zarzucał, że organ nie dokonał wskazania i oceny jakichkolwiek oddziaływań, a nawet w razie decyzji odmownej - jaka została wydana - powinny być wskazane oddziaływania jakie były brane pod uwagę przez skarżony organ, a jakie zostały uznane za nieoddziałujące na jego prawa. Wskazał ponadto, że rozważając oddziaływania z drogi i z urządzeń objętych skarżoną decyzją należało uwzględniać także ich powiązanie z urządzeniami elektrowni. Skarżący zaznaczył również, że w przypadku elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzysząca istotnymi odziaływaniami, są te powiązane z hałasem generowanym przez turbiny wiatrowe. Wywodził, że oddziaływania te występują w odległości większej niż 3 km.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Wniesiona skarga jest niezasadna.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm. - dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważność, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia została dokonana w trybie uproszczonym postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy, wniosek taki został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, a skarżąca nie sprzeciwiła się temu w przepisanym terminie.
Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, opartego na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zainicjowanego przez właściciela nieruchomości sąsiedniej z działką, której dotyczyło pozwolenie na budowę. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji w granicach zakreślonych przez ustawę wykazała, że nie narusza ona prawa. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do warunków formalnych wznowienia postepowania, ustaleń stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organu odwoławczego nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Zastrzec należy również, że niniejsza sprawa była już przedmiotem oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok NSA z 18 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 1301/19), zatem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone w tym orzeczeniu wiążą tak organy jak i Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Wyjaśnić przy tym należy, że w pojęciu oceny prawnej mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. W przypadku rozpoznawania sprawy przez Sąd oznacza to z kolei, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną we wcześniejszym orzeczeniu.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 1301/19 przesądził, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy unormowania intertemporalne nie wykluczają zastosowania przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. NSA wskazał dalej, że przy ocenie przymiotu strony w skarżącego w postępowaniu wznowieniowym, nie można pomijać art. 4 ust. 1 z powołaniem się na art. 13 ust. 3 i 2 u.i.e.w. Równocześnie NSA zastrzegł, że skoro skarżący kasacyjnie wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wskazaną wyżej decyzją z dnia 7 grudnia 2016 r., dotyczącą budowy II etapu inwestycji elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą w postaci drogi dojazdowej do elektrowni wiatrowej oraz zjazdem z drogi gminnej, to tylko rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji może być przedmiotem weryfikacji w tym postępowaniu. Kwestie oddziaływania wybudowanej elektrowni wiatrowej na podstawie ostatecznej decyzji wydanej w I etapie procesu inwestycyjnego pozostają poza granicami wznowionego postępowania.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że organy stosownie do art. 153 p.p.s.a. zastosowały się do wskazań dotyczących dalszego postępowania wyrażonych w wyroku NSA z 18 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 1301/19. W zaskarżonej decyzji zgodnie z wytycznymi NSA rozważono na gruncie obowiązujących przepisów, czy inwestycja objęta decyzją ostateczną z dnia z dnia 7 grudnia 2016 r., nr 390/2016 narusza interes prawny skarżącego, a organ nie pominął w toku analizy sprawy art. 4 ust. 1 z powołaniem się na art. 13 ust. 3 i 2 u.i.e.w.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do ustalenia, czy skarżącemu przysługiwał status strony w postępowaniu o udzielenie inwestorowi pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą w postaci drogi dojazdowej do elektrowni wiatrowej wraz ze zjazdem z drogi gminnej na działce nr [...], zakończonym decyzją Starosty z dnia 7 grudnia 2016 r., czy też - jak uważają organy - nie przysługiwał mu status strony tego postępowania. Od oceny tej kwestii uzależniona bowiem została możliwość ingerowania przez organy architektoniczno-budowlane, w ramach trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji ostatecznych, w ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji.
Stosownie do art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu, stosownie do art. 3 pkt 20 tej ustawy, należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że wyznaczenie obszaru oddziaływania powinno nastąpić przy uwzględnieniu funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych, a także sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Podkreśla się przy tym, że obszar oddziaływania obiektu budowlanego to także teren, na którym uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa. Dla oceny, czy dany podmiot jest stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługuje. Inaczej mówiąc, obszaru oddziaływania nie można utożsamiać wyłącznie z naruszeniem określonych wymogów technicznych, gdyż obiekt budowlany może wprowadzać ograniczenie w zagospodarowaniu terenu nieobjętego inwestycją także wtedy, gdy jego realizacja jest zgodna z przepisami określającymi wymogi techniczne i istnieją podstawy do wydania pozwolenia na budowę. Należy również rozważyć, czy inwestycja może spowodować negatywne oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie. Jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) tej działki powinien być stroną postępowania o pozwolenie na budowę i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone stosownymi przepisami ustawowymi i aktów wykonawczych. Uwzględnić należy, że zasadą procesu inwestycyjnego jest poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich co dotyczy przede wszystkim właścicieli (użytkowników) nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora. Należy przyjąć, że o ile istnieje możliwość spowodowania negatywnego oddziaływania projektowanego obiektu na teren sąsiednich nieruchomości, właściciele nieruchomości położonych na tym obszarze są stronami postępowania. Kwestią odrębną jest natomiast to, czy zarzuty podnoszone przez te podmioty w stosunku do projektowanej inwestycji są uzasadnione z punktu widzenia obowiązujących przepisów. Weryfikacja tych zarzutów może odbywać się bowiem wyłącznie w toku postępowania, w którym osoby te mają zapewniony udział. Uznanie ich za stronę postępowania nie oznacza natomiast, że uzyskanie pozwolenia na budowę będzie niemożliwe (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 711/18, wyrok WSA w Krakowie z 15 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 245/19, wyrok WSA w Łodzi z 22 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 1105/18, wyroki NSA z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 236/17, z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1509/17, z 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1905/17, z 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1721/12 oraz powołane w tych wyrokach orzecznictwo; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
Badając legitymację procesową skarżącego w postępowaniu zakończonym wydaniem pozwolenia na budowę spornej inwestycji, organy wzięły pod uwagę zarówno przesłanki wynikające z art. 28 ust. 2 P.b. jak również art. 4 ust. 1 i art. 13 ust. 3 i 2 u.i.e.w. Wojewoda słusznie zauważył, że obszar oddziaływania elektrowni został ustalony na podstawie decyzji z dnia 7 grudnia 2016 r., a nie zaś w oparciu o decyzję Starosty N. z dnia 20 lipca 2016 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę I etapu inwestycji elektrowni wiatrowej. Zgodnie bowiem z treścią art. 33 ust. 1 zdanie 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm.), w przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. W takim jednak przypadku, jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego (art. 33 ust. 1 zdanie 3 Prawa budowlanego).
Wojewoda zasadnie podniósł, że elektrownia wiatrowa została usytuowana w odległości ok. 2,45 km od granicy działki nr ew.[...]. Pozostałe działki skarżącego, znajdują się w jeszcze dalszej odległości, a do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce ew. nr [...], ta odległość wynosi około 3,16 km. Wojewoda wskazał również, ze obszar chroniony ustalony w oparciu o art. 4 ust. 1 u.i.e.w. to 1690 m. Nie istniały zatem podstawy do przyjęcia – zarówno oceniając tą okoliczność przez pryzmat przepisów ustawy Prawo budowlane jak i u.i.e.w. - że skarżący posiadał interes prawny w postępowaniu zakończonym decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę zamierzenia obejmującego budowę II etapu inwestycji elektrowni wiatrowej C. wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w postaci drogi dojazdowej do elektrowni wiatrowej C. wraz ze zjazdem z drogi gminnej na działce nr [...] obręb C., gmina N.
Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii immisji (hałas niskoczęstotliwościowy) oraz inne niż dźwiękowe negatywne oddziaływania inwestycji, należy zauważyć, że swoje wywody skarżący opiera wyłącznie na opracowaniach o charakterze naukowym, wskazując jednocześnie na brak regulacji prawnych w tym zakresie. Nie wskazał żadnego przepisu prawa, z którego wynikałby interes prawny skarżącego.
Skarżący wskazał również na przepisy kodeksu cywilnego, odnoszące się do ochrony praw osobistych i prawa własności, jako źródła jego interesu prawnego. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, ze ochrona praw osobistych i własności jest, co do zasady, wyłączną domeną prawa cywilnego i postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Sprawy te są typowymi sprawami ze stosunków cywilnych (art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego), do rozpoznawania których wyłącznie właściwe są sądy powszechne (art. 2 § 1 k.p.c.), a nie organy lub sądy administracyjne. Wywodzenie w postępowaniu administracyjnym interesu prawnego z materialnego przepisu prawa cywilnego wymaga wykazania, na czym polega konflikt kwestionowanej decyzji z prawem lub obowiązkiem wnioskodawcy wynikającym z prawa administracyjnego (lub jej wpływem na to prawo lub obowiązek) i dlaczego wyeliminowanie decyzji z obrotu stan ten usunie. Art. 144 k.c. sam w sobie nie stanowi o interesie prawnym w postępowaniu administracyjnym. Należy bowiem wykazać, że immisje pośrednie, jako działania o charakterze cywilnym, są niezgodne z przepisami o charakterze administracyjnym – np. przez wykazanie przekroczenia dopuszczalnych prawnie norm hałasu, zanieczyszczenia powietrza, itp. Bez odwołania się do przepisu prawa administracyjnego, immisje pośrednie w rozumieniu art. 144 k.c. mogą być niedopuszczalne, ale wyłącznie w rozumieniu prawa cywilnego i wówczas ich skutki podlegają ocenie, lecz tylko sądu powszechnego. Obowiązkiem podmiotu, który twierdzi o własnym interesie prawnym w postępowaniu administracyjnym jest więc wskazanie na taki przepis prawa administracyjnego, który w związku z hipotezą art. 144 k.c. uzasadnia nabycie przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Bez takiego wykazania, immisje pośrednie są jedynie okolicznością uzasadniającą interes faktyczny; a taki interes nie daje przymiotu strony, upoważniającego do skutecznego zainicjowania postępowania administracyjnego. Podobnie, art. 140 k.c., stanowiący o uprawnieniach właścicielskich, jako zakresie wykonywania własności, nie może sam w sobie stanowić o interesie prawnym w postępowaniu administracyjnym. Należy bowiem wykazać, w jaki sposób kwestionowana decyzja administracyjna naruszyła którekolwiek uprawnienie właścicielskie, ujęte również w przepisie prawa administracyjnego. Dopóki nie zostanie wykazane, że decyzja niezgodnie z przepisami administracyjnymi uniemożliwiła korzystanie przez właściciela z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem z wyłączeniem innych osób albo pobieranie pożytków lub przychodów z rzeczy, lub rozporządzenie rzeczą – dopóty samo powołanie się na treść art. 140 k.c. nie odniesie w postępowaniu administracyjnym skutku w oczekiwanej postaci (zob. wyrok WSA w Warszawie z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1527/19).
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że prawidłowo Wojewoda ocenił, że brak jest regulacji prawnych, na podstawie których Skarżący mógłby skutecznie ubiegać się o przyznanie mu przymiotu strony.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI